nec, si iam posset, sine inani posset, opinor,ipse in se trahere et partis conducere in unum.Qua propter, quamvis causando multa moreris,esse in rebus inane tamen fateare necessest.multaque praeterea tibi possum commemorandoargumenta fidem dictis conradere nostris.verum animo satis haec vestigia parva sagacisunt, per quae possis cognoscere cetera tute.namque canes ut montivagae persaepe ferainaribus inveniunt intectas fronde quietes,cum semel institerunt vestigia certa viai,sic alid ex alio per te tute ipse videretalibus in rebus poteris caecasque latebrasinsinuare omnis et verum protrahere inde.quod si pigraris paulumve recesseris ab re,hoc tibi de plano possum promittere, Memmi:usque adeo largos haustus e fontibus magnislingua meo suavis diti de pectore fundet,ut verear ne tarda prius per membra senectusserpat et in nobis vitai claustra resolvat,quam tibi de quavis una re versibus omnisargumentorum sit copia missa per auris.Sed nunc ut repetam coeptum pertexere dictis,omnis ut est igitur per se natura duabusconstitit in rebus; nam corpora sunt et inane,haec in quo sita sunt et qua diversa moventur.corpus enim per se communis dedicat essesensus; cui nisi prima fides fundata valebit,haut erit occultis de rebus quo referentesconfirmare animi quicquam ratione queamus.tum porro locus ac spatium, quod inane vocamus,si nullum foret, haut usquam sita corpora possentesse neque omnino quoquam diversa meare;id quod iam supera tibi paulo ostendimus ante.praeterea nihil est quod possis dicere ab omnicorpore seiunctum secretumque esse ab inani,quod quasi tertia sit numero natura reperta.nam quod cumque erit, esse aliquid debebit id ipsumaugmine vel grandi vel parvo denique, dum sit;cui si tactus erit quamvis levis exiguusque,corporis augebit numerum summamque sequetur;sin intactile erit, nulla de parte quod ullamrem prohibere queat per se transire meantem,scilicet hoc id erit, vacuum quod inane vocamus.Praeterea per se quod cumque erit, aut faciet quidaut aliis fungi debebit agentibus ipsumaut erit ut possint in eo res esse gerique.at facere et fungi sine corpore nulla potest resnec praebere locum porro nisi inane vacansque.ergo praeter inane et corpora tertia per senulla potest rerum in numero natura relinqui,nec quae sub sensus cadat ullo tempore nostrosnec ratione animi quam quisquam possit apisci.Nam quae cumque cluent, aut his coniuncta duabusrebus ea invenies aut horum eventa videbis.coniunctum est id quod nusquam sine permitialidiscidio potis est seiungi seque gregari,pondus uti saxis, calor ignis, liquor aquai,tactus corporibus cunctis, intactus inani.servitium contra paupertas divitiaeque,libertas bellum concordia cetera quorumadventu manet incolumis natura abituque,haec soliti sumus, ut par est, eventa vocare.tempus item per se non est, sed rebus ab ipsisconsequitur sensus, transactum quid sit in aevo,tum quae res instet, quid porro deinde sequatur;nec per se quemquam tempus sentire fatendumstsemotum ab rerum motu placidaque quiete.denique Tyndaridem raptam belloque subactasTroiiugenas gentis cum dicunt esse, videndumstne forte haec per se cogant nos esse fateri,quando ea saecla hominum, quorum haec eventa fuerunt,inrevocabilis abstulerit iam praeterita aetas;namque aliud terris, aliud regionibus ipsiseventum dici poterit quod cumque erit actum.denique materies si rerum nulla fuissetnec locus ac spatium, res in quo quaeque geruntur,numquam Tyndaridis forma conflatus amoreignis Alexandri Phrygio sub pectore gliscensclara accendisset saevi certamina bellinec clam durateus Troiianis Pergama partuinflammasset equos nocturno Graiiugenarum;perspicere ut possis res gestas funditus omnisnon ita uti corpus per se constare neque essenec ratione cluere eadem qua constet inane,sed magis ut merito possis eventa vocarecorporis atque loci, res in quo quaeque gerantur.Corpora sunt porro partim primordia rerum,partim concilio quae constant principiorum.sed quae sunt rerum primordia, nulla potest visstinguere; nam solido vincunt ea corpore demum.etsi difficile esse videtur credere quicquamin rebus solido reperiri corpore posse.transit enim fulmen caeli per saepta domorumclamor ut ac voces, ferrum candescit in ignidissiliuntque fero ferventi saxa vapore;cum labefactatus rigor auri solvitur aestu,tum glacies aeris flamma devicta liquescit;permanat calor argentum penetraleque frigus,quando utrumque manu retinentes pocula ritesensimus infuso lympharum rore superne.usque adeo in rebus solidi nihil esse videtur.sed quia vera tamen ratio naturaque rerumcogit, ades, paucis dum versibus expediamusesse ea quae solido atque aeterno corpore constent,semina quae rerum primordiaque esse docemus,unde omnis rerum nunc constet summa creata.Principio quoniam duplex natura duarumdissimilis rerum longe constare repertast,corporis atque loci, res in quo quaeque geruntur,esse utramque sibi per se puramque necessest.nam qua cumque vacat spatium, quod inane vocamus,corpus ea non est; qua porro cumque tenet secorpus, ea vacuum nequaquam constat inane.sunt igitur solida ac sine inani corpora prima.Praeterea quoniam genitis in rebus inanest,materiem circum solidam constare necessest;nec res ulla potest vera ratione probaricorpore inane suo celare atque intus habere,si non, quod cohibet, solidum constare relinquas.id porro nihil esse potest nisi materiaiconcilium, quod inane queat rerum cohibere.materies igitur, solido quae corpore constat,esse aeterna potest, cum cetera dissoluantur.Tum porro si nil esset quod inane vocaret,omne foret solidum; nisi contra corpora certaessent quae loca complerent quae cumque tenerentomne quod est spatium, vacuum constaret inane.alternis igitur ni mirum corpus inanidistinctum, quoniam nec plenum naviter extatnec porro vacuum; sunt ergo corpora certa,quae spatium pleno possint distinguere inane.haec neque dissolui plagis extrinsecus ictapossunt nec porro penitus penetrata retexinec ratione queunt alia temptata labare;id quod iam supra tibi paulo ostendimus ante.nam neque conlidi sine inani posse videturquicquam nec frangi nec findi in bina secandonec capere umorem neque item manabile frigusnec penetralem ignem, quibus omnia conficiuntur.et quo quaeque magis cohibet res intus inane,tam magis his rebus penitus temptata labascit.ergo si solida ac sine inani corpora primasunt ita uti docui, sint haec aeterna necessest.Praeterea nisi materies aeterna fuisset,antehac ad nihilum penitus res quaeque redissentde nihiloque renata forent quae cumque videmus.at quoniam supra docui nil posse crearide nihilo neque quod genitumst ad nil revocari,esse inmortali primordia corpore debent,dissolui quo quaeque supremo tempore possint,materies ut subpeditet rebus reparandis.sunt igitur solida primordia simplicitatenec ratione queunt alia servata per aevomex infinito iam tempore res reparare.denique si nullam finem natura parassetfrangendis rebus, iam corpora materiaiusque redacta forent aevo frangente priore,ut nihil ex illis a certo tempore possetconceptum summum aetatis pervadere finem.nam quidvis citius dissolvi posse videmusquam rursus refici; qua propter longa dieiinfinita aetas ante acti temporis omnisquod fregisset adhuc disturbans dissoluensque,numquam relicuo reparari tempore posset.at nunc ni mirum frangendi reddita finiscerta manet, quoniam refici rem quamque videmuset finita simul generatim tempora rebusstare, quibus possint aevi contingere florem.Huc accedit uti, solidissima materiaicorpora cum constant, possint tamen omnia reddi,mollia quae fiunt, aer aqua terra vapores,quo pacto fiant et qua vi quaeque gerantur,admixtum quoniam semel est in rebus inane.at contra si mollia sint primordia rerum,unde queant validi silices ferrumque creari,non poterit ratio reddi; nam funditus omnisprincipio fundamenti natura carebit.sunt igitur solida pollentia simplicitate,quorum condenso magis omnia conciliatuartari possunt validasque ostendere viris.porro si nullast frangendis reddita finiscorporibus, tamen ex aeterno tempore quaequenunc etiam superare necessest corpora rebus,quae non dum clueant ullo temptata periclo.at quoniam fragili natura praedita constant,discrepat aeternum tempus potuisse manereinnumerabilibus plagis vexata per aevom.Denique iam quoniam generatim reddita finiscrescendi rebus constat vitamque tenendi,et quid quaeque queant per foedera naturai,quid porro nequeant, sancitum quando quidem extat,nec commutatur quicquam, quin omnia constantusque adeo, variae volucres ut in ordine cunctaeostendant maculas generalis corpore inesse,inmutabilis materiae quoque corpus haberedebent ni mirum; nam si primordia rerumcommutari aliqua possent ratione revicta,incertum quoque iam constet quid possit oriri,quid nequeat, finita potestas denique cuiquequa nam sit ratione atque alte terminus haerens,nec totiens possent generatim saecla referrenaturam mores victum motusque parentum.Tum porro quoniam est extremum quodque cacumencorporis illius, quod nostri cernere sensusiam nequeunt, id ni mirum sine partibus extatet minima constat natura nec fuit umquamper se secretum neque post hac esse valebit,alterius quoniamst ipsum pars primaque et una,inde aliae atque aliae similes ex ordine partesagmine condenso naturam corporis explent;quae quoniam per se nequeunt constare, necessesthaerere unde queant nulla ratione revelli.sunt igitur solida primordia simplicitate,quae minimis stipata cohaerent partibus arte.non ex illorum conventu conciliata,sed magis aeterna pollentia simplicitate,unde neque avelli quicquam neque deminui iamconcedit natura reservans semina rebus.Praeterea nisi erit minimum, parvissima quaequecorpora constabunt ex partibus infinitis,quippe ubi dimidiae partis pars semper habebitdimidiam partem nec res praefiniet ulla.ergo rerum inter summam minimamque quod escit,nil erit ut distet; nam quamvis funditus omnissumma sit infinita, tamen, parvissima quae sunt,ex infinitis constabunt partibus aeque.quod quoniam ratio reclamat vera negatquecredere posse animum, victus fateare necessestesse ea quae nullis iam praedita partibus extentet minima constent natura. quae quoniam sunt,illa quoque esse tibi solida atque aeterna fatendum.Denique si minimas in partis cuncta resolvicogere consuesset rerum natura creatrix,iam nihil ex illis eadem reparare valeretpropterea quia, quae nullis sunt partibus aucta,non possunt ea quae debet genitalis haberemateries, varios conexus pondera plagasconcursus motus, per quas res quaeque geruntur.Quapropter qui materiem rerum esse putaruntignem atque ex igni summam consistere solo,magno opere a vera lapsi ratione videntur.Heraclitus init quorum dux proelia primus,clarus ob obscuram linguam magis inter inanisquamde gravis inter Graios, qui vera requirunt;omnia enim stolidi magis admirantur amantque,inversis quae sub verbis latitantia cernunt,veraque constituunt quae belle tangere possuntauris et lepido quae sunt fucata sonore.Nam cur tam variae res possent esse, requiro,ex uno si sunt igni puroque creatae?nil prodesset enim calidum denserier ignemnec rare fieri, si partes ignis eandemnaturam quam totus habet super ignis haberent.acrior ardor enim conductis partibus esset,languidior porro disiectis disque supatis.amplius hoc fieri nihil est quod posse rearistalibus in causis, ne dum variantia rerumtanta queat densis rarisque ex ignibus esse.Id quoque: si faciant admixtum rebus inane,denseri poterunt ignes rarique relinqui;sed quia multa sibi cernunt contraria quae sintet fugitant in rebus inane relinquere purum,ardua dum metuunt, amittunt vera viainec rursum cernunt exempto rebus inaneomnia denseri fierique ex omnibus unumcorpus, nil ab se quod possit mittere raptim,aestifer ignis uti lumen iacit atque vaporem,ut videas non e stipatis partibus esse.Quod si forte alia credunt ratione potesseignis in coetu stingui mutareque corpus,scilicet ex nulla facere id si parte reparcent,occidet ad nihilum ni mirum funditus ardoromnis et e nihilo fient quae cumque creantur;nam quod cumque suis mutatum finibus exit,continuo hoc mors est illius quod fuit ante.proinde aliquid superare necesse est incolume ollis,ne tibi res redeant ad nilum funditus omnesde nihiloque renata vigescat copia rerum.Nunc igitur quoniam certissima corpora quaedamsunt, quae conservant naturam semper eandem,quorum abitu aut aditu mutatoque ordine mutantnaturam res et convertunt corpora sese,scire licet non esse haec ignea corpora rerum.nil referret enim quaedam decedere, abireatque alia adtribui mutarique ordine quaedam,si tamen ardoris naturam cuncta tenerent;ignis enim foret omnimodis quod cumque crearet.verum, ut opinor, itast: sunt quaedam corpora, quorumconcursus motus ordo positura figuraeefficiunt ignis mutatoque ordine mutantnaturam neque sunt igni simulata neque ullipraeterea rei quae corpora mittere possitsensibus et nostros adiectu tangere tactus.dicere porro ignem res omnis esse neque ullamrem veram in numero rerum constare nisi ignem,quod facit hic idem, perdelirum esse videtur.nam contra sensus ab sensibus ipse repugnatet labefactat eos, unde omnia credita pendent,unde hic cognitus est ipsi quem nominat ignem;credit enim sensus ignem cognoscere vere,cetera non credit, quae nilo clara minus sunt.quod mihi cum vanum tum delirum esse videtur;quo referemus enim? quid nobis certius ipsissensibus esse potest, qui vera ac falsa notemus?Praeterea quare quisquam magis omnia tollatet velit ardoris naturam linquere solam,quam neget esse ignis, aliam tamen esse relinquat?aequa videtur enim dementia dicere utrumque.Quapropter qui materiem rerum esse putaruntignem atque ex igni summam consistere posse,et qui principium gignundis aera rebusconstituere aut umorem qui cumque putaruntfingere res ipsum per se terramve creareomnia et in rerum naturas vertier omnis,magno opere a vero longe derrasse videntur.adde etiam qui conduplicant primordia rerumaera iungentes igni terramque liquori,et qui quattuor ex rebus posse omnia renturex igni terra atque anima procrescere et imbri.quorum Acragantinus cum primis Empedocles est,insula quem triquetris terrarum gessit in oris,quam fluitans circum magnis anfractibus aequorIonium glaucis aspargit virus ab undisangustoque fretu rapidum mare dividit undisAeoliae terrarum oras a finibus eius.hic est vasta Charybdis et hic Aetnaea minanturmurmura flammarum rursum se colligere iras,faucibus eruptos iterum vis ut vomat ignisad caelumque ferat flammai fulgura rursum.quae cum magna modis multis miranda videturgentibus humanis regio visendaque ferturrebus opima bonis, multa munita virum vi,nil tamen hoc habuisse viro praeclarius in senec sanctum magis et mirum carumque videtur.carmina quin etiam divini pectoris eiusvociferantur et exponunt praeclara reperta,ut vix humana videatur stirpe creatus.Hic tamen et supra quos diximus inferiorespartibus egregie multis multoque minores,quamquam multa bene ac divinitus invenientesex adyto tam quam cordis responsa dederesanctius et multo certa ratione magis quamPythia quae tripodi a Phoebi lauroque profatur,principiis tamen in rerum fecere ruinaset graviter magni magno cecidere ibi casu.Primum quod motus exempto rebus inaniconstituunt et res mollis rarasque relinquuntaera solem ignem terras animalia frugisnec tamen admiscent in eorum corpus inane;deinde quod omnino finem non esse secandiscorporibus facient neque pausam stare fragorinec prorsum in rebus minimum consistere quicquam,cum videamus id extremum cuiusque cacumenesse quod ad sensus nostros minimum esse videtur,conicere ut possis ex hoc, quae cernere non quisextremum quod habent, minimum consistere rerum.Huc accedit item, quoniam primordia rerummollia constituunt, quae nos nativa videmusesse et mortali cum corpore, funditus ut quidebeat ad nihilum iam rerum summa revertide nihiloque renata vigescere copia rerum;quorum utrumque quid a vero iam distet habebis.Deinde inimica modis multis sunt atque venenoipsa sibi inter se; quare aut congressa peribuntaut ita diffugient, ut tempestate coactafulmina diffugere atque imbris ventosque videmus.Denique quattuor ex rebus si cuncta creanturatque in eas rursum res omnia dissoluuntur,qui magis illa queunt rerum primordia diciquam contra res illorum retroque putari?alternis gignuntur enim mutantque coloremet totam inter se naturam tempore ab omni.~~fulmina diffugere atque imbris ventosque videmus.~~sin ita forte putas ignis terraeque coirecorpus et aerias auras roremque liquoris,nil in concilio naturam ut mutet eorum,nulla tibi ex illis poterit res esse creata,non animans, non exanimo cum corpore, ut arbos;quippe suam quicque in coetu variantis acervinaturam ostendet mixtusque videbitur aercum terra simul et quodam cum rore manere.at primordia gignundis in rebus oportetnaturam clandestinam caecamque adhibere,emineat ne quid, quod contra pugnet et obstetquo minus esse queat proprie quodcumque creatur.Quin etiam repetunt a caelo atque ignibus eiuset primum faciunt ignem se vertere in aurasaeris, hinc imbrem gigni terramque creariex imbri retroque a terra cuncta reverti,umorem primum, post aera, deinde calorem,nec cessare haec inter se mutare, mearea caelo ad terram, de terra ad sidera mundi.quod facere haud ullo debent primordia pacto.immutabile enim quiddam superare necessest,ne res ad nihilum redigantur funditus omnes;nam quod cumque suis mutatum finibus exit,continuo hoc mors est illius quod fuit ante.quapropter quoniam quae paulo diximus antein commutatum veniunt, constare necessestex aliis ea, quae nequeant convertier usquam,ne tibi res redeant ad nilum funditus omnis;quin potius tali natura praedita quaedamcorpora constituas, ignem si forte crearint,posse eadem demptis paucis paucisque tributis,ordine mutato et motu, facere aeris auras,sic alias aliis rebus mutarier omnis?'At manifesta palam res indicat' inquis 'in aurasaeris e terra res omnis crescere alique;et nisi tempestas indulget tempore faustoimbribus, ut tabe nimborum arbusta vacillent,solque sua pro parte fovet tribuitque calorem,crescere non possint fruges arbusta animantis.'scilicet et nisi nos cibus aridus et tener umoradiuvet, amisso iam corpore vita quoque omnisomnibus e nervis atque ossibus exsoluatur;adiutamur enim dubio procul atque alimur noscertis ab rebus, certis aliae atque aliae res.ni mirum quia multa modis communia multismultarum rerum in rebus primordia mixtasunt, ideo variis variae res rebus aluntur.atque eadem magni refert primordia saepecum quibus et quali positura contineanturet quos inter se dent motus accipiantque;namque eadem caelum mare terras flumina solemconstituunt, eadem fruges arbusta animantis,verum aliis alioque modo commixta moventur.quin etiam passim nostris in versibus ipsismulta elementa vides multis communia verbis,cum tamen inter se versus ac verba necessestconfiteare et re et sonitu distare sonanti.tantum elementa queunt permutato ordine solo;at rerum quae sunt primordia, plura adhiberepossunt unde queant variae res quaeque creari.Nunc et Anaxagorae scrutemur homoeomerianquam Grai memorant nec nostra dicere linguaconcedit nobis patrii sermonis egestas,sed tamen ipsam rem facilest exponere verbis.principio, rerum quam dicit homoeomerian,ossa videlicet e pauxillis atque minutisossibus hic et de pauxillis atque minutisvisceribus viscus gigni sanguenque crearisanguinis inter se multis coeuntibus guttisex aurique putat micis consistere posseaurum et de terris terram concrescere parvis,ignibus ex ignis, umorem umoribus esse,cetera consimili fingit ratione putatque.nec tamen esse ulla de parte in rebus inaneconcedit neque corporibus finem esse secandis.quare in utraque mihi pariter ratione videturerrare atque illi, supra quos diximus ante.Adde quod inbecilla nimis primordia fingit;si primordia sunt, simili quae praedita constantnatura atque ipsae res sunt aequeque laborantet pereunt, neque ab exitio res ulla refrenat.nam quid in oppressu valido durabit eorum,ut mortem effugiat, leti sub dentibus ipsis?ignis an umor an aura? quid horum? sanguen an ossa?nil ut opinor, ubi ex aequo res funditus omnistam mortalis erit quam quae manifesta videmusex oculis nostris aliqua vi victa perire.at neque reccidere ad nihilum res posse neque autemcrescere de nihilo testor res ante probatas.Praeterea quoniam cibus auget corpus alitque,scire licet nobis venas et sanguen et ossa* * *sive cibos omnis commixto corpore dicentesse et habere in se nervorum corpora parvaossaque et omnino venas partisque cruoris,fiet uti cibus omnis et aridus et liquor ipseex alienigenis rebus constare putetur,ossibus et nervis sanieque et sanguine mixto.Praeterea quae cumque e terra corpora crescunt,si sunt in terris, terram constare necessestex alienigenis, quae terris exoriuntur.transfer item, totidem verbis utare licebit:in lignis si flamma latet fumusque cinisque,ex alienigenis consistant ligna necessest,~~praeterea tellus quae corpora cumque alit auget~~ex alienigenis, quae lignis exoriuntur.Linquitur hic quaedam latitandi copia tenvis,id quod Anaxagoras sibi sumit, ut omnibus omnisres putet inmixtas rebus latitare, sed illudapparere unum, cuius sint plurima mixtaet magis in promptu primaque in fronte locata.quod tamen a vera longe ratione repulsumst;conveniebat enim fruges quoque saepe, minacirobore cum in saxi franguntur, mittere signumsanguinis aut aliquid, nostro quae corpore aluntur.cum lapidi in lapidem terimus, manare cruoremconsimili ratione herbis quoque saepe decebat,et latices dulcis guttas similique saporemittere, lanigerae quali sunt ubere lactis,scilicet et glebis terrarum saepe friatisherbarum genera et fruges frondesque videridispertita inter terram latitare minute,postremo in lignis cinerem fumumque videri,cum praefracta forent, ignisque latere minutos.quorum nil fieri quoniam manifesta docet res,scire licet non esse in rebus res ita mixtas,verum semina multimodis inmixta lateremultarum rerum in rebus communia debent.'At saepe in magnis fit montibus' inquis 'ut altisarboribus vicina cacumina summa teranturinter se validis facere id cogentibus austris,donec flammai fulserunt flore coorto.'scilicet et non est lignis tamen insitus ignis,verum semina sunt ardoris multa, terendoquae cum confluxere, creant incendia silvis.quod si facta foret silvis abscondita flamma,non possent ullum tempus celarier ignes,conficerent volgo silvas, arbusta cremarent.iamne vides igitur, paulo quod diximus ante,permagni referre eadem primordia saepecum quibus et quali positura contineanturet quos inter se dent motus accipiantque,atque eadem paulo inter se mutata creareignes et lignum? quo pacto verba quoque ipsainter se paulo mutatis sunt elementis,cum ligna atque ignes distincta voce notemus.Denique iam quae cumque in rebus cernis apertissi fieri non posse putas, quin materiaicorpora consimili natura praedita fingas,hac ratione tibi pereunt primordia rerum:fiet uti risu tremulo concussa cachinnentet lacrimis salsis umectent ora genasque.Nunc age, quod super est, cognosce et clarius audi.nec me animi fallit quam sint obscura; sed acripercussit thyrso laudis spes magna meum coret simul incussit suavem mi in pectus amoremMusarum, quo nunc instinctus mente vigentiavia Pieridum peragro loca nullius antetrita solo. iuvat integros accedere fontisatque haurire iuvatque novos decerpere floresinsignemque meo capiti petere inde coronam,unde prius nulli velarint tempora Musae;primum quod magnis doceo de rebus et artisreligionum animum nodis exsolvere pergo,deinde quod obscura de re tam lucida pangocarmina musaeo contingens cuncta lepore.id quoque enim non ab nulla ratione videtur;sed vel uti pueris absinthia taetra medentescum dare conantur, prius oras pocula circumcontingunt mellis dulci flavoque liquore,ut puerorum aetas inprovida ludificeturlabrorum tenus, interea perpotet amarumabsinthi laticem deceptaque non capiatur,sed potius tali facto recreata valescat,sic ego nunc, quoniam haec ratio plerumque videturtristior esse quibus non est tractata, retroquevolgus abhorret ab hac, volui tibi suaviloquenticarmine Pierio rationem exponere nostramet quasi musaeo dulci contingere melle,si tibi forte animum tali ratione tenereversibus in nostris possem, dum perspicis omnemnaturam rerum, qua constet compta figura.Sed quoniam docui solidissima materiaicorpora perpetuo volitare invicta per aevom,nunc age, summai quaedam sit finis eorumnecne sit, evolvamus; item quod inane repertumstseu locus ac spatium, res in quo quaeque gerantur,pervideamus utrum finitum funditus omneconstet an immensum pateat vasteque profundum.Omne quod est igitur nulla regione viarumfinitumst; namque extremum debebat habere.extremum porro nullius posse videturesse, nisi ultra sit quod finiat, ut videaturquo non longius haec sensus natura sequatur.nunc extra summam quoniam nihil esse fatendum,non habet extremum, caret ergo fine modoque.nec refert quibus adsistas regionibus eius;usque adeo, quem quisque locum possedit, in omnistantundem partis infinitum omne relinquit.Praeterea si iam finitum constituaturomne quod est spatium, si quis procurrat ad orasultimus extremas iaciatque volatile telum,id validis utrum contortum viribus irequo fuerit missum mavis longeque volare,an prohibere aliquid censes obstareque posse?alterutrum fatearis enim sumasque necessest.quorum utrumque tibi effugium praecludit et omnecogit ut exempta concedas fine patere.nam sive est aliquid quod probeat efficiatquequo minus quo missum est veniat finique locet se,sive foras fertur, non est a fine profectum.hoc pacto sequar atque, oras ubi cumque locarisextremas, quaeram: quid telo denique fiet?fiet uti nusquam possit consistere finiseffugiumque fugae prolatet copia semper.Praeterea spatium summai totius omneundique si inclusum certis consisteret orisfinitumque foret, iam copia materiaiundique ponderibus solidis confluxet ad imumnec res ulla geri sub caeli tegmine possetnec foret omnino caelum neque lumina solis,quippe ubi materies omnis cumulata iaceretex infinito iam tempore subsidendo.at nunc ni mirum requies data principiorumcorporibus nullast, quia nil est funditus imum,quo quasi confluere et sedes ubi ponere possint.semper in adsiduo motu res quaeque gerunturpartibus in cunctis, infernaque suppeditanturex infinito cita corpora materiai.Postremo ante oculos res rem finire videtur;aer dissaepit collis atque aera montes,terra mare et contra mare terras terminat omnis;omne quidem vero nihil est quod finiat extra.est igitur natura loci spatiumque profundi,quod neque clara suo percurrere fulmina cursuperpetuo possint aevi labentia tractunec prorsum facere ut restet minus ire meando;usque adeo passim patet ingens copia rebusfinibus exemptis in cunctas undique partis.Ipsa modum porro sibi rerum summa pararene possit, natura tenet, quae corpus inaneet quod inane autem est finiri corpore cogit,ut sic alternis infinita omnia reddat,aut etiam alterutrum, nisi terminet alterum eorum,simplice natura pateat tamen inmoderatum,nec mare nec tellus neque caeli lucida templanec mortale genus nec divum corpora sanctaexiguum possent horai sistere tempus;nam dispulsa suo de coetu materiai