<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1:4.24-4.30</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1:4.24-4.30</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="translation" n="urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="chapter" n="4"><div type="textpart" subtype="paragraph" n="24"><p>Cum igitur hic ita affirmasset, ad secundum quaesitum regreditur;
etenim primum quaesitum fuit, cur elementa ad propria
eorum loca moverentur, secundum autem, in quo de differentiis
levis et gravis disputatur, quae eis contingunt, &lt;nunc&gt;
ait: quoniam de his hoc in loco disputatur, primum
<lb n="30"/> quidem praestantissimuvi eorum eiusque explicatio positum sit, secundum
quod omnibus videtur. grave nempe absolute id
est, quod omnibus corporibus substernitur, leve autem e
contra se habet; est enim id, quod omnibus corporibus supereminet.
dicit autem absolute ad horum duorum differentiam et illorum,
<lb n="35"/> quae inter haec sunt collocata, aquae nempe et aeris, quoniam haec
duo nullara harum incliuationum per se | habent, sed sunt in eis <note type="marginal">f. 62r</note>
simul permixtae ac comparatione ad aliud levia &lt;et gravia&gt; existunt;
quaevis enim [ignis] pars superiora semper petit, nisi aliud
contingat, hoc est, nisi aliud existat, quod impediat, et terrae
<note type="footnote">5.6 fertur, atlrahilur, pellitur codd. Al 11 cf. Averr. p. 248 L et eiusdem Paraphr.
p. 331 F et sq. 14 hoc—habet. codd. Al: est perfectio eius Averr. et (p. 331) aut quia
le eius more est, ut moveatur ad sanitatem 19 ipse scripsi: motus eorum. causa codd.
Al 37 el gravia addidi 38 post enim signum lacunae; ignis supplevit Al</note>

<pb n="230"/>

quaevis pars deorsum semper eodem modo declinat, nisi quid <note type="marginal">f. 62r</note>
forte inipediat; idque grave &lt;et leve&gt; per se, non comparatioue ad
aliud existit, et ideo maior pars maiore semper celeritato, ignis
quidem versus superiora, terrae autem versus iuferiora movebitur.
<lb n="5"/> utrumque vero illorum, quae inter haec sunt collocata, et grave
est et leve, siquidem alicui emiuet et alteri substeruitur, ueutrum
autem per se et absolute grave et leve existit, sed comparatione
ad aliud; utraque enim terra leviora, igne autem
graviora existunt; quaevis enim pars ex illis sumatur, terrae
<lb n="10"/> eminet, igni autem substernitur, . . . &lt;aqua&gt; absolute gravis
quoniam semper aeri substernitur, . . . 003C;sed quamobrem eorum, quae)
non comparatioue ad aliud perpendantur, hoc est ignis et terrae, absolute
terra gravis, iguis vero levis deprehenditur, ea autem, quae
inter haec collocautur, propria eorum natura uec gravia nec levia
<lb n="15"/> dicuntur? etenim si leve id dicatur, quod omnibus corporibus
emiuet, grave autem, quod omnibus illis substeruitur, prius igitur
quam aliquid omnibus corporibus emiueat, leve non est, et antequam
omnibus illis substernatur, non est grave; non enim aliquid
propria ratione dicitur, autequam ad propriam eius essentiam regrediatur.
<lb n="20"/> ignis igitur levis non dicitur, autequam omnibus corporibus
emiueat; sique levis non erit, cum in alieuo loco extiterit,
igitur sursum versus non feretur, quia versus superiorem locum inclinationem
non habet, et haec levitas est; sed ipse sursum fertur:
igitur ignis ratio non est, ut omnibus corporibus emiueat. mihi
<lb n="25"/> autem videtur magis congruum ac consentaneum esse iis, quae ad
sensum apparent in elementis, ut inclinatio in illis inveniatur,
quaudo in alienis locis extiteriut, ut haec sit in eis motus causa
ex proximis in propria eorum loca, incliuatio nempe ad ea. etenim
ipse paulo post idem operatur eo in loco, quo invenitur: et leve est,
<lb n="30"/> &lt;quod &gt; natura sua semper ad supera movetur, et grave est,&gt;
sua semper ad infera movetur: non enim omnibus corporibus
emiuere et natura semper sursum ferri unum et idem est. igitur
proprie quidem definitur ex eo, quod semper sursum movetur, non
autem ex eo, quod eminet. insuper si eminere aliquid ac leve esse
<lb n="35"/> unum et idem esset, omue igitur, quod quacunque ratione eminet, leve
<note type="footnote">2 et leve addidi 10 igni scripsi: terrae codd. Al ante absolute et post substernitur
(11) lacuna statuenda; arjua supplevi 11 pro verbis sed—quae Al arbitrario
et male addidit: atqui quomodo aer levis est? non alia sane ratione, nisi quia terrae (sici) eminet.
si autem secundum naturae eorum genus 15 cf. Averr. Paraphr. p. 332 A
et sq. 24. 25 mihi autem et sq.] cf. Simpl. p. 70,2 ἀλλὰ καὶ ὁ Θεμίστιος . . κἂν
ἀθετῇ τὸ βαρὺ καὶ κοῦφον . . ἀλλὰ τήν γε ῥοπὴν ὑπάρχειν φησὶ τοῖς στοιχείοις ἐν
τόποις οὖσι λέγων “εὐλογώτερον δὲ ἂν ἦν καὶ σύμφωνον τοῖς περὶ αὐτὰ φαινομένοις τὸ
τοῖς ἀλλοτρίοις τόποις μᾶλλον τὰς ῥοπὰς ἀποδιδόναι τοῖς στοιχείοις” 29 loco] 311b14
30 quod—est supplevi</note>

<pb n="231"/>

extitisset, ctiam si vi emineret — quemadmodum valetudo et iusta <note type="marginal">f. 62r</note>
sicci frigidique proportio et similia in viventis corpore unum idemque
existunt, et animans, qui iusta eorum proportione utitur, sanus
est, tametsi vi ad eius mediocritatem deveniat — at fieri potest, ut
<lb n="5"/> quod eminet, grave sit; non igitur emiuere aliquid ac leve esse
unum idemque existunt. ita neque substetni et grave esse idem
sunt, neque quod subsidit et quod grave est unum et idem esse
dicuntur.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="25"><p>Deinde ait: cum igitur his inclinatio ita tribuatur, gravitas
<lb n="10"/> autem et levitas in compositis 003E; corporibus inveniautur, perspicuum
est igitur, ipsa iuxta eorum constitutionem ex illis inclinatione
inter se differre, secundum quod simplicia corpora sortita sunt,
quorum id levius, quod ex pluribus levibus elementis constituitur.
igitur corporum ab elementis compositorum diferentia ad primorum
<lb n="15"/> corporum diferentiam sequetur. quod quidem ipsum ante dicebat
oportere facere et eos, qui inclinationis differentiam ad inanis implicationem
retulerunt.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="26"><p>Deinde dicit: fit autem, ut non ubique unum et idem
aliquid grave sit vel leve, neque ctiam uno eodemque levius
<lb n="20"/> vel gravius; trabs enim, quae centum librarum pondus habet, in
aere quidem gravis, in aqua vero ievis existit; trabs enim in aqua
innatat, plumbum vero subsidit. idque causae esse dixit, quod
in omnibus corporibus praeterquam in igne in propriis eorum locis
[modo] pondus invenitur, in locis autem ceterorum illorum praeterquam
<lb n="25"/> in locis, quae &lt;inferiora&gt; sunt, graviora sunt, ac hoc modo
terra omniaque corpora, quae maxime terrena sunt, ubique
pondus habent — ea enim et in terrae loco et in locis ceterorum
illorum pondus habent — aqua autem in proprio loco et in locis ceterorum
elementorum pondus habet, non autem in terrae loco — terra
<lb n="30"/> enim aqua gravior existit — aer vero in proprio loco id habet et in
ignis loco; at pondus non habet in locis ceterorum illorum elementorum,
quae pondus habent, terrae nempe et aquae, num
autem in proprio loco pondus habeat, hinc intellegi potest, quod
uter inflatus trahat plus quam inanis. si quid igitur compositorum
<lb n="35"/> corporum plus habeat aeris quam aquae et terrae,
veluti trabs, in aere quidem erit gravis, ex eo, quod in hoc ex
omni vel ex maiore parte ponderosum constat; etenim ex plurimo
aere, qui gravis est, constat, uec non etiam ex terra atque ex aqua,
quae gravia sunt, conflatur; in aqua autem Ievis est, ex eo, quod
<lb n="40"/> ipsa in hac maiore ex parle Ievis est, quoniam | aer et aqua levia <note type="marginal">f. 62v</note>
sunt ac ex modico pondere constant, hac itaque de causa lignum,
<note type="footnote">15 dicebat ex coniectura 20 centum codd. Al et Averr. hic et infra 25 inferiora
addidi 36 trabs] ξύλον (cf. supra) 40. 41 exspectes in aqua Ievis est . . constat</note>

<pb n="232"/>

quod centum librarum pondus habet, in aere gravius est quam <note type="marginal">f. 62v</note>
plumbi libra, in aqua autem levius existit. unumquodque enim
eorum triplici gravitate in aere constat, quamvis leve aliquid
velut ignem habeat; tres autem gravitates appello, aerem, aquam
<lb n="5"/> et terram. si igitur trabs ex plurimo aere constat, et horum unumquodque
(quemadmodum praefati sumus) tripliei gravitate constat,
tum qua exuberantia trabs, quae centum librarum pondus habet,
plumbi libra gravior est, eadem in aere eo gravior existet ac
maiore celeritate movebitur. at si in aquam ceciderint, trabs
<lb n="10"/> quidem plumbo levior hie extiterit, quoniam ipsa ex plurimo aere
levis est (aer enim modica gravitate in aqua &lt;et&gt; levis
plumbum autem subsidet, quoniam multa gravitate constat, hoc
certe, si elementis praeter ignem gravitatem attribuas, immo omnibus
illis praeter terram levitatem attribuas. ita enim eius oratio
<lb n="15"/> intellegi posset; aeris namque levitas cum maior sit in aqua, ob
hanc causam trabs in aqua plumbo levior fuit.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="27"><p>At non convenit, ut veram hanc orationem affirmemus, eam
nempe, quae tribus elementis in propriis eorum locis omnino pondus
inesse statuit. primo quidem, cur illis in propriis locis existentibus
<lb n="20"/> non levitas, sed gravitas evenit? etenim duobus illis, quae medium
tenent, levitas etiam convenit, sed hoc non in proprio eorum loco,
sed aeri in aqua et terra, aquae autem in terra tantum; si igitur
in omnibus elementis praeterquam in terra (iuxta eius sententiam)
levitas inesset, sed hoc non inest eis in locis, quae supra innatant —
<lb n="25"/> etenim contra res se habet et his in locis pondus habent — negue in
suis locis praeterquam ignis, remanebit, ut levitas sit illis in locis,
quae substernuntur ac deorsum existunt. dicimusque, hoc perspicuum
est; ac paulo infra, dum de iis, quae iunovantur, sermonem
habet, ilia (inquit) versus inferiorem locum moventur ad loca,
<lb n="30"/> quibus id iunovatur, quod ignis non est, quoniam ignis modo levis
est, quamquam iam ipse affirmavit ea, quae in medio posita sunt,
nec gravia nec levia absolute existere, si ad duas extremitates
comparentur, sed collata inter se eorum unum quidem, aer nempe,
absolute leve, alterum vero, videlicet aqua, absolute grave existit.
<lb n="35"/> cum autem ea, quae in medio locata sunt, gravia et levia sint,
collata inter se, verum in propriis eorum locis levia non sint, hac
ratione non erunt gravia comparatione ad aliud, sed absolute, cum
<note type="footnote">1 in acre scripsi: potestatc Al: potestatibus codd. 12 subsidet scripsi: innovabitur codd.
Al (cf. l. 28 et 30) 15 intellegi e coniectura: multiplex reddi Al 17 Al Ποι convenit
et sq.] cf. Averr. 257 A. F. H et sq. eiusque Paraphr. 333 E et sq. 22 si igitur]
nisi Al 24 levitas] gravitas Al 27 dicimusque scripsi: dicitque codd. Al
36 levia scripsi: gravia codd. Al. Al vertit: inter se in propriis . . non erunt; hac enim
ratione non essent</note>

<pb n="233"/>

itaque eorum, quae in medio simt, unius ad alteruni collatione <note type="marginal">f. 62v</note>
id quidem absolute leve, hoc autem absolute grave existat, quoniam
id, quod peues aquam absolute leve dicitur, est veluti aer,
qui penes se ipsum absolute gravis extiterit, eritque absolute gravis,
<lb n="5"/> cum in proprio eius loco fuerit gravis: cur igitur (quemadmodum
dicebamus) convenit, ut in elementis praeterquam in igue in propriis
eorum locis gravitas, non autem levitas esse dicatur? rationi
autem, quam de utro inflato adduxit, ut aeri in proprio loco pondus
inesse monstraret, sensus repugnant; non enim uter inilatus, si in
<lb n="10"/> aere ponatur, ab eo magis recedet, quam si iufiatus nou sit. sed
si vcrum csset, quod contendit utrem inflatum magis traliere, et in
universum, si elemeuta in propriis eornm locis pondus haberent,
in proximis locis levia non erunt; igitur ex locis, quae substeruuntur,
ad propria eorum loca non movebuntur, si ex his locis in superiorem
<lb n="15"/> sine levitate non feruntur, propterea quod his in locis ea levia
non esse ex iis, quae supra ea eminent, intellegi potest; ipsa namque
iis substernuntur in locisque eorum substeruuntur, quae sub eis
existunt. sique levia essent futura, utique conveniret ea sursum inclinare
pluraque evadere in quovis loco, ubi aer versus aquam
<lb n="20"/> sursum inclinat, et in suo loco si gravia extitissent, quatenus
natura gravia sunt, deorsum etiani, moverentur inclinarentque; hac
itaque ratione eveniret, ut natura duobus contrariis motibus moverentur,
quod dissentaneum existit. si enim motus ad infera natura
ei inesset, quoniam in proprio eius loco grave est ac deorsum
<lb n="25"/> versus innovatur, et pars superior esset ei praeter naturam, sursum
versus nullo modo inclinabit nee levitas hac ratione in eo erit;
levitas namque supra est. et absolute, si quispiam dixerit elementa
in propriis eorum locis pondus habere, congruum sermonem non
pronuntiabit, si dixerit ea esse levia. et hoc non modo de vis, quae
<lb n="30"/> in medio sunt, dicendum erat, sed de duobus quoque extremis; ignis
enim in extremo fine levis non est, sed versus extremum finem
talis quidem existit, nee terra in medio pondus habet, sed supra
medium sane talis invenitur: non igitur in propriis eorum locis
gravitate ievitateque praedita sunt, natura enim nee ad propria
<lb n="35"/> eorum loca movereutur uec in iis etiam quiescerent, sed motus ab
iis locis illis inesset. hoc enim dabitur illis, quaecunque natura
existunt, dico | suapte natura in locum inclinare; etenim ob <note type="marginal">f. 63r</note>
hanc causam dicimus terrae, si in aere ponatur, motum deorsum
natura inesse, eo, quod ad huuc locum inclinat; dicimus etiam
<lb n="40"/> ignem ex terra sursum moveri, quoniam ad hunc locum inclinat.
<note type="footnote">4 se ipsum codd.: eam per se Al. quae sequuntur usque ad cur (5) corrupta videntur
15 post feruntur adduut codd. neque in proximis locis levia sunt, cum in propriis eorum
locis pondus habeant 19 ubi—inclinat (20) corrupta 25 innovatur] cf. supra
232,12 subsidet 31 extremis finibus . . versus extremos fines codd.</note>

<pb n="234"/>

si autem in pvoprio eorum loco inclinatio quoque eis inesset, turn <note type="marginal">f. 63r</note>
quae ex illis pondus habent, natura hoc habebunt, non ut in propriis
eorum locis mooeantur neque ut ad propria eorum loca raoveantur, seel
ex his in locum, ad quern inclinant, nempe deorsum movebuutur;
<lb n="5"/> corpora euim, quae gravitate praedita sunt, deorsum inclinabunt; et
quae levitatem habent, eodem mode natura hoc tantum erit in eis,
non ut in propriis eorum locis quiescaut [neque etiam ad haec
fenmtur, sed in propriis eorum locis movebuntur]. hoc autem ita
se habere mirum profecto existit, neque hac ratione has duas inclinationes
<lb n="10"/> iuxta exitum eorum [ex propriis locis] admittereut. nos
autem dicimus hoc mirum non esse, siquidem nos etiam cuique
fatemur non modo absurdum non esse, ea extriusecus inclinationem
admittere, sed omuiuo etiam fore necessarium, cum dicimus trabem,
quae centum librarum pondus habet, in aere gravem, in aqua
<lb n="15"/> vero levem esse, immo trabem, quae pondus habet centum librarum,
in aere quam plumbi libram graviorem, in aqua vero leviorem
esse, cuius rei indagatio explicatioque alibi difficilis non est; etenim
hie locus paulo infra in calce huius tractatus explicatur, ubi de
formis, quae per se motus causa non sunt, locuturi sumus. fieri
<lb n="20"/> autem potest, ut de his separatim disseramus. corporum enim,
quae continua sunt, quaedam facile, quaedam difficile
sectionem admittunt; ita etiam [divisiva] alia magis,
alia minus dividunt. ex continuis autem facile dividitur,
quod facile terminos suscipere potest; quod vero aegre dividitur,
<lb n="25"/> secundum quod divisiva potestate et fortitudine deficiunt, existimatur,
quatenus supra divisibilia natant. quae autem potestate
quadam vel aegre sunt divisibilia, ad divisionem protrahuntur vel
divisioni repugnant, cum alicuius eorum vis praevaluerit; si enim
divisibilis potentia praevaluerit ac ipsa quasi propulsioni divisionique
<lb n="30"/> repugnet, non innovabitur divisio; si autem divisivum praevaluerit,
divisio innovabitur, et hac ratione continget, ut divisivum divisibile
iugrediatur. si autem iis ad invicem non inerit potentia, ut
palpiteut tantum, quemadmodum iis, quae iuxta posita sunt, contingit:
secuHdum potentiam et fortitudiuem, quam divis[iv]um supra divisionem
<lb n="35"/> habet, vel ob eius amplitudinem quidem deficient morabunturque,
vel prae formae eius tenuitate et angustia divisionem prohibebit
(?) et non dividetur. vis autem eius, quod dividitur, contra
se habet; siquidem amplitudo modo quodam oppositioni rerum
<note type="footnote">7 neque—movebuntur (8) om. codd. exspectes sed a propriis . . . sursum movebuntur
10 iuxta Al: immo codd. ex propriis locis om. codd. 18 calce] 313b6
22 divisiva et dividunt scripsi: divisio et dividuntur codd. Al 25 divisiva scripsi:
divisa codd. Al 26 supra . . natant] ad divisa inclinant codd. Al 28 divisioni
repugnant] divisum dividetur Al 35 ob eius amplitudinem emendavi: a spiritu codd.
Al 36 divisionem prohibebit] a divisione prohihebitur A I (locus corruptus)</note>

<pb n="235"/>

auxiliatur, praedivisivi vero angustia corrumpetur, cum divisio (?) loci f. 63r
deficiet. si autem divisivus divisibili secundum inclinationem magis
praestet, quam ut a propria forma, veluti latitudiuis meusura, prohibeatur,
divisibile secabit; sique eius inclinatio et propulsio modicae
<lb n="5"/> extiterint, latitudiue eius prohibebitur et non dividet. veluti trabs,
quae dividit, cum aer et aqua facile dividantur ac terminentur; et aer
facilioris divisiouis quam aqua existit. atqui in aere impedimentum,
quod latitudinis causa existit, minoris momenti est, quam potentia eius
inclinationis, divisio autem densitatis aquae variatur, &lt;secundum id&gt;,
<lb n="10"/> quod latitudinis eius causa separat. ita quoque inclinatio trabis,
quae ceutum librarum poudus babet, in aere quidem ob trabis
latitudinem minus prohibetur, in aqua autem plus; et plumbi librae
latitudo in aere, et praecipue in aqua, minor est, quam ut inclinationis
eius firmitudinem, qua tautum dividit, prohibere possit.
<lb n="15"/> non convenit igitur, ut a naturali inclinatione divagemur et absurda
quadam positioue hunc locum explicare imagiuemur; absurdum
namque est existimare inclinationem corporibus in propriis
eorum locis existentibus omnino deberi; magis autem dissentaneum
erit, si quis gravitatis inclinationem omnino statuerit, eundem
<lb n="20"/> casura elementa ponere atque ea, dum in propriis locis sint, ad
casum inclinare.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="28"><p>Cum autem in orationis limine grave et leve posuisset dixissetque
absolute leve id esse, quod corporibus eminet, tamquam hoc
omnibus perspicuum sit, ea autem deinceps in medium adduxisset,
<lb n="25"/> quae in medio et composita sunt, quomodo nempe in illis gravitas
et levitas inveniantur, quodque illis haec ubique non insint: posthaec
intendit declarare esse aliquid absolute grave et aliquid absolute
leve. autequam vero explicet haec duo inveniri, unumquodque
eorum statim constituit, inquiens: absolute autem leve id
<lb n="30"/> appello, quod semper in sublime ferri solet, nisi aliquid
impediat, et absolute grave, quod semper deorsum ferri
so let, nisi aliquid impediat. quod autem inveniantur corpora,
quae hoc iure se habeant, ac bipartita haec natura vera sit nec
una tantum existat, ut alii nonnulli putant, veluti dicentes insectilibus
<lb n="35"/> poudus modo inesse, boc ita explicat. sumit illud tamquam
ab omnibus concessum, quemadmodum et aliis nonnillis placet ad
sensumque apparet, inveniri nempe grave quippiam, | quod semper <note type="marginal">f. 63v</note>
ad medium decliuat; pauloque infra ait: atqui medium definitum
est; sique illud medium dicatur, quod definitum ilico existit,
<note type="footnote">2 inclinationem—prohibeatur (3)] inclinationem praestet, a propriae formae loco eo privabitur,
quod latitudinis mensura extiterat Al male 9 secundum id addidi divisio—separat
(10)] locus incertus; ex divisione enim sustentaculi aquae transmutabitur, quod
lalitudinis eius causa sepurabit Al 23 leve scripsit Al; sed cum codd. grave exhibeant,
lacunam statuere praetulerim</note>

<pb n="236"/>

ex eo, quod medium definitum est, extremum invenitur; scias enim <note type="marginal">f. 63v</note>
oportet medium comparatum ad extremum ita nomianri. si enim quod
ad medium fertur, omnibus corporibus substeruatur, . . . erit leve;
et quouiara nos videmus ignem sursum versus ferri ac ceteris
<lb n="5"/> elementis innatare (siquidem aeri eminet, quoniam versus aerem
movetur per eumque pertransit ac supra illum ascendit et ibidem
quiescit) perspicuum est et manifestum ignem elementum esse, quod
omnibus corporibus eminet. quod si ita est, quod absolute est leve,
ignis existit, quandoquidem quod omnibus corporibus substernitur,
<lb n="10"/> absolute grave appellatur. etenim si ignis non esset absolute levis,
sed pondus haberet, alteri corpori substerneretur; tale autem
corpus, cui ignis substernitur, aliud quicquam praefer quatuor elementa
omnino existeret, quod ei emiueret ac suapte natura ad ultimum
ferretur. nunc autem praeter quatuor elementa nibil videtur suapte
<lb n="15"/> natura sursum moveri ac igni eminere; iguis igitur corpus est,
quod absolute leve existit. quodsi levis est ignis eminetque,
nullo pondere praeditus, quoniam alicui corporum non substernitur,
pari ratioue quod ad medium fertur absolute grave existit, cum
alteri substernatur uullumque corpus, cui innatet, sub eo existat,
<lb n="20"/> siquidem ultimum eius, quod deorsum fertur, medium est, ad quod
movetur. si igitur corpus invenitur, quod ad medium fertur ac
ceteris omnibus his partibus substernitur, idque terra existat, ac
rursus aliquid invenitur, quod versus extremum movetur ac omnibus
illis innatat, sitque ignis tale corpus: invenietur igitur aliquid
<lb n="25"/> absolute grave et aliquid absolute leve. his namque definivit quod
absolute grave quodque absolute leve existit; ac absolute grave
terra est, et absolute leve ignis, convenit autem, ut eius orationem
de iis, quae has duas inclinationes habent, hoc pacto intellegamus,
quateuus nempe cui una earum inest, altera non inest, veluti compositum,
<lb n="30"/> cum in propriis eorum locis has duas inclinationes sortiantur.
num autem hoc fieri possit, superius explicatum fuit.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="29"><p>At vero quod in oratione deduxit definitum quoddam medium
inveniri, ad quod gravia corpora moventur, id ipsum initio explicavit
inquiens: fieri non potest, ut infinite quicquam moveatur;
<lb n="35"/> &lt;deinde quod&gt; omnia corpora, quae ad terram feruntur, ad pares angulos
feruntur. cur vero impossibile sit, ut quicquam infinite moveatur,
ita perspicuum fiet. motus ortus quidam est nee ortus aliquis immortalis
invenitur; quemadmodura enim non est ulluin impossibile,
veluti ut trianguli auguli sint tres tribus rectis aequales,
<lb n="40"/> ita etiam nec fit. si enim esset, fieret etiam aliquid impossibile
possibile et ens, sique etiam fieret, esset quoque aliquid, quod fieri
<note type="footnote">3 leve codd.: grave Al ex coniectura; sed lacuna unius lineae statuenda 9 verba
quandoquidem—appellatur (10) aliunde huc illata esse videntur. 31 non possit
40 fieret scripsi: inveniretur codd. Al</note>

<pb n="237"/>

non potest; sique motus non erit in infinitum, finem possidebit. <note type="marginal">f. 63v</note>
si autem totus hic finis fiierit corporibus, quae versus terram ferantur,
secundum oppositiouem unius ad alterum &lt;παράλληλα&gt;, in
motatione alter finis erit; fieri autem non potest, ut eiusmodi fines
<lb n="5"/> in medio consistant, quouiam uni unum datur medium, insuper
nihil est, quod cogit, ut eorum medium unum sit, siquidem fieri
potest, ut omnium eorum medium non sit unum. si autem ad
pares angulos moveautur, necessario convenit, ut quod versus
terram movetur, si nihil prohibeat, &lt;aliud alii&gt; occurrat, ac idem
<lb n="10"/> locus, cui occurrit, necessario medium extiterit. omnium vero motuum,
qui versus terram instituuntur, finis medium existit, quoniam
medium (quemadmodum in mathematicis scientiis demonstratum
sphaerae centrum existit. motuum autem finis, si &lt;levium&gt; erit corporum,
cum eo sit, quo aliquid &lt;leve&gt; attingat, fieri etiam posse
<lb n="15"/> ut sursum feratur, [siquidem id quod a centro movetur, sursum
fertur.] an autem terrae centrum sit finis vel universi
centrum, nostrum non est in praesenti sermone pertractare. supra
autem dictum fuit idem utrorumque centrum existere, ac primum
in huius totius centrum ferri et, cum huius totius centro contiugit,
<lb n="20"/> ut terrae etiam centrum sit, hoc iure ad centrum terrae quoque
moveri.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="30"><p>Deinceps explicabitur omnino consentaneum esse, ut corporum
inclinationes duae existant. quoniam autem medium invenitur et
ad id corpus fertur, (piod omnibus corporibus subest . . . extremum
<lb n="25"/> igitur loci inveuitur, in quo eorum motum faciunt;
etenim extremum invenitur ac medio oppouitur; necesse igitur
erit, ut corpus, quod omnibus corporibus eminet, ad id feratur.
adiunxitque extremo: loci, in quo | eorum motum faciunt, ut <note type="marginal">f. 64r</note>
distingueret, de quonam alio extremo loquatur; quod enim in extremo
<lb n="30"/> huius totius consistit, nempe quintum corpus, hoc quidem inclinationem
non liahet. necessario itaque convenit (quemadmodum
retulimus) ut corpori, quod omnibus corporibus eminet, id, quod ad
medium fertur, contrarium sit; omni namque contrario &lt;contrarium&gt;
alterum inveuitur, si quod est, per se quidem, non autem ex accidenti
<lb n="35"/> existat. atqui medio extremum contrariatur, et quod eminet,
ei, quod substernitur, contrarium existit. quoniam autem duo sunt
loca, necessario fit, ut duae sint inclinationes; eius uempe quod
<note type="footnote">9 aliud alii addidi: ei Al: codd. corrupti 13 si - sursion (15) scripsi: quoniam si
erit, postquam aliquid attigerit, fieri etiam . . . ut grave guippiam sursum Al
15 siquidem — fertur (16) om. codd. 17 nostrum — pertractare scripsi: de hoc
inferius pertractabimus Al male supra] Arist. 296b9 et sqq.
24 post subest lacuna hiat 25 eorum, faciunt emendavi hic et infra (28): eius,
reponit Al</note>

<pb n="238"/>
substernitur, ac eius. quod eminet inclinatio, quarum una griavitas, <note type="marginal">f. 64r</note>
alia levitas dicitur.</p></div></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>