et Phrygio stimulat numero cava tibia mentis,telaque praeportant, violenti signa furoris,ingratos animos atque impia pectora volgiconterrere metu quae possint numine divae.ergo cum primum magnas invecta per urbismunificat tacita mortalis muta salute,aere atque argento sternunt iter omne viarumlargifica stipe ditantes ninguntque rosarumfloribus umbrantes matrem comitumque catervam.hic armata manus, Curetas nomine Graiquos memorant, Phrygias inter si forte catervasludunt in numerumque exultant sanguine laetiterrificas capitum quatientes numine cristas,Dictaeos referunt Curetas, qui Iovis illumvagitum in Creta quondam occultasse feruntur,cum pueri circum puerum pernice chorea~~armat et in numerum pernice chorea~~armati in numerum pulsarent aeribus aera,ne Saturnus eum malis mandaret adeptusaeternumque daret matri sub pectore volnus.propterea magnam armati matrem comitantur,aut quia significant divam praedicere ut armisac virtute velint patriam defendere terrampraesidioque parent decorique parentibus esse.quae bene et eximie quamvis disposta ferantur,longe sunt tamen a vera ratione repulsa.omnis enim per se divom natura necessestinmortali aevo summa cum pace fruatursemota ab nostris rebus seiunctaque longe;nam privata dolore omni, privata periclis,ipsa suis pollens opibus, nihil indiga nostri,nec bene promeritis capitur neque tangitur ira.terra quidem vero caret omni tempore sensu,et quia multarum potitur primordia rerum,multa modis multis effert in lumina solis.hic siquis mare Neptunum Cereremque vocareconstituet fruges et Bacchi nomine abutimavolt quam laticis proprium proferre vocamen,concedamus ut hic terrarum dictitet orbemesse deum matrem, dum vera re tamen ipsereligione animum turpi contingere parcat.Saepe itaque ex uno tondentes gramina campolanigerae pecudes et equorum duellica prolesbuceriaeque greges eodem sub tegmine caeliex unoque sitim sedantes flumine aquaidissimili vivont specie retinentque parentumnaturam et mores generatim quaeque imitantur.tanta est in quovis genere herbae materiaidissimilis ratio, tanta est in flumine quoque.Hinc porro quamvis animantem ex omnibus unamossa cruor venae calor umor viscera nerviconstituunt, quae sunt porro distantia longe,dissimili perfecta figura principiorum.Tum porro quae cumque igni flammata cremantur.si nil praeterea, tamen haec in corpore tradunt,unde ignem iacere et lumen submittere possintscintillasque agere ac late differre favillam.cetera consimili mentis ratione peragransinvenies igitur multarum semina rerumcorpore celare et varias cohibere figuras.Denique multa vides, quibus et color et sapor unareddita sunt cum odore in primis pleraque poma.haec igitur variis debent constare figuris;nidor enim penetrat qua fucus non it in artus,fucus item sorsum, sorsum sapor insinuatursensibus; ut noscas primis differre figuris.dissimiles igitur formae glomeramen in unumconveniunt et res permixto semine constant.Quin etiam passim nostris in versibus ipsismulta elementa vides multis communia verbis,cum tamen inter se versus ac verba necesse estconfiteare alia ex aliis constare elementis;non quo multa parum communis littera currataut nulla inter se duo sint ex omnibus isdem,sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.sic aliis in rebus item communia multamultarum rerum cum sint, primordia rerumdissimili tamen inter se consistere summapossunt; ut merito ex aliis constare feraturhumanum genus et fruges arbustaque laeta.Nec tamen omnimodis conecti posse putandum estomnia; nam volgo fieri portenta videres,semiferas hominum species existere et altosinter dum ramos egigni corpore vivomultaque conecti terrestria membra marinis,tum flammam taetro spirantis ore Chimaeraspascere naturam per terras omniparentis.quorum nil fieri manifestum est, omnia quandoseminibus certis certa genetrice creataconservare genus crescentia posse videmus.scilicet id certa fieri ratione necessust.nam sua cuique cibis ex omnibus intus in artuscorpora discedunt conexaque convenientisefficiunt motus; at contra aliena videmusreicere in terras naturam, multaque caeciscorporibus fugiunt e corpore percita plagis,quae neque conecti quoquam potuere neque intusvitalis motus consentire atque imitari.sed ne forte putes animalia sola tenerilegibus his, quaedam ratio res terminat omnisnam vel uti tota natura dissimiles suntinter se genitae res quaeque, ita quamque necessestdissimili constare figura principiorum;non quo multa parum simili sint praedita forma,sed quia non volgo paria omnibus omnia constant.semina cum porro distent, differre necessustintervalla vias conexus pondera plagasconcursus motus; quae non animalia solumcorpora seiungunt, sed terras ac mare totumsecernunt caelumque a terris omne retentant.Nunc age dicta meo dulci quaesita laborepercipe, ne forte haec albis ex alba rearisprincipiis esse, ante oculos quae candida cernis,aut ea quae nigrant nigro de semine nata;nive alium quemvis quae sunt inbuta colorem,propterea gerere hunc credas, quod materiaicorpora consimili sint eius tincta colore;nullus enim color est omnino materiaicorporibus, neque par rebus neque denique dispar.in quae corpora si nullus tibi forte videturposse animi iniectus fieri, procul avius erras.nam cum caecigeni, solis qui lumina numquamdispexere, tamen cognoscant corpora tactuex ineunte aevo nullo coniuncta colore,scire licet nostrae quoque menti corpora possevorti in notitiam nullo circum lita fuco.denique nos ipsi caecis quaecumque tenebristangimus, haud ullo sentimus tincta colore.Quod quoniam vinco fieri, nunc esse docebo.omnis enim color omnino mutatur in omnis;quod facere haud ullo debent primordia pacto;immutabile enim quiddam superare necessest,ne res ad nihilum redigantur funditus omnes;nam quod cumque suis mutatum finibus exit,continuo hoc mors est illius quod fuit ante.proinde colore cave contingas semina rerum,ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes.Praeterea si nulla coloris principiis estreddita natura et variis sunt praedita formis,e quibus omnigenus gignunt variantque colores,propterea magni quod refert, semina quaequecum quibus et quali positura contineanturet quos inter se dent motus accipiantque,perfacile extemplo rationem reddere possis,cur ea quae nigro fuerint paulo ante colore,marmoreo fieri possint candore repente,ut mare, cum magni commorunt aequora venti,vertitur in canos candenti marmore fluctus;dicere enim possis, nigrum quod saepe videmus,materies ubi permixta est illius et ordoprincipiis mutatus et addita demptaque quaedam,continuo id fieri ut candens videatur et album.quod si caeruleis constarent aequora pontiseminibus, nullo possent albescere pacto;nam quo cumque modo perturbes caerula quae sint,numquam in marmoreum possunt migrare colorem.sin alio atque alio sunt semina tincta colore,quae maris efficiunt unum purumque nitorem,ut saepe ex aliis formis variisque figurisefficitur quiddam quadratum unaque figura,conveniebat, ut in quadrato cernimus essedissimiles formas, ita cernere in aequore pontiaut alio in quovis uno puroque nitoredissimiles longe inter se variosque colores.praeterea nihil officiunt obstantque figuraedissimiles, quo quadratum minus omne sit extra;at varii rerum inpediunt prohibentque colores,quo minus esse uno possit res tota nitore.Tum porro quae ducit et inlicit ut tribuamusprincipiis rerum non numquam causa colores,occidit, ex albis quoniam non alba creantur,nec quae nigra cluent de nigris, sed variis ex.quippe etenim multo proclivius exorienturcandida de nullo quam nigro nata coloreaut alio quovis, qui contra pugnet et obstet.Praeterea quoniam nequeunt sine luce coloresesse neque in lucem existunt primordia rerum,scire licet quam sint nullo velata colore;qualis enim caecis poterit color esse tenebris?lumine quin ipso mutatur propterea quodrecta aut obliqua percussus luce refulget;pluma columbarum quo pacto in sole videtur,quae sita cervices circum collumque coronat;namque alias fit uti claro sit rubra pyropo,inter dum quodam sensu fit uti videaturinter caeruleum viridis miscere zmaragdos.caudaque pavonis, larga cum luce repleta est,consimili mutat ratione obversa colores;qui quoniam quodam gignuntur luminis ictu,scire licet, sine eo fieri non posse putandum est.Et quoniam plagae quoddam genus excipit in sepupula, cum sentire colorem dicitur album,atque aliud porro, nigrum cum et cetera sentit,nec refert ea quae tangas quo forte colorepraedita sint, verum quali magis apta figura,scire licet nihil principiis opus esse colore,sed variis formis variantes edere tactus.Praeterea quoniam non certis certa figurisest natura coloris et omnia principiorumformamenta queunt in quovis esse nitore,cur ea quae constant ex illis non pariter suntomnigenus perfusa coloribus in genere omni?conveniebat enim corvos quoque saepe volantisex albis album pinnis iactare coloremet nigros fieri nigro de semine cycnosaut alio quovis uno varioque colore.Quin etiam quanto in partes res quaeque minutasdistrahitur magis, hoc magis est ut cernere possisevanescere paulatim stinguique colorem;ut fit ubi in parvas partis discerpitur austrum:purpura poeniceusque color clarissimus multo,filatim cum distractum est, disperditur omnis;noscere ut hinc possis prius omnem efflare coloremparticulas, quam discedant ad semina rerum.Postremo quoniam non omnia corpora vocemmittere concedis neque odorem, propterea fitut non omnibus adtribuas sonitus et odores:sic oculis quoniam non omnia cernere quimus,scire licet quaedam tam constare orba colorequam sine odore ullo quaedam sonituque remota,nec minus haec animum cognoscere posse sagacemquam quae sunt aliis rebus privata notare.Sed ne forte putes solo spoliata colorecorpora prima manere, etiam secreta teporissunt ac frigoris omnino calidique vaporis,et sonitu sterila et suco ieiuna feruntur,nec iaciunt ullum proprium de corpore odorem.sicut amaracini blandum stactaeque liquoremet nardi florem, nectar qui naribus halat,cum facere instituas, cum primis quaerere par est,quod licet ac possis reperire, inolentis olivinaturam, nullam quae mittat naribus auram,quam minime ut possit mixtos in corpore odoresconcoctosque suo contractans perdere viro,propter eandem rem debent primordia rerumnon adhibere suum gignundis rebus odoremnec sonitum, quoniam nihil ab se mittere possunt,nec simili ratione saporem denique quemquamnec frigus neque item calidum tepidumque vaporem,cetera, quae cum ita sunt tamen ut mortalia constent,molli lenta, fragosa putri, cava corpore raro,omnia sint a principiis seiuncta necessest,inmortalia si volumus subiungere rebusfundamenta, quibus nitatur summa salutis;ne tibi res redeant ad nihilum funditus omnes.Nunc ea quae sentire videmus cumque necessestex insensilibus tamen omnia confiteareprincipiis constare. neque id manufesta refutantnec contra pugnant, in promptu cognita quae sunt,sed magis ipsa manu ducunt et credere coguntex insensilibus, quod dico, animalia gigni.quippe videre licet vivos existere vermesstercore de taetro, putorem cum sibi nacta estintempestivis ex imbribus umida tellus.Praeterea cunctas itidem res vertere sese.vertunt se fluvii in frondes et pabula laetain pecudes, vertunt pecudes in corpora nostranaturam, et nostro de corpore saepe ferarumaugescunt vires et corpora pennipotentum.ergo omnes natura cibos in corpora vivavertit et hinc sensus animantum procreat omnes,non alia longe ratione atque arida lignaexplicat in flammas et in ignis omnia versat.iamne vides igitur magni primordia rerumreferre in quali sint ordine quaeque locataet commixta quibus dent motus accipiantque?Tum porro, quid id est, animum quod percutit, ipsum,quod movet et varios sensus expromere cogit,ex insensilibus ne credas sensile gigni?ni mirum lapides et ligna et terra quod unamixta tamen nequeunt vitalem reddere sensum.illud in his igitur rebus meminisse decebit,non ex omnibus omnino, quaecumque creant ressensilia, extemplo me gigni dicere sensus,sed magni referre ea primum quantula constent,sensile quae faciunt, et qua sint praedita forma,motibus ordinibus posituris denique quae sint.quarum nil rerum in lignis glaebisque videmus;et tamen haec, cum sunt quasi putrefacta per imbres,vermiculos pariunt, quia corpora materiaiantiquis ex ordinibus permota nova reconciliantur ita ut debent animalia gigni.Deinde ex sensilibus qui sensile posse creariconstituunt, porro ex aliis sentire sueti* * *mollia cum faciunt; nam sensus iungitur omnisvisceribus nervis venis, quae cumque videmusmollia mortali consistere corpore creta.sed tamen esto iam posse haec aeterna manere;nempe tamen debent aut sensum partis habere