HOMILIA XXXII.De eo, quod scriptum est: >Reversus est Jesus in virtute usque ad eum locum, ubi ait: >et omnium ocuU erant synagoga intuentes in eum. <.

Primum quidem >jesus Spiritu sancto reversus est a Jordane et agebatur Spiritu in deserto diebus x <. Cum tentaretur a diabolo et quia adhuc certaturus erat adversum eum, et semel et bis absque addi- tamento aUquo >spiritus < ponitur.

’Επειδὴ ἤμελλεν ἀθλεῖν ἐν τῷ πειρασμῷ πρὸς τὸν διάβολον, δὶς ὀνομάζεται τὸ >πνεῦμα < χωρὶς προσθήκης· ὅτε δὲ ἀγωνισάμενος 1 ff. Luk. 10, 19 6 ff. vgl. Hebr. 10, 29 8 f. Ps. 90(91), 1.3 9 Luk. 10, 19 12 — 14 Luk. 4, 14 — 20 15 ff. Luk. 4, 1. 2 21 f. vgl. Luk. 4, 1 2 et 1 + super BE et 2 + super ABE 3 vos C nocebunt De firmata B 4/5 conculc. + sed C 5 dracon. + conteramus C sciamus A 7 a peccat. Filium] peccatores Filio De peccatoribus C Sicut] Sic B conculcat Filium] conculcatur Filio De 9 inimici + et > BCE conculcat > A nomine + Domini AC + nostri A 10 Explicit omeHa XXXI. AC (XXX. C) 12 Incipit XXXII. de . . . AC (XXXI. C) quod] loco in quo BE est > C Jesus > AE 13 ad — > A 13 ubi] in quo E ~ erant omn. ocul. A 14 in- tuentes] intendentes De in > C 16 est > AE 17 et > + in De 17/18 ~ diebus XL in deserto BE desertum C 18 ~ quadr. dieb. A 19 et > De quia > Bj qui CE adhuc + 20 adversus ACDr 21 absque] non cum De 22 spiritu AE –193,7 Ξ*λ 19 — 20 διάβολ.] ὅρα δὲ ὅτι πρὸ τοῦ πειρασμοῦ S 19 Ἐπειδὴ τι δὲ dC ἤμελλεν dCVΞ] ἔμελλεν bWλ 18/20 ~ ἐν — πειρ. nach διάβολον bλ τοῖς πειρασμοῖς W 20 πρὸς > Ε(?) 21 πάσης > S 22 ὅτε — p. ὑπέστρ.] ὅτε δὲ ἐνίκησε τοὺς πειρασμούς, προστέθειτο S Quando vero tres tentationes, quas scriptura commemorat, pugnando superavit, vide, quid de Spiritu signanter cauteque pona- tur. > Jesus <, ait, >reversus est in τῇ δυνάμει virtute Spiritus <. >Viruts < est, quia conculcaverat draconem et tentatorem comminus vicerat. Reversus est < ergo >Jesus Jesus in virtute Spiritus in Galilaeam fama exivit per omnem circaregionem de eo. Et ipse docebat in synagogis eorum et glorificabatur ab omnibus <. Quando legis: >docebat in synagogis eorum et glorificabatur ab omnibus <, cave, beatos tantum illos judices et te arbitreris privatum esse doctrina. Si vera sunt, quae scripta sunt, non solum tunc in congregationibus Judaeorum, sed et hodie in hac congregatione Dominus lo- quitur: et non solum in hac, sed etiam in alio coetu et in toto orbe docet Jesus, quaerens organa, per quae doceat. Orate, ut me quoque compositum ad canendum aptumque reperiat! Sicut enim quaerit omnipotens Deus prophetas eo tempore, quo prophetia niortales indigent, et invenit, verbi gratia, Isaiam, Hieremiam, Ezechiel, Daniel, sic quaerit Jesus organa, per quae doceat sermonem suum vel erudiat populos in synagogis et >glorificetur ab monibus <. Nunc magis >glorificatur ab omnibus < tempore, quo tantum in una provincia cognoscebatur. Deinde >venit in Nazareth, ubi nutritus fuerat, et ingressus juxta in synagogam die sabbatorum surrexit legere; et datus est ei liber prophetae Isaiae; et revolvens librum invenit locum, ubi ἐνίκησε τοὺς τρεῖς ἀναγεγραμμένους πειρασμούς, πρόσχες τῇ ἀκριβείᾳ τῆς γραφῆς, τί περὶ τοῦ πνεύματός φησιν, ὅτι > Ἰησοῦς ὑπέστρεφεν ἐν τοῦ πνεύματος <, προσέθηκεν ἐν τῇ δυνάμει < διὰ ἀθλητὴν τὸν νενικηκότα.

7 lat. vgl. Ps. 90 (91), 13 3 vide > Dmn] attende Ir 5 Jesus — est] Ait: et reversiis Jesus De 7 quia] quod B 8 temptationem A 9 ergo > B Spiritus > C terram > C C lOexiitDe eircaregionem] regionem De 11 omnibus] hominibus C Quando — 12 omnibus > CDe leges 12 glorificatur B 13 ~ illos tantum De privatum] primum r esse > B 19 prophetiam E 20 Ysaiam AC, Esaiam Hieremiam DE, Iheremiam A 21 Hiezechiel CD, Ihezechiel A Danihel AC Jesus] Deus r 22 populum B, populo E syn- agog. -f eorum De 23 omnibus1] hominibus C glorif.] clarifi- catur C omnibus 2] hominibus C Jesus > BE 24 Deinde] Sed inde C 25 in > ABDEe ABDEe 25/26 ~ in synag. juxta mor. BC 26 syna- goga CE sabbat. + et B Et De 27 invenit] et 1 τρεῖς + τοὺς d 2 πρόσσχες dC 3 τί > Β1λ τί — 4 > W] περὶ τοῦ πνεύματος τί φησιν; Ὅτι Β1λ 4 Ἰησοῦς + φησιν W . ~ Ἰησ. V 5 καὶ — 6 δυν. > SW 7 ἀθλ. — νεν.] νενικ. ἀθλ. S + οὐκ τὴν χάριν λαβόντα, ἀλλ' ὡς ὁμοουσίως συνόντα τῷ Πνεύματι S

erat scriptum: Spiritus Domini super me; propter quod unxit me <. Non fortuitu revolvit librum et caput de se reperit lectionis, sed et hoc providentiae Dei fuit. Sicut enim scriptum est : > In laqueum non cadit passer sine voluntate Patris <, et >capilli capitis < apostolorum >omnes forsitan et hoc, quod Isaiae potissimum liber inventus est et lectio non alia, sed haec, quae Christi mysterium loquebatur: >Spiritus Domini super me ; propter quod unxit me > Christus est enim, qui ista commemorat — non ut libet et casu evenisse arbitrandum est, sed providentia et dispositione Dei. Quae sint igitur, quae in propheta loquebatur et postea de se ipse in synagoga personet, con- Ἀπεστάλθαι δέ φησιν ἑαυτὸν >εὐαγγελίσασθαι τοῖς πτωχοῖς(. τοῦτ' ἔστι τοῖς ἐθνικοῖς τοῖς ἀπίστοις, τοῖς μὴ ἔχουσι τὸν πλοῦτον τὸν πνευματικὸν καὶ γυμνοῖς πάντων, προφητείας, ναοῦ καὶ τῶν ὁμοίων. Τούτοις οὖν εὐηγγελίσατο τὸν οὐράνιον πλοῦτον, τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν διὰ τὸ εἶναι >πτωχοὺς πνεύματι(· αὐτοὶ γὰρ ἦσαν >κτωχοὶ < μηδὲν ἔχοντες, μὴ θεὸν γνώσει, μὴ νόμον, μὴ προφήτας. templemur. >Evangelizare <, >pauperibus misit me <. nationes significat ; istae enim erant 003Epauperes < nihil omnino non Deum, non legem, non prophetas, non justitiam rehquasque virtutes. Ob quam causam misit eum Deus, ut pauperibus nuntiaret : >praedicare captivis remissionem <. nos fuimus, quos tantis annis vinxerat Satanas habens captivos sibique subjectos. Venit Jesus 003Epraedocare captivis et caecis, ut viderent <; sermone quippe et 1 ff. Jes. 61, 1. 2 4f. Luk. 12, 6. 7; vgl. Resch, Paralleltexte 304 f. 20 ff. Matth. 5, 3 23 f. vgl. Luk. 13, 16 1 scriptum est C 2 caput] capud B, apud De de se vaticinans] de se vaticinantis (iiber se vaticinansD) BD, se vaticinans e 3 lectiones De providentiaB 4 est + quia Ir cadetA 7 ~ myst. ChristiA 9 ~ enim est Bln est > 10 venisse r sed + et C et > AC]aut B dispensatione De 11 sunt ACEe loquitur A, loquatur C 12 ipso BC, ipsa E 15 significant ADe isti De > 19 reliquasque] 21 nuntiaret, praedicaret BCE 23/24 vinxerit C, vincxeratE 24 Sathanas AD 25 sibique] sibi r 26 et 2 > AB 26praedic. — p. 195, 1 ergo > 194, –21 πνεύματι dC 194, 18 Τούτοις — 23 ak (SchluB eines langen Kyrill-Schol.) κ 13 αὐτὸν C 15 τοῖς > d 16 ~ τὸν πνευμ. πλοῦτον d 17 πάντων — 18 ὁμοίων] παντὸς ἀγαθοῦ d 18 Τούτοις οῦν] αὐτὸς γὰρ a 19 τὸν — πλοῦτον > 20 βασιλ. + τοῖς ἀπὸ τῶν Μνῶν a 20 διὰ — 21 πνευμ. > a 22/23 ἐν γνώσει > 23 προφ. + ἤ kV) καὶ ἅπασι (+ ἁπλῶς k) τοῖς πλοῦτον οὐκ ἔχουσι πνευματικόν (vgl. Ζ. 15/16) akV τοῖς] τὸν k) doctrinae ejus caeci vident. Praedicatio ergo ἀπὸ κοινοῦ intelle- gatur non solum super captivis, sed etiam super caecis. >Emittere confractos in libertatem <. Quid ita fractum atque collisum fuit homo, qui a Jesu dimissus est et sanatus ? >Praedicare Domini acceptum <. Juxta simplicem intellegentiam aiunt anno Salvatorem in Judaea evangelium praedicasse, et hoc esse, quod dicitur: >praedicare annum Domini acceptum et diem nisi forte quiddam sacramenti in praedicatione anni Domini divinus sermo significat, Futuri sunt enim alii dies, non tales, quales nunc in mundo cernimus, et menses alii et Kalendarum ordo diversus. Sicut igitur ista alia, sic et annus Domini futurus est placens. Ista autem omnia praedicta sunt, ut post visionem ex caecitate, post libertatem ex vincuKs, post sanitatem a diversis vulneribus veniamus ad >annum Domini acceptum <. haec legisset Jesus, involvens >librum dedit ministro et sedit, omnium oculi erant in synagoga attendentes in eum <. Et si vultis, in hac synagoga coetuque possunt oculi vestri attendere Salvatorem. Cum enim principalem cordis tui direxeris aciem ad sapientiam et veritatem Deique Unigenitum contemplandum, oculi tui intuentur Jesum, Beata congregatio, de qua scrip- tura testatur, quod >omnium oculi erant attendentes eum < vellem istum coetum simile habere testimonium, ut omnium ocuh, et catechumenorum et fidelium, et muUerum et virorum et inefantium, non corporis oculi, sed animae adspicerent Jesum! Cum enim respexeritis ad eum, de lumine ejus et intuitu clariores vestri vultus erunt et dicere poteritis: >signatum est super lumen vultus tui, Domine <: cui est gloria et imperium in saeculorum. Amen.

26 f Ps. Ps. 4,7 6 praed. + vel >annus Domini acceptus < tempus ecclesiae, quo dum versatur in corpore, peregrinatur a Domino Ο 1 ἀπὸ κοινοῦ] ΑΒΒREVπορομορ BE, apokwnos A, remissionis Inr, > Cm 12 telligitur B 3 fracttmi] confractum C collis.] conclusixm C 4 Jesu] Deo B dimissus — sanatus] divisus est et oppressus a satana B et] ut C sanatus praedicaret C 5 Domini] Jesu B 6 in — praed,] praedic. in Ju- daeam C 7 quod] quia E 9 Futurae . . . aliae E 10 quales] quas E 11 diversus] divisus A igitur] enim C et > CDe 12 praedicata 13 a diversis] adversis E a] ex A 14 autem] enim CDe 15 reddidit De 16 ’--’ in synag. oculi erant C intendentes AB 17 attend. + ine 18 principale ABE direx.] duxeris B, dixeris AE aciem > ABE 19 > ABE 20congregatio! > 21 oculi > C ~ eimi] Jesum C 23 catecimiinorum BC, cathecuminorum A, eathicuminorvmi D, chaticuminorum E 23/24 infantmn BC 24 corp. — anim.] corpore, sed animo B corporeis oculis C oculi > AE respicerent C 26 ~ vestr. C 27 est > C Explicit omelia XXXII. AC (XXXI.