21. Τροφὴ οὐ τροφὴ, ἢν μὴ δύνηται· μὴ τροφὴ τροφὴ, ἢν οἷόν
δὲ οὐχί.
22. Ἐς τρίχας τροφὴ καὶ ἐς ὄνυχας καὶ ἐς τὴν ἐσχάτην ἐπιφανείην
ἔνδοθεν
ἀφικνέεται· ἔξωθεν τροφὴ ἐκ τῆς ἐσχάτης ἐπιφανείης
ἐνδοτάτω ἀφικνέεται.
23. Ξύῤῥοια μία, ξύμπνοια μία, ξυμπαθέα πάντα· κατὰ μὲν
οὐλομελίην
πάντα, κατὰ μέρος δὲ τὰ ἐν ἑκάστῳ μέρει μέρεα πρὸς τὸ
ἔργον.
24. Ἀρχὴ μεγάλη εἰς ἔσχατον μέρος ἀφικνέεται· ἐξ ἐσχάτου
μέρεος ἐς ἀρχὴν
μεγάλην ἀφικνέεται μία φύσις εἶναι καὶ μὴ εἶναι.
25. Νούσων διαφοραὶ ἐν τροφῇ, ἐν πνεύματι, ἐν θερμασίῃ, ἐν
αἵματι, ἐν
φλέγματι, ἐν χολῇ, ἐν χυμοῖσιν, ἐν σαρκὶ, ἐν πιμελῇ, ἐν
φλεβὶ, ἐν
ἀρτηρίῃ, ἐν νεύρῳ, μυὶ, ὑμένι, ὀστέῳ, ἐγκεφάλῳ, νωτιαίῳ
μυελῷ, στόματι,
γλώσσῃ, στομάχῳ, κοιλίῃ, ἐντέροισι, φρεσὶ,
περιτοναίῳ, ἥπατι, σπληνὶ,
νεφροῖσι, κύστεϊ, μήτρῃ, δέρματι·
ταῦτα πάντα καὶ καθ’ ἓν καὶ κατὰ
μέρος· μέγεθος αὐτῶν μέγα καὶ
οὐ μέγα.
26. Τεκμήρια, γαργαλισμὸς, ὀδύνη, ῥῆξις, γνώμη, ἱδρὼς, οὔρων
ὑπόστασις,
ἡσυχίη, ῥιπτασμὸς, ὄψιος στάσιες, φαντασίαι, ἴκτερος,
λυγμὸς, ἐπιληψίη,
αἷμα ὁλοσχερὲς, ὕπνος, καὶ ἐκ τούτων καὶ ἐκ
τῶν ἄλλων τῶν κατὰ φύσιν,
καὶ ὅσα ἄλλα τοιουτότροπα ἐς βλάβην
καὶ ἐς ὠφελίην ὁρμᾷ· πόνοι ὅλου καὶ
μέρεος· μεγέθους σημήϊα, τοῦ
μᾶλλον καὶ ἀπ’ ἀμφοτέρων ἐς τὸ ἧσσον.
27. Γλυκὺ οὐ γλυκὺ, γλυκὺ ἐς δύναμιν οἷον ὕδωρ, γλυκὺ
ἐς γεῦσιν οἷον
μέλι· σημήϊα ἑκατέρων, ἕλκεα, ὀφθαλμοὶ καὶ
γεύσιες, καὶ ἐν τούτοισι τὸ
μᾶλλον καὶ τὸ ἧσσον· γλυκὺ ἐς τὴν
ὄψιν καὶ ἐν χρώμασι καὶ ἐν ἄλλῃσι
μίξεσι, γλυκὺ μᾶλλον καὶ
ἧσσον.
28. Ἀραιότης σώματος ἐς διαπνοὴν, οἷσι πλέον ἀφαιρέεται
ὑγιεινόν·
πυκνότης σώματος ἐς διαπνοὴν, οἷσιν ἔλασσον ἀφαιρέεται
νοσερόν· οἱ
διαπνεόμενοι καλῶς ἀσθενέστεροι καὶ ὑγιεινότεροι καὶ
εὐανάσφαλτοι, οἱ
διαπνεόμενοι κακῶς πρὶν ἢ νοσέειν ἰσχυρότεροι,
νοσήσαντες δὲ
δυσανάσφαλτοι· ταῦτα δὲ καὶ ὅλῳ καὶ μέρει.
29. Πλεύμων ἐναντίην σώματι τροφὴν ἕλκει, τὰ δ’ ἄλλα πάντα
τὴν αὐτήν.
30. Ἀρχὴ τροφῆς πνεύματος, ῥῖνες, στόμα, βρόγχος, πλεύμων,
καὶ ἡ ἄλλη
διαπνοή· ἀρχὴ τροφῆς καὶ ὑγρῆς καὶ ξηρῆς, στόμα,
στόμαχος, κοιλίη· ἡ δὲ
ἀρχαιοτέρη τροφὴ, διὰ τοῦ ἐπιγαστρίου, ᾗ
ὀμφαλός.