illam vero funditus eiciamus individuorum corporum levium et rutundorumrotundorum KV (sed fuit rut.) H concursionem fortuitam, quam tamentamen add. K2 Democritus concalefactam et spirabilem,spirabilem eqs. cf. Aug. epist. 118, 4, 28 id est animalem, esse volt. is autem animus, qui, sisi add. G1 s. l. est horum quattuorquattuor horum Non. generum, ex quibusex quibus unde V2 Non ft. recte omnia constare dicuntur,animus...239, 1 dicuntur Non. 272, 29 ex inflammata anima constat, ut potissimum videri videovideri om. X (videt' pro video V sed t' Vc in r.) add. K2 s Panaetio, superiora capessat necesse est. nihil enim habent haec duo genera proni et supera semper petunt. ita, sive dissipantur, procul a terris id evenit, sive permanent et conservant habitum suum, hoc etiam magis necesse est ferantur ad caelum et ab is perrumpatur et dividatur crassus hic et concretus aër, qui est terrae proximus. calidior est enim vel potius ardentiorardentior ex -us V1 animus quam estest exp. Vc hic aër,aer in mg. Vc quem modo dixi crassum atque concretum; quod ex eo scirisciri scribi K1 potest, quia corpora nostra terreno principiorum genere confecta ardore animi concalescunt.

acceditaccidit X accedit s Vrec ut eo facilius animus evadat ex hoc aëre, quem saepe iam appello, eumque perrumpat, quod nihil est animo velocius, nulla est celeritas quae possit cum animi celeritate contendere. qui si permanet incorruptus suique similis, necesse est ita feratur, ut penetret et dividat omne caelum hoc, in quo nubes imbres ventique coguntur,caelum... coguntur Non. 264,32 quod et umidumumidum G (

quodqueque in r. Vc nunc facimus, cum laxati curis sumus, ut spectare aliquid velimus et visere, id multo tum faciemus liberiusliberius

haec enim pulchritudo etiam in terris patritam patriam X patritam Non. et multi codd. s. XV., ex Nonio ni fallor. certe in Vat. 1733 is qui a. 1479 co- dicem emit in mg. adscripsit: patrita n. m. illamcognitionis add. Kc et avitam, ut ait Theophrastus, philosophiampatritam ... 15 philosophiam Non. 161, 7 cognitionis cupiditate incensam excitavit. praecipue vero fruentur ea, qui tum etiam, cum has terras incolentes circumfusi erant caligine, tamen acie mentis dispicereilla post disp. add. V2 cupiebant.

Etenim si nunc aliquid adsequi sese om. G putant, qui ostium Ponti viderunt et eas angustias, per quas penetravit ea quae est nominata Argo/,Enn. Med. 250 quia Argivi i/n eain ea add. Kc delecti/delecti KV2B dilecti GRV1 viriVecti/ petebant pe/llem inauratam a/rietis, aut i qui Oceani freta illa viderunt, EuropamEnn. ann. 302 Libyamquelybiamque X (lyp. V1) rapax ubi dividit unda, quod tandem spectaculum fore putamus, cum totam terram contueri licebit eiusque cum situm, formam, circumscriptionem, tum et habitabiles regiones et rursumrursus V2 omni cultu propter vim frigoris aut caloris vacantis?

nos enim ne nunc quidem oculis cernimus ea quae videmus; neque est enimenim est V2B ullus sensus in corpore, sed, ut non physiciphisici KRH solum docent verum etiam medici, qui ista aperta et patefacta viderunt, viae quasi quaedam sunt ad oculos, ad auris, ad narisaures...nares ex -is V1? a sede animi perforatae. itaque saepe aut cogitatione aut aliqua vi morbi impediti apertis atque integris et oculis et auribus nec videmus nec audimus, utut quo ss. V2 facile intellegi possit animum et videre et audire, non eas partis quae quasi fenestrae sint animi,non... 10 sunt animi Non. 36, 12 quibus tamen sentire nihil queat mens, nisi id agat et adsit. quid, quodquid quod V (sed quod corr. in cū1) qui quod GK1 (corr. c) R eadem mente res dissimillimas comprendimus,cũ (ex cō) prendimus V ut colorem, saporem, calorem, odorem, sonum? quae numquam quinque nuntiis animusanimi in animis corr. V1 cognosceret, nisi ad eum omnia referrentur et is omnium iudex solus esset. atque ea profecto tum multo puriora et dilucidiora cernentur, cum, quo natura fert,fertur Kc liber animus pervenerit.illam ... 24 vult 239, 15 nulla vero est celeritas...240, 16 excitavit 240, 26 quod tandem ... 241,17 pervenerit H

nam nunc quidem, quamquam foramina illa, quae patent ad animumanimos Non. a corpore, callidissimocalidissimo K1RV artificio natura fabricatanam 19 natura fabricatur Non. 35, 26 est, tamen terrenis concretisque corporibus sunt intersaeptaintersepta X quodam modo: cum autem nihil erit praeter animum, nulla res obiecta impediet, quo minus percipiat, quale quidque sit.

Quamvis copiose haec diceremus, si res postularet, quam multa, quam varia, quanta spectacula animus in locis caelestibus essetesse R1 habiturus.

quae quidemquidem culidem R1 cogitans soleosolo R1 saepe mirari non nullorum insolentiam philosophorum, qui naturae cognitionem admirantur eiusque inventori et principi gratias exultantesinsultantes K1 agunt eumque venerantur ut deum; liberatos enim se per eum dicunt gravissimis dominis, terrore sempiterno et diurno ac nocturnoanoct. (pro ac noct.)R metu. quo terrore? quo metu? quae est anus tam delira quae timeat ista, quae vos videlicet, si physicaphisica KR Enn. Andr. aechm. 107 non didicissetis, timeretis, Acherunsiaacheru

praeclarum autem nescio quid adepti sunt, quodquod in qui mut. V2 didicerunt se, cum tempus mortis venisset, totos esse perituros. quod utut om. K1 (add. 2 ) R ita sit —nihil enim pugno—, quid habet ista res aut laetabileloetabile GKR aut gloriosum? Nec tamen mihi sane quicquam occurrit, cur non Pythagorae sit et Platonis vera sententia. ut enim rationem

Sed plurimi contra nituntur animosque quasi capite damnatosdampnatos GK morte multant, neque aliud est quicquam cur incredibilis is animorum videatur aeternitas, nisi quod nequeunt qualis animus sit vacans corpore intellegere et cogitationeintelligere et cog. V sed igere in r., et in mg. Vc comprehendere.neque aliud ... 23 conpraehendere H quasi vero intellegant, qualis sitconp. VH Quasi vero intellegant qualis animus sit vacans corpore intellegere et cogitatione co phendere R sed ipse haec delevit ac denuo scripsit: Quasi eqs. in ipso corpore, quae conformatio, quae magnitudo, qui locus; ut,ut cf. p. 439, 6 div. 2,129 aut Lb. si iam possent in homine vivovivo Bentl. uno cerni omnia quae nunc tecta sunt, casurusne in conspectum videatur animus, an tanta sit eius tenuitas, ut fugiat aciem?

haec reputent isti qui negant animum sine corpore se intellegere posse: videbunt, quem in ipso corpore intellegant. mihi quidem naturam animi intuenti multo difficilior occurrit cogitatio, multo obscurior, qualis animus in corpore sit tamquam alienae domi,domui W cf. Wackernagel in comm. meo quam qualis, cum exierit et in liberum caelum quasi domum suam venerit. sisi Po nis W etsi Kü si etiam Sey., sed nec—nec pro et—et scripto. enim, quod numquam vidimus, id quale sit intellegere non possumus, certe et deum ipsum et divinum animum corporepossumus et certe animum ipsum corp. H liberatum cogitationecogitatione

est illud quidem vel maxumum animo ipso animumanimum

Sed si, qualis sit animus, ipse animus nesciet,nesci

principii autem nulla est origo; nam e principio oriuntur omnia, ipsum autem nulla ex re alia nasci potest; nec enim esset id principium, quod gigneretur aliunde. quod si numquam oritur, nene

moveat,quae se ipsa moveat (to\ au)to\ e(auto\ kinou=n) Macr. quae se ipsam semper m. X sed semper del. Vvet quae sese m. Somn. neque nata certe est et aeterna est.”semper enim movetur...245, 3 aeterna est (sine 19 vel... 23 neget) H licet concurrant omnes plebei philosophi—sic enim i, qui a Platone et Socrate et ab ea familia dissident, appellandi videntur—, non modo nihil umquam tam elegantereliganter K el

illa tandem num leviora censes, quae declarant inesse in animis hominum divina quaedam?quaedam quidem K1 quae si cernerem quem ad modum nasci possent,esset esse et X (corr. G1Vc; in R & e corr.?) etiamquem ad modum... etiam bis in R, semel del. 1 quem ad modum interirent viderem. nam sanguinem bilem pituitam ossa nervos venas, omnem denique membrorum et totius corporis figuram videor posse dicere unde concreta et quo modo facta sint: animum ipsum—si nihil esset in eo nisi id, ut per eum viveremus, tam natura putaremnaturam GKR natura eius p. V (eius Vc, exp. al. m.) natura pu- tarem ex naturam putaremus H hominis vitam sustentari quam vitis, quam arboris; haec enim etiametiam om. H dicimus vivere. item si nihilnil H haberet animus hominis nisi ut appeteret aut fugeret, id quoque esset ei commune cum bestiis.ipsum denique si nihil esse et... 27 bestiis H

Habet primum memoriam, et eam infinitam rerum innumerabilium. quamMen. 81 e sqq. quidem PlatoQuam quidem Platocf. 247, 4 Ego autem recordationem esse volt vitae superioris. nam in illo libro, qui inscribitur Menon,meñ K1 (ñ erasum, non in mg. add. 2) me non V1 pusionem quendam Socrates interrogat quaedam geometrica de dimensione quadrati. ad ea sic ille respondetrespondet s respondit X Boeth. ut puer, et tamen ita faciles interrogationes sunt, ut gradatimgradatum RV1 respondens eodem perveniat, quo siquo si quasi Boeth. K1V1 (corr. KcVc geometrica didicisset. ex quo effici volt Socrates, ut discere nihil aliud sit nisi recordari. quem locum multo etiam accuratius explicat in eo sermone, quem habuit eo ipso die, quo excessit ePhaed. 72e sqq. vita; docet enim quemvis, qui omnium rerum rudis esse videatur, bene interrogantiinterrogati V1 respondentemrespondem X (corr. K2Vc) declarare se non tumcf. Lact. inst. 7, 22,19 illa discere, sed reminiscendo recognoscere, nec vero fieri ullo modo posse, ut a pueris tot rerum atque tantarum insitas et quasi consignatasconsignata V1 (s add. c) cognitgnatas primo R in animis notiones, quasquas add. Kc e)nnoi/as ennoias X (i in e corr. V1) ENNOUAC Boeth. vocant, haberemus, nisi animus, ante quam in corpus intravisset, in rerum cognitione viguisset.

cumque nihil esset ,lac. ind. Po.(suppl. fere: eorum quae sensibus perciperentur cl. div.2,9 Tim.28A) ut omnibus locis a Platone disseritur—nihil enimille post enim hab. VBPs putat esse, quod oriatur et intereat, idque solum esse,esse s esset quod semper tale sit qualequale EIDEAN corr. Sey. est (i)de/an appellat ille, nos speciem)—, non potuit animus haec in corpore inclususc

ita nihil est aliud discerediscere ex scire Kc nisi recordari. Ego autem maioremaiore V1 (

Quorsus igitur haec spectat oratio? quae sit illa vis et unde sit, intellegendumintellegundum K1 puto. non est certe nec cordis nec sanguinis nec cerebri nec atomorum; animae sit ignisneanimae Bentl. anima W (aer ss. V3) ignisne s(?) Lb. ignisve. 'certe tenuissimae materiae est vis memo- riae; utrum animae an ignis, non diiudico, sed sive hoc sive illud est animus illa vi praeditus, divinus est' nescio, nec me pudet ut istos fateri nescire quod nesciam:De communi itaque omnium ... 19 nesciam (om. verbis 14 ita... 15 meminerunt) illud, si ulla alia de re obscura adfirmareaff. Vc possem, sive anima sive ignis sit animus, eum iurarem

quid igitur? utrum capacitatemcapicitatem K1V1 aliquam in animoin add. Kc in animo om. H putamus esse, quo tamquam in aliquod vas ea quae meminimus infundantur? absurdum id quidem; qui enim fundus aut quae talis animi figura intellegi potest aut quae tanta omnino capacitas? an inprimi quasi ceram animumita in