<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1:1.146-1.152</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1:1.146-1.152</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="translation" n="urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="chapter" n="1"><div type="textpart" subtype="paragraph" n="146"><p>Id autem apertius dilucebit, si ea, quibus id, quod fieri nou
potest, et falsum ditferunt inter se, ante explicuerimus, cum unum
idemque ea uon sint. quare cum earn, quam intendebat, demou-
strationem Aristoteles praemisisset, siquidem unumquodque eorum
duobus dicitur modis, ait, (anteqnam shnjulas partes prosequatur):
<lb n="15"/> haec duo atque eorum coutraria duobus modis dicuutur. deiude
exemplo alterum duorum modorum docuit, quibus unumquodque
eorum dicitur, atque ad alterum regreditur. lioc ordine oratio eius
procedit. nunc autem a me intelleges, qua ratione unumquodque
horum duorum duobus modis dicatur. quod fieri non potest, aliud
<lb n="20"/> ex suppositione, aliud vero suapte natura absolute dicitur. ex suppositione
quidem, ut triangulum non posse duo tertio aequalia
habere latera; haec autem eius positio fieri non potest absolute,
quandoquidem suapte natura necessaria est, vel earn quidem loco
eorum posuit, quae sane esse non possunt, veluti ex suppositione
<lb n="25"/> falsa, quod autem absolute, eius explicatio cum proprio exemplo adhuc
dicetur; etenim quod absolute fieri non potest, est veluti triangulum
habere angulos quatuor [rectis aequales]. itidem quod fieri qotest,
aut ex suppositione aut omniuo et absolute dicitur. ex suppositione
euim, ut diametron later ibus commensurahilem esse; hoc vero fieri
<lb n="30"/> posse ex falsa quadam suppositione posuit; atqui absolute aliquid
fieri posse dicitur, ut .diametron lateribus incomvumsurabilem esse.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="147"><p>Falsum quoque, aut ex suppositimie aut absolute erit. ex suppositione
quidem, ut si, ambulaute aliquo, se ambulare dixerit, alter
deiude supeiveniens ei dlcat: falsum profers; hoc etenim verum
<lb n="35"/> est, at falsum statuimus. absolute vero falsum dicitur, ut si, uon
ambulaute aliquo, se ambulare dixerit. eodem iure et verum quo-
que aut ex suppositione dicitur, veluti positio quaedam, quae falsa
sit, ut si Xauthus vivus sit, ac mortuum esse dicamus, aut absolute,
ut si Xauthus vivat, ac eum vivere affirmemus. cum autem hos
<lb n="40"/> modos posuisset, quibus istaec nomina dicuutur, ac eum modum
<note type="footnote">6 sit — minus] ita Al duee Aristot.: codd. corrupti 21 adsumphmi exemplum vix
probares; fort, tertio deiendum et pro fieri non potest (22) legeiidum non est impossibile
27 rectis aecjuales om. codd.</note>

<pb n="71"/>
agisignasset, quo aliquid absolute fieri uou posse et quo absolute <note type="marginal">f. 19v</note>
falsum dicitur, ad auibo iu uuiversum regreditur eorumque diffe-
rentiam enumerat, inquiens: uou igitur idem est, quod absolute
fieri uou potest et absolute falsum, siquidem differuut
<lb n="5"/> iuxta exemplum ab eo allatum ac eo etiam, quoniam id, quod fieri
uou potest, omuiuo falsum est, uou autem e coutra, ut scilicet quod
falsum est, omuiuo fieri uou possit.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="148"><p>His praeterea alium modum adiunxit, qui scopo ab eo pro-
posito suffragatur, aitcpie: accidit autem impossibile ex impossibili,
<lb n="10"/> siquidem affirmare voluit, ad id, quod fieri uou potest, id,
quod fieri uou potest, uou autem id, quod fieri potest, omuiuo sequitur;
uec uou etiam ad falsum omuiuo falsum cousequitur, quemadmodum
iu Primo de ’ismo declaravit. praeterea osteudit, qua ratione
aliquid potestatem ad opposita habere possit, et quaudo id verum,
<lb n="15"/> quaudove falsum existat. etenim vere quidem aliquis lias duas
poteutias habebit, veluti quod stet ac sedeat, falso autem, ut vide-
autur hae duae poteutiae simul iu eo operari, hoc est, ut simul et
sedeat et stet, fierique etiam potest, ut vis quaedam ad unam-
quamque harum duarum actiouum termiuato tempore in aliquo sit,
<lb n="20"/> veluti quod sedendi tantum vis hoc tempore iu eo existat, alio
vero tempore standi potestas; etenim si hoc iure in eo se habebuut,
simul esse minime dicuntur. verum dicemus ei vim contrarietatis
inesse; etenim quocunque tempore altera potentiarum erit
in eo, et Ι reliqua etiam iuillo extiterit. hac igitur ratione <note type="marginal">f.20r</note>
<lb n="25"/> cousouum erit in iis, quibus termiuato tempore potestas inest. si
vero uonnulla immenso tempore multorum potestatem
habebant, fieri igitur uou poterit, ut facultatum actiones
alio tempore iu illis ostendantur. dixit: sed hoc simul in-
venitur, et non dixit, quamobrem simul depreheudatur. omuiuo
<lb n="30"/> vero couveuit, ut aliquando simul iuveniatur ; etenim altera duarum
potentiarum, quae in iis sunt, si semper existat, et alterius potentiae
actio nuUo unquam tempore sit, earn facultatem, quae hanc actionem
agit, non habebuut; vis namque dicitur iu respectu ad actionem.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="149"><p>At cum ipse hoc absolute asseruisset, propterea conclusionem
<lb n="35"/> ex eo uou deduxit idque coutrario ordine demonstravit, inquiens:
qiiicquid semper existens cormptionem admittit, actu vim habet,
quae cum iufinito tempore protrahitur, quemadmodum mundo ipsam
semper inesse asserunt, ac insuper convenit, ut eius privatiouis
potentia actu sit, quae eadem ratione iufinito tempore protrahitur.
<note type="footnote">40 toto euim eo tempore, quo altera duarum potentiarum iu eo existit.
13 Primo] Anal. Prior, I, cap. 15 18 post etiam add. oirmes non 28 dixit
cm. Al.</note>

<pb n="72"/>
reliqua etiam poteutia iuvenitur. et si eiusmodi potentia semper <note type="marginal">f.20r</note>
iu 60 extiterit, igitur fieri non potest, ut ponamus actionem potentiae,
quae semper est, in eo aliqiio tempore iuveuiri, adeo ut
haec actio sit atque alterius quoque potentiae actio existat. ita
<lb n="5"/> igitur consouum esset, ut duae actiones simul ambae inveniantur;
haec autem si ita se habent, suum esse et non esse simul erunt,
siquidem istaec duo harum duarum potentiarum actiones sunt,
hoc autem simul et fieri non potest et falsum existit. etenim si
id, quod ad hunc sermonem omnino consequitur, falsum (ut dixit)
<lb n="10"/> tautummodo extiterit, atque &lt;potentia&gt; falsa posita fuerit nee non etiam
alterius potentiae actio, ex adiunctioue &lt;ens,&gt; fuerit statuamusque id
quoque falsum positum esse, si itaque hoc pacto res se habeat,
omnino fit, ut uuum idemque sit et non sit, uecessarium ex adiunctione
falsa, hoc est, aliquam duarum potentiarum actionem
<lb n="15"/> esse; modo autem quoniam, etsi falsum sit, fieri quoque non potest,
perspicuum est, Jioc ad id, quod fieri nou potest, omnino consequi.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="150"><p>Altera vero enuutiatio falsa tantum existit, hoc est, ponere actionem
eius, quod non est; haec etenim locutio si fieri non posset,
ex ea utique remeatio fieri posset: cum fieri non possit, ut muudus
<lb n="20"/> non sit, conveuit ergo, ut necessario sit.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="151"><p>Atqui sermoui locum reliquit, alteram divisionem fieri non
posse, uempe dicentem, omne, quod semper est tempore infiuito,
omnino fit, ut id semper non sit. etenim haec enuntiatio semper
&lt;existens&gt; non solum interitum nou admittit, quoniam propriam corruptionem
<lb n="25"/> evadit atque ab ea recedit, verum etiam absolute interitum
non recipit.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="152"><p>Si vero id, quod semper est, absolute interitum non admittit,
necessario fit, ut non generatum quoque existat. si euim generatum
est, omnino idem gignitur atque efficitur ahsurdum; etenim
<lb n="30"/> fieri poterit, ut aliquo tempore nou sit. cum enim dicimus
illi potentiam inesse, ut nou sit, conveuit, ut illius potentiae
actio aliquando ei contiugat, quo quidem tempore non
sit, sive hoc terapus, quo non est, infinitum extiterit sive finitum.
verum si non semper sit statuamusque ipsum aliquo tempore
<lb n="35"/> non esse, finitum existet: ex hoc igitur colligi poterit, id esse et non
esse; sin minus, quocunque modo ens ortum sit, aliquo tempore non
esse poterit. generatum enim ac corruptibile idem est; verum in
hoc tantum differunt, quoniam id corruptibile est, quod nunc est,
<note type="footnote">2 non codd. Al; at coll. 281b21 ἕστω ὑπάρχον fort. del. 10 atque — posita scripsi:
atqui falsum positum libri 11 alterius siisp. ex adiunct. non sit Al (ens addidi): huius
sermonis sit, videlicet non esse (?) codd. 14 falsa] falsum oniDes 16 falsum Al.
24 crisiens supplevi: ad rem cf. Simpl. 327, 17 non scripsi: si codd. Al 34 aliquo
einendavi: verum quoniam semper non est, statuamus ipsum esse in tempore, quo nullum
finitum existit Al.</note>

<pb n="73"/>
et postea nullum est, et quod fieri nou potest, ut sit postea, <note type="marginal">f. 20r</note>
generatum vero est, quod prius non fuit quodque non esse poterat,
sed postea ei coutingit esse, quemadmodum vero nos, quouiam posuimus,
quod semper est, esse corruptibile, quia adest semper vis, qua fieri
<lb n="5"/> potest, ut non sit, plane oraniuo sequebatur unum et idem simul
esse et non esse, eadem etiam ratione, si ipsum generatum esse
posuerimus, quoniam poteutiam habet, qua aliquo tempore non esse
potest, hinc uecessario fit, unum et idem esse et non esse, sed
non est tempus, quo possit, quod semper est, sempiternum
<lb n="10"/> nempe, non esse, fierique non potest, ut hoc tempus sit, sice
finitum sit, quo id non erat, sive ifinitum; in infiuito enim finitum
plane est comprehensuvi. et quamvis absurdum ac dissentaneum
sit, ut dicamus idem esse et non esse, id tameu ex ea
suppositione omuiuo deducitur, quam autea posuimus. perspicuuiu
<lb n="15"/> igitur ac mauifestum est fieri nou posse, ut unum et idem
semper essendi ac non esseudi poteutiam habeat, hoc est
ut semper possit esse et nou semper possit esse, haec etcuim eius
locutio, semper potest, quae esseudi vim habet, couveuit ut autea
commuuiter iutellegatur cum eo, quod non est. harum vero duarum
<lb n="20"/> contrariarum oppositio est; affirmatioui quidem, in Ι qua dicitur, <note type="marginal">f. 20v</note>
semper potest esse, ilia negatio opponitur, non semper potest
esse, plurimae euim sunt, quae simul falsae existuut, ut puta
Callias vivit vel Xanthus certat, siquidem, si dixerimus, semper
Gallias potest esse, falsa haec propositio erit, pariter et haec, nou
<lb n="25"/> semper Callias potest esse, nee ullo uuquam tempore contingit ut
ambae simul verae existant. corruptihile eteuim nos aliquid dicimus,
vel ex eo, quod semper poteutiam habet, ut non sit, vel ex
eo, quod poteutiam habet, qua omnino non sit, et ex eo, quod habet
poteutiam, ut omnino nou possit semper esse; uec aliqua harum
<lb n="30"/> duarum iuest ei, quod semper est. hoc autem deduxit, dum asseruit
neque negationem etiam, veluti si pronuutiassem, uon est
semper.</p></div></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>