ἐνδυκέως φιλέων, πολλῶν κατὰ οἶκον ἐόντων,καί οἱ δῶρα πόρον ξεινήϊα, οἷα ἐῴκει.χρυσοῦ μέν οἱ δῶκʼ εὐεργέος ἑπτὰ τάλαντα,δῶκα δέ οἱ κρητῆρα πανάργυρον ἀνθεμόεντα,δώδεκα δʼ ἁπλοΐδας χλαίνας, τόσσους δὲ τάπητας,τόσσα δὲ φάρεα καλά, τόσους δʼ ἐπὶ τοῖσι χιτῶνας,χωρὶς δʼ αὖτε γυναῖκας, ἀμύμονα ἔργα ἰδυίας,τέσσαρας εἰδαλίμας, ἃς ἤθελεν αὐτὸς ἑλέσθαι.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα πατὴρ κατὰ δάκρυον
εἴβων·ξεῖνʼ, ἦ τοι μὲν γαῖαν ἱκάνεις, ἣν ἐρεείνεις,ὑβρισταὶ δʼ αὐτὴν καὶ ἀτάσθαλοι ἄνδρες ἔχουσιν·δῶρα δʼ ἐτώσια ταῦτα χαρίζεο, μυρίʼ ὀπάζων·εἰ γάρ μιν ζωόν γʼ ἐκίχεις Ἰθάκης ἐνὶ δήμῳ,τῷ κέν σʼ εὖ δώροισιν ἀμειψάμενος ἀπέπεμψεκαὶ ξενίῃ ἀγαθῇ ἡ γὰρ θέμις, ὅς τις ὑπάρξῃ.ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,πόστον δὴ ἔτος ἐστίν, ὅτε ξείνισσας ἐκεῖνονσὸν ξεῖνον δύστηνον, ἐμὸν παῖδʼ, εἴ ποτʼ ἔην γε,δύσμορον; ὅν που τῆλε φίλων καὶ πατρίδος αἴηςἠέ που ἐν πόντῳ φάγον ἰχθύες, ἢ ἐπὶ χέρσουθηρσὶ καὶ οἰωνοῖσιν ἕλωρ γένετʼ· οὐδέ ἑ μήτηρκλαῦσε περιστείλασα πατήρ θʼ, οἵ μιν τεκόμεσθα·οὐδʼ ἄλοχος πολύδωρος, ἐχέφρων Πηνελόπεια,κώκυσʼ ἐν λεχέεσσιν ἑὸν πόσιν, ὡς ἐπεῴκει,ὀφθαλμοὺς καθελοῦσα· τὸ γὰρ γέρας ἐστὶ θανόντων.καί μοι τοῦτʼ ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρʼ ἐῢ εἰδῶ·τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;ποῦ δὲ νηῦς ἕστηκε θοή, ἥ σʼ ἤγαγε δεῦροἀντιθέους θʼ ἑτάρους; ἦ ἔμπορος εἰλήλουθαςνηὸς ἐπʼ ἀλλοτρίης, οἱ δʼ ἐκβήσαντες ἔβησαν;
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις
Ὀδυσσεύς·τοιγὰρ ἐγώ τοι πάντα μάλʼ ἀτρεκέως καταλέξω.εἰμὶ μὲν ἐξ Ἀλύβαντος, ὅθι κλυτὰ δώματα ναίω,υἱὸς Ἀφείδαντος Πολυπημονίδαο ἄνακτος·αὐτὰρ ἐμοί γʼ ὄνομʼ ἐστὶν Ἐπήριτος· ἀλλά με δαίμωνπλάγξʼ ἀπὸ Σικανίης δεῦρʼ ἐλθέμεν οὐκ ἐθέλοντα·νηῦς δέ μοι ἥδʼ ἕστηκεν ἐπʼ ἀγροῦ νόσφι πόληος.αὐτὰρ Ὀδυσσῆϊ τόδε δὴ πέμπτον ἔτος ἐστίν,ἐξ οὗ κεῖθεν ἔβη καὶ ἐμῆς ἀπελήλυθε πάτρης,δύσμορος· ἦ τέ οἱ ἐσθλοὶ ἔσαν ὄρνιθες ἰόντι,δεξιοί, οἷς χαίρων μὲν ἐγὼν ἀπέπεμπον ἐκεῖνον,χαῖρε δὲ κεῖνος ἰών· θυμὸς δʼ ἔτι νῶϊν ἐώλπειμίξεσθαι ξενίῃ ἠδʼ ἀγλαὰ δῶρα διδώσειν.
ὣς φάτο, τὸν δʼ ἄχεος νεφέλη ἐκάλυψε μέλαινα·ἀμφοτέρῃσι δὲ χερσὶν ἑλὼν κόνιν αἰθαλόεσσανχεύατο κὰκ κεφαλῆς πολιῆς, ἁδινὰ στεναχίζων.τοῦ δʼ ὠρίνετο θυμός, ἀνὰ ῥῖνας δέ οἱ ἤδηδριμὺ μένος προὔτυψε φίλον πατέρʼ εἰσορόωντι.κύσσε δέ μιν περιφὺς ἐπιάλμενος, ἠδὲ προσηύδα·κεῖνος μέν τοι ὅδʼ αὐτὸς ἐγώ, πάτερ, ὃν σὺ
μεταλλᾷς,ἤλυθον εἰκοστῷ ἔτεϊ ἐς πατρίδα γαῖαν.ἀλλʼ ἴσχεο κλαυθμοῖο γόοιό τε δακρυόεντος.ἐκ γάρ τοι ἐρέω· μάλα δὲ χρὴ σπευδέμεν ἔμπης·μνηστῆρας κατέπεφνον ἐν ἡμετέροισι δόμοισι,λώβην τινύμενος θυμαλγέα καὶ κακὰ ἔργα.
τὸν δʼ αὖ Λαέρτης ἀπαμείβετο φώνησέν τε·εἰ μὲν δὴ Ὀδυσεύς γε ἐμὸς πάϊς ἐνθάδʼ ἱκάνεις,σῆμά τί μοι νῦν εἰπὲ ἀριφραδές, ὄφρα πεποίθω.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις
Ὀδυσσεύς·οὐλὴν μὲν πρῶτον τήνδε φράσαι ὀφθαλμοῖσι,τὴν ἐν Παρνησῷ μʼ ἔλασεν σῦς λευκῷ ὀδόντιοἰχόμενον· σὺ δέ με προΐεις καὶ πότνια μήτηρἐς πατέρʼ Αὐτόλυκον μητρὸς φίλον, ὄφρʼ ἂν ἑλοίμηνδῶρα, τὰ δεῦρο μολών μοι ὑπέσχετο καὶ κατένευσεν.εἰ δʼ ἄγε τοι καὶ δένδρεʼ ἐϋκτιμένην κατʼ ἀλωὴνεἴπω, ἅ μοί ποτʼ ἔδωκας, ἐγὼ δʼ ᾔτεόν σε ἕκασταπαιδνὸς ἐών, κατὰ κῆπον ἐπισπόμενος· διὰ δʼ αὐτῶνἱκνεύμεσθα, σὺ δʼ ὠνόμασας καὶ ἔειπες ἕκαστα.ὄγχνας μοι δῶκας τρισκαίδεκα καὶ δέκα μηλέας,συκέας τεσσαράκοντʼ· ὄρχους δέ μοι ὧδʼ ὀνόμηναςδώσειν πεντήκοντα, διατρύγιος δὲ ἕκαστοςἤην· ἔνθα δʼ ἀνὰ σταφυλαὶ παντοῖαι ἔασιν—ὁππότε δὴ Διὸς ὧραι ἐπιβρίσειαν ὕπερθεν.
ὣς φάτο, τοῦ δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον
ἦτορ,σήματʼ ἀναγνόντος τά οἱ ἔμπεδα πέφραδʼ Ὀδυσσεύς.ἀμφὶ δὲ παιδὶ φίλῳ βάλε πήχεε· τὸν δὲ ποτὶ οἷεἷλεν ἀποψύχοντα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἄμπνυτο καὶ ἐς φρένα θυμὸς ἀγέρθη,ἐξαῦτις μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπε·Ζεῦ πάτερ, ἦ ῥα ἔτʼ ἔστε θεοὶ κατὰ μακρὸν
Ὄλυμπον,εἰ ἐτεὸν μνηστῆρες ἀτάσθαλον ὕβριν ἔτισαν.νῦν δʼ αἰνῶς δείδοικα κατὰ φρένα μὴ τάχα πάντεςἐνθάδʼ ἐπέλθωσιν Ἰθακήσιοι, ἀγγελίας δὲπάντη ἐποτρύνωσι Κεφαλλήνων πολίεσσι.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις
Ὀδυσσεύς·θάρσει, μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων.ἀλλʼ ἴομεν προτὶ οἶκον, ὃς ὀρχάτου ἐγγύθι κεῖται·ἔνθα δὲ Τηλέμαχον καὶ βουκόλον ἠδὲ συβώτηνπροὔπεμψʼ, ὡς ἂν δεῖπνον ἐφοπλίσσωσι τάχιστα.
ὣς ἄρα φωνήσαντε βάτην πρὸς δώματα καλά.οἱ δʼ ὅτε δή ῥʼ ἵκοντο δόμους εὖ ναιετάοντας,εὗρον Τηλέμαχον καὶ βουκόλον ἠδὲ συβώτηνταμνομένους κρέα πολλὰ κερῶντάς τʼ αἴθοπα οἶνον.τόφρα δὲ Λαέρτην μεγαλήτορα ᾧ ἐνὶ οἴκῳἀμφίπολος Σικελὴ λοῦσεν καὶ χρῖσεν ἐλαίῳ,ἀμφὶ δʼ ἄρα χλαῖναν καλὴν βάλεν· αὐτὰρ Ἀθήνηἄγχι παρισταμένη μέλεʼ ἤλδανε ποιμένι λαῶν,μείζονα δʼ ἠὲ πάρος καὶ πάσσονα θῆκεν ἰδέσθαι.ἐκ δʼ ἀσαμίνθου βῆ· θαύμαζε δέ μιν φίλος υἱός,ὡς ἴδεν ἀθανάτοισι θεοῖς ἐναλίγκιον ἄντην·καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ὦ πάτερ, ἦ μάλα τίς σε θεῶν αἰειγενετάωνεἶδός τε μέγεθός τε ἀμείνονα θῆκεν ἰδέσθαι.
τὸν δʼ αὖ Λαέρτης πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·αἲ γάρ, Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον,οἷος Νήρικον εἷλον, ἐϋκτίμενον πτολίεθρον,ἀκτὴν ἠπείροιο, Κεφαλλήνεσσιν ἀνάσσων,τοῖος ἐών τοι χθιζὸς ἐν ἡμετέροισι δόμοισιν,τεύχεʼ ἔχων ὤμοισιν, ἐφεστάμεναι καὶ ἀμύνεινἄνδρας μνηστῆρας· τῷ κε σφέων γούνατʼ ἔλυσαπολλῶν ἐν μεγάροισι, σὺ δὲ φρένας ἔνδον ἐγήθεις.
ὣς οἷ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον.οἱ δʼ ἐπεὶ οὖν παύσαντο πόνου τετύκοντό τε δαῖτα,ἑξείης ἕζοντο κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε·ἔνθʼ οἱ μὲν δείπνῳ ἐπεχείρεον, ἀγχίμολον δὲἦλθʼ ὁ γέρων Δολίος, σὺν δʼ υἱεῖς τοῖο γέροντος,