<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:phi0550.phi001.perseus-lat1:2.115-2.267</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:phi0550.phi001.perseus-lat1:2.115-2.267</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:phi0550.phi001.perseus-lat1"><div type="textpart" subtype="book" n="2"><l n="115">inserti fundunt radii per opaca domorum:</l><l n="116">multa minuta modis multis per inane videbis</l><l n="117">corpora misceri radiorum lumine in ipso</l><l n="118">et vel ut aeterno certamine proelia pugnas</l><l n="119">edere turmatim certantia nec dare pausam,</l><l n="120">conciliis et discidiis exercita crebris;</l><l n="121">conicere ut possis ex hoc, primordia rerum</l><l n="122">quale sit in magno iactari semper inani.</l><l n="123">dum taxat, rerum magnarum parva potest res</l><l n="124">exemplare dare et vestigia notitiai.</l><l n="125">Hoc etiam magis haec animum te advertere par est</l><l n="126">corpora quae in solis radiis turbare videntur,</l><l n="127">quod tales turbae motus quoque materiai</l><l n="128">significant clandestinos caecosque subesse.</l><l n="129">multa videbis enim plagis ibi percita caecis</l><l n="130">commutare viam retroque repulsa reverti</l><l n="131">nunc huc nunc illuc in cunctas undique partis.</l><l n="132">scilicet hic a principiis est omnibus error.</l><l n="133">prima moventur enim per se primordia rerum,</l><l n="134">inde ea quae parvo sunt corpora conciliatu</l><l n="135">et quasi proxima sunt ad viris principiorum,</l><l n="136">ictibus illorum caecis inpulsa cientur,</l><l n="137">ipsaque <add>pro</add>porro paulo maiora lacessunt.</l><l n="138">sic a principiis ascendit motus et exit</l><l n="139">paulatim nostros ad sensus, ut moveantur</l><l n="140">illa quoque, in solis quae lumine cernere quimus</l><l n="141">nec quibus id faciant plagis apparet aperte.</l><milestone unit="card" n="142"/><l n="142">Nunc quae mobilitas sit reddita materiai</l><l n="143">corporibus, paucis licet hinc cognoscere, Memmi.</l><l n="144">primum aurora novo cum spargit lumine terras</l><l n="145">et variae volucres nemora avia pervolitantes</l><l n="146">aera per tenerum liquidis loca vocibus opplent,</l><l n="147">quam subito soleat sol ortus tempore tali</l><l n="148">convestire sua perfundens omnia luce,</l><l n="149">omnibus in promptu manifestumque esse videmus.</l><l n="150">at vapor is, quem sol mittit, lumenque serenum</l><l n="151">non per inane meat vacuum; quo tardius ire</l><l n="152">cogitur, aerias quasi dum diverberat undas;</l><l n="153">nec singillatim corpuscula quaeque vaporis</l><l n="154">sed complexa meant inter se conque globata;</l><l n="155">qua propter simul inter se retrahuntur et extra</l><l n="156">officiuntur, uti cogantur tardius ire.</l><l n="157">at quae sunt solida primordia simplicitate,</l><l n="158">cum per inane meant vacuum nec res remoratur</l><l n="159">ulla foris atque ipsa suis e partibus unum,</l><l n="160">unum, in quem coepere, locum conixa feruntur,</l><l n="161">debent ni mirum praecellere mobilitate</l><l n="162">et multo citius ferri quam lumina solis</l><l n="163">multiplexque loci spatium transcurrere eodem</l><l n="164">tempore quo solis pervolgant fulgura caelum.</l><l n="164a">* * *</l><l n="165">nec persectari primordia singula quaeque,</l><l n="166">ut videant qua quicque geratur cum ratione.</l><l n="167">At quidam contra haec, ignari materiai,</l><l n="168">naturam non posse deum sine numine reddunt</l><l n="169">tanto opere humanis rationibus atmoderate</l><l n="170">tempora mutare annorum frugesque creare</l><l n="171">et iam cetera, mortalis quae suadet adire</l><l n="172">ipsaque deducit dux vitae dia voluptas</l><l n="173">et res per Veneris blanditur saecla propagent,</l><l n="174">ne genus occidat humanum. quorum omnia causa</l><l n="175">constituisse deos cum fingunt, omnibus rebus</l><l n="176">magno opere a vera lapsi ratione videntur.</l><l n="177">nam quamvis rerum ignorem primordia quae sint,</l><l n="178">hoc tamen ex ipsis caeli rationibus ausim</l><l n="179">confirmare aliisque ex rebus reddere multis,</l><l n="180">nequaquam nobis divinitus esse creatam</l><l n="181">naturam mundi: tanta stat praedita culpa.</l><l n="182">quae tibi posterius, Memmi, faciemus aperta;</l><l n="183">nunc id quod super est de motibus expediemus.</l><milestone unit="card" n="184"/><l n="184">Nunc locus est, ut opinor, in his illud quoque rebus</l><l n="185">confirmare tibi, nullam rem posse sua vi</l><l n="186">corpoream sursum ferri sursumque meare.</l><l n="187">ne tibi dent in eo flammarum corpora frudem;</l><l n="188">sursus enim versus gignuntur et augmina sumunt</l><l n="189">et sursum nitidae fruges arbustaque crescunt,</l><l n="190">pondera, quantum in se est, cum deorsum cuncta ferantur.</l><l n="191">nec cum subsiliunt ignes ad tecta domorum</l><l n="192">et celeri flamma degustant tigna trabesque,</l><l n="193">sponte sua facere id sine vi subiecta putandum est.</l><l n="194">quod genus e nostro com missus corpore sanguis</l><l n="195">emicat exultans alte spargitque cruorem.</l><l n="196">nonne vides etiam quanta vi tigna trabesque</l><l n="197">respuat umor aquae? nam quo magis ursimus altum</l><l n="198">derecta et magna vi multi pressimus aegre,</l><l n="199">tam cupide sursum removet magis atque remittit,</l><l n="200">plus ut parte foras emergant exiliantque.</l><l n="201">nec tamen haec, quantum est in se, dubitamus, opinor,</l><l n="202">quin vacuum per inane deorsum cuncta ferantur.</l><l n="203">sic igitur debent flammae quoque posse per auras</l><l n="204">aeris expressae sursum succedere, quamquam</l><l n="205">pondera, quantum in <add>se</add> est, deorsum <add>de</add>ducere pugnent.</l><l n="206">nocturnasque faces caeli sublime volantis</l><l n="207">nonne vides longos flammarum ducere tractus</l><l n="208">in quas cumque dedit partis natura meatum?</l><l n="209">non cadere in terras stellas et sidera cernis?</l><l n="210">sol etiam <add>caeli</add> de vertice dissipat omnis</l><l n="211">ardorem in partis et lumine conserit arva;</l><l n="212">in terras igitur quoque solis vergitur ardor.</l><l n="213">transversosque volare per imbris fulmina cernis,</l><l n="214">nunc hinc nunc illinc abrupti nubibus ignes</l><l n="215">concursant; cadit in terras vis flammea volgo.</l><milestone unit="card" n="216"/><l n="216">Illud in his quoque te rebus cognoscere avemus,</l><l n="217">corpora cum deorsum rectum per inane feruntur</l><l n="218">ponderibus propriis, incerto tempore ferme</l><l n="219">incertisque locis spatio depellere paulum,</l><l n="220">tantum quod momen mutatum dicere possis.</l><l n="221">quod nisi declinare solerent, omnia deorsum</l><l n="222">imbris uti guttae caderent per inane profundum</l><l n="223">nec foret offensus natus nec plaga creata</l><l n="224">principiis; ita nihil umquam natura creasset.</l><l n="225">Quod si forte aliquis credit graviora potesse</l><l n="226">corpora, quo citius rectum per inane feruntur,</l><l n="227">incidere ex supero levioribus atque ita plagas</l><l n="228">gignere, quae possint genitalis reddere motus,</l><l n="229">avius a vera longe ratione recedit.</l><l n="230">nam per aquas quae cumque cadunt atque aera rarum,</l><l n="231">haec pro ponderibus casus celerare necessest</l><l n="232">propterea quia corpus aquae naturaque tenvis</l><l n="233">aeris haud possunt aeque rem quamque morari,</l><l n="234">sed citius cedunt gravioribus exsuperata;</l><l n="235">at contra nulli de nulla parte neque ullo</l><l n="236">tempore inane potest vacuum subsistere rei,</l><l n="237">quin, sua quod natura petit, concedere pergat;</l><l n="238">omnia qua propter debent per inane quietum</l><l n="239">aeque ponderibus non aequis concita ferri.</l><l n="240">haud igitur poterunt levioribus incidere umquam</l><l n="241">ex supero graviora neque ictus gignere per se,</l><l n="242">qui varient motus, per quos natura gerat res.</l><l n="243">quare etiam atque etiam paulum inclinare necessest</l><l n="244">corpora; nec plus quam minimum, ne fingere motus</l><l n="245">obliquos videamur et id res vera refutet.</l><l n="246">namque hoc in promptu manifestumque esse videmus,</l><l n="247">pondera, quantum in <add>se</add> est, non posse obliqua meare,</l><l n="248">ex supero cum praecipitant, quod cernere possis;</l><l n="249">sed nihil omnino <add>recta</add> regione viai</l><l n="250">declinare quis est qui possit cernere sese?</l><l n="251">Denique si semper motu conectitur omnis</l><l n="252">et vetere exoritur <add>motus</add> novus ordine certo</l><l n="253">nec declinando faciunt primordia motus</l><l n="254">principium quoddam, quod fati foedera rumpat,</l><l n="255">ex infinito ne causam causa sequatur,</l><l n="256">libera per terras unde haec animantibus exstat,</l><l n="257">unde est haec, inquam, fatis avolsa voluntas,</l><l n="258">per quam progredimur quo ducit quemque voluptas,</l><l n="259">declinamus item motus nec tempore certo</l><l n="260">nec regione loci certa, sed ubi ipsa tulit mens?</l><l n="261">nam dubio procul his rebus sua cuique voluntas</l><l n="262">principium dat et hinc motus per membra rigantur.</l><l n="263">nonne vides etiam patefactis tempore puncto</l><l n="264">carceribus non posse tamen prorumpere equorum</l><l n="265">vim cupidam tam de subito quam mens avet ipsa?</l><l n="266">omnis enim totum per corpus materiai</l><l n="267">copia conciri debet, concita per artus</l></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>