μύθων, οὓς μνηστῆρες ἐνὶ φρεσὶ βυσσοδόμευον·κῆρυξ γάρ οἱ ἔειπε Μέδων, ὃς ἐπεύθετο βουλὰςαὐλῆς ἐκτὸς ἐών· οἱ δʼ ἔνδοθι μῆτιν ὕφαινον.βῆ δʼ ἴμεν ἀγγελέων διὰ δώματα Πηνελοπείῃ·τὸν δὲ κατʼ οὐδοῦ βάντα προσηύδα Πηνελόπεια·κῆρυξ, τίπτε δέ σε πρόεσαν μνηστῆρες ἀγαυοί;ἦ εἰπέμεναι δμῳῇσιν Ὀδυσσῆος θείοιοἔργων παύσασθαι, σφίσι δʼ αὐτοῖς δαῖτα πένεσθαι;μὴ μνηστεύσαντες μηδʼ ἄλλοθʼ ὁμιλήσαντεςὕστατα καὶ πύματα νῦν ἐνθάδε δειπνήσειαν·οἳ θάμʼ ἀγειρόμενοι βίοτον κατακείρετε πολλόν,κτῆσιν Τηλεμάχοιο δαΐφρονος· οὐδέ τι πατρῶνὑμετέρων τὸ πρόσθεν ἀκούετε, παῖδες ἐόντες,οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκε μεθʼ ὑμετέροισι τοκεῦσιν,οὔτε τινὰ ῥέξας ἐξαίσιον οὔτε τι εἰπὼνἐν δήμῳ, ἥ τʼ ἐστὶ δίκη θείων βασιλήων·ἄλλον κʼ ἐχθαίρῃσι βροτῶν, ἄλλον κε φιλοίη.κεῖνος δʼ οὔ ποτε πάμπαν ἀτάσθαλον ἄνδρα ἐώργει.ἀλλʼ ὁ μὲν ὑμέτερος θυμὸς καὶ ἀεικέα ἔργαφαίνεται, οὐδέ τίς ἐστι χάρις μετόπισθʼ ἐυεργέων.
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε Μέδων πεπνυμένα εἰδώς·αἲ γὰρ δή, βασίλεια, τόδε πλεῖστον κακὸν εἴη.ἀλλὰ πολὺ μεῖζόν τε καὶ ἀργαλεώτερον ἄλλομνηστῆρες φράζονται, ὃ μὴ τελέσειε Κρονίων·Τηλέμαχον μεμάασι κατακτάμεν ὀξέι χαλκῷοἴκαδε νισόμενον· ὁ δʼ ἔβη μετὰ πατρὸς ἀκουὴνἐς Πύλον ἠγαθέην ἠδʼ ἐς Λακεδαίμονα δῖαν.
ὣς φάτο, τῆς δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον
ἦτορ,δὴν δέ μιν ἀμφασίη ἐπέων λάβε· τὼ δέ οἱ ὄσσεδακρυόφι πλῆσθεν, θαλερὴ δέ οἱ ἔσχετο φωνή.ὀψὲ δὲ δή μιν ἔπεσσιν ἀμειβομένη προσέειπε·κῆρυξ, τίπτε δέ μοι πάϊς οἴχεται; οὐδέ τί μιν
χρεὼνηῶν ὠκυπόρων ἐπιβαινέμεν, αἵ θʼ ἁλὸς ἵπποιἀνδράσι γίγνονται, περόωσι δὲ πουλὺν ἐφʼ ὑγρήν.ἦ ἵνα μηδʼ ὄνομʼ αὐτοῦ ἐν ἀνθρώποισι λίπηται;
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Μέδων πεπνυμένα εἰδώς·οὐκ οἶδʼ ἤ τίς μιν θεὸς ὤρορεν, ἦε καὶ αὐτοῦθυμὸς ἐφωρμήθη ἴμεν ἐς Πύλον, ὄφρα πύθηταιπατρὸς ἑοῦ ἢ νόστον ἢ ὅν τινα πότμον ἐπέσπεν.
ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη κατὰ δῶμʼ Ὀδυσῆος.τὴν δʼ ἄχος ἀμφεχύθη θυμοφθόρον, οὐδʼ ἄρʼ ἔτʼ ἔτληδίφρῳ ἐφέζεσθαι πολλῶν κατὰ οἶκον ἐόντων,ἀλλʼ ἄρʼ ἐπʼ οὐδοῦ ἷζε πολυκμήτου θαλάμοιοοἴκτρʼ ὀλοφυρομένη· περὶ δὲ δμῳαὶ μινύριζονπᾶσαι, ὅσαι κατὰ δώματʼ ἔσαν νέαι ἠδὲ παλαιαί.τῇς δʼ ἁδινὸν γοόωσα μετηύδα Πηνελόπεια·κλῦτε, φίλαι· πέρι γάρ μοι Ὀλύμπιος ἄλγεʼ
ἔδωκενἐκ πασέων, ὅσσαι μοι ὁμοῦ τράφεν ἠδʼ ἐγένοντο·ἣ πρὶν μὲν πόσιν ἐσθλὸν ἀπώλεσα θυμολέοντα,παντοίῃς ἀρετῇσι κεκασμένον ἐν Δαναοῖσιν,ἐσθλόν, τοῦ κλέος εὐρὺ καθʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος.νῦν αὖ παῖδʼ ἀγαπητὸν ἀνηρείψαντο θύελλαιἀκλέα ἐκ μεγάρων, οὐδʼ ὁρμηθέντος ἄκουσα.σχέτλιαι, οὐδʼ ὑμεῖς περ ἐνὶ φρεσὶ θέσθε ἑκάστηἐκ λεχέων μʼ ἀνεγεῖραι, ἐπιστάμεναι σάφα θυμῷ,ὁππότʼ ἐκεῖνος ἔβη κοίλην ἐπὶ νῆα μέλαιναν.εἰ γὰρ ἐγὼ πυθόμην ταύτην ὁδὸν ὁρμαίνοντα,τῷ κε μάλʼ ἤ κεν ἔμεινε καὶ ἐσσύμενός περ ὁδοῖο,ἤ κέ με τεθνηκυῖαν ἐνὶ μεγάροισιν ἔλειπεν.ἀλλά τις ὀτρηρῶς Δολίον καλέσειε γέροντα,δμῶʼ ἐμόν, ὅν μοι δῶκε πατὴρ ἔτι δεῦρο κιούσῃ,καί μοι κῆπον ἔχει πολυδένδρεον, ὄφρα τάχισταΛαέρτῃ τάδε πάντα παρεζόμενος καταλέξῃ,εἰ δή πού τινα κεῖνος ἐνὶ φρεσὶ μῆτιν ὑφήναςἐξελθὼν λαοῖσιν ὀδύρεται, οἳ μεμάασινὃν καὶ Ὀδυσσῆος φθῖσαι γόνον ἀντιθέοιο.
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·νύμφα φίλη, σὺ μὲν ἄρ με κατάκτανε νηλέι χαλκῷἢ ἔα ἐν μεγάρῳ· μῦθον δέ τοι οὐκ ἐπικεύσω.ᾔδεʼ ἐγὼ τάδε πάντα, πόρον δέ οἱ ὅσσʼ ἐκέλευε,σῖτον καὶ μέθυ ἡδύ· ἐμεῦ δʼ ἕλετο μέγαν ὅρκονμὴ πρὶν σοὶ ἐρέειν, πρὶν δωδεκάτην γε γενέσθαιἢ σʼ αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι,ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃς.ἀλλʼ ὑδρηναμένη, καθαρὰ χροῒ εἵμαθʼ ἑλοῦσα,εἰς ὑπερῷʼ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶνεὔχεʼ Ἀθηναίῃ κούρῃ Διὸς αἰγιόχοιο·ἡ γάρ κέν μιν ἔπειτα καὶ ἐκ θανάτοιο σαώσαι.μηδὲ γέροντα κάκου κεκακωμένον· οὐ γὰρ ὀίωπάγχυ θεοῖς μακάρεσσι γονὴν Ἀρκεισιάδαοἔχθεσθʼ, ἀλλʼ ἔτι πού τις ἐπέσσεται ὅς κεν ἔχῃσιδώματά θʼ ὑψερεφέα καὶ ἀπόπροθι πίονας ἀγρούς.
ὣς φάτο, τῆς δʼ εὔνησε γόον, σχέθε δʼ ὄσσε
γόοιο.ἡ δʼ ὑδρηναμένη, καθαρὰ χροῒ εἵμαθʼ ἑλοῦσαεἰς ὑπερῷʼ ἀνέβαινε σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξίν,ἐν δʼ ἔθετʼ οὐλοχύτας κανέῳ, ἠρᾶτο δʼ Ἀθήνῃ·κλῦθί μευ, αἰγιόχοιο Διὸς τέκος, Ἀτρυτώνη,εἴ ποτέ τοι πολύμητις ἐνὶ μεγάροισιν Ὀδυσσεὺςἢ βοὸς ἢ ὄϊος κατὰ πίονα μηρίʼ ἔκηε,τῶν νῦν μοι μνῆσαι, καί μοι φίλον υἷα σάωσον,μνηστῆρας δʼ ἀπάλαλκε κακῶς ὑπερηνορέοντας.
ὣς εἰποῦσʼ ὀλόλυξε, θεὰ δέ οἱ ἔκλυεν ἀρῆς.μνηστῆρες δʼ ὁμάδησαν ἀνὰ μέγαρα σκιόεντα·ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·ἦ μάλα δὴ γάμον ἄμμι πολυμνήστη βασίλειαἀρτύει, οὐδέ τι οἶδεν ὅ οἱ φόνος υἷι τέτυκται.
ὣς ἄρα τις εἴπεσκε, τὰ δʼ οὐκ ἴσαν ὡς ἐτέτυκτο.τοῖσιν δʼ Ἀντίνοος ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·δαιμόνιοι, μύθους μὲν ὑπερφιάλους ἀλέασθεπάντας ὁμῶς, μή πού τις ἀπαγγείλῃσι καὶ εἴσω.ἀλλʼ ἄγε σιγῇ τοῖον ἀναστάντες τελέωμενμῦθον, ὃ δὴ καὶ πᾶσιν ἐνὶ φρεσὶν ἤραρεν ἡμῖν.
ὣς εἰπὼν ἐκρίνατʼ ἐείκοσι φῶτας ἀρίστους,βὰν δʼ ἰέναι ἐπὶ νῆα θοὴν καὶ θῖνα θαλάσσης.νῆα μὲν οὖν πάμπρωτον ἁλὸς βένθοσδε ἔρυσσαν,ἐν δʼ ἱστόν τʼ ἐτίθεντο καὶ ἱστία νηὶ μελαίνῃ,ἠρτύναντο δʼ ἐρετμὰ τροποῖς ἐν δερματίνοισιν,πάντα κατὰ μοῖραν, ἀνά θʼ ἱστία λευκὰ πέτασσαν·τεύχεα δέ σφʼ ἤνεικαν ὑπέρθυμοι θεράποντες.ὑψοῦ δʼ ἐν νοτίῳ τήν γʼ ὥρμισαν, ἐκ δʼ ἔβαν αὐτοί·ἔνθα δὲ δόρπον ἕλοντο, μένον δʼ ἐπὶ ἕσπερον ἐλθεῖν.ἡ δʼ ὑπερωίῳ αὖθι περίφρων Πηνελόπειακεῖτʼ ἄρʼ ἄσιτος, ἄπαστος ἐδητύος ἠδὲ ποτῆτος,ὁρμαίνουσʼ ἤ οἱ θάνατον φύγοι υἱὸς ἀμύμων,ἦ ὅ γʼ ὑπὸ μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισι δαμείη.ὅσσα δὲ μερμήριξε λέων ἀνδρῶν ἐν ὁμίλῳδείσας, ὁππότε μιν δόλιον περὶ κύκλον ἄγωσι,τόσσα μιν ὁρμαίνουσαν ἐπήλυθε νήδυμος ὕπνος·εὗδε δʼ ἀνακλινθεῖσα, λύθεν δέ οἱ ἅψεα πάντα.ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·εἴδωλον ποίησε, δέμας δʼ ἤικτο γυναικί,Ἰφθίμῃ, κούρῃ μεγαλήτορος Ἰκαρίοιο,τὴν Εὔμηλος ὄπυιε Φερῇς ἔνι οἰκία ναίων.πέμπε δέ μιν πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο,ἧος Πηνελόπειαν ὀδυρομένην γοόωσανπαύσειε κλαυθμοῖο γόοιό τε δακρυόεντος.ἐς θάλαμον δʼ εἰσῆλθε παρὰ κληῖδος ἱμάντα,στῆ δʼ ἄρʼ ὑπὲρ κεφαλῆς, καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·εὕδεις, Πηνελόπεια, φίλον τετιημένη ἦτορ;οὐ μέν σʼ οὐδὲ ἐῶσι θεοὶ ῥεῖα ζώοντεςκλαίειν οὐδʼ ἀκάχησθαι, ἐπεί ῥʼ ἔτι νόστιμός ἐστισὸς παῖς· οὐ μὲν γάρ τι θεοῖς ἀλιτήμενός ἐστι.
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια,ἡδὺ μάλα κνώσσουσʼ ἐν ὀνειρείῃσι πύλῃσιν·τίπτε, κασιγνήτη, δεῦρʼ ἤλυθες; οὔ τι πάρος
γεπωλέʼ, ἐπεὶ μάλα πολλὸν ἀπόπροθι δώματα ναίεις·καί με κέλεαι παύσασθαι ὀιζύος ἠδʼ ὀδυνάωνπολλέων, αἵ μʼ ἐρέθουσι κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,ἣ πρὶν μὲν πόσιν ἐσθλὸν ἀπώλεσα θυμολέοντα,παντοίῃς ἀρετῇσι κεκασμένον ἐν Δαναοῖσιν,ἐσθλόν, τοῦ κλέος εὐρὺ καθʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος·νῦν αὖ παῖς ἀγαπητὸς ἔβη κοίλης ἐπὶ νηός,νήπιος, οὔτε πόνων ἐὺ εἰδὼς οὔτʼ ἀγοράων.τοῦ δὴ ἐγὼ καὶ μᾶλλον ὀδύρομαι ἤ περ ἐκείνου·τοῦ δʼ ἀμφιτρομέω καὶ δείδια, μή τι πάθῃσιν,ἢ ὅ γε τῶν ἐνὶ δήμῳ, ἵνʼ οἴχεται, ἢ ἐνὶ πόντῳ·δυσμενέες γὰρ πολλοὶ ἐπʼ αὐτῷ μηχανόωνται,ἱέμενοι κτεῖναι πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενον προσέφη εἴδωλον ἀμαυρόν·θάρσει, μηδέ τι πάγχυ μετὰ φρεσὶ δείδιθι λίην·τοίη γάρ οἱ πομπὸς ἅμʼ ἔρχεται, ἥν τε καὶ ἄλλοιἀνέρες ἠρήσαντο παρεστάμεναι, δύναται γάρ,Παλλὰς Ἀθηναίη· σὲ δʼ ὀδυρομένην ἐλεαίρει·ἣ νῦν με προέηκε τεῒν τάδε μυθήσασθαι.
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·εἰ μὲν δὴ θεός ἐσσι θεοῖό τε ἔκλυες αὐδῆς,εἰ δʼ ἄγε μοι καὶ κεῖνον ὀιζυρὸν κατάλεξον,ἤ που ἔτι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο,ἦ ἤδη τέθνηκε καὶ εἰν Ἀίδαο δόμοισι.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενον προσέφη εἴδωλον ἀμαυρόν·οὐ μέν τοι κεῖνόν γε διηνεκέως ἀγορεύσω,ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκε· κακὸν δʼ ἀνεμώλια βάζειν.
ὣς εἰπὸν σταθμοῖο παρὰ κληῖδα λιάσθηἐς πνοιὰς ἀνέμων. ἡ δʼ ἐξ ὕπνου ἀνόρουσεκούρη Ἰκαρίοιο· φίλον δέ οἱ ἦτορ ἰάνθη,ὥς οἱ ἐναργὲς ὄνειρον ἐπέσσυτο νυκτὸς ἀμολγῷ.μνηστῆρες δʼ ἀναβάντες ἐπέπλεον ὑγρὰ κέλευθαΤηλεμάχῳ φόνον αἰπὺν ἐνὶ φρεσὶν ὁρμαίνοντες.ἔστι δέ τις νῆσος μέσσῃ ἁλὶ πετρήεσσα,μεσσηγὺς Ἰθάκης τε Σάμοιό τε παιπαλοέσσης,Ἀστερίς, οὐ μεγάλη· λιμένες δʼ ἔνι ναύλοχοι αὐτῇἀμφίδυμοι· τῇ τόν γε μένον λοχόωντες Ἀχαιοί.
Ἠὼς δʼ ἐκ λεχέων παρʼ ἀγαυοῦ Τιθωνοῖοὤρνυθʼ, ἵνʼ ἀθανάτοισι φόως φέροι ἠδὲ βροτοῖσιν·οἱ δὲ θεοὶ θῶκόνδε καθίζανον, ἐν δʼ ἄρα τοῖσιΖεὺς ὑψιβρεμέτης, οὗ τε κράτος ἐστὶ μέγιστον.τοῖσι δʼ Ἀθηναίη λέγε κήδεα πόλλʼ Ὀδυσῆοςμνησαμένη· μέλε γάρ οἱ ἐὼν ἐν δώμασι νύμφης·Ζεῦ πάτερ ἠδʼ ἄλλοι μάκαρες θεοὶ αἰὲν
ἐόντες,μή τις ἔτι πρόφρων ἀγανὸς καὶ ἤπιος ἔστωσκηπτοῦχος βασιλεύς, μηδὲ φρεσὶν αἴσιμα εἰδώς,ἀλλʼ αἰεὶ χαλεπός τʼ εἴη καὶ αἴσυλα ῥέζοι·ὡς οὔ τις μέμνηται Ὀδυσσῆος θείοιολαῶν οἷσιν ἄνασσε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν.ἀλλʼ ὁ μὲν ἐν νήσῳ κεῖται κρατέρʼ ἄλγεα πάσχωννύμφης ἐν μεγάροισι Καλυψοῦς, ἥ μιν ἀνάγκῃἴσχει· ὁ δʼ οὐ δύναται ἣν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι·οὐ γάρ οἱ πάρα νῆες ἐπήρετμοι καὶ ἑταῖροι,οἵ κέν μιν πέμποιεν ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης.νῦν αὖ παῖδʼ ἀγαπητὸν ἀποκτεῖναι μεμάασινοἴκαδε νισόμενον· ὁ δʼ ἔβη μετὰ πατρὸς ἀκουὴνἐς Πύλον ἠγαθέην ἠδʼ ἐς Λακεδαίμονα δῖαν.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων.οὐ γὰρ δὴ τοῦτον μὲν ἐβούλευσας νόον αὐτή,ὡς ἦ τοι κείνους Ὀδυσεὺς ἀποτίσεται ἐλθών;Τηλέμαχον δὲ σὺ πέμψον ἐπισταμένως, δύνασαι γάρ,ὥς κε μάλʼ ἀσκηθὴς ἣν πατρίδα γαῖαν ἵκηται,μνηστῆρες δʼ ἐν νηὶ· παλιμπετὲς ἀπονέωνται.
ἦ ῥα καὶ Ἑρμείαν, υἱὸν φίλον, ἀντίον ηὔδα·Ἑρμεία, σὺ γὰρ αὖτε τά τʼ ἄλλα περ ἄγγελός ἐσσι,νύμφῃ ἐυπλοκάμῳ εἰπεῖν νημερτέα βουλήν,νόστον Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος, ὥς κε νέηταιοὔτε θεῶν πομπῇ οὔτε θνητῶν ἀνθρώπων·ἀλλʼ ὅ γʼ ἐπὶ σχεδίης πολυδέσμου πήματα πάσχωνἤματί κʼ εἰκοστῷ Σχερίην ἐρίβωλον ἵκοιτο,Φαιήκων ἐς γαῖαν, οἳ ἀγχίθεοι γεγάασιν,οἵ κέν μιν περὶ κῆρι θεὸν ὣς τιμήσουσιν,πέμψουσιν δʼ ἐν νηὶ φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν,χαλκόν τε χρυσόν τε ἅλις ἐσθῆτά τε δόντες,πόλλʼ, ὅσʼ ἂν οὐδέ ποτε Τροίης ἐξήρατʼ Ὀδυσσεύς,εἴ περ ἀπήμων ἦλθε, λαχὼν ἀπὸ ληίδος αἶσαν.ὣς γάρ οἱ μοῖρʼ ἐστὶ φίλους τʼ ἰδέειν καὶ ἱκέσθαιοἶκον ἐς ὑψόροφον καὶ ἑὴν ἐς πατρίδα γαῖαν.
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε διάκτορος ἀργεϊφόντης.αὐτίκʼ ἔπειθʼ ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,ἀμβρόσια χρύσεια, τά μιν φέρον ἠμὲν ἐφʼ ὑγρὴνἠδʼ ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν ἅμα πνοιῇς ἀνέμοιο.εἵλετο δὲ ῥάβδον, τῇ τʼ ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει,ὧν ἐθέλει, τοὺς δʼ αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει.τὴν μετὰ χερσὶν ἔχων πέτετο κρατὺς ἀργεϊφόντης.Πιερίην δʼ ἐπιβὰς ἐξ αἰθέρος ἔμπεσε πόντῳ·σεύατʼ ἔπειτʼ ἐπὶ κῦμα λάρῳ ὄρνιθι ἐοικώς,ὅς τε κατὰ δεινοὺς κόλπους ἁλὸς ἀτρυγέτοιοἰχθῦς ἀγρώσσων πυκινὰ πτερὰ δεύεται ἅλμῃ·τῷ ἴκελος πολέεσσιν ὀχήσατο κύμασιν Ἑρμῆς.ἀλλʼ ὅτε δὴ τὴν νῆσον ἀφίκετο τηλόθʼ ἐοῦσαν,ἔνθʼ ἐκ πόντου βὰς ἰοειδέος ἤπειρόνδεἤιεν, ὄφρα μέγα σπέος ἵκετο, τῷ ἔνι νύμφηναῖεν ἐυπλόκαμος· τὴν δʼ ἔνδοθι τέτμεν ἐοῦσαν.πῦρ μὲν ἐπʼ ἐσχαρόφιν μέγα καίετο, τηλόσε δʼ ὀδμὴκέδρου τʼ εὐκεάτοιο θύου τʼ ἀνὰ νῆσον ὀδώδειδαιομένων· ἡ δʼ ἔνδον ἀοιδιάουσʼ ὀπὶ καλῇἱστὸν ἐποιχομένη χρυσείῃ κερκίδʼ ὕφαινεν.ὕλη δὲ σπέος ἀμφὶ πεφύκει τηλεθόωσα,κλήθρη τʼ αἴγειρός τε καὶ εὐώδης κυπάρισσος.ἔνθα δέ τʼ ὄρνιθες τανυσίπτεροι εὐνάζοντο,σκῶπές τʼ ἴρηκές τε τανύγλωσσοί τε κορῶναιεἰνάλιαι, τῇσίν τε θαλάσσια ἔργα μέμηλεν.ἡ δʼ αὐτοῦ τετάνυστο περὶ σπείους γλαφυροῖοἡμερὶς ἡβώωσα, τεθήλει δὲ σταφυλῇσι.κρῆναι δʼ ἑξείης πίσυρες ῥέον ὕδατι λευκῷ,πλησίαι ἀλλήλων τετραμμέναι ἄλλυδις ἄλλη.ἀμφὶ δὲ λειμῶνες μαλακοὶ ἴου ἠδὲ σελίνουθήλεον. ἔνθα κʼ ἔπειτα καὶ ἀθάνατός περ ἐπελθὼνθηήσαιτο ἰδὼν καὶ τερφθείη φρεσὶν ᾗσιν.ἔνθα στὰς θηεῖτο διάκτορος ἀργεϊφόντης.αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πάντα ἑῷ θηήσατο θυμῷ,αὐτίκʼ ἄρʼ εἰς εὐρὺ σπέος ἤλυθεν. οὐδέ μιν ἄντηνἠγνοίησεν ἰδοῦσα Καλυψώ, δῖα θεάων·οὐ γάρ τʼ ἀγνῶτες θεοὶ ἀλλήλοισι πέλονταιἀθάνατοι, οὐδʼ εἴ τις ἀπόπροθι δώματα ναίει.οὐδʼ ἄρʼ Ὀδυσσῆα μεγαλήτορα ἔνδον ἔτετμεν,ἀλλʼ ὅ γʼ ἐπʼ ἀκτῆς κλαῖε καθήμενος, ἔνθα πάρος περ,δάκρυσι καὶ στοναχῇσι καὶ ἄλγεσι θυμὸν ἐρέχθων.πόντον ἐπʼ ἀτρύγετον δερκέσκετο δάκρυα λείβων.Ἑρμείαν δʼ ἐρέεινε Καλυψώ, δῖα θεάων,ἐν θρόνῳ ἱδρύσασα φαεινῷ σιγαλόεντι·τίπτε μοι, Ἑρμεία χρυσόρραπι, εἰλήλουθαςαἰδοῖός τε φίλος τε; πάρος γε μὲν οὔ τι θαμίζεις.αὔδα ὅ τι φρονέεις· τελέσαι δέ με θυμὸς ἄνωγεν,εἰ δύναμαι τελέσαι γε καὶ εἰ τετελεσμένον ἐστίν.ἀλλʼ ἕπεο προτέρω, ἵνα τοι πὰρ ξείνια θείω.
ὥς ἄρα φωνήσασα θεὰ παρέθηκε τράπεζανἀμβροσίης πλήσασα, κέρασσε δὲ νέκταρ ἐρυθρόν.αὐτὰρ ὁ πῖνε καὶ ἦσθε διάκτορος ἀργεϊφόντης.αὐτὰρ ἐπεὶ δείπνησε καὶ ἤραρε θυμὸν ἐδωδῇ,καὶ τότε δή μιν ἔπεσσιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·εἰρωτᾷς μʼ ἐλθόντα θεὰ θεόν· αὐτὰρ ἐγώ τοινημερτέως τὸν μῦθον ἐνισπήσω· κέλεαι γάρ.Ζεὺς ἐμέ γʼ ἠνώγει δεῦρʼ ἐλθέμεν οὐκ ἐθέλοντα·τίς δʼ ἂν ἑκὼν τοσσόνδε διαδράμοι ἁλμυρὸν ὕδωρἄσπετον; οὐδέ τις ἄγχι βροτῶν πόλις, οἵ τε θεοῖσινἱερά τε ῥέζουσι καὶ ἐξαίτους ἑκατόμβας.ἀλλὰ μάλʼ οὔ πως ἔστι Διὸς νόον αἰγιόχοιοοὔτε παρεξελθεῖν ἄλλον θεὸν οὔθʼ ἁλιῶσαι.φησί τοι ἄνδρα παρεῖναι ὀιζυρώτατον ἄλλων,τῶν ἀνδρῶν, οἳ ἄστυ πέρι Πριάμοιο μάχοντοεἰνάετες, δεκάτῳ δὲ πόλιν πέρσαντες ἔβησανοἴκαδʼ· ἀτὰρ ἐν νόστῳ Ἀθηναίην ἀλίτοντο,ἥ σφιν ἐπῶρσʼ ἄνεμόν τε κακὸν καὶ κύματα μακρά.ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἀπέφθιθεν ἐσθλοὶ ἑταῖροι,τὸν δʼ ἄρα δεῦρʼ ἄνεμός τε φέρων καὶ κῦμα πέλασσε.τὸν νῦν σʼ ἠνώγειν ἀποπεμπέμεν ὅττι τάχιστα·οὐ γάρ οἱ τῇδʼ αἶσα φίλων ἀπονόσφιν ὀλέσθαι,ἀλλʼ ἔτι οἱ μοῖρʼ ἐστὶ φίλους τʼ ἰδέειν καὶ ἱκέσθαιοἶκον ἐς ὑψόροφον καὶ ἑὴν ἐς πατρίδα γαῖαν.
ὣς φάτο, ῥίγησεν δὲ Καλυψώ, δῖα θεάων,καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·σχέτλιοί ἐστε, θεοί, ζηλήμονες ἔξοχον ἄλλων,οἵ τε θεαῖς ἀγάασθε παρʼ ἀνδράσιν εὐνάζεσθαιἀμφαδίην, ἤν τίς τε φίλον ποιήσετʼ ἀκοίτην.ὣς μὲν ὅτʼ Ὠρίωνʼ ἕλετο ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,τόφρα οἱ ἠγάασθε θεοὶ ῥεῖα ζώοντες,ἧος ἐν Ὀρτυγίῃ χρυσόθρονος Ἄρτεμις ἁγνὴοἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχομένη κατέπεφνεν.ὣς δʼ ὁπότʼ Ἰασίωνι ἐυπλόκαμος Δημήτηρ,ᾧ θυμῷ εἴξασα, μίγη φιλότητι καὶ εὐνῇνειῷ ἔνι τριπόλῳ· οὐδὲ δὴν ἦεν ἄπυστοςΖεύς, ὅς μιν κατέπεφνε βαλὼν ἀργῆτι κεραυνῷ.ὥς δʼ αὖ νῦν μοι ἄγασθε, θεοί, βροτὸν ἄνδρα παρεῖναι.τὸν μὲν ἐγὼν ἐσάωσα περὶ τρόπιος βεβαῶταοἶον, ἐπεί οἱ νῆα θοὴν ἀργῆτι κεραυνῷΖεὺς ἔλσας ἐκέασσε μέσῳ ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ.ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἀπέφθιθεν ἐσθλοὶ ἑταῖροι,τὸν δʼ ἄρα δεῦρʼ ἄνεμός τε φέρων καὶ κῦμα πέλασσε.τὸν μὲν ἐγὼ φίλεόν τε καὶ ἔτρεφον, ἠδὲ ἔφασκονθήσειν ἀθάνατον καὶ ἀγήραον ἤματα πάντα.ἀλλʼ ἐπεὶ οὔ πως ἔστι Διὸς νόον αἰγιόχοιοοὔτε παρεξελθεῖν ἄλλον θεὸν οὔθʼ ἁλιῶσαι,ἐρρέτω, εἴ μιν κεῖνος ἐποτρύνει καὶ ἀνώγει,πόντον ἐπʼ ἀτρύγετον· πέμψω δέ μιν οὔ πῃ ἐγώ γε·οὐ γάρ μοι πάρα νῆες ἐπήρετμοι καὶ ἑταῖροι,οἵ κέν μιν πέμποιεν ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης.αὐτάρ οἱ πρόφρων ὑποθήσομαι, οὐδʼ ἐπικεύσω,ὥς κε μάλʼ ἀσκηθὴς ἣν πατρίδα γαῖαν ἵκηται.
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·οὕτω νῦν ἀπόπεμπε, Διὸς δʼ ἐποπίζεο μῆνιν,μή πώς τοι μετόπισθε κοτεσσάμενος χαλεπήνῃ.
ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη κρατὺς ἀργεϊφόντης·ἡ δʼ ἐπʼ Ὀδυσσῆα μεγαλήτορα πότνια νύμφηἤιʼ, ἐπεὶ δὴ Ζηνὸς ἐπέκλυεν ἀγγελιάων.τὸν δʼ ἄρʼ ἐπʼ ἀκτῆς εὗρε καθήμενον· οὐδέ ποτʼ ὄσσεδακρυόφιν τέρσοντο, κατείβετο δὲ γλυκὺς αἰὼννόστον ὀδυρομένῳ, ἐπεὶ οὐκέτι ἥνδανε νύμφη.ἀλλʼ ἦ τοι νύκτας μὲν ἰαύεσκεν καὶ ἀνάγκῃἐν σπέσσι γλαφυροῖσι παρʼ οὐκ ἐθέλων ἐθελούσῃ·ἤματα δʼ ἂμ πέτρῃσι καὶ ἠιόνεσσι καθίζωνδάκρυσι καὶ στοναχῇσι καὶ ἄλγεσι θυμὸν ἐρέχθωνπόντον ἐπʼ ἀτρύγετον δερκέσκετο δάκρυα λείβων.ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη προσεφώνεε δῖα θεάων·κάμμορε, μή μοι ἔτʼ ἐνθάδʼ ὀδύρεο, μηδέ τοι
αἰὼνφθινέτω· ἤδη γάρ σε μάλα πρόφρασσʼ ἀποπέμψω.ἀλλʼ ἄγε δούρατα μακρὰ ταμὼν ἁρμόζεο χαλκῷεὐρεῖαν σχεδίην· ἀτὰρ ἴκρια πῆξαι ἐπʼ αὐτῆςὑψοῦ, ὥς σε φέρῃσιν ἐπʼ ἠεροειδέα πόντον.αὐτὰρ ἐγὼ σῖτον καὶ ὕδωρ καὶ οἶνον ἐρυθρὸνἐνθήσω μενοεικέʼ, ἅ κέν τοι λιμὸν ἐρύκοι,εἵματά τʼ ἀμφιέσω· πέμψω δέ τοι οὖρον ὄπισθεν,ὥς κε μάλʼ ἀσκηθὴς σὴν πατρίδα γαῖαν ἵκηαι,αἴ κε θεοί γʼ ἐθέλωσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,οἵ μευ φέρτεροί εἰσι νοῆσαί τε κρῆναί τε.
ὣς φάτο, ῥίγησεν δὲ πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ἄλλο τι δὴ σύ, θεά, τόδε μήδεαι, οὐδέ τι πομπήν,ἥ με κέλεαι σχεδίῃ περάαν μέγα λαῖτμα θαλάσσης,δεινόν τʼ ἀργαλέον τε· τὸ δʼ οὐδʼ ἐπὶ νῆες ἐῖσαιὠκύποροι περόωσιν, ἀγαλλόμεναι Διὸς οὔρῳ.οὐδʼ ἂν ἐγὼν ἀέκητι σέθεν σχεδίης ἐπιβαίην,εἰ μή μοι τλαίης γε, θεά, μέγαν ὅρκον ὀμόσσαιμή τί μοι αὐτῷ πῆμα κακὸν βουλευσέμεν ἄλλο.
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ Καλυψὼ δῖα θεάων,χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·ἦ δὴ ἀλιτρός γʼ ἐσσὶ καὶ οὐκ ἀποφώλια εἰδώς,οἷον δὴ τὸν μῦθον ἐπεφράσθης ἀγορεῦσαι.ἴστω νῦν τόδε γαῖα καὶ οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεκαὶ τὸ κατειβόμενον Στυγὸς ὕδωρ, ὅς τε μέγιστοςὅρκος δεινότατός τε πέλει μακάρεσσι θεοῖσι,μή τί τοι αὐτῷ πῆμα κακὸν βουλευσέμεν ἄλλο.ἀλλὰ τὰ μὲν νοέω καὶ φράσσομαι, ἅσσʼ ἂν ἐμοί περαὐτῇ μηδοίμην, ὅτε με χρειὼ τόσον ἵκοι·καὶ γὰρ ἐμοὶ νόος ἐστὶν ἐναίσιμος, οὐδέ μοι αὐτῇθυμὸς ἐνὶ στήθεσσι σιδήρεος, ἀλλʼ ἐλεήμων.
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο δῖα θεάωνκαρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.ἷξον δὲ σπεῖος γλαφυρὸν θεὸς ἠδὲ καὶ ἀνήρ,καί ῥʼ ὁ μὲν ἔνθα καθέζετʼ ἐπὶ θρόνου ἔνθεν ἀνέστηἙρμείας, νύμφη δʼ ἐτίθει πάρα πᾶσαν ἐδωδήν,ἔσθειν καὶ πίνειν, οἷα βροτοὶ ἄνδρες ἔδουσιν·αὐτὴ δʼ ἀντίον ἷζεν Ὀδυσσῆος θείοιο,τῇ δὲ παρʼ ἀμβροσίην δμῳαὶ καὶ νέκταρ ἔθηκαν.οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.αὐτὰρ ἐπεὶ τάρπησαν ἐδητύος ἠδὲ ποτῆτος,τοῖς ἄρα μύθων ἦρχε Καλυψώ, δῖα θεάων·διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ,οὕτω δὴ οἶκόνδε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαναὐτίκα νῦν ἐθέλεις ἰέναι; σὺ δὲ χαῖρε καὶ ἔμπης.εἴ γε μὲν εἰδείης σῇσι φρεσὶν ὅσσα τοι αἶσακήδεʼ ἀναπλῆσαι, πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι,ἐνθάδε κʼ αὖθι μένων σὺν ἐμοὶ τόδε δῶμα φυλάσσοιςἀθάνατός τʼ εἴης, ἱμειρόμενός περ ἰδέσθαισὴν ἄλοχον, τῆς τʼ αἰὲν ἐέλδεαι ἤματα πάντα.οὐ μέν θην κείνης γε χερείων εὔχομαι εἶναι,οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, ἐπεὶ οὔ πως οὐδὲ ἔοικενθνητὰς ἀθανάτῃσι δέμας καὶ εἶδος ἐρίζειν.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις
Ὀδυσσεύς·πότνα θεά, μή μοι τόδε χώεο· οἶδα καὶ αὐτὸςπάντα μάλʼ, οὕνεκα σεῖο περίφρων Πηνελόπειαεἶδος ἀκιδνοτέρη μέγεθός τʼ εἰσάντα ἰδέσθαι·ἡ μὲν γὰρ βροτός ἐστι, σὺ δʼ ἀθάνατος καὶ ἀγήρως.ἀλλὰ καὶ ὣς ἐθέλω καὶ ἐέλδομαι ἤματα πάνταοἴκαδέ τʼ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι.εἰ δʼ αὖ τις ῥαίῃσι θεῶν ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ,τλήσομαι ἐν στήθεσσιν ἔχων ταλαπενθέα θυμόν·ἤδη γὰρ μάλα πολλὰ πάθον καὶ πολλὰ μόγησακύμασι καὶ πολέμῳ· μετὰ καὶ τόδε τοῖσι γενέσθω.
ὣς ἔφατʼ, ἠέλιος δʼ ἄρʼ ἔδυ καὶ ἐπὶ κνέφας
ἦλθεν·ἐλθόντες δʼ ἄρα τώ γε μυχῷ σπείους γλαφυροῖοτερπέσθην φιλότητι, παρʼ ἀλλήλοισι μένοντες.ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,αὐτίχʼ ὁ μὲν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε ἕννυτʼ Ὀδυσσεύς,αὐτὴ δʼ ἀργύφεον φᾶρος μέγα ἕννυτο νύμφη,λεπτὸν καὶ χαρίεν, περὶ δὲ ζώνην βάλετʼ ἰξυῖκαλὴν χρυσείην, κεφαλῇ δʼ ἐφύπερθε καλύπτρην.καὶ τότʼ Ὀδυσσῆι μεγαλήτορι μήδετο πομπήν·δῶκέν οἱ πέλεκυν μέγαν, ἄρμενον ἐν παλάμῃσι,χάλκεον, ἀμφοτέρωθεν ἀκαχμένον· αὐτὰρ ἐν αὐτῷστειλειὸν περικαλλὲς ἐλάινον, εὖ ἐναρηρός·δῶκε δʼ ἔπειτα σκέπαρνον ἐύξοον· ἦρχε δʼ ὁδοῖονήσου ἐπʼ ἐσχατιῆς, ὅθι δένδρεα μακρὰ πεφύκει,