<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:phi0474.phi049.perseus-lat1:3.8-3.14</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:phi0474.phi049.perseus-lat1:3.8-3.14</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text xml:lang="la"><body><div xml:lang="lat" type="edition" n="urn:cts:latinLit:phi0474.phi049.perseus-lat1"><div type="textpart" n="3" subtype="book"><div type="textpart" n="8" subtype="section"><p>Haecine<note>haeccine R<hi rend="sup">2</hi>
                     </note> igitur cadere in sapientem putas?</p><p>Prorsus existimo.</p><p>Ne ista gloriosa sapientia non magno aestimanda
est, siquidem non multum differt ab insania.</p><p>Quid? tibi<note>quid tibi <hi rend="italics">in r.</hi> V<hi rend="sup">2</hi> tibine G (<hi rend="italics">exp.</hi>
                        <hi rend="sup">2</hi>)</note> omnisne animi commotio videtur insania?</p><p>Non mihi quidem soli, sed, id quod admirari<note>amirari G<hi rend="sup">1</hi>(āmirari<hi rend="sup">2</hi>) R<hi rend="sup">1</hi>V</note> saepe
soleo, maioribus quoque nostris hoc ita visum intellego
multis saeculis ante Socratem,<note>socrantĕ G<hi rend="sup">1</hi> (n <hi rend="italics">del.</hi>
                        <hi rend="sup">2</hi>) socraten KR</note> a quo haec omnis, quae
est de vita et de moribus, philosophia manavit.</p><p>Quonam<note>quoniam G (i <hi rend="italics">del.</hi>
                        <hi rend="sup">1?</hi>)</note> tandem modo?</p><p>Quia nomen insaniae significat mentis aegrotationem et morbum, id est insanitatem et aegrotum animum, quam appellarunt insaniam.<note>id est . . 14 insaniam (<hi rend="italics">quae C. addidit quia eius
aequalibus nomen insaniae non insanum animi habitum sed
furorem significabat) del. Bentl.</hi>
                     </note>

                  </p></div><div type="textpart" n="9" subtype="section"><p>(omnis autem perturbationes animi morbos philosophi appellant negantque stultum quemquam his morbis vacare. qui autem in
morbo sunt, sani non sunt; et omnium insipientium
animi in morbo sunt: omnes insipientes igitur insaniunt<note>omnis ... 18 insaniunt <hi rend="italics">del.
Ba.</hi> (<hi rend="italics">post</hi> sanos 321, 2 <hi rend="italics">ponit Margrander Trans. and proc.
of the American phil. ass. XXX p. 34</hi>). <hi rend="italics">verum non mirus nescio
qui glossator sed Cicero ipse haec postea addidisse videtur,
cum intellegeret se illud 'omnisne animi commotio videtur
insania?' in argumentatione neglexisse.</hi>
                     </note>). sanitatem enim<note>enim <hi rend="italics">om.</hi> H<foreign xml:lang="greek">s</foreign>
                     </note> animorum positam in tranquillitate quadam constantiaque censebant; his rebus mentem vacuam appellarunt insaniam, propterea quod in
perturbato animo sicut in corpore sanitas esse non
posset.<note>posset <hi rend="italics">Ern.</hi> possit ille G<hi rend="sup">1</hi>
                     </note>

                  </p></div><div type="textpart" n="10" subtype="section"><p>nec minus illud acute, quod animi adfectionem lumine mentis carentem nominaverunt amentiam
eandemque dementiam.<note>omnis... 25 dementiam H</note> ex quo intellegendum est eos
qui haec rebus nomina posuerunt sensisse<note>senisse GR<hi rend="sup">1</hi>V<hi rend="sup">1</hi>
                     </note> hoc idem, <pb n="p.321"/>
quod a Socrate acceptum diligenter Stoici retinuerunt,
omnis insipientes esse non sanos. qui est<note>quis X (qus G<hi rend="sup">1</hi>) <hi rend="italics">sed</hi> s <hi rend="italics">in</hi> R <hi rend="italics">fort. postea additum</hi>
                     </note> enim animus in aliquo morbo—morbos autem hos perturbatos
motus,<note>morbos ... 4 motus (<hi rend="italics">sine</hi> hos)</note> ut modo dixi, philosophi appellant—, non magis
est sanus quam id corpus quod<note>corpus quod <hi rend="italics">punctis not.</hi> G<hi rend="sup">2</hi>
                     </note> in morbo est. ita fit
ut sapientia sanitas sit animi, insipientia autem quasi
insanitas quaedam, quae est insania eademque dementia;<note>insipientia... 7 dementia (<hi rend="italics">sine</hi>
quaedam) <hi rend="italics">Non. 122,24</hi>
                     </note> multoque melius haec notata sunt verbis Latinis
quam Graecis.

</p></div><div type="textpart" n="11" subtype="section"><p>quod aliis quoque multis locis reperietur;<note>reperitur G<hi rend="sup">1</hi>
                     </note> sed id alias, nunc, quod instat. totum igitur id<note><hi rend="italics">alt.</hi>id <hi rend="italics">om.</hi> H <foreign xml:lang="greek">s</foreign>
                     </note>
quod quaerimus quid et quale sit,<note><w>sit</w> fit V</note> verbi vis ipsa declarat. eos enim sanos quoniam intellegi necesse est, quorum mens motu quasi morbo perturbata nullo<note>nulla X <hi rend="italics">corr.</hi> V<hi rend="sup">1?</hi>
                     </note> sit, qui<note>quia K<hi rend="sup">1</hi>
                     </note>
contra adfecti<note>affecti GR<hi rend="sup">2</hi> insani G<hi rend="sup">1</hi>
                     </note> sint, hos insanos appellari necesse est.
itaque nihil melius, quam quod est in consuetudine sermonis Latini, cum exisse ex potestate dicimus eos,
qui ecfrenati<note>hecfrenati G (h <hi rend="italics">del.</hi>
                        <hi rend="sup">2</hi>) hęc fr. V effr. R<hi rend="sup">rec</hi>V<hi rend="sup">rec</hi>
                     </note> feruntur aut libidine aut iracundia—
quamquam ipsa iracundia libidinis est pars; sic enim
definitur: iracundia ulciscendi libido<note>ulciscendi libido
<hi rend="italics">cf. Aug. civ. 14,15</hi> quis V<hi rend="sup">1</hi>
                     </note>—; qui igitur
exisse ex potestate<note>dicimus ... 20 ex potestate <hi rend="italics">om.</hi> H</note> dicuntur, idcirco dicuntur, quia non
sint in potestate mentis, cui regnum totius animi a
natura tributum est. Graeci autem <foreign xml:lang="greek">mani/an</foreign>
                     <note>manian X (man <hi rend="italics">in r.</hi> V<hi rend="sup">1</hi>)
appellant X</note> unde appellent, non facile dixerim; eam tamen ipsam<note>ipsa KGH (ipsāR, <hi rend="italics">sed<figure/> vix m. 1</hi>)</note> distinguimus nos melius quam illi. hanc enim insaniam, quae
iuncta stultitiae<note>stultitiae K<hi rend="sup">2</hi>V<hi rend="sup">c</hi>BGr.(?) stultitia X</note> patet latius,<note>nos <hi rend="italics">post</hi> latius <hi rend="italics">add.</hi> V<hi rend="sup">c</hi>
                     </note> a furore disiungimus.<note>distinguimus R</note>
Graeci volunt illi quidem, sed parum valent verbo: <pb n="p.322"/>
quem nos furorem, <foreign xml:lang="greek">melagxoli/an</foreign>
                     <note>melancholian GV -iam KRH</note> illi vocant; quasi vero
atra bili<note>atribili V<hi rend="sup">1</hi>K (-bi<figure/>li) atra-
bili GR</note> solum mens ac non<note>non <hi rend="italics">add.</hi> R<hi rend="sup">c</hi>
                     </note> saepe vel iracundia graviore vel timore<note>vel timore <hi rend="italics">add.</hi> G<hi rend="sup">2</hi>
                     </note> vel dolore moveatur;<note>totum . . 322, 3 moveatur H</note> quo genere Athamantem Alcmaeonem<note>alomeonem K<hi rend="sup">1</hi> alc<figure/>meonem V (on <hi rend="italics">in r.</hi> V<hi rend="sup">c</hi>)</note> Aiacem Orestem furere dicimus.
qui ita sit adfectus, eum dominum esse rerum suarum
vetant duodecim<note>duodecem R<hi rend="sup">1</hi>V <hi rend="italics">tab. 5, 7.
Ciceronis locus obversatur Horatio s. 2, 3, 217</hi>
                     </note> tabulae; itaque non est scriptum <quote>si
insanus</quote>, sed <quote>si furiosus<note>insanus et fur. <hi rend="italics">Non.</hi>
escit <hi rend="italics">Bouhier</hi> esse incipit <foreign xml:lang="greek">W</foreign> esset <hi rend="italics">Non.</hi>
                        </note> escit</quote>. stultitiam<note>stultiam V (<hi rend="italics">ss</hi>
                        <hi rend="sup">rec</hi>)
stultia K (- <hi rend="italics">2</hi>) stultitia GR<hi rend="sup">1</hi> (-ă<hi rend="sup">2</hi>) H</note> enim censuerunt constantia,<note>inconstantiam KR (<hi rend="italics">etiam</hi>
m <hi rend="italics">a m. 1 ut. v.</hi>) V<hi rend="sup">1</hi> (<hi rend="italics">sed</hi> in <hi rend="italics">et</hi> m <hi rend="italics">exp.</hi>
                        <hi rend="sup">1</hi>) H inconstantia G insaniam enim censuerunt constantiam, id est sanitatem, tamen
posse tueri <hi rend="italics">Non.</hi>
                     </note> id est sanitate, vacantem posse
tamen tueri mediocritatem officiorum et vitae communem cultum atque usitatum; furorem autem<note>autem <hi rend="italics">om. Non.</hi>
                     </note> esse rati
sunt mentis ad omnia caecitatem. quod cum maius<note>magis R<hi rend="sup">1</hi>
                     </note>
esse videatur quam insania, tamen eius modi est, ut
furor in sapientem cadere possit, non possit insania.<note>itaque stultitia censuerunt ... 13 insania</note>
                     <note>itaque ... 13 cadere possit, insania non <hi rend="italics">Non. 443, 2</hi>
                     </note>
sed haec alia quaestio est; nos ad propositum revertamur.
</p></div><div type="textpart" n="12" subtype="section"><p>
</p><p>Cadere, opinor, in sapientem aegritudinem tibi
dixisti videri.</p><p>Et vero ita existimo.</p><p>Humanum id quidem, quod ita existumas. non enim
silice nati sumus, sed est naturale in animis tenerum<note>e <hi rend="italics">ante</hi> silice <hi rend="italics">add.</hi> V<hi rend="sup">c</hi> 
                        <hi rend="italics">non male</hi> naturabile X <hi rend="italics">sed</hi> bi <hi rend="italics">exp.</hi> V<hi rend="sup">1</hi>
(<hi rend="italics">cf.</hi> animabili <hi rend="italics">codd. nat. deor. 2,91</hi>) natura <hi rend="italics">Lb.</hi>
                     </note>
quiddam<note>quidam R<hi rend="sup">1</hi>V<hi rend="sup">1</hi> (<hi rend="italics">corr.</hi>
                        <hi rend="sup">1</hi>) -ddā <hi rend="italics">in r.</hi> G<hi rend="sup">2</hi>
                     </note> atque molle, quod<note><w>quod</w> quā G<hi rend="sup">1</hi>
                     </note> aegritudine quasi tempestate quatiatur,<note>sed humanum... 22 quatiatur H</note> nec absurde Crantor ille, qui in<note>in <hi rend="italics">om. X</hi> 
                        <hi rend="italics">add.</hi> 
                        <foreign xml:lang="greek">s</foreign> V<hi rend="sup">rec</hi>
                     </note> 
                     <pb n="p.323"/>
nostra Academia vel in primis fuit nobilis, <quote>minime</quote>
inquit<note>inquid G<hi rend="sup">1</hi>
                     </note> 
                     <quote>adsentior is qui istam nescio quam indolentiam magno opere laudant, quae<note>quae V<hi rend="sup">2</hi>B qui X</note> nec potest ulla<note>ulle G<hi rend="sup">1</hi>
                        </note> esse
nec debet. ne aegrotus sim;<note>sim <foreign xml:lang="greek">s</foreign> si inquit (inquid G<hi rend="sup">1</hi>P <hi rend="italics">cf. 2</hi>) fuerat X (<figure/>
fuat V<hi rend="sup">2</hi> si <hi rend="italics">exp. et</hi>
                           <figure/> 
                           <hi rend="italics">ss.</hi> V<hi rend="sup">rec</hi>) <hi rend="italics">corr. Sey. cf. Ps. Plut.
Cons. ad Ap. 102c, qui primum</hi> 
                           <foreign xml:lang="greek">ou) ga\r sumfe/romai</foreign> — <foreign xml:lang="greek">e)/cw kai\ tou= dunatou= kai\ tou= sumfe/rontos ou)=san</foreign> 
                           <hi rend="italics">ut sua profert, paulo
post addit</hi>: '<foreign xml:lang="greek">mh\ ga\r nosoi=men</foreign>', <foreign xml:lang="greek">fhsi\n o( a)kadhmaiko\s Kra/ntwr</foreign>, '<foreign xml:lang="greek">nosh/sasi de\ parei/h tis ai)/sqhsis</foreign>' <foreign xml:lang="greek">ktl</foreign>. inquit <hi rend="italics">ut 303, 21</hi> ergo,
inquit <hi rend="italics">al.</hi>
                        </note> si</quote>
                     <note>debet nec aegrotassem. Si X (a <hi rend="italics">apertum post</hi> t <hi rend="italics">in</hi> V) c <hi rend="italics">exp.</hi> V<hi rend="sup">2?</hi> ne
aegrotus</note> inquit <quote>fuero,<note>sin quid fuerit <hi rend="italics">Vict.</hi>
                        </note> sensus
adsit,<note><w>adsit</w> d <hi rend="italics">in r.</hi> G<hi rend="sup">2</hi> absit V<hi rend="sup">c</hi>
                        </note> sive secetur quid sive avellatur a corpore. nam
istuc nihil dolere<note>dolere <hi rend="italics">ex</hi> dolore
K<hi rend="sup">1</hi>R<hi rend="sup">1</hi> 
                           <hi rend="italics">ex</hi> dobere (b= lo) V<hi rend="sup">1</hi> contigit G<hi rend="sup">1</hi>
                        </note> non sine magna mercede contingit
inmanitatis in animo, stuporis in corpore.<note>non sine... 7 corpore <hi rend="italics">Aug. civ. 14, 9</hi>
                        </note>
                     </quote>

                  </p></div><div type="textpart" n="13" subtype="section"><p>sed videamus ne haec oratio sit hominum adsentantium nostrae
inbecillitati et indulgentium mollitudini; nos autem
audeamus non solum ramos amputare miseriarum, sed
omnis radicum fibras<note>fybras X</note> evellere. tamen aliquid relinquetur fortasse; ita sunt altae<note>alta GKV (<hi rend="italics">corr.</hi>
                        <hi rend="sup">2?</hi>) H</note> stirpes stultitiae; sed relinquetur id solum quod erit necessarium. Illud quidem
sic habeto, nisi sanatus animus sit, quod sine philosophia fieri non potest, finem miseriarum nullum fore.<note>sed... 15 fore</note>
quam ob rem, quoniam coepimus, tradamus nos ei curandos: sanabimur, si volemus. et progrediar quidem
longius: non enim de aegritudine solum, quamquam id
quidem<note>quidem <hi rend="italics">in mg. add.</hi> R<hi rend="sup">c</hi>
                     </note> primum, sed de omni animi, ut ego posui, perturbatione, morbo, ut Graeci volunt, explicabo. et
primo, si placet, Stoicorum more agamus, qui breviter
astringere solent argumenta; deinde nostro instituto
vagabimur. <pb n="p.324"/>
                  </p></div><div type="textpart" n="14" subtype="section"><p/><p>Qui fortis est, idem est fidens (quoniam confidens<note>sqq. <hi rend="italics">St. fr. 3, 570</hi>
                     </note>
mala consuetudine loquendi<note>loquendum <hi rend="italics">Non. L</hi>
                        <hi rend="sup">1</hi>
                     </note> in vitio ponitur, ductum
verbum a<note>a <hi rend="italics">add.</hi> V<hi rend="sup">2</hi>
                     </note> confidendo, quod laudis<note>in <hi rend="italics">ante</hi> laudis <hi rend="italics">add.</hi> V<hi rend="sup">2</hi>
                     </note> est). qui autem est
fidens, is profecto non extimescit; discrepat enim a
timendo<note>qui... 4 a timendo fidens (fidere <hi rend="italics">Quich.</hi>)
<hi rend="italics">Non. 443, 9</hi>
                     </note> confidere.<note>confidens <hi rend="italics">Non.</hi>
                     </note> atqui,<note>atqui R<hi rend="sup">2</hi> (<hi rend="italics">cf. We.</hi>) atque</note> in quem cadit aegritudo, in
eundem timor; quarum enim rerum praesentia sumus
in aegritudine, easdem inpendentes et venientes<note>inpendentis..venientis <hi rend="italics">e corr.</hi> V<hi rend="sup"> aut 2</hi>
                     </note> timemus. ita fit ut fortitudini aegritudo repugnet.<note>ita. ... repugnet <hi rend="italics">del.
Hei.</hi>
                     </note> veri
simile est igitur, in quem cadat<note>cadit G</note> aegritudo, cadere in
eundem<note><w>eundem</w> eum <hi rend="italics">Non.</hi>
                     </note> timorem et infractionem<note>infractionem V (<hi rend="italics">exp.</hi>
                        <hi rend="sup">rec</hi>)</note> quidem<note><w>quidem</w> quandam <hi rend="italics">ut v. in mg.</hi> R<hi rend="sup">rec</hi>
                     </note> animi<note>in quem... 10 animi <hi rend="italics">Non. 122,28</hi>
                     </note> et demissionem.<note>demisionem GKR<hi rend="sup">1</hi> dimis<figure/>ionem V<hi rend="sup">1</hi>
                     </note> quae in quem cadunt, in eundem cadit, ut
serviat, ut victum, si quando,<note><w>si quando</w> aliquando (ali <hi rend="italics">in r.</hi>
                        <hi rend="sup">2</hi>) V</note> se esse fateatur. quae
qui recipit, recipiat idem necesse est timiditatem et
ignaviam. non cadunt autem haec in virum fortem:
igitur ne aegritudo quidem. at nemo sapiens nisi fortis:
non cadet<note>cadit V<hi rend="sup">2</hi>H cadat K</note> ergo in sapientem aegritudo.

</p></div></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>