'At ille nescio qui, qui in scholis nominari solet, mille et octingentaoctoginta M (cf. Plin. nat. 7, 85) stadia quod abesset videbat.' Quaedam volucres longius; responderem igitur audacter isti vestro deo me plane his oculis non esse contentum. dicitdicet dett. Asc. me acrius videre quam illosillos dett. Ven. ullos AVB2 -us B1 pisces fortasse, qui neque videntur a nobis (et nunc quidem sub oculis sunt) neque ipsi nos suspicere possunt; ergo ut illis aqua sic nobis aer crassus offunditur. 'At amplius non desideramus.' Quid talpam num desiderare lumen putas? Neque tamtamen AV1B querererquererer Ald. quereretur V2B2 quaer- AV1B1 cum deo quod parum longe quam quod falsum viderem.viderem Ald. -ret AVB videsne navem illam: stare nobis videtur; at iis qui in nave sunt moveri haec villa. quaere rationem cur ita videatur; quam ut maxime inveneris,inueniris A1V1B1 quod haut scio an non possis, non tu verum testemtu te Lb.; te testem Dav. habere, sed eum non sine causa falsum testimonium dicere ostenderis.

Quid ego de nave; vidi enim a te remum contemni: maiora fortasse quaeris. Quid potestpotest esse V2 sole maius, quem mathematici amplius duodeviginti partibus confirmant maiorem esse quam terram:cf. Lact. inst. 3, 23, 12 quantulus nobis videtur; mihi quidem quasi pedalis; EpicurusEpic. ad Pythoclem Diog. L. 10, 91 autem posse putatputat Asc. 2 -ant AVB etiam minorem esse eum quam videatur, sed non multo; ne maiorem quidem multo putat esse, vel tantum esse quantus videatur, ut oculi aut nihil mentiantur tamen aut non multum — mentianturtamen A 1B1 del. A2B2 (tamen ... mentiantur om. V1; aut non multum aut nihil mentiantur V2) tamen: ubi igitur illud est 'semel'?add. Pl. 'si semel Pl., cf. p. 65, 24 s. — sed ab hoc credulo, qui numquam sensus mentiri putat, discedamus, qui nequi ne A2VBA1 quin ne Ha. nunc quidem, cum ille sol, qui tanta incitatione fertur ut celeritas eius quanta sit ne cogitari quidem possit, tamen nobis stare videatur.

Sed ut minuam controversiam, videte quaeso quam in parvoparuulis A2V1B lis sit.sit Dav. sitis AVB Quattuor sunt capita quae concludant nihil esse quod noscicognosci Lbm. percipi conprehendi possit, de quo haec tota quaestio est. e quibus primum est esse aliquod visum falsum, secundum non posse id percipi, tertium inter quae visa nihil intersit fieri non posse ut eorum alia percipi possint alia non possint, quartum nullum esse visum verum a sensu profectum cui non adpositum sit visum aliud quod ab eo nihil intersit quodque percipi non possit. horum quattuor capitum secundum et tertium omnes concedunt; primum Epicurus non dat, vos, quibuscum res est, id quoque conceditis; omnisomnes A1V1B1 pugna de quarto est.

Qui igitur P. Servilium Geminum videbat, si Quintum se videre putabat, incidebat in eius modi visum quod percipi non posset, quia nulla nota verum distinguebatur a falso; qua distinctione sublata quam haberet inin m. A2B2 A1 C.C. om. VB2 Cotta, qui bis cumcum P. dett. Dav. Gemino consul fuit, agnoscendo eius modi notam quae falsa esse non possit?posset dett. Dav. negascf. p. 53, 23 tantam similitudinem in rerum natura esse; pugnas omnino, sed cum adversario facili. ne sit sane: videri certe potest; fallet igitur sensum. et si una fefellerit similitudo, dubia omnia reddiderit; sublato enim iudicio illo quo oportet agnosci, etiam si ipse erit quem videris qui tibi videbitur, tamen non ea nota iudicabis qua dicis oportere ut non possit esse eiusdem modi falsa.

quando igitur potest tibi P. Geminus Quintus videri, quid habes explorati cur non possit tibi Cotta videri qui non sit, quoniam aliquid videtur esse quod non est? Omniacf. p. 51, 25. 53, 23 dicis sui generis esse, nihil esse idem quod sit aliud. Stoicumst idStoicum est id Lb. stoicum sedem A1V1B1 -sed est A2V2B2 -est F2 quidem nec admodum credibile, nullum esse pilum omnibus rebus talem qualisquales A1V1 -le B1 sit pilus alius, nullum granum. haec refelli possunt, sed pugnare nolo; ad id enim quod agitur nihil interest omnibusne partibus visa re nihil differat an internosci non possit etiam si differat. Sed si hominum similitudo tanta esse non potest,potes A1B1 ne signorum quidem? dic mihi: Lysippus eodem aere eadem temperatione, eodem caelo aqua ceteris omnibus centumcentum Ald. certum AVB Alexandrusalexandrum A2B -driis V2 -dros Ald. eiusdem modi facere non posset? qua igitur notione discereres?

quid si in eiuseiusdem Lb. modi cera centum sigilla hoc anulo inpressero,inpressoro A1V1B1 ecquaeecque Rom. haec quae AVB2 -que B1 poterit in agnoscendo esse distinctio? an tibi erit quaerendus anularius aliqui, quoniam gallinariumcf. p. 55, 5 invenisti Deliacum ilium, qui ova cognosceret? Sed adhibes artem advocatam etiam sensibus:cf. p. 37, 11 ss. 'pictor videt quae nos non videmus' et 'simul inflavit tibicen a perito carmen adnoscitur'. Quid hoc nonne videtur contra te valere, si sine magnis artificiis, ad quae pauci accedupt, nostri quidem generis admodum, nec videre nec audire possimus? Iamcf. p. 42, 11 ss. illa praeclara, quanto artificio esset sensus nostros mentemque et totam constructionem hominis fabricata natura —

cur non extimescam opinandi temeritatem? etiamnecf. p. 43, 5 hoc adfirmare potes Luculle, esse aliquam vim, cum prudentia et consilio scilicet,cf. p. 42, 12 quae finxerit vel ut tuo verbo utar quae fabricata sit hominem? qualis ista fabrica est, ubi adhibita, quando cur quo modo? tractantur ista ingeniose, disputantur etiam eleganter; denique videantur sane, ne adfirmentur modo. Sedcf. p. 85, 15 ss. de physicis mox, et quidemqui id B2 quid B1 qui idem AV ob eam causam, necf. p. 53, 31. 54, 7 tu, qui id me facturum paulo ante dixeris, videare menititus. Sed ut ad ea quaequa A1V1B1 clariora sunt veniam, res iam universas profundam, de quibus volumina inpleta sunt non a nostris solum sed etiam a Chrysippocf. p. 63, 23 (de quo queri solent Stoici, dum studiose omnia conquisierit contra sensus et perspicuitatem contraque omnem consuetudinem contraque rationed, ipsum sibi respondentem inferiorem fuisse, itaque ab eo armatum esse Carneadem);

ea sunt eius modi, quae aa ad A1B1 te diligentissime tractatatracta A1B1 sunt. Dormientiumcf. p. 49, 24 ss. et vinulentorum et furiosorumcf. p. 52, 15 ss. visa inbecilliora ess,e dicebas quam vigilantium siccorum sanorum. quo modo? quia cum experrectus esset Enniuscf. p. 52, 8 non diceret se vidisse Homerum sed visum esse,esse adesse pl. cf. p. 52, 24 Alcmeo autem 'sed mihi neutiquam cor consentit'; similia de vinulentis. quasi quisquam neget et qui experrectus sit eum non add. dett. Man.; somnia sua visa puta re Ha. somniare, et cuius furor consederit putare non fuisse ea vera quae essent sibi visa in furore. sed non id agitur; tum cum videbantur quo modo viderentur,videbantur Dav. uideantur AVB id quaeritur. nisi vero Ennium non putamus ita totum illud audivisse 'o pietas animi',Enn. ann. 8 si modo id somniavit, ut si vigilans audiret. experrectus enim potuit illa visavisa falsa Reitz. putare, ut erant, et somnia;cf. Macr. somn. 1, 3, 2fa/ntasma, quod cicero quotiens opus hoc nomine fuit visum vocavit dormienti vero aeque ac vigilanti probabantur. quid Iliona somno illo 'mater te appello'Pacuv. trag. 197 nonne itaita Dav. illa AVB credit filium locutum ut experrecta etiam crederet? unde enim illa 'age asta, mane audi; iteradum eadem istaecistaec Man. et ista AVB (ista Cic. Att. 14, 14, 1 tusc. 2, 44) mihi':Pacuv. trag. 202 num videtur minorem habere visis quam vigilantisuigilantes V2 fidem?

Quid loquar de insanis: qualis tandem fuit adfinis tuus Catule Tuditanus, quisquam sanislsimus tam certa putat quae videt quam is putabat quae videbantur? quid ille qui 'video video te; vivevive Goer. (cf. ed orat. 3, 162) uiuum AV2BV1 Ulixes dum licet'trag. inc. 47 nonne etiam bis exclamavit se videre, cum omnino non videret; quid apud Euripidem Hercules, cum ut Eurysthei filios ita suos configebat sagittis, cum uxorem interemebat, cum conabatur etiam patrem, non perinde movebatur falsis ut veris moveretur; quidcf. p. 52, 24 ipse Alcmeo tuus, qui negat cor sibi cum oculis consentire, nonne ibidem incitato furore 'unde haec flamma oritur'Enn. scen. 27–32 et illa deinceps 'incede incede, adsunt me expetunt'; quid cum virginis fidem implorat: 'fer mi auxilium, pestem abige a me, flammiferamhanc vim, quae me excruciat,caeruleaecaeruleo Columna ad Enn. -a Goer. incinctae anguiangui Columna igni AVB incedunt, circumstant cumardentibus taedis', num dubitas quin sibi haec videre videatur? itemque ceteracetera dextra WZillinger Cic. u. die altröm. Dichter (Würzburg 1911) 109 n. 3 cet. 'dextra Pl. 'intendit crinitus Apolloarcum auratum, luna innixus,Diana facem iacit a laeva':

qui magis haec crederet si essent quam credebat quia videbantur; apparet enim iam cor cum oculis consentire. Omnia autem haec proferuntur ut illud efficiatur, quo certius nihil potest esse, inter visa vera et falsa ad animi adsensum nihil interesse. vos autem nihil agitis, cum illa falsafalsa visa Reid vel furiosorum vel somniantium recordatione ipsorum refellitis. non enim id quaeritur, qualis recordatio fieri soleat eorum qui experrecti suntsint V2 aut eorum qui furere destiterint, sed quails visio fuerit aut furentium aut somniantium tum cum movebantur.cum mouebantur Mc commou- AVB cum commou- F2

Sed abeo a sensibus; quid est quod ratione percipi possit? dialecticam inventam esse dicitis veri et falsi quasi disceptatricem et iudicem. cuius veri et falsi, et in qua re? in geometrianegeomeo metria A1B1 -tri V1 quid sit verum aut falsum dialecticus iudicabit an in litterislectis cus AV1B1 dial- V2 an in musicis? at ea non novit. in philosophia igitur: sol quantus sit quid ad ilium? quod sitsi A1VB1 summum bonum quid habet ut queat iudicare? quid igitur iudicabit? quae coniunctio quae diiunctioquae disiunctio B? quaid eiunctio B1 quaideconiunctio A1V; quid coniunctione uerum V2 q. ad coniunctionem u. Vm vera sit, quid ambigue dictum sit, quid sequatur quamque rem quid repugnet: si haec et horum similia iudicat, de se ipsa iudicat; plus autem pollicebatur. nam haec quidem iudicare ad ceteras res, quae sunt in philosophia multae atque magnae, non est satis.

Sed quoniam tantum in ea arte ponitis, videte ne contra vos tota natanata del. Ern. sit; quae primo progressaprogressu A2B2 festive tradit elementa loquendi et ambiguorum intellegentiam concludendique rationem, tum paucis additis venit ad soritas, lubricum sane et periculosum locum, quodcf. p. 51, 8 tu modo dicebas esse vitiosum interrogandi genus. quid ergo istius vitii num nostra culpa est? rerum natura nullam nobis dedit cognitionem finium, ut ulla in re statuere possimus quatenus, nec hoc in acervoacerbo A1VB1 tritici solum, unde nomen est, sed nulla omnino in re minutatim interrogati, dives pauper clarus obscurus sit, multa pauca magna parva longa brevia lata angusta, quanto aut addito aut dempto certum respondeamus non habemus.

'At vitiosi sunt soritae.' Frangitefrangite A 1V sa- B 1 a- A2B2 igitur eos si potestis, ne molesti sint;erunt enim nisi cavetis. 'Cautum est' inquit; 'placet enim Chrysippo, cum gradatim interrogetur verbi causa tria pauca sint anne multa, aliquanto prius quam ad multa perveniat quiescere' (id est quod ab his dicitur h(suxa/zein esicaziin AV esycha- B). 'Per me vel stertas licet'quo usque pertineat Carneadis oratio dubium inquit Carneades 'non modo quiescas. Sed quid proficit? sequitur enim qui te ex somno excitet et eodem modo interroget: 'quoquod AVB1 in numero conticuisti, si ad eum numerum unum addidero, multane erunt?' progrediere rursus quoad videbitur. quid plura; hoc enim fateris, neque ultimum te paucorum neque primum multorum respondere posse. cuius generis error ita manat, ut non videam 30 quo non possit accedere.

'Nihil me laedit' inquit; 'ego enimcf. testim. ut agitatoragitatur A1V1B1 callidus priusquam ad finem veniam equos sustinebo, eoquecf. Cic. Att. 13, 21, 3 (vide testimonia) magis si locus is quo ferentur equi praeceps erit. sic me' inquit 'ante sustineo nec diutius captiose interroganti respondeo.' Si habes quod liqueat neque respondes,respondes F2 -de AVB superbe; si non habes, ne tu quidem percipis.percipis Mc persipis A1VB perspicis A3 si quia obscura, concedo; sed negas te usque ad obscura progredi; in add. Bai. inlustribus igitur rebus insistis. si id tantum modo ut taceas, nihil adsequeris; quid enim ad ilium qui te captare vult, utrum tacentem inretiat te an loquentem? sin autem usque ad novem verbi gratia sine dubitatione respondes pauca esse, in decumo insistis, etiam a certis et inlustrioribus cohibes adsensum; hoc idem me in obscuris facere non sinis. nihil igitur te contra soritas ars ista adiuvat, quae nec augendi nec minuendi quid aut primum sit aut postremum docet.

Quid quod eadem illa ars quasi PenelopaePenelopae Lb. -pe A2VBA1 telamtelam dett. Rom. -a A2VBA1 retexens tollit ad extremum superiora: utrum ea vestra an nostra culpa est? nempe fundamentum dialecticae est, quidquid enuntietur (id autem appellant a)ci/wma, quod est quasi ecfatumecfatum Hs. etf- A1V1V1 eff- A2V2B2 ) aut verum esse aut falsum. quid igitur haec vera an falsa sunt: 'si te mentiri dicis idque verum dicis, mentiris * verumuere A2 (ut Hier. epist. 69, 2) et A3 an Ern. (cf. Gell. 18, 2, 10 ARüstow Der Lügner diss. Erlang. 1910 89) 'et 'si te mentiri dicis idque mentiris, Pl.; verum dicis del. Enr. (cf. Hier. epist. 69, 2) dicis'? haec scilicetscilicet A3VB2 A1B1 inexplicabilia esse dicitis; quod est odiosius quam illa quae nos non conprehensa et non percepta dicimusdicitis A1V1V1 — sed hoc omitto, illud quaero: si ista explicari non possunt nec eorum ullum iudicium invenitur, ut respondere possitis verane an falsa sint, ubi est illa definitio, effatumeffatum Rom. ect- Ha. effectum AVB esse id quod aut verum aut falsum sit? Rebus sumptis adiungam †ex iis sequendas esse alias inprobandas†adiungam alias, deinde concludam rationum summas, eodem in omnibus genere conclusionis; tamen alias vincam ex iss sequendas esse alias inprobandas, cum vos dicatis eas conclusiones omnes sequendas esse, in quibus id quod summae contrarium sit pugnet cum conexione sumptionum, eas autem inprobandas quae sint in g. c. Pl.; tantum alias, alias Rom. quae sint in genere contrario.

Quo modo igitur hoc conclusum esse iudicas: 'si dicis nunc lucere et verum dicis, lucet; dicis autem nunc lucere et verum dicis; add. Man. (nunc add. Dav.) lucet igitur'? probatis certe genus et rectissime conclusum dicitis itaque in docendo eum primum concludendi modum traditis. aut quidquid igitur eodem modo concluditur probabitis, aut ars ista nulla est. videvide Man. uideo AVB ergo hanc conclusionem probaturusne sis: 'si dicis te mentirimentiris -ri A1V1B1 verumque dicis, mentiris; dicis autem te mentiri verumque dicis; mentiris igitur'. qui potespotest A1VB1 hanc non probare, cum probaveris eiusdem generis superiorem? haec Chrysippea sunt, ne ab ipso quidem dissoluta. quid enim faceret huic conclusioni 'si lucet, lucet; add. A3V2 lucet autem; lucet igitur'? cederet scilicet; ipsa enim ratio conexi cum concesseris superius cogit inferius concedere. quid ergo haec ab illa conclusione differt 'si mentiris, mentiris; mentiris autem; mentiris igitur'? hoc negas te posse nec adprobare nec inprobare; qui igitur magis illud? si ars si ratio si viavia uita B1 A1 si vis denique conclusionis valet, eadem est in utroque.

Sed hoc extremum eorum est: postulant ut excipiantur haec inexplicabilia. tribunum aliquem censeo videant; a me istam exceptionem numquam inpetrabunt. etenim cum ab Epicuro, qui totam dialecticam et contemnit et inridet, non inpetrent ut verum esse concedat quod ita effabimur 'aut vivet cras Hermarchus aut non vivet', cum dialectici sic statuant, omne quod ita disiunctum sit quasi 'aut etiam aut non' non add. B2 modo verum esse sed etiam necessarium (vide quam sit cautuscatus Lb. is quem isti tardumbardum Reid putant: 'si enim' inquit 'alterutrum conoessero necessarium esse, necesse erit cras Hermarchum aut vivere aut non vivere; nulla autem est in natura rerum talisfatalis Pl. necessitas') — cum hoc igitur dialectici pugnent, id est Antiochus et Stoici; totam enim evertit dialecticam: nam si e contrariis disiunctio (contraria autem ea dico, cum alterum aiataiat Ven. 2 ait A2VBA1 agit F1 alterum neget) — si talis disiunctiodiiunctio B falsa potest esse, nulla vera est.

mecum vero quid habent litium, qui ipsorum disciplinamdiscipuli nam B1 Ap sequor? cum aliquid huius modi inciderat, sic luderecludere VB2 -ret B1 eludere Pl. Carneades solebat: 'si recte conclusi, teneo; sin vitiose, minamminimam B1, idem an -ma A 1V1 Diogenesdiogeni AVB1 Diogenes mihi Ha. ,reddet'; ab eo enim Stoico dialecticadialecticam AVB2 didicerat, haec autem meroes erat dialecticorum. sequor igitur eas vias quas didici ab Antiocho, nec reperio quo modo iudicem 'si lucet, lucet'add. V2 verum esse ob eam causam quod ita didici, omne quod ipsum ex se conexum sit verum esse, non iudicem 'si mentiris, mentiris' eodem modo esseesse ex se Mue. conexum: aut igitur hoc utut Pl. ne A1VB1 et B2 A2 illud, aut nisi hoc ne illud quidem iudicabo.

Duo placet esseCarneadi genera visorum; in uno hanc divisionem, alia visa esse quae percipi possint alia quae non possint, in altero autem, alia visa esse probabilia alia non probabilia.lacunosa V1V, suppleta ab A2A3 et V2, ut haec esse quae ... non probabilia in A, alia uisa (4) ... alia non in V correctorum tantum fide stent; alia quae non possint (sic V2, a. q. percipi n. p. A2B2) om. etiam B1 itaque quae contra sensus contraque perspicuitatem dicantur ea pertinere ad superiorem divisionem, contra posteriorem nihil dici oportere. quare ita placere, tale visum nullum esse ut perceptio consequeretur, ut autem probatio multa. Etenim contra naturam esset, si probabile nihil esset; sequituradd. Fc; n. est pr. n. esse: et s. Chr. sequetur Ha. sequeretur enim Lb. omnis vitae ea quam tu Luculle commemorabas eversio. itaquecf. p. 43, 4 et sensibus probanda multa sunt, teneatur modo illud, non inesse in is quicquam tale quale non etiam falsum nihil ab eo differens esse possit — sic quidquid accident specie probabile, si nihil se offeretofferret A1V1B1 quod sit probabilitati illi contrarium, uteturuteretur A 1V1B1 eo sapiens, ac sic omnis ratio vitae gubernabitur. Etenim is quoque qui a vobis sapiens inducitur multa sequitur probabilia non conprehensa neque percepta neque adsensa sed similia veri quae nisi probet omnis vita tollatur.

quid enim conscendens navem sapiens numnum A3 non A 1VB conprehensum animo habet atque perceptum se ex sententia navigaturum? qui potest? sed si iam ex hoc loco proficiscatur Puteolos stadia triginta probo navigio bono gubernatore hacac AVB2 tranquillitate, probabile videaturei vid. Lb. se illuc venturum esse salvum. Huius modi igitur visis consilia capiet et agendi et non agendi faciliorquecf. p. 62, 9 erit ut albam esse nivem probet quam erat Anaxagoras, qui id non modo ita esse negabat, sed sibi, quia sciret aquam nigram esse under illa concretaconcreta Man. congregata AV2V -tam V1 esset, albam ipsam esse ne videri quidem,