Deinde elicit: ambo quodammodo omnia, quae sunt, numeros faciunt et ex uumeris. et in hoc aliqua ex parte Pyth agorae senteutiam insequuntur, aed <non> absolute, ipsi nou pouunt corpora ex uumeris constare, qui ex unitatibus compouuntur, quasi haec corpora uon sint, sed ex iudividuis corporibus effici, quemadmodum uuitates etiam individuae sunt, quamvis autem non pouant eiusmodi corpora ex incorporeis unitatibus constare, quia tamen mundi constitutionem ex iudividuis rebus ponunt, aliqua quidem ex parte illud absurdum admittere videntur, quod unitates individuas comitatur, quasi ipsi ponant ea, quae suut, non aliter ac si ex uuitatibus ac numeris corporeis coustarent. ac ambo etiam in eadem seutentia sunt cum iis, qui ea, quae suut, ex numeris quibusdam constare asserunt, dicentes fieri non posse, ut ex iudividuis continuum uuum efficiatur, iuxta senteutiam dicentium nullum continuum ex unitatibus effici.

Et cum hoc etiam dicunt eorum omnium individuorum figuras infinitas esse, siquidem in hoc ditferunt inter se. nou enim ex eo difterunt, quod individua sint, neque etiam quatenus unum corpus continuum sint, cum id omnibus illis sit commuue; quorum vero principia sunt iofinita . . . igitur individua etiam dicunt esse infinita. neque figuram aliquam, quae innovatur, unicuique elementorum tribuunt, quemadmodum ii, qui igui figuram pyramidalem tribuunt, dicuntque terram eius figurae similitudinem repraesentare, quae cubus appellatur, reliquis vero duas alias figuras accommodant; siquidem ambo igui modo tribuunt figuram, videlicet sphaericam, quoniam continui motus ac partium admodum tenuium existit, et ob banc causam immergitur ac omne permeat corpus, quoniam caret angulis, neque etiam a re aliqua prohibetur; atqui aeri, aquae et terrae nullam propriam tribuunt figuram. neque etiam eiusmodi elementa nisi magnitudine inter se distinguuntur; terrae namque elementa aquae, nee non aquae elementa aeris elementis magnitudine praevalent. secundum figuram autem eadem omnium 3 sed concursu et (4) Al: sed non codd. corrupti 10 non addidi 27 post infinita supplendum: haec el ipsa sunt infinita 28 neque et sq.] cf. Averr. 204 I 34 immergitur] διαδύεσθαι Simpl. 610, 20 ratio est; nihil enim eorum, quodcunque est, ex aliqua figura particulari, f. 48r sed ex omnibus figuris quasi generatio ex semine confuso generatur.

Primum quidem in eodem etiam isti atque Anaxagorae sectatores errore versantur, nempe fieri posse, ut inveniantur, quae prorsus eadem sint, licet elementa infinita non efficiant, sed ad sermonem de infinito inclinant, quatenus nec sermo, nec ratio aliqua invenitur, qua ad id deducantur. deinde in hoc etiam aberrarunt, quoniam non animadvertunt, si corpora sensibilia, quae totum appellant, infinitis differentiis non differant inter se, neque etiam individua elementaque, quorum causa eiusmodi corpora generantur, quae sensum movent, infinita existere, idque est, quod adversus Anaxagorae sententiam ante praefati sumus. praeterea, inquit, eos necesse est, qui individua corpora dicunt, mathematicorum scientias destruere, tametsi eos deceret, ut vel probabilioribus rationibus eas destruerent — ac idest, quod ante dictum fuit, dum ad alios responsionem afferebat — vel quod quicquam earum non moverent. atqui eos admonet, ut non asserant divisionem non fieri in infinitum, siquidem magnitudines semper dividuae non erunt, neque etiam magnitudo perfectior erit, nec demum magnitudo omnis in duas aequas partes secabitur. haec autem etsi in universum hic per se magnum pondus habere non videantur, ad ea tamen, penes quae principiorum vim habent, magnum pondus habere dicuntur. et hac quidem ratione mathematicorum scientias tollerent; | multisque praeterea adversarentur f. 49r ex iis, quae manifesta sunt sensuique perspicua, quemadmodum non dari temperamentum <κρᾶσιν>, neque in corporibus, neque etiam effectus in eo, quod afficitur, nec insuper animatum et plantam in corpore uniri, neque mutationem, neque conversiouem, neque accretionem continuam et quae eiusdem generis sunt, quae partim sensui perspicua sunt, partim hominum multitudini videntur. et subiungit: de quibus ante, dum in Libris de Natura de motu disputavimus, dicebamus: fieri non posse, ut continui divisio in infinitum non procedat, sed in numerum quendam terminatum; etenim minima quaedam magnitudo inveniretur, quae prima existeret.

Simul autem et ea, quibus pugnant ipsi secum, dicant necesse est. siquidem aiunt terram, aquam, aera et ignem alia ex aliis oriri, dum individua magna a parvis segregantur, distinguuntur ac separantur et ex contrario; sed hoc quidem modo alia ex aliis sic tantummodo oriri possunt, quatenus, dum magna dividuntur, 4 Anaxagorae sectatores (5)] Pythagoraei Al 16 ante] Arist. 299a5 33 Natura] VI 1 37 cf. Averr. 205 M parva ex illis efficiuntur. exempli gratia, dicunt terram differre f. 49r ab aqua, non quia individua, ex quibus unaquaeque earum perficitur, figura differant inter se, cum individuorum, ex quibus unaquaeque earum innovatur, quaevis forma profecto eadem sit, sed differunt ex eo, quod individua, ex quibus terra ac eius formae perficiuntur, secundum se magna existunt, individuorum autem, ex quibus aqua perficitur, multa quidem in aqua inveniuntur, at individuorum, ex quibus terra perficitur, longe plura in terra deprehenduntur. dicuntque ex terra in aquam secretione, divisione ac segregatioue individuorum, quae terram innovant, vel omnium vel plurimorum, fieri transnmtationem, ac terram etiam ex aqua fieri, secretione, divisione ac segregatione individuorum, quae aquam constituunt, vel omnium vel plurimorum. si enim individuum dividuum extitisset, quod in partes dividi non potest per sui ipsius partes incrementum et defectum magnitudine admitteret; quare ex eis aqua innovabitur ea ratione, qua magna parva efficiuntur, terra autem, secundum quod magna revertuntur. cum autem magnitudine transmutationem non admittat, omnino quidem contingit, ut alterum deficiat, vel terra, vel aqua, nec ex iis, quae terram constituunt, aqua, vel ex iis, quae aquam efficiunt, terra fiet, cum haec duo iuxta eorum senteutiam alterum ex altero oriantur. haec enim duo, videlicet alia ex aliis oriri ac ea individua esse, sibi invicem adversantur. cum autem modum explicasset, quo individua vicissim alia ex aliis oriri ac praeterea aliud ex alio effici asserunt, hac nempe ratione, quod maiora vel minora sunt, huic sane aliud quaesitum adiungendum, quod nos inquirimus, quanam ratione vi- cissim alia ex aliis oriantur. cum autem se illis opposuisset, ac illo altero quidem modo eos reiecisset, secundum quem aliquid per individua ipsa generari dicunt, quatenus nempe maiora vel minora efficiuntur, cum hoc sane refellit alia ex aliis vicissim generari. iuxta vero eorum senteutiam modus, quo aliud ex alio fit, alter est, quatenus aliud etiam per segregationem et seretionem invenitur; siquidem hac ratione dicetur ex eo, quod medicina concoquitur, hac de causa aliud efficitur, ut cum tenuiores vini partes ab igne resolvuntur, quod reliquum vini est defrutum efficitur. atque in universum sive hoc modo res se habeat, sive alio, convenit, ut in suffragium eorum convertatur, ex eo, quod eo modo, quo ipsi loquuntur, eodem sane referre deberet, ut res contra se habeat, et non per aequivocationem sermonem illorum refellere.

Praeterea neque secundum eorum sententiam, qui Leucippi et f. 49r Democriti sectam insequuntur, elementa, quae horum duorum seuteutia individua sunt, infinita videntur existere. modo modo secundum sententiam Anaxagorae de elementis infinitis plane et absoluto sermone non loquitur, sed dixit: ue horum quidem duorum sententia, quia iam <supra> explicatum fuit, videlicet: neque sententia aliorum. atqui <antea> docuit (iuxta eius nullum elementum esse infinitum ex eo, quod posuit ea, quae consimiles partes habent, dififerentiis, quae sensum movent, sibi invicem opponi; explicatum autem fuit has differentias esse finitas, ergo hac sententia elementa infinita non sunt, et simili ratione dedaratur horum duorum senteutia individua esse finita, siquidem ipsi ponunt individua figuris differre inter se; atqui monstratum fuit figuras esse finitas. porro figuras dixi (?), quoniam figura omnis vel rectis, vel rotundis lineis concluditur, quarum duarum unaquaeque hoc quidem modo consumitur. etenim figura, quae rectis lineis continetur, in triangulos et pyramides dividitur, videlicet superficies in triangulos, solida vero in pyramides. | at figura, f. 49v quae non rectis lineis constat, in octo partes secatur, quemadmodum modum est in sphaera; hae vero octo existunt, secundum quod sphaera in duas medietates, unaquaeque autem medietas in quatuor partes seceruitur. verum argumentatio ita procedit, qitatenus figurae (?) in principia finita resolvuntur. atque tamquam praecedens sermo de primis figicris positus est, sed retulit tantummodo banc, quae pyramis dicitur, esse octavam sphaerae partem, ut consequent, vero inducit, quod ait: omnino consentaneum esse, ut principia aliqua sint finita. sed non inquit omnino consentaneum esse, ut haec sit figurae principium; sed quotcunque hae numero sint, profecto tot sunt simplicia corpora, quot numero illae existunt. perspicuum est autem et manifestum figuras regulatas esse finitas, quemadmodum sunt omnes figurae, quae aequilaterae sunt ac acquis angulis constant, figurae autem irregulatae termino ac fine vacant, itaque si isti dixerint individua ita se habere, quemadmodum etiam dicere Solent, consentaneum non est, ut per hunc sermonem eis opponatur.

Aristoteles autem deinceps ex simplicium corporum motu rationem inducit, qua quidem perspicuum fit ea infinita non esse. 3 infinita scripsi: finita codd. Al 6 supra] 303 a 3 ἀλλὰ μὴν . . 7 eius scripsi: horum codd. Al 11 hac scripsi: horum duorum codd. Al 22 verum et sqq.] sublatis mendis locum difficilem ita interpretandum esse censeo. Al exhibet: verum ad id figura ascendit, quatenus ei, quod finitum est, illius ascensus addunt. cum vero antea de primis figuris mentionem non fecissel, sed retulit hanc . . . partem praesenti sermone id prosecutum esse invenimus, siquidem ait 27 sit . . principium scripsi: sint . . principia codd. Al 29 perspicuum — opponatur (34)] cf. Averr. 206 L et eiusdem quoniam enim simplicium corporum motus duo sunt, unus rotundus, f. 49v alter vero rectus, quorum unusquisque simplici corpori inest, ac suus cuiusque corporis naturalis proprius motus est, convenit, ut corpora simplicia duo genere sint. cum autem loca etiam sint terminata, secundum quod corpus omne natura pracditum sui proprii motus initio determinatur, quo provenit ac suam formam adipiscitur, cum cuiusque corporis natura generata sit: quae unum et eundem motum habent, una et eadem prorsus erunt. [igitur si plura corpora ad eum locum cientur, qui inferiori proximus existit, omnia ex terra constabunt;] si vero multa corpora in suiteriorem locum feruntur, omnia ex igne conflabuntur. idem etiam couvenit, ut de iis dicamus, quae circa medium, sunt, cum de medio ea contrarietas sit declarata, quae penes aliud consistit. itaque cum explicatum sit simplices motus non esse infinitos, quibus nou existentibus infinitis, igitur simplicia corpora, quae his motibus terminantur, quibus formam adipiscuntur; infinita non sunt: ergo clementa non sunt infinita.

[Quoniam autem finita sint oportet, restat, ut videamus] utrum unum an plura existaut? cum enim nonnulli elementum, ex (pio reliqua corpor constant, unum modo pouant, propterea de eorum opinione quaestionem constituit. hoc unum vero elementum partim aquam, partim aera, alii inter aera et aquam aliquod medium, quod est aqua minutius, aere vero densius duriusque, ponunt; nonnulli vero dicunt caela ac mundos infinita esse, ii quidiem, qui hoc elementum unum primum, ex quo reliqua fiunt, ignem faciunt vel aquam vel aliquod aliud, quod inter aera et aquam medium tenet, deinde ex eo raritate et densitate cetera corpora generant, se ipsi fallunt, ac eorum sententia necessario efficitur, ut id quidem, quod primum ponunt, primum ab illis positum non sit, siquidem aiunt primum et elementum id esse, in quod corpora dissolvuntur, posterius autem, quod ex elemento compositum est. si enim raritas est dissolutio, quemadmodum densitas est compositio, eorum sententia necessario etiam efficitur, ut ex boc uuo raritatis ordine multa fiant, quatenus id, quod ex eo constat, omuino quidem raritatis ordine generatur. quoniam autem id, quod raritate fit, primum est — hoc enim modo elementa prima fiunt, videlicet omnino raritate — necessario illis efficitur, ut id, quod ex boc uno raritatis ordine fit, eo auti- quius existat. cum autem ignis omnium corporum subtilissimum sit, 8 igitur — constabunt (10) om. codd. 12 circa medium scripsi: media inter haecl codd. Al cum de . . itaque cum scripsi: cum autem de . . ac codd. Al 16 quibus — sunt infinita emendavi: ac forma eorum provenit, quaeque elementa non sunt, infinita non sunt Al codd. 18 Quoniam — videamus om. codd. 25 ignem faciunt vel . Al: codd. corrupti. cf. p. 188,1 27 se ipsi fallunt Al arbitrario: codd. corrupti qui quidem raritate lit, sequitur eis autiquiorem esse, nihil f. 49v autem interest; si enim quispiam diceret, ignem corpus non esse, quod ceterorum omnium corporum minutissimis partibus constat, sed tantummodo tenuiorem existere, esse autem unum aliud ab igue: id igitur hoc uno antiquius erit, ex quo dicunt cetera corpora constare. Aristotelis autem sermo si ipse per se spectatur, ab eius fine pendet, cui alligatus est, ubi inquit raritatem esse dissolutionem; sed qui haec ponunt, huic forte minime assentiuntur. quare in eiusmodi sermonibus sane duplicata est depravatio veritatis (?), siquidem illi ponunt id, quod rarum et densum iutercedit, nee primum nec elementum esse, cum ipse sententiis eorum contortis ratiocinetur (?), quasi inter haec duo constaret. ambae enim extremitates eo priores sunt, quod in medio locatum est, et si ambae non sint, tamen baud dubie earum altera prior est; siquidem album et nigrum purpureo colore (exempli gratia) priora sunt, quoniam inter ea medium tenet, senectus autem ac aetas florens, ambae quidem [clamosae aetatis, sen extremae senectutis tempore] priores non sunt, sed | earum altera dubio procul prior est. praesentem f. 50r autem sermonem, quern modo afferemus, contexit, ac perspicuus existit.