<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1:1.116-1.122</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1:1.116-1.122</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text><body><div type="translation" n="urn:cts:greekLit:tlg2001.tlg043.1st1K-lat1" xml:lang="lat"><div type="textpart" subtype="chapter" n="1"><div type="textpart" subtype="paragraph" n="116"><p>Huic autem sermoni proximum banc in modum delude connectit.
itaque ea, quae ibi sunt, non sunt in loco, nee
etiam fieri potest, ut tempus ipsa facial senescere.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="117"><p>Haec autem omnia, illi corpori necessario contiuguut, quod in
<lb n="25"/> circulum fertur.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="118"><p>In loco autem non est, quoniam locus (iuxta eius sententiam)
continentis corporis terminus est, cuius ambitu corpus contentum
continetur; corpus autem, quod in orbem torquetur, a nulla
quidem re circumscribitur. porro dixit: neque tempus ipsa facit
<lb n="30"/> senescere, id uamqvie corpus, ut tempus sit, causa est,
tempus motus eius mensura est, id vero tempore minime circum-
scribitur, quoniam nullum uec ante nee post tempus invenitur;
quod autem tempore non circumscribitur, non corrumpitur, quod
vero lion corrumpitur, seuectus ei non contiugit, est etenim senectus
<lb n="35"/> Ι via ad interitum. Alexander vero imagiuatur, boc vel <note type="marginal">f. 16r</note>
de prima substantia ac de motrice causa dictum fuisse; etenim
cum nee forma uec uUa perfectio ipsa existat (quia non est nisi
actus per se existens), neque etiam tempore afficiatur, cum sit
aeterna, ideo transmutationem non admittit. ait deinde: si enim
<note type="footnote">7 verba quoque et (licit (8) addirii 14 Alexander et sq.] laudatur ab Av., sed non
eisdem verbis, p. 67 L 17. 18 sed — existant] pro his verbis conicio nee generalionem: nee
aeque exist, codd. 35 vel cm. Al. cf. Simpl. Ρ. 287, 21 ἤτοι περὶ τοῦ πρώτου κινοῦντος . . .
ἢ περὶ τῆς τῶν ἀπλανῶν σφαίρας; cfr. Av. Ρ. 67 J 39 ideo om. codd.: locus nou
admodum integer si eniiti] Simp. p. 288, 1 ὑπὲρ δὲ τὴν ἐξωτάτω φορὰν εἰ μὲν
λέγοι, φησί, περὶ, τοῦ πρώτου αἰτίου, εἵη ἂν λέγων τὸ ὑπὲρ τὴν περιφορὰν τῆς
σφαίρασ. 5 quoniam et sq.] cf. Simpl. p. 290,5 et sq. 15 minime addidi 16 deinde] 279b 1
24 poetarum] Simpl. p. 288, 14 laudat Homerum 31 ab—pendet emendavi: ex quo
etiam ceteris rebus, quae in yeneratione consistunt, communicalae sunt status et vita Al
ficticie 39 alioquin et sq.] cf. Simpl. p. 289, 5 et sq.</note>

<pb n="56"/>
primam causam intellexerit, verbis τὴν ἐξωτάτω cpopav motum <note type="marginal">f. 16r</note>
spJiaerae superioris intendct. hac itaque ratioue inveuimus Alexandrum
duplici modo huuc sermonem intellexisse. milii tameu
secuuda explicatio magis ariidet; sermo eteuim hoc modo tantum
<lb n="5"/> ordiuatur ac piaecedenti couuectitur. quouiam eius verba habeiit,
quod extra caelimi nou iuveuitur locus ueque tempus, et cum
hoc etiam quia per ea, quae ibi sunt, pluralitatem, iniuime
autem unitatem ostendit, quare per ea, quae ibi sunt, causam
vel substautiam fore iutelligeudam censeo. ait insuper: neque
<lb n="10"/> fieri potest, ut tempus ipsa faciat senescere, et uon
dixit ipsum. ac rursus, nee earum est aliqua transmutatio,
et nou eius est aliqua transmutatio ac in universum eius
sermo pluralitatem nou autem unitatem insinuat. inquit deiude,
optimam vitam aguut. per id autem, quod de continuitate
<lb n="15"/> aeternitateque rursus addidit, easdem sane res minime intellegebat,
idque apertius explicans ait deiude: ipsaeque (sic) motu
incessahili cieutur. corpus, inquit, quod in orbem torquetur, in
loco non est. cum autem eiusmodi corpus non claudatur nee cir-
cumscribatur tempore, igitur ad senectutem non compellitur, sed
<lb n="20"/> in eius perennitate (aiwv) vitaque sempiterna perseverat, quippe
eius αἰών aliud uon est nisi tempus, quod cum illius esse
protrahitur. tempus enim quo cuiusque rei vita protrahitur,
perennitatis nee non etiam permaueutiae nomiue diviuitus a veteribus
fuit prouuntiatum. idque poetarum testimouio comprobatur,
<lb n="25"/> qui vitae privatiouis loco, perenuitatis aeternitatisve privationem
pronuutiaut. eademque ratioue et ipsius caeli finis (per fiuem autem
non iuteritum nee privationem, sed perfectionem intellego) quatenus
fomne) tempus cum eius vita ac esse protrahitur injinitaque
permanentia clauditur, αἰών dicitur. atque eiusmodi nomeu sortitum
<lb n="30"/> est (nempe sempiternum ac perdurans) quoniam diviuum est atque
immortale. atque ab illius esse ceterarum etiayn rermn esse pendet,
harum quidem evidetitius, harum vero obscurius, secundum quod illi
propiuquiores vel remotiores existunt. persaepe enim in vulgi
plebisque de rebus sempiternis disputatiouibus exponitur omnino
<lb n="35"/> necesse esse in omui eo, quod primum est et sumvium, ut divinum
sit nullamque mutatiouem cousequatur. nos autem videmus id
ita SB habere, quemadmodum dicunt. quod etiam quae a nobis
dicta sunt, confirmat: nam divinum corpus, quod in circulum fertur,
profecto non commutatur nee mutatiouem admittit; alioquin si

<pb n="57"/>
commutaretur, necessarium foret, ut vel ex se, vel ab alio mutationem <note type="marginal">f. 16r</note>
reciperet. si ab alio, omnino id, a quo commutatur, nobilius extitisset,
titisset, quave cousouum esset, ut ipsum nee divimim uec primumdiceretur;
si vero ex se, in id profecto commearet, quod nobilius esset.
<lb n="5"/> eteuim falsum foret, ut mutaretuv iu id, quod tuvpius extitisset.
nee defeetus in eo invenitur, ut hoc nomine debeat in aliquod nobilius
mutaii, uec demuni turpe quippiam, ut id fugitaret. rationi
itaque consentaneum est, ut motus eius nullum vel statum vel
moram babeat. ea etenim, quae a suis motibus quiescunt, tantum
<lb n="10"/> modo quiescunt, cum ad id pervenerint, quod antea minime possidebant;
corpus autem, quod in orbem fertur, nullum alium locum
babet, iu quem tandem termiuaii possit.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="119"><p>His autem explicatis ad disputatiouem de mundo progreditur,
utrum genitus sit an ingenitus, et ntrum corruptibilis an incorruptibilis.
<lb n="15"/> ante autem, inquit, aliorum bac de re sententias exponere
dehemus. eteuim in omni disquisitione non parum confert, dubitationes
de re quaesita praemittere, praesertim cum veterum contrarias
sententias ante meminerimus. contrariorum enim confirmationes
atque probationes swit duhitationes de contrariis. et haec sit
<lb n="20"/> prima ratio, quamobrem aliorum opiniones recensemus. secunda
vero est, quoniam ea, quae de aliqua quaestione nobis dicenda sunt,
magis reddentur credibilia, si eorum, qui de hac quaestione disceptaverunt,
oppositas sententias praemiserimus. nos nempe ut uHo modo
afficiamur longius abest, quam ut quispiam opinetur, nos contrarias
<lb n="25"/> sententias absente auctorediiudicare atque condemnare causamque nostram
agere: esset enim res prorsus nobis Ι iudigna philosopbiam pro- <note type="marginal">f. 16v</note>
fitentibus. ii etenim qui verum iustumque inquirere uolunt, se ipsos
sicut positarum sententiarum disquisitores exhibere debent, uon
autem adoersarios.</p><lb n="30"/></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="120"><p>Deinde ponit opiniones aliorum. omnes quidem pbilosopbi
muudum generatum esse dicunt, sed non omnes uno atque eodem
modo. nonuulli enim dicunt ea ratione esse generatum, ut possit
etiam aeternus remanere. quidam vero generatum quidem muudum
faciuut, sed quemadmodum quidvis aliud eorum, quae geuerata
<lb n="35"/> sunt; omnia euim, quae ortum babeut, iuterire constat, nonuulli
autem eum hoc modo generari ac iuterire asserunt, nempe interdum
dum generari, interdum vero iuterire.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="121"><p>His itaque ita positis de mundi ortu senteutiis, prima hoc modo
de medio tollitur. dicit, fieri non potest, ut aliquid sit generatum et
<lb n="40"/> tamen aeternum. super hoc enim nullam demonstrationem inveniminime
<note type="footnote">10 fort. del. 36 hoc modo COiTUpta: 1. vicissim, quod ab Al ante nempe
inseritur.</note>

<pb n="58"/>
mus, neque couveuit ut in maiore parte rerum inveniatuv, at nil <note type="marginal">f. 16v</note>
(me hercule) absque denioustratione adsumere debemus, nisi id iu
multis sine dubio apevtissime inesse animadvertanms. nos autem
videmus, quod generatum est, tantum abesse, ut aeternum remanere
<lb n="5"/> possit, ut opposite mode res se babeat ac omne genitum interire
manifestum sit.</p></div><div type="textpart" subtype="paragraph" n="122"><p>Convenit autem, ut id boc ordiue disquiramus. quod non
babet piincipium uec causam, ut sic se babeat, sicuti fuit aliquaudo,
sed veluti quaedam eius perfectio est, ea disposilione praeditum esse,
<lb n="10"/> id aliter se habere non potest, convenit igitur, ut iu generatione sui
absque accidente causam babeat, ut id postea susciperet, cum fieri
non possit, ut eo tempore, quo trausmutatur, omuino absque accidente
consistat. mundus igitur, si ita fuit, quemadmodum nunc est,
et non sit buius dispositionis principium et causa, veluti iramortalis
<lb n="15"/> Deus mutuaque materiae et formae connexio vel quippiam simile,
fieri non potest, ut alio se babeat modo atque eo, quo nunc est. si
enim mutaretur, oporteret, ut eius generatioui buius dispositionis
causa inesset; at quae nam (obsecro) causa erit, si prius ipse constiterit?
quod si ita est, ut secundum debitam ac uecessariam
<lb n="20"/> causam ita esse debeat, quemadmodum nunc est, nee mutari nee
interire poterit. cum autem per bunc sermonem Platonem insinuaret,
nonnuUi extiternnt, qui Platonem tueri couantur, dicentes,
quod non babet causam, ut ita se babeat, commutari non posse,
verum esse; quod vero causam babet, ut ita se habeat, necessario
<lb n="25"/> commutari, falsum existere, sed boc omnino sequitur: nempe quod
mutatur, jnincipium babet et causam ita se babendi. ratio etenim
qua contrario ordine omnino concluditur, ita exstruitur: quod mutatur,
ideo mutatur, quoniam causam mutationis babet, quod vero
mutationis causam non babet, mutari non potest; inde autem non sequitur,
<lb n="30"/> ut quod mutationis causam babet, omnino mutetur. itaque
ex Platouis assertione, quod mundus principium habeat ac motum,
minime deducendum est, ipsum commutari, sed omnino non mutabitur.
etenim praecedentis sermonis coutinuitas boc solum coucludit,
nempe quod mutationis priucipium non babet, mutari non potest,
<lb n="35"/> quodque mutatur, principium babet.</p></div></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>