volvendi enim sunt libri cum aliorum tum in primis Catonis. Intelleges nihil illius liniamentis nisi eorum pigmentorum, quae inventa nondum erant, florem et colorem defuisse. Nam de Crassi oratione sic existimo, ipsum fortasse melius potuisse scribere, alium, ut[ut] arbitror Schütz arbitror, neminem. Nam in hoc ei)/rwna ei)/rwna me duxeris Baehrens: yroniam eduxeris L: ironiam duxeris codd. det. me duxeris esse, quod earn orationem mihi magistram fuisse dixerim. Nam etsi tutetute Stangl: ut H: ut tu C melius existimare videris de ea, si quam nunc habemus, facultate, tamen adulescentes quid in Latinis potius imitaremur non habebamus.

quod autem plures a nobis nominati sunt, eo pertinuit, ut paulo ante dixi, quod intellegi volui, in eo, cuius omnes cupidissimi essent, quam pauci digni nomine evaderent. Quare ei)/rwna ei)/rwnavulg.: ironia L me, ne si Africanus quidem fuit, ut ait in historia sua C. Fannius, existimari velim. Vt voles, inquit Atticus. Ego enim non alienum a te putabam, quod et in Africano fuisset et in Socrate.

tum Brutus: De isto postea; sed tu, inquit me intuens, orationes nobis veteres explicabis? Vero, inquam, Brute; sed in Cumano aut in Tusculano aliquando, si modo licebit, quoniam utroque in loco vicini sumus. Sed iam ad id unde digressi sumus revertamur.

hortensius igitur cum admodum adulescens orsus esset in foro dicere, celeriter ad maiores causas adhiberi coeptus est: et et add. Ellendt quamquam inciderat in Cottae et Sulpici aetatem, qui annis decem maiores erant, erant add. Rau excellente tum Crasso et Antonio, dein Philippo, post Iulio, cum his ipsis dicendi gloria comparabatur. Primnum memoria tanta quantam in nulloin nullo vulg.: in nullo viro O2 al: in viro G1M3: invito C cognovisse me arbitror, ut quae secum commentatus esset, ea sine scripto verbis eisdem redderet quibus cogitavisset. Hoc adiumento ille tanto sic utebatur ut sua et commentata et scripta et nullo referente omnia omnium omnia omnium Stangl: omnia omnia FBHM: omnia C adversariorum dicta meminisset.

ardebat autem cupiditatecupiditate dicendi maluit Kayser sic ut in nullo umquam flagrantius studium viderim. Nullum enim patiebatur esse diem quin aut in foro diceret aut meditaretur extra forum. Saepissime autem eodem die utrumque faciebat. Attuleratque minime vulgare genus dicendi; duas quidem res quas nemo alius: partitiones quibus de rebus dicturus esset et conlectionescollectiones vuig.: coniectiones L , memor et quaeeorum quae Orelli: memor et quae L essent dicta contra quaeque ipse dixisset.

erat in verborum splendore elegans, compositione aptus, facultate copiosus; eaque erat cum summo ingenio tum exercitationibus maximis consecutus. Rem complectebatur memoriter, dividebat acute, nec praetermittebat fere quicquam quod esset in causa aut ad confirmandum aut ad refellendum. Vox canora et suavis, motus et gestus etiam plus artis habebat quam erat oratori satis. Hoc igitur florescente Crassus est mortuus, Cotta pulsus, iudicia intermissa bello, nos in forum venimus.

Erat Hortensius in bello primo anno miles, altero tribunus militum, Sulpicius legatus; aberataberat, aberat maluit Wex. etiamM. secl. Ellendt M. Antonius; exercebatur una lege iudicium Varia, ceteris propter bellum intermissis; cuicui vulg.: qui L frequens aderam, quamquamquamquam L: cum vulg.: quoque Madvig pro se ipsi dicebant oratores non illi quidem principes, L. Memmius et Q. Pompeius, sed oratores tamen teste diserto utiqueutique Jahn: uterque L: utentes uterque Buttmann Philippo, cuius in testimonioin testimonio secl. Weidner contentio et vim accusatoris habebat et copiam.

reliqui qui tum principes numerabantur in magistratibus erant cottidieque fere a nobis in contionibus audiebantur. Erat enim tribunus plebis tum C. Curio, quamquam is quidem silebat, ut erat semel a contione universa relictus; Q. Metellus Celer non ille quidem orator, sed tamen non infans; diserti autem Q. Varius C. Carbo Cn. Pomponius, et hi quidem habitabant in rostris; C. etiam Iulius aedilis curulis cottidie fere accuratasaccuratas om. BHM contiones habebat. Sed me cupidissimum audiendi primus dolor percussit, Cotta cum est expulsus. Reliquos frequenter audiens acerrimo studio tenebar cottidieque et scribens et legens et commentans oratoriisoratoriis Corradus: oratoris L tantumtantum L: tamen Corradus exercitationibus contentus non eram. Iam consequente anno Q. Varius sua lege damnatus excesserat;

ego autem in in add. Müller iuris civilis studio multum operae dabam Q. Scaevolae Q. F.Q. F. Fabricius: p. f. L , qui quamquam nemini se se add. vulg. ad docendum dabat, tamenquod tamen Madvig: sed tamen L consulentibus respondendo studiosos audiendi docebatdocebat se G2 . Atque huic anno proximus Sulla consule et Pompeio fuit. Tum P. Sulpici in tribunatu cottidie contionantis totum genus dicendi penitus cognovimus; eo demque tempore, cum princeps Academiae Philo cum Atheniensium optimatibus Mithridatico bello domo profugisset Romamque venisset, totum ei me tradidi admirabili quodam ad philosophiam studio concitatus, in quo hoc etiam commorabar attentius—etsi rerum ipsarum varietas et magnitudo summa me delectatione retinebat—quod tamen sublata iam esse in perpetuum ratio iudiciorum videbatur.

occiderat Sulpicius illo anno tresque proximo trium aetatum oratores erant crudelissime interfecti, Q. Catulus M. Antonius C. Iulius. [Eodem anno etiam Moloni Rhodio Romae dedimus operam et actori summo causarum et magistroeodem... magistro secl. Bake: in §312 audacius transtulit Martha .] haec etsi videntur esse a proposita orationeproposita oratione Lambinus: proposita ratione O: proposito ratione C diversa, tamen idcirco a me proferuntur ut nostrum cursum perspicere, quoniam voluisti, Brute, possis—nam Attico haec nota sunt—et videre quem ad modum simus in spatio Q. Hortensium ipsius vestigiis persecuti. Triennium fere fuit urbs sine armis, sed oratorum aut interitu aut discessu aut fuga—nam aberant etiam adulescentes M. Crassus et Lentuli duo—primas in causis agebat Hortensius, magis magisque cottidie probabatur Antistius, Piso saepe dicebat, minus saepe Pomponius, raro Carbo, semel aut iterum Philippus. At vero ego hoc tempore omni noctes et dies in omnium doctrinarum meditatione versabar.

eram cum Stoico Diodotodiodoto F: diodoro B2M: dioto C , qui cum habitavisset apud me mecumqueme alterum add. vulg. vixisset, nuper est domi meae mortuus. A quo cum in aliis rebus tum studiosissime in dialectica exercebar, quae quasiquake quasi MG1B2: qua quasi C contracta et astricta eloquentia putanda est; sine qua etiam tu, Brute, iudicavisti te illam iustam eloquentiam, quam dialecticam esse dilatatam putantquam ... putant secl. Eberhard , consequi non posse. Huic ego doctori et eius artibus variis atque multis ita eram tamen deditus ut ab exercitationibus oratoriis nullus dies vacuus esset.