αὐτοδίδακτος δʼ εἰμί, θεὸς δέ μοι ἐν φρεσὶν οἴμαςπαντοίας ἐνέφυσεν· ἔοικα δέ τοι παραείδεινὥς τε θεῷ· τῷ μή με λιλαίεο δειροτομῆσαι.καί κεν Τηλέμαχος τάδε γʼ εἴποι, σὸς φίλος υἱός,ὡς ἐγὼ οὔ τι ἑκὼν ἐς σὸν δόμον οὐδὲ χατίζωνπωλεύμην μνηστῆρσιν ἀεισόμενος μετὰ δαῖτας,ἀλλὰ πολὺ πλέονες καὶ κρείσσονες ἦγον ἀνάγκῃ.
ὣς φάτο, τοῦ δʼ ἤκουσʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο,αἶψα δʼ ἑὸν πατέρα προσεφώνεεν ἐγγὺς ἐόντα·ἴσχεο μηδέ τι τοῦτον ἀναίτιον οὔταε χαλκῷ·καὶ κήρυκα Μέδοντα σαώσομεν, ὅς τέ μευ αἰεὶοἴκῳ ἐν ἡμετέρῳ κηδέσκετο παιδὸς ἐόντος,εἰ δὴ μή μιν ἔπεφνε Φιλοίτιος ἠὲ συβώτης,ἠὲ σοὶ ἀντεβόλησεν ὀρινομένῳ κατὰ δῶμα.
ὣς φάτο, τοῦ δʼ ἤκουσε Μέδων πεπνυμένα εἰδώς·πεπτηὼς γὰρ ἔκειτο ὑπὸ θρόνον, ἀμφὶ δὲ δέρμαἕστο βοὸς νεόδαρτον, ἀλύσκων κῆρα μέλαιναν.αἶψα δʼ ἀπὸ θρόνου ὦρτο, θοῶς δʼ ἀπέδυνε βοείην.Τηλέμαχον δʼ ἄρʼ ἔπειτα προσαΐξας λάβε γούνων,καί μιν λισσόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ὦ φίλʼ, ἐγὼ μὲν ὅδʼ εἰμί, σὺ δʼ ἴσχεο εἰπὲ δὲ
πατρὶμή με περισθενέων δηλήσεται ὀξέϊ χαλκῷ,ἀνδρῶν μνηστήρων κεχολωμένος, οἵ οἱ ἔκειρονκτήματʼ ἐνὶ μεγάροις, σὲ δὲ νήπιοι οὐδὲν ἔτιον.
τὸν δʼ ἐπιμειδήσας προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·θάρσει, ἐπεὶ δή σʼ οὗτος ἐρύσσατο καὶ ἐσάωσεν,ὄφρα γνῷς κατὰ θυμόν, ἀτὰρ εἴπῃσθα καὶ ἄλλῳ,ὡς κακοεργίης εὐεργεσίη μέγʼ ἀμείνων.ἀλλʼ ἐξελθόντες μεγάρων ἕζεσθε θύραζεἐκ φόνου εἰς αὐλήν, σύ τε καὶ πολύφημος ἀοιδός,ὄφρʼ ἂν ἐγὼ κατὰ δῶμα πονήσομαι ὅττεό με χρή.
ὣς φάτο, τὼ δʼ ἔξω βήτην μεγάροιο κιόντε,ἑζέσθην δʼ ἄρα τώ γε Διὸς μεγάλου ποτὶ βωμόν,πάντοσε παπταίνοντε, φόνον ποτιδεγμένω αἰεί.πάπτηνεν δʼ Ὀδυσεὺς καθʼ ἑὸν δόμον, εἴ τις ἔτʼ ἀνδρῶνζωὸς ὑποκλοπέοιτο, ἀλύσκων κῆρα μέλαιναν.τοὺς δὲ ἴδεν μάλα πάντας ἐν αἵματι καὶ κονίῃσιπεπτεῶτας πολλούς, ὥστʼ ἰχθύας, οὕς θʼ ἁλιῆεςκοῖλον ἐς αἰγιαλὸν πολιῆς ἔκτοσθε θαλάσσηςδικτύῳ ἐξέρυσαν πολυωπῷ· οἱ δέ τε πάντεςκύμαθʼ ἁλὸς ποθέοντες ἐπὶ ψαμάθοισι κέχυνται·τῶν μέν τʼ Ἠέλιος φαέθων ἐξείλετο θυμόν·ὣς τότʼ ἄρα μνηστῆρες ἐπʼ ἀλλήλοισι κέχυντο.δὴ τότε Τηλέμαχον προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·Τηλέμαχʼ, εἰ δʼ ἄγε μοι κάλεσον τροφὸν
Εὐρύκλειαν,ὄφρα ἔπος εἴπωμι τό μοι καταθύμιόν ἐστιν.
ὣς φάτο, Τηλέμαχος δὲ φίλῳ ἐπεπείθετο πατρί,κινήσας δὲ θύρην προσέφη τροφὸν Εὐρύκλειαν·δεῦρο δὴ ὄρσο, γρηῢ παλαιγενές, ἥ τε
γυναικῶνδμῳάων σκοπός ἐσσι κατὰ μέγαρʼ ἡμετεράων·ἔρχεο· κικλήσκει σε πατὴρ ἐμός, ὄφρα τι εἴπῃ.
ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, τῇ δʼ ἄπτερος ἔπλετο μῦθος,ὤϊξεν δὲ θύρας μεγάρων εὖ ναιεταόντων,βῆ δʼ ἴμεν· αὐτὰρ Τηλέμαχος πρόσθʼ ἡγεμόνευεν.εὗρεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα μετὰ κταμένοισι νέκυσσιν,αἵματι καὶ λύθρῳ πεπαλαγμένον ὥστε λέοντα,ὅς ῥά τε βεβρωκὼς βοὸς ἔρχεται ἀγραύλοιο·πᾶν δʼ ἄρα οἱ στῆθός τε παρήϊά τʼ ἀμφοτέρωθεναἱματόεντα πέλει, δεινὸς δʼ εἰς ὦπα ἰδέσθαι·ὣς Ὀδυσεὺς πεπάλακτο πόδας καὶ χεῖρας ὕπερθεν.ἡ δʼ ὡς οὖν νέκυάς τε καὶ ἄσπετον εἴσιδεν αἷμα,ἴθυσέν ῥʼ ὀλολύξαι, ἐπεὶ μέγα εἴσιδεν ἔργον·ἀλλʼ Ὀδυσεὺς κατέρυκε καὶ ἔσχεθεν ἱεμένην περ,καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ἐν θυμῷ, γρηῦ, χαῖρε καὶ ἴσχεο μηδʼ ὀλόλυζε·οὐχ ὁσίη κταμένοισιν ἐπʼ ἀνδράσιν εὐχετάασθαι.τούσδε δὲ μοῖρʼ ἐδάμασσε θεῶν καὶ σχέτλια ἔργα·οὔ τινα γὰρ τίεσκον ἐπιχθονίων ἀνθρώπων,οὐ κακὸν οὐδὲ μὲν ἐσθλόν, ὅτις σφέας εἰσαφίκοιτο·τῷ καὶ ἀτασθαλίῃσιν ἀεικέα πότμον ἐπέσπον.ἀλλʼ ἄγε μοι σὺ γυναῖκας ἐνὶ μεγάροις κατάλεξον,αἵ τέ μʼ ἀτιμάζουσι καὶ αἳ νηλείτιδές εἰσιν.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθείην καταλέξω.πεντήκοντά τοί εἰσιν ἐνὶ μεγάροισι γυναῖκεςδμῳαί, τὰς μέν τʼ ἔργα διδάξαμεν ἐργάζεσθαι,εἴριά τε ξαίνειν καὶ δουλοσύνην ἀνέχεσθαι·τάων δώδεκα πᾶσαι ἀναιδείης ἐπέβησαν,οὔτʼ ἐμὲ τίουσαι οὔτʼ αὐτὴν Πηνελόπειαν.Τηλέμαχος δὲ νέον μὲν ἀέξετο, οὐδέ ἑ μήτηρσημαίνειν εἴασκεν ἐπὶ δμῳῇσι γυναιξίν.ἀλλʼ ἄγʼ ἐγὼν ἀναβᾶσʼ ὑπερώϊα σιγαλόενταεἴπω σῇ ἀλόχῳ, τῇ τις θεὸς ὕπνον ἐπῶρσε.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύςμή πω τήνδʼ ἐπέγειρε· σὺ δʼ ἐνθάδε εἰπὲ γυναιξὶνἐλθέμεν, αἵ περ πρόσθεν ἀεικέα μηχανόωντο.
ὣς ἄρʼ ἔφη, γρηῢς δὲ διὲκ μεγάροιο βεβήκειἀγγελέουσα γυναιξὶ καὶ ὀτρυνέουσα νέεσθαι.αὐτὰρ ὁ Τηλέμαχον καὶ βουκόλον ἠδὲ συβώτηνεἰς ἓ καλεσσάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ἄρχετε νῦν νέκυας φορέειν καὶ ἄνωχθε
γυναῖκας·αὐτὰρ ἔπειτα θρόνους περικαλλέας ἠδὲ τραπέζαςὕδατι καὶ σπόγγοισι πολυτρήτοισι καθαίρειν.αὐτὰρ ἐπὴν δὴ πάντα δόμον κατακοσμήσησθε,δμῳὰς ἐξαγαγόντες ἐϋσταθέος μεγάροιο,μεσσηγύς τε θόλου καὶ ἀμύμονος ἕρκεος αὐλῆς,θεινέμεναι ξίφεσιν τανυήκεσιν, εἰς ὅ κε πασέωνψυχὰς ἐξαφέλησθε καὶ ἐκλελάθωντʼ Ἀφροδίτης,τὴν ἄρʼ ὑπὸ μνηστῆρσιν ἔχον μίσγοντό τε λάθρη.
ὣς ἔφαθʼ, αἱ δὲ γυναῖκες ἀολλέες ἦλθον ἅπασαι,αἴνʼ ὀλοφυρόμεναι, θαλερὸν κατὰ δάκρυ χέουσαι.πρῶτα μὲν οὖν νέκυας φόρεον κατατεθνηῶτας,κὰδ δʼ ἄρʼ ὑπʼ αἰθούσῃ τίθεσαν εὐερκέος αὐλῆς,ἀλλήλοισιν ἐρείδουσαι· σήμαινε δʼ Ὀδυσσεὺςαὐτὸς ἐπισπέρχων· ταὶ δʼ ἐκφόρεον καὶ ἀνάγκῃ.αὐτὰρ ἔπειτα θρόνους περικαλλέας ἠδὲ τραπέζαςὕδατι καὶ σπόγγοισι πολυτρήτοισι κάθαιρον.αὐτὰρ Τηλέμαχος καὶ βουκόλος ἠδὲ συβώτῃςλίστροισιν δάπεδον πύκα ποιητοῖο δόμοιοξῦον· ταὶ δʼ ἐφόρεον δμῳαί, τίθεσαν δὲ θύραζε.αὐτὰρ ἐπειδὴ πᾶν μέγαρον διεκοσμήσαντο,δμῳὰς δʼ ἐξαγαγόντες ἐϋσταθέος μεγάροιο,μεσσηγύς τε θόλου καὶ ἀμύμονος ἕρκεος αὐλῆς,εἴλεον ἐν στείνει, ὅθεν οὔ πως ἦεν ἀλύξαι.τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἦρχʼ ἀγορεύειν·μὴ μὲν δὴ καθαρῷ θανάτῳ ἀπὸ θυμὸν ἑλοίμηντάων, αἳ δὴ ἐμῇ κεφαλῇ κατʼ ὀνείδεα χεῦανμητέρι θʼ ἡμετέρῃ παρά τε μνηστῆρσιν ἴαυον.
ὣς ἄρʼ ἔφη, καὶ πεῖσμα νεὸς κυανοπρῴροιοκίονος ἐξάψας μεγάλης περίβαλλε θόλοιο,ὑψόσʼ ἐπεντανύσας, μή τις ποσὶν οὖδας ἵκοιτο.ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἢ κίχλαι τανυσίπτεροι ἠὲ πέλειαιἕρκει ἐνιπλήξωσι, τό θʼ ἑστήκῃ ἐνὶ θάμνῳ,αὖλιν ἐσιέμεναι, στυγερὸς δʼ ὑπεδέξατο κοῖτος,ὣς αἵ γʼ ἑξείης κεφαλὰς ἔχον, ἀμφὶ δὲ πάσαιςδειρῇσι βρόχοι ἦσαν, ὅπως οἴκτιστα θάνοιεν.ἤσπαιρον δὲ πόδεσσι μίνυνθά περ οὔ τι μάλα δήν.ἐκ δὲ Μελάνθιον ἦγον ἀνὰ πρόθυρόν τε καὶ αὐλήν·τοῦ δʼ ἀπὸ μὲν ῥῖνάς τε καὶ οὔατα νηλέϊ χαλκῷτάμνον, μήδεά τʼ ἐξέρυσαν, κυσὶν ὠμὰ δάσασθαι,χεῖράς τʼ ἠδὲ πόδας κόπτον κεκοτηότι θυμῷ.οἱ μὲν ἔπειτʼ ἀπονιψάμενοι χεῖράς τε πόδας τε