ἀλλ’ οὔτε λόγοις οὔτε ἔργοις οὗτός ποτε πρὸς κακίαν ἡγήσατο τοῖς νέοις, ἀλλ’ οἱ 1 τῶν Πα sed Ma ex ὂν corr m2 Ι δέ inserui auctore cum Rog om libri Mor Re Ι τῆ μάχη Β 3 λείποι scripsi e Ma λείπει Ath edd λίπη UVaB 4 θ’ σύνας cum ras 2 litt U θαρσύνας Rog | ὅλος UVaB 5 πρώτως VaB 6 ἔχεσθαι om Β 8 αὑτὸν scripsi e Β cum Rog αὐτὸν U αὐτὸν AthVa MorRe αὐτῶ Ma 10 παίζων Ma 11 ὁ VaB 12 ὡσαληθῶς Β | ἐν scripsi auctoribus Re et Gasda ἐφ’ libri edd 13 ζῶν scripsi e Β auctore Re cum Rog ζῆν MaAthUVa Mor Re Ι ἀμελήσαντας MaVaB Rog ἀμελήσας Ath 14 ἐζήλωσαν <ἂν> scripsi ζηλώσειν libri Rog om Re qui ἐδίωκον vel simile quid inserendum coni 16 ἂν de- lendum censuit Gasda Ι αὐτὸν scripsi ex UVaB cum Rog αὐτὸν MaAth Mor Re Ι ἀπεστέρει scripsi e MaB auctore Gasda cum Rog ἀποστέρει U ἀποστερεῖ Va ἀποστερῇ Ath Mor Re ἀποστεροῖ coni Sintenis 17 βέλτιον scripsi ex UVaB βέλ- τιστον MaAth edd 18 οὔτε (2) reposui e libris οὔτ’ edd 19 τοῖς νέοις reposui e libris cum Rog τῶν νέων Mor Re μηδὲν ἐοικότες τούτῳ καὶ γράφονται γραφὰς ἀδίκους καὶ κατηγοροῦσι τὰ ψευδῆ. κἂν ἀναρπάσαι δυνηθῶσι τῶν πολιτῶν τινα, τοῦτο ἡγοῦνται λαμπρὸν ἐρωτῶν- τες, τί ἄν, εἰ περὶ αὐτοῦ ταῦτα λάθρα ἔλεγον, ἐπε- πόνθεσαν. οὐδὲν κακόν, εἴπερ ἐπ’ οὐδενὶ κακῷ, καθά- περ οὐδ’ οὗτος ἐχρῆτο τοῖς λόγοις, ὑπὲρ οὗ καὶ τοῦτ’ αὐτὸ γίγνεται τὸ μὴ λάθρα ποιεῖσθαι τοὺς λόγους. ὡς τοῖς μὲν ἀδικοῦσι καὶ κακουργοῦσιν ἐν σκότῳ οὗ λήσειν ἐλπὶς τὰ τοιαῦτα πράττεται, τοῖς δ’ ἀπλῶς καὶ δικαίως ζῆν αἱρουμένοις ἐν μέσῳ καὶ πάντων ὁρώντων ἅπαντα γίγνεται.

114. Διὸ καὶ θαυμάσαι τις ἂν Ἀνύτου πείθοντος ὑμᾶς δεινότερα τῶν φανερῶν τἀφανῆ νομίζειν. εἰ γὰρ ἃ μὴ κρύπτει, φησί, Σωκράτης, οὕτως ἂν εἴη βλαβερά, τίς ἂν εἴη καὶ τί συμβουλ εὐοῖ ἂν μόνους ἔχων τοὺς ἐραστάς; ποῦ; πότε; τί ταῦτα 13 cf. p. 33, 20 sq. 2 ἀναρπάσαι scripsi e MaAth auctore Cobeto Mnem. III 150 cum Rog ἁρπάσαι UVaB Mor Re 3 τοῦτον Β Ι post λαμ- πρὸν colon Β, punctum reliqui libri edd locus labem con- traxit ante ἐρωτῶντες Gasda, post ἐρωτῶντες Rog lacunam statuit nisi ἐρωτῶντες delendum sit 4 ἄν] οὖν Sintenis εἰ reposui e MaUVaB cum Rog οὐ Ath Mor Re | ἔλεγεν Ath U sed in hoc in ἑ (3) ras, Va Ι ἐπεπόνθει ἂν Sintenis punc- tum post ἐπεπόνθεσαν inserui 6 τοῦτ’ αὐτὸ scripsi e MaU VaB ταὐτὸ Ath Mor Re τοῦτ’ αὐτῷ Rog 7 γίγνεται reposui e libris cum Rog γίνεται Mor Re 9 λ σεῖν cum ras U λύσειν Va 11 τὰ πάντα Ath 12 ἂν inserui e Β auctori- bus lacobsio Not 35 Sinteni Gasda cum Rog om MaAthUVa Mor Re 14 κρύπτει scripsi ex Ath auctore Gasda cum Rog κρύπτειν MaUVaB Mor Re κρύπτων Sintenis 15 ἂν εἴη] ἐστί Gasda | τί reposui e MaUVaB auctore Re cum Rog τίς Ath Mor Re | ἂν inserui e MaUVaB cum Rog om. Ath Mor Re 16 ποῦ; πότε; scripsi auctore Re cum Rog ποῦ πότε Β ποῦ ποτε UVa που ποτὲ Ath Mor Re τοῦ αὐτοῦ Ma ἐρα- στάς πού ποτε lacobs Not 36 et Gasda ἀναισχνυντεῖς, Ἄνυτε; τίς συνουσία Σωκράτους ἔξω τῶν γνωρίμων τόπων; τίς οἴκοι; τίς ἐπ’ ἀγροῦ; τίς R ΙΙΙ 40 ἑτέρωθι;

ἀλλ’ ἔνα μὴ καὶ τοῦτ’ αὐτὸ | φά- σκων λανθάνειν εἰς ἀδίκημα θῇς, τοσοῦτον ἀπόκριναι· πότερον ταῦτα ἃ κατηγορεῖς, τὰ δῆλα, τὰ πολλοὺς ἔχοντα μάρτυρας βλάπτοντός ἐστι καὶ παρανομοῦντος ἢ οὔ; εἰ μὲν γὰρ οὐδὲν ἂν ἀπ’ αὐτῶν γένοιτο κακὸν οὐδὲ συμβέβηκεν, ὡμολόγηκας συκοφαντεῖν· εἰ δ’ ἔστιν οἷα κατηγορῶν εἴρηκας, πολλὴν ἀνδρίαν, μᾶλλον δὲ ἀπόνοιαν τοῦ Σωκράτους λέγεις.

τί οὖν μαθὼν τὰ μὲν εἰς μέσον ἔφερε, τὰ δὲ ἀπεκρύπτετο; ἣ γὰρ δεδοικὼς κίνδυνον πάντα ἂν ἦγεν εἰς τὸ ἀφανὲς ἤ φιλοκίνδυνος ὢν οὐκ ἔστ’ ἐφ’ ὅτῳ τῶν πάντων ἔδεισεν ἄν. οὐ γὰρ δὴ μείζω γε τῶν ἐν τῷ φανερῷ φήσεις ἕτερα τολμᾶσθαι. τί γὰρ ἂν τοῦ διαφθείρεσθαι τοὺς νέους καὶ καταφρονεῖσθαι τοὺς νόμους καὶ κινεῖσθαι τὴν πολιτείαν δεινότερον γένοιτο;

χωρὶς δὲ τούτων, εἰ μὲν αὑτὸν μὲν δι- δάσκαλον, οἴκημα δέ τι διδασκαλεῖον προσειπὼν ἐνταῦ- θα ἱδρυθεὶς θυρωρὸν ἀποδείξας τοῖς μὲν εἰσιέναι παρίει, τοῖς δὲ μή, μᾶλλον δὲ νόμον ἐτεθείκει νέοις μὲν εἰσελθεῖν εἶναι, πρεσβυτέροις δὲ μή, τάχ’ ἄν τις ὑπώπτευε τὴν συνουσίαν· εἰ δ’ οὔθ’ ὑπέσχετο διδάξειν οὔτε μόνους τοὺς νέους, πανταχοῦ δὲ οὗ τῶν διαλε- ξομένων λάβοιτο, τοῦτ’ ἦν αὐτῷ χωρίον διατριβῆς φάσκοντι μανθάνειν ἐπιθυμεῖν κύκλῳ τε αὐτὸν ὄχλος τῶν βουλομένων περιέρρει, τί δεῖ τοῦτον λέγειν ὧς τοῖς μὲν συνῆν, | τοῖς δὲ οὔ; οὐ γὰρ Σωκράτης R III 41 3 cf. Plat. apol. p. 30 A 4 ὀλίγοις Ma Mor | καὶ ante χαιρόντων libri edd de- levi 7 νομίζει cum ras 1 litt post ι(2) Ma | ἂν ante αὑτοῖς UVaB Mor Re et inser Ma delevi auctore Cobeto Mnem. III 151 cum Rog | αὐτοῖς scripsi ex UVa auctore Gasda cum Rog αὐτοῖς Ma sed ’ in ‘ corr m2 AthB Mor Re 8 ἀκούετε posui e libris auctore Re cum Rog ἀκούεις Mor Re Ι φήσεσθαι Ma sed φ in ras m2 9 αὑτὸν scripsi cum Rog αὐτὸν αὐτὸν reliqui libri Mor Re 10 δὲ ὅτι Ma | διδασκάλιον εἰπὼν Ath 11 ἱδρυθεὶς scripsi e VaB cum Rog ἱδρυνθεὶς Ma sed ὗν in ras m2 ἱδρυσθεὶς AthU Mor Re 12 παρείη Ma Ι δεῖ Ath I νόμον Ma sed ὁ (2) in ras m2 15 τε Ath | οὔ 16 οὖν Ma 17 τ’ Rog 18 <ἀκούειν> post supplevit Cobetus | δὲ Ath δὴ Β | τοῦτον scripsi cum Par 3017 τοῦτο reliqui libri edd | λέγειν Ma sed ν in ras m2 τοὺς τῆς ἀκοῆς ἐπιθυμοῦντας ἀπήλαυνεν, ἀλλ’ οἱ μηδὲν δεόμενοι τῶν λόγων οὐ προσῄεσαν Σωκράτει. σὺ δὲ παραπλήσιον ποιεῖς ὥσπερ ἂν εἰ τοῖς ἀνέμοις ἐγκαλοῖς ὑπὲρ τῶν πλεῖν οὐ βουλομένων, ἤ, νὴ Δία γε, ταῖς κρήναις ὑπὲρ τῶν οὐχ ὑδρευομένων.

εἰ δὲ δεῖ καὶ τὴν αἰτίαν εἰπεῖν, πόθεν νέοι μᾶλλον ἢ πρεσβύ- τεροι μετεῖχον τῶν λόγων, οὐδὲν ἐρῶ ποικίλον, ἀλλ’ ὅ παρὰ τοῖς μουσικὴν καὶ γράμματα καὶ τὰ ἄλλα δι- δάσκουσι πλείους ποιεῖ τοὺς νέους, τοῦτο καὶ παρὰ τῷδε. τί οὖν τοῦτο ἔστι; τὸ τοὺς μὲν ἐν τῇ τῶν μαν- θανόντων ὄντας ἡλικίᾳ τούτῳ μόνῳ προσέχειν τὸν νοῦν τῶν ἄλλων ἀφειμένους, ὑμῖν δέ, ὦ ἄνδρες, οἶμαι μυρίας πανταχόθεν περικεχύσθαι τὰς φροντίδας, γυναῖ- κας, παῖδας, τὴν οἰκίαν, πρεσβείας, δημηγορίας, συλ- λήβδην εἰπεῖν τὴν ὑπὲρ τῶν κοινῶν πρόνοιαν, ἃ καὶ τοῖς σφόδρα βουλομένοις ἐν οἷσπερ οἱ νέοι διατρίβειν ἐμποδὼν ἂν εἴη.

μὴ δὴ τοῦτο λεγέτω τις, ὧς νέοι Σωκράτει συνῆσαν, ἀλλ’ εἴ τις τῶν πρεσβυτέρων εἴρχθη συνεῖναι βουλόμενος. τὸ μὲν γὰρ ἦν ἂν τοῦ 11 Plat. apol. p. 28 C 2 προσίεσαν MaUVa 3 ἂν inserui e libris cum Rog om Mor Re ὡσπερεὶ lacobs Lect 199 | εἴ <τις> coni Add 100 Not 37 et Cobet οἱ — ἐγκαλοῦντες coni Re | ἐγκαλοῖς scripsi e Ma cum Rog ἐγκαλεῖς Ath UVaB ἐγκαλεῖν Mor Re ἐγκαλοίη lacobs et Cobet ἐγκαλῶν coni Sintenis 8 τὴν Β τἄλλα UB Rog 9 τούτῳ Ath 12 ἀφειμένους reposui e MaAth VaB auctore Re cum Rog ἀφειμένων U Mor Re | δέ in- serui e MaAthUB auctore Re cum Rog om Va Mor Re | εἰ μοι Ath 15 πρόνοιαν Ma sed πρὸ in ras m2 17 scripsi e Ma sed ὢ ex οἱ corr m2, UVaB cum Rog ἐν Ath Mor Re | εἴη scripsi cum Rog εἷεν libri Mor Re 18 μό- νοι post νέοι inseruit Rog, μᾶλλον ἢ πρεσβύτεροι praetulerim coll 1. 6 19 γὰρ Ma sed γ in ras m2 | ἦν ἂν scripsi toribus lacobsio Lect 199 App. Pors 321 et Sinteni εἴη ἂν lacobs Not 38 ἕνεκα libri edd φθονήσαντος ὧν εἶχεν, τὸ δ’, εἴπερ ἦγον σχολήν, ἐκείνων ἤ γε μὴν αἰτία τῶν κεκωλυκότων πραγμάτων. καὶ μὴν τοσοῦτόν γε ἀπεῖχε τοῦ φεύγειν διώκοντας, ὥστ’ ἐνίους φεύγοντας ἐδίωκεν. οὓς δὲ σφῶν αὐτῶν ἀμελοῦντας εὕρισκεν, ἐπαινεῖν μὲν οὐκ εἶχε, μεμφόμε- νος δὲ ἐλύπει. ὥστ’ εἰ πᾶσιν Ἀθηναίοις ἐπῆλθε Σω- κράτει συνημερεύειν ἀνθέλκοντος οὐδενός, ἤκουον ἂν ἅπερ οἱ νέοι. ταῦτα δὲ ἦν μανθάνειν μὲν ἅττα λέγου- σιν οἱ ποιηταί, μιμεῖσθαι δὲ τοὺς κυβερνήτας καὶ τὰ ὕπουλα φυλάττεσθαι τῶν ἐπῶν ὥσπερ ἐκεῖνοι τὰς ὑφά- λους.

121. Ἀλλὰ τί βούλεσθε περὶ τῆς Ἀθηνᾶς, ὦ Ἀθη- ναῖοι, πιστεῦσαι εὐθὺς τοὺς ὑμετέρους υἱεῖς, ὡς ἀν- θρώπου φύσιν ὑποδῦσα τὸν Πάνδαρον ἤγειρε R III 42 συγχέαι τοὺς ὅρκους, καὶ περὶ τῆς Ἥρας ὡς ὑπὸ τοῦ Δῖός ἀγανακτοῦντος κρεμασθείη χοίνικας ἔχουσα, καὶ περὶ τῆς Ἀφροδίτης ὧς νῦν μὲν μαστροπὸς Ἀλεξάν- 7 Xen. comm. Ι 4, 1 10 cf. t. IV 45, 26 R; t. IV 363, 5 14 II. δ’ 81 sq. Plat. rep. 11 p. 377; 379 E 15 II. ὁ 18 sq. 16 Arist. Plut. 276. Dem. p. 270, 8 17 II. γ 383 sq. 1 εἶχεν scripsi auctoribus lacobsio et Sinteni εἶχον libri edd I τῶ Ma | ἦγον Ma sed γον in ras m2 εἶχον Va et Lect 199 App Pors 321 2 ἐκείνων scripsi e MaAthB aucto- ribus lacobsio et Sinteni cum Rog ἐκείνω UVa Mor Re Ι ἤ γε μὴν αἰτία scripsi ἥ γε μὴν αἰτία libri edd εἰ δὲ μή, ἡ αἰτία lacobs Lect 199 App Pors 321 et Gasda εἰ μή, ἥ γε μὴν αἰτία lacobs Not 38 4 ἐδίωκεν Ma sed ωκ in ras m2 5 σκεν reposui e libris cum Rog εὕρηκεν Mor Re 6 ἐπῆλθε Ma sed ε (1) ex α corr m2 7 ἂν inserui auctoribus Not 38 Sinteni Nabero cum Rog om libri Mor Re 9 τὰ ὕπουλα scripsi auctore lacobsio Add 84 Lect 200 coll. Dem. cor. p. 327,29 τὰ πολλά libri Mor Re qui τἀπατηλὰ coni τὰ πονηρὰ auctore Cobeto Mnem III 151 Rog 12 περὶ scripsi πρὸς libri edd περὶ τῆς Ἀθηνᾶς ante πιστεῦσαι edd delevi 13 τίς πιστεῦσαι Ath 15 συγχέειν Β LIBANIUS ed. Foerster. V. 6 δρῷ γένοιτο, νῦν δὲ αὐτή τε καὶ Ἄρης ὑπὸ Διομήδους τρωθεῖεν; ἀλλὰ τὴν Ἀπόλλωνος καὶ Ποσειδῶνος θη- τείαν οἴεσθε νέοις λυσιτελεῖν; ἀλλὰ τὸν μικροῦ δεθἐν- τα <Δία> παρὰ τῶν ἐπ’ αὐτὸν συνθεμένων θεῶν; 5 τὴν πάντων θεῶν πρὸς ἀλλήλους μάχην; ἀλλὰ τὸν περὶ τῆς ἐκτομῆς λόγον ἢν ὁ Κρόνος ἐτόλμησεν, ἀλλὰ τὴν δίκην ἣν οὗτος αὐτὸς ἔτισε τὰ ἔσχατα μὲν ἐργα- σάμενος τὸν ἑαυτοῦ πατέρα, τούτων δὲ, οὐ κουφότερα παρὰ τοῦ παιδὸς παθών;

διὰ τοῦτο τὴν Ἀθηνᾶν αὐτοῦ ποιεῖ τῆς σωτηρίας ἐπιμελουμένην καὶ οὐ μόνον τἄλλα συμπράττουσαν, ἀλλὰ καὶ τὸ εἶδος αὐτῷ τρέπουσαν, νῦν μὲν εἰς αἶσχος, νῦν δὲ εἰς κάλλος, I ὧς ἑκατέρου δεήσειεν. ἀλλὰ καὶ τὴν R III 43 αἰτίαν αὐτῷ τῆς τοῦ Ποσειδῶνος ὀργῆς οὐκ ἐποίησε δικαίαν. ὁ μὲν γὰρ ὑπὲρ τοῦ Κύκλωπος τυφλωθέντος ἤχθετο, ὁ δὲ τὸν Κύκλωπα ἀμυνόμενος ταῦτ’ ἐδεδρά- κει καὶ προσέτι γε σώζων αὑτόν. οὐκοῦν ἐν μὲν οἷς 1 Antisth. Ulix. 3 sq. 3 Her. VII 170; VIII 19; 108; IX 73; 107 5 sq. cf. t. IV p. 925, 1 sq. R 7 Antisth. Ulix. 1 10 Od. ἑ 382 sq. 11 cf. t. IV 166, 25 12 Od. v 189 sq.; θ’ 18 sq. 16 Od. ἴ’ 316 sq. ἁ 68 sq. 3 τῇ scripsi e MaUB anctore Re cum Rog τοῖς AthVa Mor Re Ι ἀνακομιδῇ auctore Re Rog οἴκαδε ἀνακομιδῇ coni Cobet 4 ἤλαυνε scripsi ἐλαύνει libri edd | τις om AthUVaB 5 ἂν inserui e libris auctoribus lacobsio Not 40 et Sinteni cum Rog om Mor Re | ἐκείνω reposui e MaUVaB cum Rog ἐκεῖνον Ath Mor Re 7 ὁμήρῳ Ath 8 ἅπασι. τὴν μὲν γὰρ reposui e libris auctore Sinteni cum Rog ἅπασι τὴν μὲν Mor Re 9 διατοῦτο MaB 10 ποιεῖ reposui e libris auctoribus Gasda et Cobeto ποιεῖται Mor Re 11 τἄλλα scripsi ex UVaB cum Rog τὰ ἄλλα MaAth 14 οὐκ ἐποίησε reposui e libris ἐποίησεν οὐ edd 15 ὑπὸ Ma 16 ἀμυνόμενος ταῦτ᾿ scripsi ex AthUVaB ταῦτα ἀμυνόμενος γα Rog ταῦτ’ om Mor Re „desideratur τοῦτο aut κακῶς“ lacobs Not 40 17 σῴζων Rog cf. t. III praef. p. IX Ι αὑτόν scripsi e MaVaB cum Rog αὐτὸν AthU Mor Re Ι ἐν] εἰ UVa | οἷς]ἐν οἶς Β 6* ἐπλανᾶτο ἠδικεῖτο, ἐν οἷς δὲ τοσούτων κακῶν κρείτ- των ἦν ἀρετὴν κεκτημένος ἐδείκνυτο.

τῷ μὲν οὖν Ὁμήρῳ ποιεῖν ἐπῆλθεν εἰς ἄνδρα θαυμαστὸν ἔπαινον, Ἄνυτος δὲ ὃν ἐκεῖνος τά τε ἄλλα γενναῖον ἡγεῖτο καὶ μόνον ἐπιθεῖναι τῷ μακρῷ πολέμῳ τέλος, πάντων ἀθλιώτατον ἀποφαίνει καὶ τὸν αὐτὸν ἀσεβῆ καὶ κακοδαίμονα. τί οὖν ἄν τις μᾶλλον Ὁμήρου κατη- γορήσειεν ἢ τὸ τὸν κάκιστον τῶν ἐπ’ Ἴλιον στρατευ- σάντων ἐκλεξάμενον περὶ τοῦτον οὕτω πολλὴν εἰσε- νέγκασθαι σπουδήν;

πότ’ ἔρον οὖν δίκην ὑπὲρ Ὁμήρου λαμβάνειν οὗτός ἐστι δίκαιος ἢ διδόναι μᾶλλον, ὃς τὴν ὑπόθεσιν αὐτῷ καταφέρει πρόρριζον αὐτὸς ὑπὲρ ἐπῶν οὐ πολλῶν ἐγκαλῶν ἑτέροις; εἰ γὰρ ὁ τὴν χεῖρά τῳ λωβησάμενος κολάζοιτ’ ἂν εἰκότως, τόν γε ἀποκτείναντα πῶς ἔνι μὴ μείζω παθεῖν; ἀλλ’ οὔτ’ Ἄνυτος οὔτε Σωκράτης ἀδικοῦσιν, εἴ τι τῶν τοῖς ποιηταῖς εἰρημένων καταμέμφονται.

127. Ἀλλ’ ἀργούς, φησίν, ἐποίει Σωκράτης. τίνα τρόπον; εἶπε τὸ καθῆσθαι ποιοῦντα μηδὲν τοῦ 5 cf. t. IV 166, 25. Od. α 2. Antisth. Ulix. 14 12 Her. I 32; VI 86 18 sq. Plat. Gorg. p. 515 E sq. 5 ἡγεῖτο <γενέσθαι> | <ἱκανὸν> μόνον Rog qui ἱκανὸν vel μόνον ἱκανὸν vel in sequentibus ἐπιθεῖναι <ἂν> scribendum coni 6 εὐσεβῆ libri corr Mor 7 μᾶλλον Ὁμήρου scripsi e MaUVaB Ὁμήρου μᾶλλον Ath edd Ι ποιήσειεν Ma 8 τὸ om Ma 11 λόγον MaUVaB 14 τῳ om Ma γε reposui e MaUB, ut coni Mor lacobs Not 40 Sintenis τε Ath Va Mor Re γ’ Rog 15 ἀποκτείναντα scripsi cum Sinteni ἀποκτένοντα libri ἀποκτείνοντα edd 16 οὔτε scripsi e Par 8017 cum Rog οὗτος ἢ libri Mor Re οὔθ’ οὑτοσὶ lacobs Not 40 I τοῖς ποιηταῖς reposui e libris cum Rog ποιητῶν Mor Re qui ποιηταῖς aut ὑπὸ τῶν ποιητῶν coni ὑπὸ ποιητῶν lacobs 18 ποιεῖ coni Schanz Plat. apol. comm. 37 19 εἶπε Β Mor sed vertit ceclo εἰπέ reliqui libri Re ὅτι εἶπε lacobs Add 215 μετιέναι τὰς ἐργασίας ποτὲ βέλτιον καὶ συνεβούλευσε τοῖς μὲν χειροτέχναις ἀποστῆναι τῶν τεχνῶν, τοῖς γεωργοῖς δὲ μισῆσαι τὴν γῆν, τοῖς ἐμπόροις δὲ ἐκλι- πεῖν τὴν θάλασσαν, τοῖς δὲ ναύταις καθεύδειν, τοῖς δὲ ναυκλήροις μὴ κατασκευάζειν τὰ πλοῖα, πᾶσι δὲ ἀπλῶς πάσης ἀφεμένοις πράξεως εἰς τὸν οὐρανὸν φἐ- πειν ὡς ἐκεῖθεν ἀφιξομένης τροφῆς; εἷς ἐξ ἀπάντων Ἀθηναίων I παρελθὼν μαρτυρησάτω καὶ σιω- R III 44 πήσομαι. εἰ δὲ τὸ μὲν ἀργεῖν οὐκ ἐπῄνει, τὸ δὲ τῇ κτήσει τῶν χρημάτων ἢ τῇ τῆς ψυχῆς ἀρετῇ πλείω νέμειν τὴν σπουδὴν ἡγεῖτο τῶν ἀτόπων λέγων τιμιώ- τατον μὲν ἀνθρώπῳ τὴν ψυχὴν εἶναι, δεύτερον δὲ τὸ σῶμα, τρίτον δὲ τὰ χρήματα, πῶς ταῦτα πείθοντος ἦν ἀργεῖν;

ὃς τὸ μὲν ἔργῳ τῳ προσέχειν οὐκ ἐκάλει κακίαν, ἠξίου δὲ μὴ τὰ τῇ φύσει δεύτερα πρὸ τῶν ἀμεινόνων ἄγειν. ἐπειδὴ γὰρ ἐώρα πολλοὺς τοὺς μὲν 10 Plat. apol. p. 36 Bsq. 12 cf. p. 22, 1 sq. Plat. leg. IV p. 724 A; V p. 726 A sq. VIII p. 870 B Not 40 εἰ εἷπε Rog εἰ εἰπέ Par 3017) Ι μηδὲν τοῦ scripsi ex AthUVaB auctoribus Re et lacobsio Add 215 Lect 200 Not 40 cum Rog μηδέν τε Ma μηδὲν τὸ Mor ReN 1 πότε βέλτιον <εἶπεν εἶναι> καὶ coni Re 3 ἐκπεσεῖν Ma 4 θάλατταν Ma Rog | δὲ om Ma 5 μὴ om Ma 6 ἀφεμένοις reposui e MaVaB ἀφέμενος U sed ο eras ἀφε- μένης Ath Mor Re ἀφειμένοις auctore Re Rog | πάσης πράξεως Va 7 αὐξομένης Ma Ι signum interrogationis posui e MaB, punctum reliqui libri edd 10 πραγμάτων Ma | τῇ] τὸ Ath 11 λέγων reposui e libris auctoribus lacobsio Not 40 Sinteni Cobeto cum Rog λόγων Mor Re 12 τῷ ante μὲν Mor Re, post μὲν auctoribus Re et Cobeto Rog delevi | τὴν inserui e libris cum Rog om Mor Re 13 τὰ inserui e Ma om AthUVaB edd 14 ὧς Ath | τὸ reposui e MaUVaB auctore Re cum Rog τῷ Ath Mor Re | ἔργῳ τῳ scripsi auctore Re cum Rog ἔργῳ τῷ Ath ἔργω τῳ U ἔργω τὼ VaB ἔργῳ τὸ Ma Mor Re προέχειν Ath υἱεῖς ἐν ἴσῳ τοῖς ἀνδραπόδοις τρέφοντας καὶ οὔτε τὴν ψυχὴν παιδεύοντας οὔτε τὸ σῶμα γυμνάζοντας, παντα- χόθεν δὲ πλοῦτον ἀγείροντας ὡς μιᾶς οὔσης εἰς εὐδαι- μονίαν ἀφορμῆς, ἴνα παιδεύσειε κακῶς φρονοῦντας, ἐπετίμα καὶ μεθίστη καὶ μετεπαίδευε παραινῶν μὴ τὰ προσήκοντα περὶ ταῦτα ἀγνοεῖν μηδ’ ἃ μὲν πλείστην ἀπαιτεῖ πρόνοιαν, περὶ ταῦτα ῥᾳθύμως ἔχειν, ἃ δ’ ἐλάττονός ἐστι λόγου, περὶ ταῦτα πονεῖν. τοῦτο δὲ ἦν εὐπορεῖν τε τοὺς αὐτοὺς βουλομένου καὶ νοῦν ἔχειν.

χωρὶς δὲ τούτων, εἰ μὲν οἷς ἀπὸ τῶν χειρῶν ὁ βίος, τούτους ἀφεῖλκεν ὅθεν ἔζων, ὥστ’ ἀνάγκην εἶναι προσαιτεῖν, τάχ’ ἂν ἠδίκει· εἰ δ’ οἷς οἰκέται πολλοί, καὶ σὺ δὲ τοῦτο ὡμολόγηκας, Ἄνυτε, πλησιάζειν Σω- κράτει λέγων οὐ τοὺς ταπεινοτάτους, πῶς ἄσπορον ἐποίει τὴν χώραν καὶ τὴν γῆν ἀπεστέρει γεωργῶν, εἰ 5 Luc. Anach. 17; Lexiph. 21; Pseudol. 13 14 Dem. p. 279, 4 1 ἐν ἴσῳ om UB 3 δὲ om Va Ι ἀγείροντας reposui e MaUVaB auctoribus lacobsio Lect 200 Not 41 et Cobeto cum Rog ἐγείροντας Ath Mor Re | μιᾶς οὔσης et ἀφορμῆς scripsi e MaUB μιᾶς οὔσης et ἀφορμὴν Va μίαν οὖσαν et ἀφορμὴν Ath edd 5 utrumque καὶ om Ma 6 μήδ’ MaB Ι ἃ μὲν reposui e MaUVaB cum Rog ἂν μὲν Ath ἂν Mor Re qui ἃ coni 7 ἀπαιτεῖ reposui e libris auctore Re cum Rog ἀπαιτεῖν Mor Re 8 λόγου reposui e libris auctore Re cum Rog λόγον Mor Re I τοῦτο reposui ex AthUVaB auctoribus Re et Sinteni cum Rog τὸ Ma τοῦ Mor Re | δ’ Rog 9 εὖ φρονεῖν coni Naber | γε Ma | τοὺς inserui e libris om edd 10 τῶν in- serui e libris om edd 11 ἀφεῖλκεν reposui e libris auctore Cobeto cum Rog ἀφεῖλεν Mor Re 12 δ’ οἷς reposui e libris auctoribus Sinteni et Cobeto cum Rog δὲ Mor Re εἰ δὲ οἰκέ- ται συνῆσαν αὐτῷ οὐ πάνυ πολλοί, καὶ οὐδὲ τοῦτ’ αὐτὸς ὡμο- λόγηκας coni Re | ἱκέται Ath ἐργάται οὐ πολλοὶ ἐπλησίαζον Σωκράτει lacobs Lect 200 14 ἄπορον UVa 15 ἐποίει re- posui e libris sed post ι (2) ras 1 litt Ma, auctore Re cum Rog ἐποίειν Mor Re | τῆς γῆς Ath τοῖς τοὺς ἀγροὺς κεκτημένοις καὶ τὰς περιουσίας πρὸς τῷ τῆς ψυχῆς φροντίζειν καὶ τῆς γῆς ὑπῆρχεν ἐπιμε- λεῖσθαι:

130. Τοὺς μὲν οὖν ἄλλους οὐκ ἀπέτρεπεν ἔργων, αὐτῷ δὲ οὔτε χωρίον ἦν παρὰ τοῦ πατρὸς οὔτε ναῦς τό τε ἀργύριον ὅπερ ἦν, ὡς ἴφην, ἀπολώλει | καὶ R ΙΙΙ 45 προσῆν τὸ ῥᾷστα φέρειν πενίαν. οὔκουν οὐδεὶς ἀνθρώ- πων, ὡς οὗτος, ἐκράτησε λιμοῦ. ὥστ’ εἰ κατὰ τὴν Σω- κράτους φύσιν οἷόν τε ἦν συστῆναι στρατόπεδον, οὐκ ἂν ἦν ἕτερον ἀληπτότερον. ποῖον μὲν γὰρ οὐ δίψος, ποῖον δὲ οὐ θάλπος τοῖς τοιούτοις ἄλυπον: τί δ’ ἂν ἄνυδρον χωρίον οὐχ ὡς ἔν τι τῶν καταρρύτων διῆλ- θον;

τῆς ἀργίας Σωκράτους εἰλήφατε πεῖραν, ὦ Ἀθηναῖοι, τοῦτο μὲν ἐπὶ Δηλίῳ, τοῦτο δ’ αὖ ἐν Ἀμ- φιπόλει, ὅτε δὴ τῇ πρὸς ἅπαντα καρτερίᾳ τοὺς στρα- 1 Dem. p. 37, 20. Isocr. p. 224 c 6 cf. p. 23, 6 sq. 10 Thuc. I 143,4 14 Plat. apol. p. 28 D; conv. p. 219 sq.; Lach. p. 181 B. Diog. L. II 5, 6. 22 sq. 2 τῷ reposui e libris auctore Sinteni τὸ edd | ἐπιμελεῖσθαι scripsi ἐπιμέλεσθαι libri edd 4 οὖν om UVaB | ἀπέτρεπεν ἔργων reposui ex UVaB auctore Re cum Rog ἀπέτρεπεν ἔργον Ma ἐπέτρεπεν ἔργον Ath Mor Re 6 τό τε scripsi e Β τότε reliqui libri Mor Re τό τ’ Rog τὸ δ’ lacobs Not 41 ἀπωλώλει Ma sed ω (1) ex ο corr, Rog 7 προσῆν reposui e libris cum Rog προσῆγε Mor Re | τῶ ῥᾴστω Ma | οὔκουν scripsi ex UVaB auctore Gasda οὐκοῦν MaAth Mor Re 9 οἶόν τε reposui e libris cum Rog ἂν Mor Re 10 ἂν ἦν] ἐνῆν Cobet Mnem. III 152 | μὲν inserui e libris om edd 11 δ’ <οὐκ> ἂν coni Re 12 οὐχ ὧς scripsi auctoribus Sinteni Gasda Co- beto cum Rog ὡς οὐχ libri Mor Re | καταρρύτων reposui e libris cum Rog κατάρρων Mor Re 13 πεῖραν inserui e libris cum Rog om Mor Re qui παραδείγματα εἰλήφατε coni τέκμαρ lacobs Add 123 Lect 200 σημεῖα Cobet 14 δ’ αὖ scripsi e MaVaB auctore lacobsio Add 123 cum Rog δὲ Ath δ’ ἂν U Mor Re qui adnotat „malim aut ἂν abesse aut eius loco legi αὐ“ 15 ἅπαντας Β τιώτας πρὸς αὑτὸν ἐπέστρεφεν ὁμοίως νύκτωρ καὶ μεθ’ ἡμέραν. ἐῴκει γὰρ σιδηρῷ τινι. τοσοῦτον κατεγέλα τοῦ περὶ Θρᾴκην χειμῶνος. καίτοι τῇ μὲν ἀργίᾳ τὴν μαλα- κίαν, τῇ μαλακίᾳ δὲ τὸ μηδὲν τῶν τοιούτων φέρειν ἀκολουθεῖν ἀνάγκη. ὁ δὲ τῆς τῶν ὡρῶν ὑπερβολῆς κρείττων ἦν. καὶ τῇ περὶ τὸ Δήλιον τύχῃ φεύγων μετὰ τῶν ἄλλων μόνος ἦν τοῖς πολεμίοις κἀν τῇ φυγῇ φοβερός. οὕτως ὑπὸ τῆς ἀργίας τό τε σῶμα καὶ τὴν ψυχὴν διέφθαρτο.

Οὐ λέγει παριών. μετὰ πολλῶν γε Ἀθη- ναίων, δεδωκότος γε τοῦ Σόλωνος, οὐκ ἔχων φύσιν δήμῳ δυναμένην ὁμιλεῖν, ὅ καὶ τῶν ἄλλων πολλοὺς ἰδιώτας τετήρηκεν. ἀλλ’ ἐὰν ἴδῃ νέους πρὶν ὥραν ἥκειν ἐπὶ τὸ βῆμα πηδῶντας, ἐπιλαμβάνεται, κατέχει, τοῖς κοι- νοῖς ἐμμελετᾶν οὐκ ἐᾷ. τοῦτ’ ἴδιον Σωκράτους ἔθος, ᾧ πολλάκις ἐξείλετο τὴν πόλιν κυβερνητῶν ἀπείρων. οὗτος ἀργῶν Ἀθήνησι διαγέγονεν; ἐργαζόμενος μὲν οὖν τὰ πάντων ὠφελιμώτατα, ἐξαιρούμενος δὲ ἀνεπιστημό- νων ῥητόρων τὸ πλῆθος; ἐγὼ δὲ ὅστις μὲν ἠναντίωται τοῖς βλαβεροῖς, εὐεργέτην ἡγοῦμαι τῶν οὐ γευσαμένων τῆς βλάβης· ὃν δ’ εὐεργέτην ἔξεστι προσειπεῖν, πῶς ἔτ’ ἂν ἀργόν τις καλοίη;

ἦν δὲ οὐ ταῦτα πρότερον ἐν τοῖς δικαστηρίοις ἐγκλήματα, τὸ μὴ πλου- τεῖν, τὸ μὴ χρυσὸν κεκτῆσθαι, τὸ μὴ συνεωνῆσθαι γῆν, ἀλλὰ πᾶν τοὐναντίον, ὅτι οὗτος μικρὰ παραλαβὼν παρὰ τοῦ πατρὸς χρημάτων ὄγκον συνείλεκται μέγαν καὶ γεωργεῖ καὶ γέγονεν ἐξαίφνης ὑπὲρ τοὺς πολλούς. τίς οὖν ἡ μεταβολὴ καὶ πόθεν; Σωκράτης δὲ κινδυνεύει μόνος ἀνθρώπων διὰ τὸ τοῖς παροῦσιν ἀγαπῆσαι δοῦναι δίκην.

ἀλλ’ εἰ τοὺς ἀφαιροῦντας τῶν ὑπαρ- χόντων μισεῖτε, τάς γε προσθήκας πῶς οὐκ ἂν ἐπαι- νοῖτε; ἐκεῖνος τοίνυν εἶδεν ἐπὶ τὸν Ἰόνιον, εἶδε νῆσον μεγάλην, ὠρέχθη Σικελίας, ἐπεθύμησεν Ἰταλίας, ἤλ- πισεν ἕξειν Λιβύην, ἔγνω περιστῆσαι Πελοποννήσῳ τὴν Ἑσπερίαν, ἐπεθύμησε λῦσαι τὸν πόλεμον τέλει καλῷ καὶ προσπεσεῖν Λακεδαιμονίοις προσαυξήσας τῇ πόλει τὴν ῥώμην. ἀλλ’ οἶ φθονοῦντες καὶ κωλύοντες, R III 48 ἐπειδὴ λέγοντες | οὐκ ἐκράτουν, ἠσέβουν μὲν 2 cf t. III 99, 5 4 Thuc. V 43. Isocr. big. p. 349 d 6 cf t. IV p. 197 R. Aristid. de IV viris t. II p. 167 sq. Dind. 1 ἔγεμεν Ath | γνωριμωτάτοιν Rog | πρέποντος; ἢ scripsi πρέποντος· ἢ libri πρέποντος, ἢ Mor Re πρέποντος καὶ Rog 2 ἔτεκε scripsi auctore Iacobsio Lect 201 Not 44 τέκοι libri edd 4 ὁμόρους reposui e MaUVaB auctore Re cum Rog ὁμήρους Ath Mor Re 7 ὑμετέρας scripsi e MaAthUB cum Rog ἡμετέρας Va Mor Re | τὰ (2)] ταῦτα AthUVaB 8 ἐζήτησεν scripsi e MaAth auctoribus lacobsio Not 44 et Sin- teni cum Rog coll p. 100, 4 ἐξῄτησεν UVaB Mor Re 10 εἶδεν prius delendum censuit Iacobs Lect 201, alterum Not 44 et delevit Rog | ἐπὶ scripsi e MaUVaB ὑπὲρ Ath edd | εἷναι Sintenis Herm. I 469 12 περιστῆσαι scripsi e MaUVaB παραστῆσαι Ath Rog παραστῆναι Mor Re et A. Hug, Schweiz. Mus. I (1861) p. 187 vertens: dem Peloponnes beistehen würde πελοπονήσῳ Ma πελοπόννησον Ath πελοπόνησον UVaB 13 Ἑσπερίαν scripsi auctore Sinteni ἐσπέραν libri edd 14 κακῷ Ath | προπεσεῖν Ma αὐτοὶ καὶ περιέκοπτον τοὺς Ἑρμᾶς, τὰ δ’ αὑτῶν κακὰ φέροντες ἐκείνῳ περιῆπτον, καὶ μέτοικοι καὶ μυστήρια καὶ σκευωρία καὶ πᾶσα τέχνη καὶ μηχανή.

σκο- πεῖτε δέ· δοῦναι λόγον ἤθελεν, οἱ δὲ ἐκέλευον πλεῖν. ἔπλει τὸν Ἰόνιον, οἱ δὲ τὸν δῆμον ἠρέθιζον. προσή- γετο τὴν νῆσον, οἱ δὲ ἐκάλουν εἰς ὄλεθρον. τέ οὖν ἐποίησεν; ὅ πᾶς τις ἂν εὖ φρονῶν. ἔσωσεν αὑτὸν καὶ τὸ βάραθρον ἐφυλάξατο. καὶ ἡγήσατο τότε παρὰ τῆς Σαλαμινίας ἀκούειν· φεῦγε τὴν ταχίστην, Ἀλκι- βιάδη. φεῦγε. ζήτει σωτηρίαν ὧς Ἀθήνησι γε οὐκ οὔσης. δοκεῖς μὲν ἐπὶ κρίσιν, καλῇ δὲ ἐπὶ θάνατον. πίστιν ἔχουσιν αἱ διαβολαί. καὶ πάντα τοῦτον κατηγοροῦ τὸν χρόνον.

τι οὖν θαυμαστόν, εἴ τις ἀδίκως οὐκ ἠθέλησεν ἀποθανεῖν; τί δ’, εἴ τις ὅθεν προσεδόκησεν ἀσφάλειαν, ἐκεῖσε ἐ̓πλευ- 1 Thuc. VI 27. Andoc. myst. § 15 sq. 2 Andoc. l. l. 3 Dem. p. 1272, 8 | Thuc. VI 53 et 61 4 Thuc. VI 29, 3 9 Thuc. VI 61, 5 sq. Plut. Alc. 21. Apostol. paroem. XV 31 1 τοὺς Ἑρμᾶς reposui e MaUVa auctoribus lacobsio Lect 201 App Pors 322 Not 44 Sinteni Cobeto cum Rog τὰς ἑρμᾶς Β sed e corr τὰς ὁρμὰς Ath Mor Re | αὑτῶν reposui e Ma cum Rog αὐτῶν AthUVaB Mor Re 3 σκευωρία scripsi ex AthVaB σκευάρια MaU edd 4 ἤθελεν scripsi auctoribus Sinteni Gasda Cobeto cum Rog ἦλθεν libri Mor Re 5 ἔπλει scripsi auctoribus lacobsio Lect 201 et Sinteni ἐπὶ libri Mor Re πλεῖ lacobs Add 130 App Pors 322 Not 44 ἔπλει ἐπὶ auctore Cobeto Rog | προσήγετο reposui e libris cum Rog προσῆγε Mor Re 7 ἂν inserui ex Ath VaB cum Rog om MaU Mor Re | αὑτὸν scripsi ex UVaB cum Rog αὐτὸν Ma Ath Mor Re 8 τὸ βάραθρον reposui e libris auctoribus la- cobsio Lect 202 App Pors 322 Not 45 Sinteni Cobeto cum Rog τὸν βάρβαρον Mor Re 11 οὔσης vitio laborare censet Rog perperam | καλεῖσθαι post κρίσιν inserendum coni Re cui illud e sequenti καλῇ suppleri iure opposuit lacobs Lect 202 Not 45 15 ὅθεν inserui e MaAthUVa cum Rog ὅθεν καὶ Β om σεν. ὁ δὲ ἦν μὲν ἐν Σπάρτῃ, τὰς Ἀθήνας δὲ ὠνειρο- πόλει. καὶ οὐκ ἔφθη πιστευθεὶς καὶ μεθ’ ὑμῶν ἦν τὴν γνώμην μεταφέρων μὲν ἐς τὴν τῆς πόλεως χρείαν τὴν βασιλέως ῥοπήν, καταλύων δὲ τὸ Λακεδαιμονίων ναυτικὸν ἀπορίᾳ μισθοῦ, τῶν δὲ προσδοκωμένων τριή- ρων ἀποστερῶν. καὶ οὐ πρότερον ἐπαύσατο καταπολε- μῶν ἐκείνους φυγὰς ὤν, Ἄνυτε, καὶ τὸν δῆμον εἰδὼς ἐπικείμενον αὑτῷ, πρὶν αἰσχυνθέντες ὑμεῖς ναυμαχίας καὶ μάχας καὶ νίκας καὶ πόλεις προσγεγενημένας ἐψη- 10 φίσασθε τὴν κάθοδον καὶ τὰς ἀρὰς ἀνελύσατε. ὁ δὲ R III 49 τοῖς μυστηρίοις ὁ κάκιστος ἐκεῖνος ἀπέδωκε τὴν | ἀρχαίαν ὁδόν.

καὶ ἐῶ λέγειν ἀρμάτων πλῆθος καὶ μεγάλας ὑπὲρ ὑμῶν Ὀλυμπίασι δαπάνας ἀφ’ ὧν δόξαν ὑμεῖς εἰς τὸ κοινὸν ἰσχύος ἐσχήκατε. φανεῖται 1 Isocr. big. p. 348 d 3 Thuc. VIII 45 sq. 4 Thuc. VIII 46 et 80 10 Thuc. VIII 81 11 Plut. Alc. 33 et 34 12 Isocr. big. p. 353 b sq. 14 Thuc. VI 16 | Plat. leg. III p. 681 C Mor Re qui οὖ inserendum coni, ᾖ Sintenis ᾖ pro τις scriben- dum coni lacobs Lect 202 App Pors 332 Not 45 | ἔπλευσε Re 2 ὑμῶν scripsi ex AthUVaB cum Rog coll 1. 8 ἡμῶν Ma Mor Re 4 Λακεδαιμόνιον Ma 5 τριήρων reposui e Ma MaUVa Β cum Rog τριηρέων Ath MorRe 7 ἐκείνας Β 8 αὑτῷ scripsi ex U cum Rog αὐ·τῶ Β αὐτῷ MaAth Va Mor Re ὑμεῖς scripsi e MaUVa cum Rog ἡμεῖς AthB Mor Re | ναυ- μαχίας scripsi ex UVaB cum Rog ναυμαχίαν MaAth Mor Re 9 καὶ μάχας inserui ex AthUVaB om Ma edd | γεγενη- μένας libri corr Mor 11 ἀπέδωκε τὴν scripsi auctore la- cobsio Not 45 ἀπέδωκεν libri ἐπέδωκεν Mor Re qui ἀπέδωκε coni ut lacobs Add 290 ἀπέδωκεν τὴν Rog qui perperam adnotat: aut deest sententiae prior pars aut manum libraii cuiusdam agnoscere debemus 13 ἡμῶν Ma | Ὀλυμπίασι scripsi cum Rog Ὀλυμπιάσι libri Mor Re 14 τὸ κοινὸν reposui e libris cum Rog τόνον Mor Re εὐτόνου vel συν- τόνου Iacobs Not 45 λόγον coni Sintenis Herm. I 470 coll Thuc. VI 16 τοίνυν κἀν τοῖς δευτέροις κυβερνήτου προπετείας, οὐχ ἑαυτοῦ κακίας ὑποσχὼν δίκην καὶ ὅλως τῶν μὲν ἔξω κεκρατηκώς, βασκανίας δὲ τῆς παρ’ ὑμῖν ἡττηθείς, πολὺ δὲ τῶν ἐκβαλόντων αὐτὸν χρησιμώτερος τῇ πόλει.

ὁρῶμεν δὲ κἀν ταῖς ἄλλαις τέχναις τοὺς μὲν παριόντας τὸν διδάσκαλον, τοὺς δὲ πρὸς ἴσον ἐρχομένους, τὸν δὲ ἐλάττω λαμβάνοντα, τὸν δὲ οὐδ’ ὁτιοῦν. ἐντεῦθεν σκυτοτόμου σκυτοτόμος ἀμείνων καὶ τέκτονος τέκτων κἀν τοῖς ἄλλοις ἕτερος ἑτέρου τῶν αὐτῶν τετυχηκότες διδασκάλων. ἔστι γάρ, ὦ Ἀθηναῖοι, βιαιότερον καὶ μᾶλλον ἰσχυρὸν μαθήσεως φύσις. ὅταν ᾖ πονηρά, καθέλκει πρὸς ἑαυτὴν καὶ πᾶσαν παίδευσιν ἀπέφηνε μάταιον. εἰ δὲ μὴ τοῦτο τοιοῦτον ἦν, ἐν ἅπασιν ἂν τοῖς ὁμοτέχνοις τὸ ἴσον τῆς ἐπιστήμης ἔκειτο. εἰ δὲ τῆς φύσεως πανταχοῦ τὸ κράτος ἐχούσης οὐχ οὕτω τοῖς ἀνθρώποις ἐδόκει, ἀλλ’ ἐν ταῖς τῶν φοιτητῶν ἀπειρίαις τοὺς διδασκάλους ἐκόλαζον, κατα- 3 Plat. rep. VIII p. 567 A 11 cf. t. IV 450, 4 sq. 1 καὶ inserui e MaUVaB om Ath edd | μὴ δ’ Va μηδο- τιοῦν U 4 αὑτοῦ scripsi ex UVaB cum Rog αὐτοῦ MaAth Mor Re 5 γῆν] ο ην cum ras 2 litt U ην cum ras 3 litt ante η Va ὀργήν 6 6 τὸν μὲν διδάσκαλον Ath | ἶσον Ma 7 ἐλάττω scripsi ex AthUVaB ἔλαττον Ma edd 8 σκυ- τοτόμου inserui ante σκυτοτόμος e MaUVaB, post σκυτοτόμος Rog auctore Re om Ath Mor Re 9 τέκτονος τέκτων reposui e MaUVaB τέκτων τέκτονος Ath edd 10 Ἀθηναῖοι scripsi cum Par et Rog auctoribus Gasda et Cobeto Mnem. N. S. III 148 θεοὶ libri Mor Re 11 ἡ γὰρ φύσις ante ὅταν inser auc- tore Cobeto Rog et Gercke Plat. Gorg. p. XLIX | ὅτ᾿ ἄν Ath 12 ᾐ reposui ex UVaB auctoribus lacobsio Lect 202 Not 45 Anth Pal III 62 et Cobeto cum Rog ἦν Mor Re ἡ Ma | ἑαυτὴν reposui e libris auctoribus Re et lacobsio Not 45 cum Rog ἑαυτὸν Mor Re 13 ματαίαν coni lacobs Not 45 contra usum Libanii 14 ἂν] οὖν Ath | ἶσον MaB 16 οὕτως Ath 17 καταλέλυντ’ ἂν αἱ scripsi auctoribus Sinteni et Gasda cum λέλυντ᾿ ἂν αἱ τέχναι μηδενὸς τολμῶντος διδάσκειν ἐπὶ τῷ μὴ κακῶς παθεῖν. ἀλλ’, οἶμαι, τοῖς μὲν διδα- σκάλοις πανταχοῦ χάρις ὀφείλεται, τῶν προσιόντων δὲ τὸ μὴ μαθεῖν ἔγκλημα.

καὶ μὴν τούς γε νομο- θέτας οὐδὲν ἕτερον ἢ διδασκάλους πάντες ἄνθρωποι νομίζουσιν οὐ μιᾶς τινος ἡλικίας οὐδὲ ἔθνους ἑνὸς τῶν ἐν ταῖς πόλεσιν, ἀλλ’ ὁμοίως μὲν νέων, ὁμοίως δὲ γερόντων, ἔτι δὲ ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν καὶ ἀστῶν καὶ ξένων καὶ δούλων καὶ ἐλευθέρων. καὶ διὰ τοῦτο πρῶτοι τιμῶνται μετὰ τοὺς θεούς, ὅτι παρ’ αὐτῶν μεμαθήκαμεν ἅ τε δεῖ ποιεῖν ὧν τε ἀπέχεσθαι. ἀκού- ομεν δὲ οὐ ταῦτα μόνον, ἀλλὰ καὶ δωρεὰς καὶ ζημίας, ὧν αἱ μὲν ἕπονται τοῖς ἀπειθοῦσιν, αἱ δὲ τοὺς ἐπι- εικεῖς ἀμείβονται. ἀλλ’ ὅμως οὐδὲ τούτων ἀμφοτέρων ἐλπίδες ἀρκοῦσιν ἐκκόψαι πονηρίαν. ἀλλ’ οἱ μὲν ἀπει- λοῦσιν, Ἄνυτος δὲ ἀδικεῖ. οἱ μὲν ἐπαγγέλλονται, Μέλη- τος | δὲ οὐκ ἐπιθυμεῖ τιμῆς, ἀλλ’ αἱρεῖται μισθοῦ R III 51 μᾶλλον συκοφαντεῖν ἢ τῶν χρηστῶν νομισθεὶς θαυ- 5 Plat. conv. p. 209 D sq.; Gorg. p. 514 E sq. 18 cf. p. 30, 7 Rog coll t. IV 85, 11 et III 26, 8 κατελέλυντ᾿ ἂν αἱ Β et coni Cobet et Gercke Plat. Gorg. p. XLIX κατ’ λέλυνται cum ras 1 litt U καταλέλυνται reliqui libri Mor Re 2 μὴ inserui ex UVaB om MaAth edd | τοὺς μὲν διδα- σκάλους Ma (et Par) 3 πανταχοῦ — 5 διδασκάλους om Ma (et Par) 4 μὴ inserui e libris auctoribus lacobsio Lect 202 Not 46 Sinteni Cobeto cum Rog om Mor Re qui μηδὲν inse- rendum coni 9 διατοῦτο MaB 11 ἅ τε scripsi auctore Cobeto ὅ τι libri edd 12 δ’ Rog | οὐδὲ Ma 15 et 16 αἱ Rog auctore Gasda at cogitatione e lin. 4 repetendi sunt οἱ νομοθέται 16 Ἄνυτος voce denuo incipiunt C (fol 336) Α (fol 229) in quo Ἄ deest | οἳ A Mor | μὲν scripsi auctore Re δὲ AthUB δ’ reliqui libri edd | μέλιτος UVaB sed in hoc ι ex η corr, Re Ἄνυτος Mor 17 δ’ C AthVa Re 18 ἢ — θαυ- μασθῆναι om Ma (et Par) | ** θεὶς Mor | φαντασθῆναι Β LIBANIUS ed. Foerster. V. 7 μασθῆναι.