Vellem id quidem, sed habeo paulum, quod requiram. ego enim adsentiorassentior KR eorum quae posuisti alterum alteri consequens esse, ut, quem ad modum, si, quod honestum sit, id solum sit bonum, sequatur vitam beatam virtute confici, sic, si vita beata in virtute sit, nihil esse nisi virtutem bonum. sed Brutus tuus auctore Aristoaristone X (aristhone 9 G) sed cf. fin. 5, 8 Brut. 332 Att. 5, 10, 5 et Antiocho non sentit hoc; putat enim,si post etiam om. G1 etiamsi sit bonum aliquod praeter virtutem.pose virtutem add. Vc: tamen ad beate vivendum satis pose (S add. rec) virtutem (quae sane propter homoioteleuton facile excidere poterant; cf. etiam 413, 5)

Quid igitur?

contra Brutumne mebrutum nec me X corr. V1 aut c dicturum putas?

Tu vero, ut videtur; nam praefinire non est meum.

Quid cuique igitur consentaneum sit, alio loco. nam ista mihi et cum Antiocho saepe et cum Aristoaristone X (aristhone 9 G) sed cf. fin. 5, 8 Brut. 332 Att. 5, 10, 5 nuper, cum Athenis imperator apud eum deversarer,diversarer V dissensio fuit. mihi enim non videbatur quisquam esse beatus posse, cum in malis esset;in mali esset V1 in malis autem sapientem esse posse, si essent ulla corporis aut fortunae mala. dicebantur haec, quae scripsitscrip

haec nunc enucleare non ita necesse est, quamquam non constantissime dici mihi videntur.videntur Bs videtur X nam et, qui beatus est, non intellego quid requirat, ut sit beatior—si est enim quodquod (priore loco)] qui K desit, ne beatus quidem est—, et quod ex maiore parte unam quamque remrem s partem X appellariappellarique G1 (corr. 2) spectarique dicunt, est ubi id isto modo valeat; cum vero tria generaista tria G (exp. 2) malorum esse dicant, qui duorum generum malis omnibus urgeatur, ut omnia advorsaadversa V sint in fortuna, omnibus oppressum corpus et confectum doloribus, huic paulumne ad beatam vitam deesse dicemus, non modo ad beatissimam?

Hoc illud est, quod Theophrastusteophrastus X (ex teopharastus K) sustinere non potuit. nam cum statuisset verbera, tormenta, cruciatus, patriae eversiones,eversionis V exilia, orbitates magnam vim habere ad male misereque vivendum, non est ausus elate et ample loqui, cum humiliter demisseque sentiret.non ... 16 loqui, humiliter dimisseque sentire Non. 286, 10 quam bene, non quaeritur, constanter quidem certe. itaque mihi placere non solet consequentia reprehendere, cum prima concesseris. hic autem elegantissimuseligantissimmus K omnium philosophorum et eruditissimus non magnopere reprehenditur, cum tria genera dicitdici X corr. V1 bonorum, vexatur autem ab omnibus primum in eo libro quem scripsit de vita beata, in quo multa disputat, quam ob rem is, qui torqueatur qui crucietur, beatus esse non possit. in eo etiam putatur dicere in rotam— id est genus quoddam tormenti apud Graecosid est Graecos del. Er. vix recte. troxo\s ante hunc locum a Romanis non commemoratur. (in R his verbis linea subducta est, sed s. XVII/XVIII demum sec. Stroux)

possum igitur, cui concesserimcui non cesserim K1 in malis esse dolores corporis, in malis naufragia fortunae, huic suscenseresuccensere G dicenti non omnis bonos esse beatos, cum in omnis bonos ea, quae ille in malis numerat, cadere possint? vexatur idem Theophrastustheofr. V thephr. G1 teophar. K et libris et scholis omnium philosophorum, quod in Callisthenecalisthene R1 suo laudarit illam sententiam: Vita/m regittu/xh ta\ qnhtw=n pra/gmat', ou)k eu)bouli/aChaeremon Tr. gr. p. 782 gerit K fortu/na, non sapie/ntia. negant ab ullo philosopho quicquam dictum esse languidius. recte id quidem, sed nihil intellego dici potuisse constantius. si enim tot sunt in corpore bona, tot extra corpus in casu atque fortuna, nonne consentaneum est plus fortunam, quae domina rerum sit et externarum et ad corpus pertinentium, quam consilium valere?

An malumus Epicurum imitari? qui multa praeclareEpic. p. 89, 7 saepe dicit; quam enim sibi constanter convenienterque dicat, non laborat.laborant G1 laudat tenuemlauda tenuem GRV (corr. Vc) laudetenuae K Ep. fr. 459 victum. philosophi id quidem, sed si Socrates autaut ex ant R ant tisthenes K1 (corr. c) Antisthenes diceret, non isis his K qui finem bonorum voluptatem esseesse add. G2 dixerit. negat quemquam iucundei

occupaviquod... 2 occupavit (sic) Non. 355, 5 teoccupa vite K1 inquit, Fortuna,Metr. fr. 49 atque cepicoepi GRV cé Kc (cepi1) omnisqueque add. G2 asp.G aditus tuos interclusi, ut ad me adspirare non posses. praeclare, si Aristo Chiusaristocchius KR aristho

acute autemautem add. G2 disputantis illud est, non quid quisque dicat, sed quid cuique dicendum sit, videre. velut in ea ipsa sententia, quam in hac disputatione suscepimus, omnis bonos semper beatos volumus esse. quosquos V2 quod X dicam bonos, perspicuum est; omnibus enim virtutibus instructos et ornatos tum sapientis, tum viros bonos dicimus. videamus, quiqui ex quid Vc dicendi sint beati.

equidem eos existimo, quieos We.hos quid G1 sint in bonis nullo adiuncto malo; neque ulla alia huic verbo, cum beatum dicimus, subiecta notio est nisi secretis malis omnibus cumulata bonorum complexio. hanc assequi virtus, sisi sic V quicquam praeter ipsamipsa GRV1 (˜ add. rec) boni est,est esse K1 non potest. aderit enim malorum, si mala illa ducimus,dicimus K1 turba quaedam: paupertas, ignobilitas, humilitas, solitudo, amissio suorum, graves dolores corporis, perdita valetudo,valitudo X debilitas, caecitas, interitusinterius G1 patriae, exilium, servitus denique. in his tot et tantis—atque etiam plura possunt accidere—potest esse sapiens; nam haec casus importat, qui in sapientem potest incurrere. at si ea mala sunt, quis potest praestare semper sapientem beatum fore, cum vel in omnibus ishis X sed cf.ea 3 uno tempore esse possit?

non igitur facile concedo neque Bruto meo neque communibuscommonibus GV magistris nec veteribus illis, Aristoteli Speusippo Xenocrati Polemoni, ut, cum ea quae supra enumeravi in malis numerent, idem dicant semper beatum esse sapientem. quosquos s quod X cf. 417,16 si titulus hic delectatdilectat X insignis et pulcher, Pythagora Socrate Platone dignissimus, inducant animuminducant

nuncnunc We. nec hunc et haec loqui, quae sunt magni cuiusdam et alti viri, et eadem, quae vulgus, in malis et bonis numerare concedi nullo modo potest. qua gloria commotus Epicurus exoritur; cui etiam, si disdiis V2 placet, videtur sempersemper add. G2 sapiens beatus. hic dignitate huius sententiae capitur, sed numquam id diceret, si ipse sese om. G se audiret scr. Vc in r. et in mg. audiret. quid est enim quod minus conveniat, quam ut is, qui vel summum vel solum malum dolorem esse dicat, idemidem Vc (m in r.)s id est GKR censeat quam hoc suave est! tum, cum dolore crucietur, dicturum esse sapientem? non igitur ex singulis vocibus philosophi spectandiexpectandi G1 Non.L sunt,non...419, 1 spectandi sunt Non. 402, 22 sed ex perpetuitate atque constantia.non...419, 2 constantia H

Adducisaducis R me, ut tibi adsentiar. sed tua quoque vide ne desideretur constantia.adducis...4 constantia add. G2 in mg.

Quonam modo?

Quia legi tuum nuper quartumquarum V1 de finibus; in eo mihi videbare contra Catonem disserens hoc velle ostendere—quod mihi quidem probaturprobare KR—inter Zenonem et Peripateticos nihil praeter verborum novitatem interesse. quod si ita est, quidqui

Tu quidem tabellis obsignatis agis mecum et testificaris, quid dixerim aliquando aut scripserim. cum aliis isto modo, qui legibus impositis disputant: nos in diem vivimus; quodcumque nostros animos probabilitate percussit, id dicimus, itaque soli sumus liberi. verum tamen, quoniam de constantia paulo ante diximus, non ego hoc loco id quaerendum puto, verumne sit,verumne scit K1 verume sit G1 quod Zenoni placuerit quodque eius auditoriaudituri G Aristoni, bonum esse solum, quod honestum esset, sed si ita esset, tumtum exp. Vrec (C?) fueritne consentaneum, ut totumadd. Po. sed, ni ita esset, num consentaneum esset, tum ut Se. (sed agitur de Zenonis doctrina cf .v. 29 sqq.), alia alii (ad tum cf. parad. 29 fin. 4,33 al.) hoc beate vivere in una virtute poneret.

quare demus hoc sane Bruto, ut sit beatus semper sapiens—quam sibi conveniat, ipseipsa X corr. V2 viderit; gloria quidem huius sententiae quis est illo viro dignior?—, nos tamen teneamus, ut sit idem beatissimus.

Et si Zeno Citieus,ticieus R cici eus K1 advena quidam et ignobilis verborum opifex, insinuasse sese om. Non. in antiquam philosophiam videtur,advena... 3 videtur Non. 457, 25 huius sententiae gravitas a Platonis auctoritate repetatur, apud quem saepe haec oratio usurpata est, ut nihil praeter virtutem diceretur bonum. velutvelud KR in GorgiaGorg. 470 d Socrates, cum esset ex eo quaesitum, Archelaumarcelaum hic X (arcael.G) Perdiccae filium, qui tum fortunatissimus haberetur, nonne beatum putaret, haud scio inquit;

'numquam enim cum eo conlocutus sum.—ain tu? an aliteran tu an aliter X sed prius an in ain corr. V2 an tu aliter s (ti/ de/; suggeno/menos a)\n gnoi/hs, a)/llws de\ an)to/qen on) gignw/sxeis xtl.;) cf. Att. 4,5,1. ain tu? aliter Or. idid om. G scire non potes?—nullo modo.—tu igitur ne de Persarum quidem regerege nego V1 magno potes dicere, beatusne sit?beatus nescit K1 —an ego possim, cum ignorem, quam sit doctus, quam vir bonus?—quid? tu in eo sitam vitam beatam putas?—ita prorsus existimo, bonos beatos, improbos miseros.—miser ergo Archelaus?—certe, si iniustus.'

videturne omnem hic beatam vitam in una virtute ponere? Quid vero? in EpitaphioMenex. 247 e quo modo idem? nam cui viro inquit ex seex se s esse X (e

quae, quicquid genuit, non modo animal, sed etiam quod ita ortum esset e terra, ut stirpibus suis niteretur, in suo quidque genere perfectum esse voluit. itaque et arbores et vites et ea, quae sunt humiliora neque se tollere a terra altius possunt, alia semper virent, alia hieme nudata verno tempore tepefacta frondescunt, neque est ullum quod non ita vigeatvigeant X interiore quodam motu et suis in quoque seminibus inclusis, ut aut flores aut fruges fundat aut bacas,ut... bacas Non.312,41(fundant) omniaque in omnibus, quantum in ipsis sit, nulla vivi K vim GRV impediente perfecta sint.

facilius vero etiam in bestiis, quod is sensus a natura est datus, vis ipsius naturae perspici potest. namque alias bestias nantis aquarum incolas esse voluit, alias volucres caelo frui libero, serpentis quasdam, quasdamalt. quasdam del. Rc? esse gradientis,nantes ...15 serpentes...16 gradientes Rc? earum ipsarum partim solivagas, partim congregatas, inmanis alias, quasdam autem cicures,cicuras Non. non nullas abditas terraque tectas.partim solivagas...19 tectas Non. 93,3 atque earum quaeque suum tenens munus, cum in disparis animantis vitam transire non possit, manet in lege naturae. et ut bestiis aliudaliud alii

hic igitur si estsi est (alt. loco) add. G2 excultus et si eius acies ita curata est, ut nene nec K caecaretur erroribus, fit perfecta mens, id est absoluta ratio, quod est idemid est idẽ G virtus. et si omne beatum est, cui nihil deest, et quod in suo genere expletum atque cumulatum est, idque virtutis est proprium, certe omnesomnis X virtutis compotesvirtutis est comp. R (sed est postea del.) beati sunt.

Et hoc quidem mihi cum Bruto convenit, id est cum Aristotele Xenocrate Speusippopseusippo X (pseups. K) Polemone. sed mihi videntur etiam beatissimi.

quid enim deest ad beate vivendum ei, qui confidit suis bonis? aut, qui diffidit,difidit et... -at G beatus esse qui potest? atat aut K1 diffidatdifidit et... -at G necesse est, qui bona dividit tripertito.tripertio G1 (ex tripertito) KRV qui enim poterit aut corporis firmitatefirmitati GV aut fortunae stabilitatestabilitati V3 confidere? atqui nisi stabili et fixo et permanente bono beatus esse nemo potest. quid ergo eius modi istorum est? ut mihi Laconis illud dictum in hos cadere videatur, qui glorianti cuidam mercatori, quod multas navis in omnem oram maritimam demisisset, non sane optabilis quidem istaista quidem edd.vett. We. sed cf. Kueh. ad 1, 6 inquit rudentibus apta fortuna. an dubium est quin nihil sitsit add. G2 habendum in eo genere, quo vita beata compleatur,compleatur Wopkens (completur Bentl.) complectitur si id possit amitti? nihil enim interarescere, nihil extingui, nihil cadere debet eorum, in quibus vita beata consistit. nam qui timebit ne quid ex is deperdat, beatus esse non poterit.