vel ut dominus servo vel ut imperatorvelud imp. R militi vel ut parens filio. sed... 306, 1 filio H si turpissime se illa pars animi geret, quam dixi esse mollem, si se lamentis muliebriter lacrimisque dedet,si ... lacrimisque dedecoret Char. GL. I 206,17 vinciatur et constringatur amicorum propinquorumque custodiis; saepe enim videmus fractos pudore, qui rationequi ratione add. K2 nulla vincerentur. ergo hos quidem ut famulos vinclisvin

clis V1 prope ac custodia,acad custodia KV (ad exp. m. vet.) G2 (adac1) ac ad custodiam R atque c. Halm (sed cf. Th. l. l. II, 1049) qui autem erunt firmiores nec tamen robustissimi, hos admonitu oportebit ut bonos milites revocatos dignitatem tueri. non nimis in Niptrisin niptris R1 in ni

ptris2 ille sapientissimus Graeciae saucius lamentaturlamentator vel modice potius: pedetemptim, inquit,inquid G1K iteite, quod Cic. ipse addidit, del. Dav. et sedato/ nisuPacuv. 256 Soph.p. 230 pedetemptim ac sedato nisu Char. GL. I 214, 10 pedi

temptim K (

ss. 2) peditemtim R1 (pedetemptim

) V1 (pedetemtim corr. 1) peditentẽ in -ĩ corr. G2? cf. p. 345, 1 nisi G1 -su ne suc in r. V Ne su/ccussu arripia/t maiorDolor (Pacuvius hoc melius quam Sophocles;

apud illum enim perquam flebiliter Ulixes lamentatur in volnere); tamen huic leviter gementi illi ipsi, qui feruntfuerunt G1 (non R) saucium, personae gravitatem intuentes non dubitantdubitant s dubitarunt X dicere: Tu quo/que, Ulixes, quamqua/m graviterCerni/mus ictum,ictu X (˜ add. V1R2) nimis pae/ne animo esMolli/, qui consuetu/sconsuetu's Wo. in armisAevomaevo

m R1K2 a/gere ferrendi GR (corr. 1 et 2 ) intellegit poëta prudens ferendi doloris consuetudinem esse non contemnendam magistram.

atque ille non inmoderate magno in dolore: Retine/te, tenete! oppri/mitretinetene oppr. G1 opprimit Vossius opprimite ulcus;Nuda/te! heu miserum me: e/xcrucior. incipit labi, deinde ilico

lico G2 desinit:desin

t G2 Operi/te, abscedite ia/m iam!iam iam iam tandem Mue. Mitti/te! nam attrectatuatrectatu X (corr. R2) e/t quassuSaevum a/mplificatis dolo/rem. videsne, utut ex et G2 obmutueritommut. KR1V non sedatus corporis, sed castigatus animi dolor? itaque in extremis Niptris alios quoque obiurgat, idque moriens: Co/nqueri fortu/nam adversam, no/n lamentari/ decet;Id viri est offi/cium, fletus mu/liebri ingenio a/dditus.

Huius animi pars illa molliormolior K1V1 rationi sic paruit ut severo imperatori miles pudens.pudens prudens G2RcK2 in quo verovero Bentl. viro erit perfecta sapientia—quem adhuc nos quidem vidimusvidimus s videmus X cf. orat. 19. 100. Lael. 18 al. neminem; sed philosophorum sententiis, qualis hic futurusfuturis G1K1 ut v. sit, si modo aliquando fuerit, exponitur—, is igitur sive ea ratio, quae erit in eo perfecta atque absoluta, sic illi parti imperabit inferiori ut iustus parens probis filiis; nutu, quod volet, conficiet, nullo labore, nulla molestia; eriget ipse se, suscitabit,suscitabit s suscitabitur X instruet, armabit, ut tamquamut aquam V1 hosti sic obsistat dolori. quae sunt ista arma? contentiocotentio K1R confirmatio sermoque intumus, cum ipse secum:

'cave turpe quicquam, languidum, non virile.' obversenturobversentur s obversetur GRK2 observetur K1V (s in r. m.vet) species honestaehoneste X(alt. e transf. Vvet) animo:animo (aio) s ūo V1 (exp. 2autc) uero GKR viro Tr. Zeno proponatur Eleates, qui perpessus est omnia potius quam consciosconscius X (consscius G1) corr. Vrec s delendae tyrannidis indicaret; de Anaxarchode anaxarcho V2 Democritiodenax. X cogitetur, qui cum Cypricypri V (p e corr. 1) cyrri GKR(r1) in manus TimocreontisTimocreontis Nicocreontis s regis incidisset, nullum genus suppliciisupplici

V1 deprecatus est neque recusavit. CallanusCallanus W cf. Th. l. l. Indus, indoctus ac barbarus, in radicibus Caucasi natus, sua voluntate vivusnobis V2 combustus est; nos, si pes condoluit, si dens sed fac totumfac totum factotum facto tum factottum K1 doleredolere om. V dolore K1G1 (corr. K2G2) corpussi tactum dolore corpus s We. (addito est) sed... corpus del. Bai. , ferre non possumus. opinio est enim quaedam effeminata ac levis—nec in dolore magis quam eadem in voluptate—, quaqua

V cum liquescimusliquiscimus R1 fluimusqueflu

musque V (

m Vc) mollitia, apis aculeum sine clamore ferre non possumus.

at vero C.C. G. X Marius, rusticanus vir, sed plane vir, cum secaretur, ut suprasupra p.298,5 dixi, principio vetuit se alligari,C. Marius, rust. vir, cum secaretur, principio ... alligari Char. GL. I 215,17 nec quisquamnequisquam KV1 ante Marium solutus dicitur esse sectus.

esse

sectus et postea

alii V (signa app. 2) cur ergo postea alii? valuit auctoritas. videsne igitur opinionis esse, non naturae malum? et tamen fuisse acrem morsum doloris idem Marius ostendit; crus enim alterum non praebuit. ita et tulit dolorem ut vir et ut homo maiorem ferre sine causa necessaria noluit.

Totum igitur in eo est, ut tibi imperes. ostendi autem, quod esset imperandi genus; atque haec cogitatio, quid patientia, quid fortitudine, quid magnitudine animi dignissimum sit, non solum animum comprimit, sed ipsum etiam dolorem nescio quo pacto mitiorem facit.

ut enim fit in proelio, ut ignavus miles ac timidus, simul ac viderit hostem, abiecto scuto fugiat quantum possit, ob eamqueque om. X (add. K2R2V2) causam pereat non numquam etiam integro corpore, cum ei qui steterit nihil tale evenerit, sic quisi

quid V1 (d del. vet.) doloris speciem ferre non possunt, abiciunt sese om. G1 atque ita adflicti et exanimati iacent;examinati lacent G qui autem restiterunt, discedunt saepissime superiores. sunt enim quaedam animi similitudines cum corpore. ut onera contentis corporibus facilius feruntur, remissis opprimunt,ut ... 6 obprimunt Non. 258, 29 (pessimis obprimuntur) simillime animus intentione sua depellit pressumpraessum GKR (pr

aess.) omnem ponderum,

remissioneremissio G1 autem sic urgetur, ut se nequeat extollere. et si verum quaerimus, in omnibus officiis persequendispersequentis X animi est adhibenda contentio; ea est sola officii tamquam custodia. sed hoc idem in dolore maxumemaximi G1 est providendum, ne quid abiecte, neve ne G quid timide, ne quid ignave, ne quid serviliter muliebriterve faciamus,providendum est ne ... 13 faciamus Char. GL. 1203, 7 in primisque refutetur ac reiciatur Philocteteus ille clamor. Ingemescereingemisc. K1Rc non numquam viro concessum est, idque raro, eiulatus

eiulatus K1 (eiu in r.) ne mulieri quidem; et hic nimirum est lessuslessus Mur. cf. leg. 2,59.64 fletus W

l pessus in mg. Vc cf. Progr. p.30 , quem duodecim tabulae in funeribus adhiberi vetuerunt.tabulae, V

nec vero umquam nene nec X corr. Vvet ingemescitingemisc. K1Rc quidem vir fortis ac sapiens, nisi forte ut se intendat ad firmitatem, ut in stadio cursores exclamant quam maxime possunt. faciunt idem, cum exercentur, athletae;in stadio ... 21 athletae Char. GL. 216, 19 atlętae RV atlete K1 adlaetae G pugiles vero, etiam cum feriuntferunt K1 adversarium, in iactandis caestibus ingemescunt,ingemisc. K1Rc -scent -scunt K2RcV2 non quod doleant animove succumbant, sed quia profundendaprofunda G1 voce omnecum ante omne V2 corpus intenditur venitque plaga vehementior. quid? qui volunt exclamare maius, num satis habent latera fauces linguam intendere, e quibus elicielici cf. Pl. ad nat. deor. 2, 151 vocem et fundi videmus? totoOtto, Sprichw. 1828 corpore atque omnibus ungulis, ut dicitur, contentioni vocis adserviunt.

genu mehercule M. Antonium vidi, cum contentecontente (n in r.) K contempte pro se ipse legele

G2 Varia diceret, terram tangere. ut enim ballistaebalistae GK2(1?)R2(1?) lapidum et reliqua tormenta telorum eo graviores emissiones habent, quo sunt contenta atque adducta vehementius, sic vox, sic cursus, sic plaga hoc gravior, quoquo (ante est) s cum X est missa contentius. cuius contentionis cum tanta vis sit, si gemitus in dolore ad confirmandum animum valebit, utemur; sin erit ille gemitus elamentabilis, si inbecillus,imb. R imbecill

is K1 si abiectus, si flebilis, ei qui se dederit, vix eum virum dixerim. quiquae q. X corr. K1(?)RcV2 quidem gemitus si levationis aliquid adferret,adferrent KR adferent G tamen videremus, quid esset fortis et animosi viri; cum vero nihil imminuat doloris, cur frustra turpesturpe X corr. K2Vc esse volumus? quid est enim fletu muliebri viro turpius?

atque hoc praeceptum, quod de dolore datur, patet latius: omnibus enim rebus, non solum dolori, simili contentione animi resistendumeadem G est. ira exardescit, libido concitatur: in eandem arcem confugiendum est, eadem sunt arma sumenda. sed quoniam dede add. G2Vc dolore loquimur,loquimus V1 illa omittamus.omittam; (= -us) R opm. G1

Ad ferendum igitur dolorem placide atque sedate plurimum proficit totoOtto, Sprichiv. 1368 pectore, ut dicitur, cogitare, quam id honestum sit. sumus enim natura, ut anteante p. 304, 24ss. dixi—dicendum est enimenim om. H saepius—, studiosissimi adpetentissimique honestatis, cuius si quasi lumen aliquod aspeximus, nihil est quod, ut eo potiamur, non parati simussumus G1V paratissimus K1 et ferre et perpeti. ex hoc cursu atque impetu animorum ad veram laudem atqueat v. l. adque G1 honestatem illailla om. H pericula adeuntur in proeliis, non sentiunt viri fortes in acie volnera,uulnera K1R1 e corr. H (in 8 uuln. V) vel sentiunt, sed mori malunt quam tantumtantulum V2 fort. recte cf. We. modo de dignitatis gradu demoveri.omnibus rebus ... 311,6 demoveri (om. 22 sed ... 26 sit) H

fulgentis gladios hostium videbant Decii, cum in aciem eorum inruebant. his levabat omnem volnerum metum nobilitas mortis et gloria. num tum ingemuisse Epaminondam putas, cum una cum sanguine vitam effluere sentiret? imperantem enim patriam Lacedaemoniislacedemoniis GK (iis in r. 2) relinquebat, quam acceperat servientem. haec sunt solacia, haec fomenta summorum dolorum.

Dices: quid in pace, quid domi, quid in lectulo? ad philosophos me revocas, qui in aciem non saepe prodeunt. e quibus homo sane levis, Heracleotes Dionysius,St. fr. 1,432 dionisius X cum a Zenone fortis esse didicisset, a doloredol

ere R1 dedoctusdeductus X corr. Bentl. est. nam cum ex renibus laboraret, ipso in eiulatuhei.K2 clamitabat falsa esse illa, quae antea de dolore ipse sensisset. quem cumtum X tum R1? Cleanthescleantes X1 condiscipulus rogaret, quaenam ratio eum de sententia deduxisset, respondit: quia, si, cumquicum X quia cum s si add. Mdv. ad fin. 5, 94 (post dedissem Se.) tantulum operaetanto opere X (operam Vrec) tantum operae s tantulum operae Po. philosophiae dedissem, dolorem tamen ferre non possem, satis esset argumenti malum esse dolorem. plurimos autem annos in philosophia consumpsi nec ferreferre non possum V possum. malum est igitur dolor.dolor or in r. Vc tumtunc Cleanthem,cleantem clehantem G cum pede terram percussisset, versum ex EpigonisTr. gr. fr. adesp. 3 epigoneis X ferunt dixisse: audi/sne haec, Amphiara/eamphiare X sub terram a/bdite? Zenonem significabat, a quoquo

V illum degenerare dolebat.

at non noster Posidonius;possidon. X quem et ipse saepe vidi et id dicam, quod solebat narrare Pompeius, se, cumsecum X (ipse cum Rc) Rhodum venisset decedens ex Syria,ex yria K audire voluisse Posidonium;possidon. X sed cum audisset eum graviter esse aegrum, quod vehementer eius artus laborarent, voluisse tamen nobilissimum philosophumphilosoph

um R visere: quem ut vidisset etet add. Vc salutavisset honorificisque verbis prosecutus esset molesteque se dixissetdixs. G ferre, quod eum non posset audire, at ille: tu vero inquit potes, nec committam,necomitam G (

ss. 2) KR (nec

om. K2R) ne commitam V neccommittam s ut dolor corporis efficiat, ut frustra tantus vir ad me venerit. itaque narrabat eum graviter et copiose de hoc ipso, nihil essenihil esse nihile G1 bonum nisi quod esset honestum, cubantem disputavisse, cumque quasi faces ei doloris admoverentur,admoverentur -rentur in r. Vc saepe dixisse:dixs. G

'nihil agis, dolor! quamvis sis molestus, numquam te esse confitebor malum.' Omninoque omnesomnis K1 clari et nobilitatinobilitati diffamati ss. Vrec labores continuocontinuo Kl. (cf. p. 303, 25 S. Rosc. 94 al. ac de re pag. 311, 8 his ... 9 gloria) contempno GK1R (c

contempno R2) P1 contem

ndo V (ss. 1 ut v.) contemptu K2B Gr. contendendo Bentt. fiuntficunt G etiam tolerabiles. videmusnevidemus

ne R (

2) ~~utut X om. s vel Se.~~ , apud quos eorum ludorum,ludorum ex dolorum Kc qui gymnici nominantur, magnusmagnos X (corr. KcRcVrec) honos sit, nullum ab is, qui inqui

in V id certamen descendant, devitari dolorem? apud quos autem venandi et equitandi laus viget, qui hanc petessunt,potę|sunt G1 pes

sunt K1 nullum fugiunt dolorem. quid de nostris ambitionibus, quid de cupiditate honorum loquar? quae flamma est, per quam non cucurrerintcucurrerint s -runt X i qui haecqui ad haec G1 quiec K olim punctis singulis colligebant? itaque semper Africanus Socraticumsingulis... 2 socraticum add. Kc in mg. Xenophontem in manibus habebat, cuius in primis laudabat illud, quod diceret eosdem laboresCyr. 1, 6, 25 non esse aeque gravisnon esse aeque gravis esse X (prius esse del. R2Vrec edd. multae, alt. K2 s) imperatori et militi, quod ipse honos laborem leviorem faceret imperatorium.

sed tamen hoc evenit, ut in vulgus insipientiuminsipientum G1 (corr. 1 et 2) opinio valeatvalet G1 honestatis, cum ipsam viderevideri X (corr. R2Vrec) non possint. itaque fama et multitudinis iudicio moventur,movetur V1 cum id honestum putent, quod a plerisque laudetur. te autem, si in oculis sis multitudinis, tamen eius iudicio stare nolim nec, quod illa putet, idem putare pulcherrimum. tuo tibi iudicio est utendum; tibi si recta probanti placebis, tum non modo tetetete V1? viceris,tecevisceris K1 quod paulo ante praecipiebam, sed omnis et omnia.

hoc igitur tibi propone:propono K1 amplitudinem animianimi del. Bai. et quasi quandam exaggerationem quam altissimam animi, quae maxime eminet contemnendis et despiciendis doloribus,dolorem G1 unam esse omnium rem pulcherrimam, eoque pulchriorem, si vacet populo neque plausum captans sese

G1 tamentamen tantum edd. vett. ipsa delectet. quin etiam mihi quidem laudabiliora videntur omnia, quae sine venditatione et sine populo teste fiunt,quin... 22 fiunt Non. 189, 12 non quo fugiendus sit

sit V1—omnia enim bene facta in luce se conlocari voluntomnia recte facta... 24 volunt Aug. civ. 14, 18 —, sed tamen nullum theatrum virtutivirtuti

V conscientia maius est.

Atque in primis meditemur illud, ut haec patientia dolorum, quam saepe iam animi intentione dixi essedixi

sse G firmandam, in omni genere se aequabilem praebeat. saepe enim multi, quiquia H aut propter victoriae cupiditatem aut propter gloriae aut etiam, ut ius suumiussum V1 et libertatem tenerent, volnera exceperunt fortiter et tulerunt, idem omissa contentione dolorem morbi ferre non possunt; neque enim illum,ilium add. V2 quem facile tulerant, rationeratione

V aut sapientia tulerant, sed studio potius et gloria. itaque barbari quidam et inmanes ferro decertare acerrume possunt, aegrotare viriliter non queunt.non queunt nequeunt Hs Graecigretia G1K1 autem homines, non satis animosi, prudentes, ut est captus hominum, satis, hostem aspicere non possunt: eidemE

idem K (Ei ex Eii) E

idem V (puncta pos. m. vet.) morbos toleranter atque humane ferunt.idem ... 14 ferunt Char. GL. I 222,8 at Cimbricf. Val. Max. 2, 6, 11 et Celtiberi in proeliis exultant, lamentantur in morbo. nihil enim potest esse aequabile, quod non a certa ratione proficiscatur.

sed cum videas eos, qui aut studio aut opinione ducantur,eos qui... ducantur quo quisque (in ras.) ... ducatur V2 male in eo persequendo atque adipiscendo dolore non frangi, debesdebes Vvet s (cf. Plane. 77 Lael. 6 al.) debeas X (quod vix defenditur locis quales sunt nat. deor. 1, 43; natum videtur esse ex videas 17) existimare aut non esse malum dolorem aut, etiamsi,etiam si

c G(.2 quicquid asperum alienumque natura

natura V1sfort. recte cf. p. 448, 18 sit, id appellari placeat malum, tantulum tamen esse, ut a virtute ita obruatur, ut nusquamut

nusquam V u

nusquam G appareat. quae meditare quaeso dies et noctes. latius enim manabit haec ratio et aliquanto maiorem locum quam de uno dolore occupabit. nam si omnia fugiendae turpitudinis adipiscendaeque honestatis causa faciemus, non modo stimulos doloris, sed etiam fulminaflumina K1 fortunae contemnamusomnia ... 315,1 contemnamus (sine 314, 11 Graeci... 314,15 morbo et 314, 22 quae . .. 314, 25 occupabit) H contempn

mus V (ss. rec) licebit, praesertim cum paratum sit illud ex hesterna disputatione perfugium.

ut enim si cui naviganti, praedones si si add. Wopkens (post na- viganti Kü.) insequantur, deus qui dixerit: eice te navi;e vel de navi s praesto est qui excipiat: vel delphinus, ut Arionem Methymnaeum,metymnaeum X (-eum KV) vel equi Pelopis illiille X corr. V1 Neptunii,neptuni V poetae tragici verba subesse videntur. Trag. inc. 196 qui per undas curruscursus G1 suspensos rapuisse dicuntur, excipientexcipiant V te et quo velis perferent, omnem omittatomittas X (omitas G

l omittamus K2) corr. V2 omittat is Mue. timorem, sic urguentibusurgentibus KRc? asperis et odiosis doloribus, si tanti sint, ut ferendi non sint,si tanti non sint ut ferendi sint X corr. Man. (et sic Vind. 222 Oxon. D'Orville 85 sec. Doug.) quo sitquo sint X (corr. G2? Vvet) confugiendum, tutu s ut X (exp. Vvet om s) vides.

Haec ferefe

re V hoc tempore putavi esse dicenda. sed tu fortasse in sententia permanes.

Minime vero, meque biduo duarum rerum, quas maxime timebam, spero liberatum metu.

Cras ergo

ego K ad clepsydram; sic enim diximus,duximus GRV1 (corr. 1 ut v.) etet Turn. (cf. leg. 2, 7) sed tibi hoc video non posse deberi.

Ita prorsus; et illud quidem ante meridiem, hoc eodem tempore.

Sic faciemus tuisque optumis studiis obsequemur.