<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1:1.179-2.1</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1:1.179-2.1</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="translation" n="urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="chapter" n="1"><div type="textpart" subtype="paragraph" n="179"><p>Couveuit erg-o, ut id iutereat, quod iuterire potest, haec
<lb n="5"/> autem positio alteium serraonem uou requirit, ut puta, si superioribus
temporibus semper fuerit vel uoii fuerit, sed absolute quidem,
si interire potest, iuterit. hiuc tit, ut hie idem sermo eorum sententiam
lefellat, qui aliciuid semper interire posse affirmant, quod
tamen nuquam interit. ita etiara quod natura sua nasei
<lb n="10"/> poterit, omniuo convenit, ut aliquando generatum sit vel generetur,
sive, postquam natum fuerit, illud semper esse statuimus, she id
semper esse minime statuimus, sed desinit esse, neque etiam hoc
in loco explicatur, postquam inuovatum fuerit, utruin semper, an
non semper sit; quod enim consonum videtur, est, ut genitum
<lb n="15"/> tantum sit. ctcnim si semper gcnerabilc esset, sed ipsum superioribus
non fuerit uec ullo uuquam consequenti tempore erit, essendi
ac non essendi potentiam infinito tempore habebit; ex eo enim,
quod ortum habet, inest ei potentia, quae ut omnino sit, causa
est, ex eo vero, qoud superioribus temporibus non fuit nec consequentibus
<lb n="20"/> erit, inest ei potentia, quae, ut omnino non sit, causa
est. id autem cum posuerimus, falsum erit, sed impossibile nequaquam,
ut hoc iure esset et non esset, et reliqua, quae in aliis dsipositionibus
dicta sunt.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="180"><p>Hoc autem ex ea positione omnino deducitur, videlicet quod
<lb n="25"/> natura sua interire potest, consequentibus omnibus temporibus
sine interitu permanere posse, corruptio enim et mictatio, quae
est causa comiptionis eorum, qaibus inest, non erunt, si gernerabile
non generahitur. sed quod in fine eius sermonis addidit:
uempe convenit igitur, ut non semper sit, et quod ab
<lb n="30"/> hoc sermone pendet, videlicet siquiclem convenit, ut sit,
idem fere est, quod antea praefatus fuit, dum inquit etiam,
semper 003E; erit, cuius causam deinde assignavit,
siquidem fieri potest, ut sit, fierique etiam potest, ut non
sit semper.</p><lb n="35"/></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="181"><p>Idem praeterea hoc etiam modo doceri potest, nullum in-
genitum invenitur, (juod vel casu vel fortuna innovari
p OS sit. ea enim, quae casu vel fortuna eveniunt, raro fiunt et aunt
pmeter id, quod est semper aut plerumque; quod autem ingenitum
est et immortale, aut semper est aut plerumque; semper, si ex
<note type="footnote">12 sed scripsi: nunquam otnnes 29 convenit] p. 283 a 29 καὶ μὴ ἀεὶ ἄρα εἶναι
30 siquideni] δυνατὸν γὰρ γεγονέναι 37 raro emendavi: plerumque codd.
39 semper supplevi</note>

<pb n="86"/>
utraque extremitate infinito tempore distrahatur, aut plerumque, <note type="marginal">f. 23v</note>
si ex altera dnavum extremitatum distrahatur, quemadmodum id,
quod ortum habet, oraui cousequeuti tempore, et id, quod interitum
sentit, owni tempore praeterito. cum autem generabile tale et corruptibile
<lb n="5"/> tale non aint easu vel fortuna, perspicuum est, quod natura
sunt, etenim omue, quod est, aut uatura est aut casu —
ea enim, quae ex arte fiunt, extra haee sunt — res vero omnes
uaturales proprias earum potentias custodiunt. si vero eas non
custodierint ac in alias dispositiones commeuriut, earum transitus
<lb n="10"/> vel casu erit — turn rerum naturalium et earum, quae casu vel
fortuna sunt, dispositio una atque eadem esset — vel earum transitus
quoque secundum uaturam ’t. itaque transitu servato si
ipsae mutabuntur, transitus quoque earum aut natura erit aut
casu; quare conveuit, ut uaturales potentiae terminos liabeant.
<lb n="15"/> quodsi terminos babueriut, et id, quod nunc ortum babet aut in-
teritum sentit, natura erit ante interitum. perspicuum est igitur,
id, quod nunc evenit naturae ac bis duabus dispositionibus sub-
iectae materiae, videlicet generationi rerum earumque esse, privationique
et non esse, terminum habere, quo quo amplius non mutatur.
<lb n="20"/> quare couvenit, ut gcnitum privatum non sit, quin possit com-
mutari; interitus ergo ei quoque eveuiet, tempore quo est. itidem
non deprebendimus, quod interitum sentit semper, propriam eius
uaturam egredi et cum permanserit aliquando natura sua, permanet
quoque ea dispositioue, in qua est immortale, et cum naturam suam
<lb n="25"/> custodierit, eani potentiam quoque servabit, cuius causa transmu-
tatur. quare conveuit, ut plures poteutias infinito tempore simul
liabeat et cum statuerimus, ut buius potentiae actio permaueat,
quod statuimus, falsum erit, quod fieri non potest et reliqua, quae
toties I praefati sumus.</p><note type="marginal">f. 24r</note><lb n="30"/></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="182"><p>Impossibile enim est, ut dicatur genitum proprias potentias
(exempli causa) custodire ac acternum incorruptibile permanere una
cum ea potentia, quae iiuitationis causa sit, videlicet mutationis in
praeterito. quare actionem potentiae, quae ei interitum adsciscat, cum
statuerimus, id nos statuisse cam iam praeterisse atque tunc non fuisse.
<lb n="35"/> itaque ex hoc sermone omniuo elici non posse unum et idem
<note type="footnote">5 non Al: om. codd. 10 vel natura vel b Al 11 vel emendavi: atque omnes
13 mutabuntur] ita Al: codd. corrupti 16 interitum] fort, excidit aliquid 17 id
quod et sqq.] fort, emend. : has duas disposiliones, quae naturae et materiae subiectac accidunt,
videlicet generationem . . prinationemque . . mutaniur 30 — 35 locum obscurum Al sic
vertlt: Etenim fieri non potest, ut genitum . . custodiat ac una cum en potentia immortale
quoque permaneat, quae ut monino mutetur, causa est: ipsa enim mutata est, abiiique ut
illius potentiae acrion, quae . . asciscit, si facile inventiri poterit, facile quidem erit, quoniam
iam abii praeteriitque, et tunc profecto non erit. 34 statuerimus . . statuisse
emandavi: (cum) eius esse facile putemus, ita facile putare codd.</note>

<pb n="87"/>
esse et non esse, iion euini est aliquis, qui hoc asseveret. vis <note type="marginal">f. 24r</note>
euim, quae futura est, de eo, quod praesens est, non autem de
praeterito dicitur. cum euim diceraus quidpiam habere potentiam,
qua eras omnino non erit, absurda haec assertio ac disseutauea
<lb n="5"/> non erit; si vero dicamus habere potentiam, qua heri omnino nou
sit, hoc profecto ridiculosura ac dissentaueum existit. idem praeterea
de eo, quod orig-inem habet, sed interitum non sentit, intellegi
potest, siquidem cum occidet, custodiet poteutiam, quae ei omnino
esse adsciscit. si vero haec poteutia inerit ei, quod iam praeteriit,
<lb n="10"/> et quod iam praeteriit, potentiam actionis non habet, quae illi interitum
omnino afferat, igitur eius poteutia erit secundum id, quod
superioribus temporibus fuit ac id quod iam praeteriit.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="183"><p>Praeterea post has geuerales novas etiam rationes adducit.
naturliter etiam, etiam, si consideremus, consideremus, videlicet rationem
<lb n="15"/> partieularium eorumque, quae sub seusum caduut, non invenimus ullo
modo fieri posse, ut ea, quae non generata sunt, intereant, et (piod
interire potest, ingeuitum sit. eteuim ad sensum videmus ea omnia,
quae originem habent, interitum sentire et e econverso. altherantur
atutem contrariis, ut puta valetudo morbo et quiete motio, eorumque
<lb n="20"/> commutatio e coutrariis in contraria erit, et reliqua, quae in Libro
de Ortu et Interitu dicta sunt, cuius sane ratio est, quoniam id,
quod semper est quodque interitum non sentit, contrarium non
habet. similiter etiam quod genitum est et semper existit et quod
ingenerabile est et corruptibile, quemadmodum dixerunt.</p><lb n="25"/></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="184"><p>Finis
Primi Libri de Caelo et Mundo.</p><note type="footnote">7 originem habet . . non sentitu] ita omoes testes; seel leg. videtur: Ποι habet, sed interimum
sentit cf. p. 283b14 18 ante allerantur aliquid excidisse videtur 23 et] vel omnes
testes: locus ininime sanus. et quod corruptum: fort. leg. non aliter est ac id; Al
exhibet: Ita quod genitum est, vel us semper sit, et quod generatum non est, ut interire possit . .
falsum existit procul dubio ex emendatione.</note></div></div><div type="textpart" subtype="chapter" n="2"><pb n="88"/><head>DE CAELO ΕΤ MUNDO
LIBER SECUNDUS
CUM THEMISTII PHILOSOPHI COMMENTARIO
MO YSE ALATINO MEDICO HEBRAEO INTERPRETE.</head><lb n="5"/><div type="textpart" subtype="paragraph" n="1"><p>Quoniam autem in Octavo Physicorum Libro declaratum fuit
ratioui consonum esse, ut corpus, quod in circulum fertur, sempiternun
inveniatur — eteuini aequum est, ut motus ac motor sempiternus
sit, et hie motus ei tantum inesse potet, quod in orbem
fertur — cumque in eo, qui proxime huuc pracedit, Libro dictum
<lb n="10"/> sit congruum esse, ut quintum corpus ingenitum immortaleque
existat. ac tandem monstratum fuerit mundum ingenitum esse ae
immortalem, illuc modo regrediendum nobis erit, ut praefatae disputationis
principia coJligamus ac ita ea repetamus. Aristoteles
inquit: 003C;omen quidem 003E; nec ortum esse nee interire
<lb n="15"/> posse, et reliqua — per baec autem nee interire posse non solum aboutsolute
non interire intellegit, sed neque habere potentiam, ut possit
interire — sed unum esse atque aeternum, omnis aeteruitatis
principium et statum non habeus — durationis nempe, non autem
magnitudinis; magnitudine enira finitum existit — habens autem et
<lb n="20"/> continens in se ipso infinitum tempus cum ex iis, quae dicta
sunt, perspiei potest, tum ex sententia illorum, qui oppositum
dixerunt. dixit habens autem et eontinens in se ipso
infinitum tempus, quoniam duo diversa haec respiciunt; siquidem
dixit habens, quoniam cum universo tempore distrahitur, et continens
<lb n="25"/> in se ipso, etenim causa est, ut tempus proferatur, quandoquidem
in eius circumvolutione tempus eonsistit. cuius Veritas cum
ex iis, quae a nobis diceuda sunt, tum ex sententia illorum, qui
aliter dicunt, intellegi potest.
Etenim si eo modo, quern illi iuducunt, esse potest et eo etiam
<note type="footnote">5 Octavo] cap. 9 18 statum] lege finem 27 dicenda] exspectes
ex sententia] propvie: tum ex eo, quod iis maiorem vim attribuimus quam sententiis</note>

<pb n="89"/>
niodo, quern nos dicimus, non est, cur persuasum cuipiam sit id <note type="marginal">f. 24v</note>
magis hoc, quam illo modo se habere, veruin si eo modo, queni
illi iuducimt, esse nou potest, eo vero, quem nos dicimus, potest,
hoc tametsi demonstratiouis vim non habeat, maguura tamen pondus
<lb n="5"/> habet ad huius veritatem persuadendam. quodsi inter has duas
sententias medium non sit, sed geuitus aut ingenitus sit, quemadmodum
nos dicimus; at genitus non est: omnino igitur ingenitus
sit, oportet. deinceps corum sententias, qui alitev dicunt, ponamus.</p></div></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>