Fieri autem prorsus non posse, ut quod immensa sit magnitudine, ab eo, quod definitum sit, aliquid patiatur aut faciat <in> id, quod finitum est etc. Alexander vero ait, eiusmodi sermones ita invicem coniungi: quonia (inquit) (mqmt) onme sensile corpus vel efficiendi naturalem vim habet vel patiendi vel utrarumque particeps existit — efficiendi, quemadmodum caelestia corpora, efficiendi patiendique veluti cetera corpora ortus <ac interitus> participantia — infinitum autem tieiiiie agere quicquam iieque affici poterit, quamobrem neque etiam inveniri. si vero contingat, ut non nisi existens inveniatur, sine dubio insensibile est. nobis autem id tautuni asserendum videtur: nempe quoniam de infinito illi sermo erat fierique non poterat, ut sursum vel deorsum vel iu circulum moveretur, reliquum erat ut ageret afficereturque vel raotionibus vel iis quae motionibus uecessario deducuntur, (sed) palam est, neque etiam bis motibus moveri. hoc vero impossibile esse, ut vel in finitum agat vel ab eo patiatur, bac serie demonstratur. sit enim A liuea, quod infinitum est, B autem, quod finitum. si ergo B, quod finitum est, agat in A infinitum, eius actio in C tempore erit; sumamus deinde D, quod sit minus quam B similiter in E eodeni tempore C actionem specie similem, ponamusque quod par est, eodem tempore parem actionem agere posse, ut puta calfacere, infrigidare ac ita de aliis actionibus diceudum, quae eodem iure se habent, et quod minus est, minorem actionem aequali tempore agere et quod mains est, maiorem actionem aequali tempore cou- ficere, talisque sit <unius> agentis <ad alterum> in eodem tempore proportio, qualem unum patiens habet ad alterum. qualem igitur habet uuum agens, quod est D, ad alterum, quod est Β, proportionem, 3 primus emendavi: alius codd. verum — infinitus] cui sane altero ínfinito loco opus erit Al 4 illo] eodem Al 5 animadversione — Aristoteleni] ita Al: codd. vitiosi; at haec quoque iulerpretatio suspecta mihi videtur; lege ratione non impugnet 8 hac — posse om. codd. 13 ita Simpl. p. 231,23 et Av. 43 H nomine Alexandri suppiesso 16.17 ac interitus Al: om. codd. 18.19 si — est quo ablato qui fieri poterit, ut sensile esse dicatur? Al 34 agentis et sq.] ita emendavi : agentis ad idem tempus proportio qualem agens et passum habent inter se Al, taleni habet uuum passuni, quod est E, ad alterum, quod est F; f. 11r ita etiara converso ordiue dicere possumus, qualem proportionem F habet ad E, talem B ad D habet. at D agit in E in tempore C agitque in F ipsum B tempore C; nos autem posuimus B in tempore C agere in infinitum; quare flet, ut idem B eodem tempore C in duas impares magnitudines operetur, nempe in inlliiitum et F ipsum, quod absurdum sane ac dissentaneum est, siquidem antea statuimus idem vel par parem actionem posse pari tempore conficere; quare uullo modo potest finitum in infinitum operari.

Huius vero particulae sensus uou admodum perspicuus existit. etenim per agens tum B tum D constitutura fuit, quod vero actionem recipit, per A, quod infinitum esse dicebat, ac etiam per F positum fuit, talemque proportionem dixit D habere ad B, qualem E habet ad id, 1 quod finitum existit, F. deinde ea fundameuta iecit, f. 11v quae in medio particulae posita sunt, antequam vero demonstrationem absolvisset, deduxit couclusionem, dum inquit nou poterit igitur infinitum a finite ullo uuquam tempore moveri, idque prosequitur per causam ab eo allatam, in qua obiter cursim- que includitur demoustratio, aitque, quod minus est etc., hoc est, si sumamus aliquid, quod sit minus quam B, utputa D, quod moveat aliquod minus quam sit A, sicuti E, iride, quod paulo ante dicebamus, necessario sequetur.

Postquam demonstratum est, quod finitum sit, in infinitum nullo modo operari, dicit: [nec vero id, quod immensa est magnitudiue praeditum ei, quod finitum est, ullo tempore motum affert.] coustituamus euim aliquod immeusum, quod A littera designetur, et BF, id quod fiuitae sit magnitudinis, et infinitum, quod est A, agat in BF in tempore C. nee non etiam ponamus minus quippiam quam infinitum sit, quod D littera describatur, agere in F, quod est pars BF, eodem C tempore: quam igitur ratiouem totum BF ad F habet, eandem rationem alteram virtutem, quae sit E, ad D habere faciamus; quare consentaueum est, ut ordine converso eandem rationem FB habeat ad E, quam F ad D habet; at F movetur a D tempore C, igitur FB etiam movebitur ab E tempore C. at qui FB movetur ab infinito tempore C; ita quoque cousouum erit, ut BF moveatur tempore C ab E finito atque ab A infinito, quod profecto dissentaneum est; nos etenim superius receptae positionis loco statuimus mains semper miuore tempore per idem spatium movere. ratioui igitur consonum est, ut finitum ab infinito moveri nou possit. verum eiusmodi sermo difficultate nou caret; Aristoteles enim aliin 23 infinitum] emendavi: palam itaque est finitum non posse nisi in rem finitam operari Al vitiose 24—26 nec— affert om. codd. 32. 33 quare—habet ova. 37 superius] p. 32,20 38 movere] decurrere Al quando ponit B tautum, uonuiKiiuim vero BF. eimi F totiiis BF f. 11v partem facit. praecedenti vevo sermoni error contigit; eteuira Aristoteles iiKiuit, quando immensuin ab eo, quod definitnm est, actiouem acceperit, actio partis eiiis, quod fiuitum est, erit in partem iufiniti, vel si infinitiira agat in fiuitum, actio quocjue partis iutiniti erit in partem fiuiti. ex hoc uamque loco consouum viderotur, lit infinitum esset fiuitum; eteuim si egerit infinitum veluti A (exempli gratia) in B, quod est finita magnitude <aut pars> ipsius A vel in partem ipsius B vel in rem aliquam in uuiversum praeter infinitum ipsum actionem attulerit, talem duae motae sen affectae magnitudines proportionem habent inter se, qualem duo agentia adinvicem habent, hoc est infinitum et magnitudines, quas com- memoravi; et quoniam infiuiti pars termiuata est, nil prohibet, quin totum infinibile terminum suscipiat. sed quamvis huic positioni quispiam assentiretur, ea tameu proportio, quam B habet ad F, non est eadem cum ea proportione, quam E habet ad F, sed illi proportioui respondet, quam infinitum, quod est A, habet ad F. eodemque iure se habet exemplum superius allatum.