μυθέαι ἀκράαντον, ἀπεχθάνεαι δʼ ἔτι μᾶλλον.χρήματα δʼ αὖτε κακῶς βεβρώσεται, οὐδέ ποτʼ ἶσαἔσσεται, ὄφρα κεν ἥ γε διατρίβῃσιν Ἀχαιοὺςὃν γάμον· ἡμεῖς δʼ αὖ ποτιδέγμενοι ἤματα πάνταεἵνεκα τῆς ἀρετῆς ἐριδαίνομεν, οὐδὲ μετʼ ἄλλαςἐρχόμεθʼ, ἃς ἐπιεικὲς ὀπυιέμεν ἐστὶν ἑκάστῳ.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Εὐρύμαχʼ ἠδὲ καὶ ἄλλοι, ὅσοι μνηστῆρες ἀγαυοί,ταῦτα μὲν οὐχ ὑμέας ἔτι λίσσομαι οὐδʼ ἀγορεύω·ἤδη γὰρ τὰ ἴσασι θεοὶ καὶ πάντες Ἀχαιοί.ἀλλʼ ἄγε μοι δότε νῆα θοὴν καὶ εἴκοσʼ ἑταίρους,οἵ κέ μοι ἔνθα καὶ ἔνθα διαπρήσσωσι κέλευθον.εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντανόστον πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο,ἤν τίς μοι εἴπῃσι βροτῶν ἢ ὄσσαν ἀκούσωἐκ Διός, ἥ τε μάλιστα φέρει κλέος ἀνθρώποισιν·εἰ μέν κεν πατρὸς βίοτον καὶ νόστον ἀκούσω,ἦ τʼ ἄν, τρυχόμενός περ, ἔτι τλαίην ἐνιαυτόν·εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσω μηδʼ ἔτʼ ἐόντος,νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖανσῆμά τέ οἱ χεύω καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξωπολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε, καὶ ἀνέρι μητέρα δώσω.
ἦ τοι ὅ γʼ ὣς εἰπὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο, τοῖσι δʼ
ἀνέστηΜέντωρ, ὅς ῥʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος ἦεν ἑταῖρος,καί οἱ ἰὼν ἐν νηυσὶν ἐπέτρεπεν οἶκον ἅπαντα,πείθεσθαί τε γέροντι καὶ ἔμπεδα πάντα φυλάσσειν·ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν
εἴπω·μή τις ἔτι πρόφρων ἀγανὸς καὶ ἤπιος ἔστωσκηπτοῦχος βασιλεύς, μηδὲ φρεσὶν αἴσιμα εἰδώς,ἀλλʼ αἰεὶ χαλεπός τʼ εἴη καὶ αἴσυλα ῥέζοι·ὡς οὔ τις μέμνηται Ὀδυσσῆος θείοιολαῶν οἷσιν ἄνασσε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν.ἀλλʼ ἦ τοι μνηστῆρας ἀγήνορας οὔ τι μεγαίρωἔρδειν ἔργα βίαια κακορραφίῃσι νόοιο·σφὰς γὰρ παρθέμενοι κεφαλὰς κατέδουσι βιαίωςοἶκον Ὀδυσσῆος, τὸν δʼ οὐκέτι φασὶ νέεσθαι.νῦν δʼ ἄλλῳ δήμῳ νεμεσίζομαι, οἷον ἅπαντεςἧσθʼ ἄνεῳ, ἀτὰρ οὔ τι καθαπτόμενοι ἐπέεσσιπαύρους μνηστῆρας καταπαύετε πολλοὶ ἐόντες.
τὸν δʼ Εὐηνορίδης Λειώκριτος ἀντίον ηὔδα·Μέντορ ἀταρτηρέ, φρένας ἠλεέ, ποῖον ἔειπεςἡμέας ὀτρύνων καταπαυέμεν. ἀργαλέον δὲἀνδράσι καὶ πλεόνεσσι μαχήσασθαι περὶ δαιτί.εἴ περ γάρ κʼ Ὀδυσεὺς Ἰθακήσιος αὐτὸς ἐπελθὼνδαινυμένους κατὰ δῶμα ἑὸν μνηστῆρας ἀγαυοὺςἐξελάσαι μεγάροιο μενοινήσειʼ ἐνὶ θυμῷ,οὔ κέν οἱ κεχάροιτο γυνή, μάλα περ χατέουσα,ἐλθόντʼ, ἀλλά κεν αὐτοῦ ἀεικέα πότμον ἐπίσποι,εἰ πλεόνεσσι μάχοιτο· σὺ δʼ οὐ κατὰ μοῖραν ἔειπες.ἀλλʼ ἄγε, λαοὶ μὲν σκίδνασθʼ ἐπὶ ἔργα ἕκαστος,τούτῳ δʼ ὀτρυνέει Μέντωρ ὁδὸν ἠδʼ Ἁλιθέρσης,οἵ τέ οἱ ἐξ ἀρχῆς πατρώιοί εἰσιν ἑταῖροι.ἀλλʼ ὀίω, καὶ δηθὰ καθήμενος ἀγγελιάωνπεύσεται εἰν Ἰθάκῃ, τελέει δʼ ὁδὸν οὔ ποτε ταύτην.
ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, λῦσεν δʼ ἀγορὴν αἰψηρήν.οἱ μὲν ἄρʼ ἐσκίδναντο ἑὰ πρὸς δώμαθʼ ἕκαστος,μνηστῆρες δʼ ἐς δώματʼ ἴσαν θείου Ὀδυσῆος.Τηλέμαχος δʼ ἀπάνευθε κιὼν ἐπὶ θῖνα θαλάσσης,χεῖρας νιψάμενος πολιῆς ἁλὸς εὔχετʼ Ἀθήνῃ·κλῦθί μευ, ὃ χθιζὸς θεὸς ἤλυθες ἡμέτερον δῶκαί μʼ ἐν νηὶ κέλευσας ἐπʼ ἠεροειδέα πόντοννόστον πευσόμενον πατρὸς δὴν οἰχομένοιοἔρχεσθαι· τὰ δὲ πάντα διατρίβουσιν Ἀχαιοί,μνηστῆρες δὲ μάλιστα κακῶς ὑπερηνορέοντες.
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, σχεδόθεν δέ οἱ ἦλθεν Ἀθήνη,Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν,καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·Τηλέμαχʼ, οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ
ἀνοήμων,εἰ δή τοι σοῦ πατρὸς ἐνέστακται μένος ἠύ,οἷος κεῖνος ἔην τελέσαι ἔργον τε ἔπος τε·οὔ τοι ἔπειθʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται οὐδʼ ἀτέλεστος.εἰ δʼ οὐ κείνου γʼ ἐσσὶ γόνος καὶ Πηνελοπείης,οὐ σέ γʼ ἔπειτα ἔολπα τελευτήσειν, ἃ μενοινᾷς.παῦροι γάρ τοι παῖδες ὁμοῖοι πατρὶ πέλονται,οἱ πλέονες κακίους, παῦροι δέ τε πατρὸς ἀρείους.ἀλλʼ ἐπεὶ οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ ἀνοήμων,οὐδέ σε πάγχυ γε μῆτις Ὀδυσσῆος προλέλοιπεν,ἐλπωρή τοι ἔπειτα τελευτῆσαι τάδε ἔργα.τῶ νῦν μνηστήρων μὲν ἔα βουλήν τε νόον τεἀφραδέων, ἐπεὶ οὔ τι νοήμονες οὐδὲ δίκαιοι·οὐδέ τι ἴσασιν θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν,ὃς δή σφι σχεδόν ἐστιν, ἐπʼ ἤματι πάντας ὀλέσθαι.σοὶ δʼ ὁδὸς οὐκέτι δηρὸν ἀπέσσεται ἣν σὺ μενοινᾷς·τοῖος γάρ τοι ἑταῖρος ἐγὼ πατρώιός εἰμι,ὅς τοι νῆα θοὴν στελέω καὶ ἅμʼ ἕψομαι αὐτός.ἀλλὰ σὺ μὲν πρὸς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει,ὅπλισσόν τʼ ἤια καὶ ἄγγεσιν ἄρσον ἅπαντα,οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσι, καὶ ἄλφιτα, μυελὸν ἀνδρῶν,δέρμασιν ἐν πυκινοῖσιν· ἐγὼ δʼ ἀνὰ δῆμον ἑταίρουςαἶψʼ ἐθελοντῆρας συλλέξομαι. εἰσὶ δὲ νῆεςπολλαὶ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, νέαι ἠδὲ παλαιαί·τάων μέν τοι ἐγὼν ἐπιόψομαι ἥ τις ἀρίστη,ὦκα δʼ ἐφοπλίσσαντες ἐνήσομεν εὐρέι πόντῳ.
ὣς φάτʼ Ἀθηναίη κούρη Διός· οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴνΤηλέμαχος παρέμιμνεν, ἐπεὶ θεοῦ ἔκλυεν αὐδήν.βῆ δʼ ἰέναι πρὸς δῶμα, φίλον τετιημένος ἦτορ,εὗρε δʼ ἄρα μνηστῆρας ἀγήνορας ἐν μεγάροισιν,αἶγας ἀνιεμένους σιάλους θʼ εὕοντας ἐν αὐλῇ.Ἀντίνοος δʼ ἰθὺς γελάσας κίε Τηλεμάχοιο,ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρί, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·Τηλέμαχʼ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, μή τί τοι
ἄλλοἐν στήθεσσι κακὸν μελέτω ἔργον τε ἔπος τε,ἀλλά μοι ἐσθιέμεν καὶ πινέμεν, ὡς τὸ πάρος περ.ταῦτα δέ τοι μάλα πάντα τελευτήσουσιν Ἀχαιοί,νῆα καὶ ἐξαίτους ἐρέτας, ἵνα θᾶσσον ἵκηαιἐς Πύλον ἠγαθέην μετʼ ἀγαυοῦ πατρὸς ἀκουήν.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Ἀντίνοʼ, οὔ πως ἔστιν ὑπερφιάλοισι μεθʼ ὑμῖνδαίνυσθαί τʼ ἀκέοντα καὶ εὐφραίνεσθαι ἕκηλον.ἦ οὐχ ἅλις ὡς τὸ πάροιθεν ἐκείρετε πολλὰ καὶ ἐσθλὰκτήματʼ ἐμά, μνηστῆρες, ἐγὼ δʼ ἔτι νήπιος ἦα;νῦν δʼ ὅτε δὴ μέγας εἰμὶ καὶ ἄλλων μῦθον ἀκούωνπυνθάνομαι, καὶ δή μοι ἀέξεται ἔνδοθι θυμός,πειρήσω, ὥς κʼ ὔμμι κακὰς ἐπὶ κῆρας ἰήλω,ἠὲ Πύλονδʼ ἐλθών, ἢ αὐτοῦ τῷδʼ ἐνὶ δήμῳ.εἶμι μέν, οὐδʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται ἣν ἀγορεύω,ἔμπορος· οὐ γὰρ νηὸς ἐπήβολος οὐδʼ ἐρετάωνγίγνομαι· ὥς νύ που ὔμμιν ἐείσατο κέρδιον εἶναι.
ἦ ῥα, καὶ ἐκ χειρὸς χεῖρα σπάσατʼ Ἀντινόοιοῥεῖα· μνηστῆρες δὲ δόμον κάτα δαῖτα πένοντο.οἱ δʼ ἐπελώβευον καὶ ἐκερτόμεον ἐπέεσσιν.ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·ἦ μάλα Τηλέμαχος φόνον ἡμῖν μερμηρίζει.ἤ τινας ἐκ Πύλου ἄξει ἀμύντορας ἠμαθόεντοςἢ ὅ γε καὶ Σπάρτηθεν, ἐπεί νύ περ ἵεται αἰνῶς·ἠὲ καὶ εἰς Ἐφύρην ἐθέλει, πίειραν ἄρουραν,ἐλθεῖν, ὄφρʼ ἔνθεν θυμοφθόρα φάρμακʼ ἐνείκῃ,ἐν δὲ βάλῃ κρητῆρι καὶ ἡμέας πάντας ὀλέσσῃ.
ἄλλος δʼ αὖτʼ εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·τίς δʼ οἶδʼ, εἴ κε καὶ αὐτὸς ἰὼν κοίλης ἐπὶ νηὸςτῆλε φίλων ἀπόληται ἀλώμενος ὥς περ Ὀδυσσεύς;οὕτω κεν καὶ μᾶλλον ὀφέλλειεν πόνον ἄμμιν·κτήματα γάρ κεν πάντα δασαίμεθα, οἰκία δʼ αὖτετούτου μητέρι δοῖμεν ἔχειν ἠδʼ ὅς τις ὀπυίοι.
ὣς φάν, ὁ δʼ ὑψόροφον θάλαμον κατεβήσετο πατρὸςεὐρύν, ὅθι νητὸς χρυσὸς καὶ χαλκὸς ἔκειτοἐσθής τʼ ἐν χηλοῖσιν ἅλις τʼ ἐυῶδες ἔλαιον·ἐν δὲ πίθοι οἴνοιο παλαιοῦ ἡδυπότοιοἕστασαν, ἄκρητον θεῖον ποτὸν ἐντὸς ἔχοντες,ἑξείης ποτὶ τοῖχον ἀρηρότες, εἴ ποτʼ Ὀδυσσεὺςοἴκαδε νοστήσειε καὶ ἄλγεα πολλὰ μογήσας.κληισταὶ δʼ ἔπεσαν σανίδες πυκινῶς ἀραρυῖαι,δικλίδες· ἐν δὲ γυνὴ ταμίη νύκτας τε καὶ ἦμαρἔσχʼ, ἣ πάντʼ ἐφύλασσε νόου πολυϊδρείῃσιν,Εὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο.τὴν τότε Τηλέμαχος προσέφη θαλαμόνδε καλέσσας·μαῖʼ, ἄγε δή μοι οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν
ἄφυσσονἡδύν, ὅτις μετὰ τὸν λαρώτατος ὃν σὺ φυλάσσειςκεῖνον ὀιομένη τὸν κάμμορον, εἴ ποθεν ἔλθοιδιογενὴς Ὀδυσεὺς θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξας.δώδεκα δʼ ἔμπλησον καὶ πώμασιν ἄρσον ἅπαντας.ἐν δέ μοι ἄλφιτα χεῦον ἐϋρραφέεσσι δοροῖσιν·εἴκοσι δʼ ἔστω μέτρα μυληφάτου ἀλφίτου ἀκτῆς.αὐτὴ δʼ οἴη ἴσθι· τὰ δʼ ἁθρόα πάντα τετύχθω·ἑσπέριος γὰρ ἐγὼν αἱρήσομαι, ὁππότε κεν δὴμήτηρ εἰς ὑπερῷʼ ἀναβῇ κοίτου τε μέδηται.εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντανόστον πευσόμενος πατρὸς φίλου, ἤν που ἀκούσω.
ὣς φάτο, κώκυσεν δὲ φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια,καί ῥʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·τίπτε δέ τοι, φίλε τέκνον, ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημαἔπλετο; πῇ δʼ ἐθέλεις ἰέναι πολλὴν ἐπὶ γαῖανμοῦνος ἐὼν ἀγαπητός; ὁ δʼ ὤλετο τηλόθι πάτρηςδιογενὴς Ὀδυσεὺς ἀλλογνώτῳ ἐνὶ δήμῳ.οἱ δέ τοι αὐτίκʼ ἰόντι κακὰ φράσσονται ὀπίσσω,ὥς κε δόλῳ φθίῃς, τάδε δʼ αὐτοὶ πάντα δάσονται.ἀλλὰ μένʼ αὖθʼ ἐπὶ σοῖσι καθήμενος· οὐδέ τί σε χρὴπόντον ἐπʼ ἀτρύγετον κακὰ πάσχειν οὐδʼ ἀλάλησθαι.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·θάρσει, μαῖʼ, ἐπεὶ οὔ τοι ἄνευ θεοῦ ἥδε γε βουλή.ἀλλʼ ὄμοσον μὴ μητρὶ φίλῃ τάδε μυθήσασθαι,πρίν γʼ ὅτʼ ἂν ἑνδεκάτη τε δυωδεκάτη τε γένηται,ἢ αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι,ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃ.
ὣς ἄρʼ ἔφη, γρῆυς δὲ θεῶν μέγαν ὅρκον ἀπώμνυ.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσέν τε τελεύτησέν τε τὸν ὅρκον,αὐτίκʼ ἔπειτά οἱ οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσεν,ἐν δέ οἱ ἄλφιτα χεῦεν ἐϋρραφέεσσι δοροῖσι.Τηλέμαχος δʼ ἐς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει.ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.Τηλεμάχῳ ἐικυῖα κατὰ πτόλιν ᾤχετο πάντῃ,καί ῥα ἑκάστῳ φωτὶ παρισταμένη φάτο μῦθον,ἑσπερίους δʼ ἐπὶ νῆα θοὴν ἀγέρεσθαι ἀνώγει.ἡ δʼ αὖτε Φρονίοιο Νοήμονα φαίδιμον υἱὸνᾔτεε νῆα θοήν· ὁ δέ οἱ πρόφρων ὑπέδεκτο.δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί,καὶ τότε νῆα θοὴν ἅλαδʼ εἴρυσε, πάντα δʼ ἐν αὐτῇὅπλʼ ἐτίθει, τά τε νῆες ἐύσσελμοι φορέουσι.στῆσε δʼ ἐπʼ ἐσχατιῇ λιμένος, περὶ δʼ ἐσθλοὶ ἑταῖροιἁθρόοι ἠγερέθοντο· θεὰ δʼ ὤτρυνεν ἕκαστον.ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.βῆ ῤʼ ἰέναι πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο·ἔνθα μνηστήρεσσιν ἐπὶ γλυκὺν ὕπνον ἔχευε,πλάζε δὲ πίνοντας, χειρῶν δʼ ἔκβαλλε κύπελλα.οἱ δʼ εὕδειν ὤρνυντο κατὰ πτόλιν, οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴνἥατʼ, ἐπεί σφισιν ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν.αὐτὰρ Τηλέμαχον προσέφη γλαυκῶπις Ἀθήνηἐκπροκαλεσσαμένη μεγάρων ἐὺ ναιεταόντων,Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν·Τηλέμαχʼ, ἤδη μέν τοι ἐυκνήμιδες ἑταῖροιἥατʼ ἐπήρετμοι τὴν σὴν ποτιδέγμενοι ὁρμήν·ἀλλʼ ἴομεν, μὴ δηθὰ διατρίβωμεν ὁδοῖο.
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο Παλλὰς Ἀθήνηκαρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ θάλασσαν,εὗρον ἔπειτʼ ἐπὶ θινὶ κάρη κομόωντας ἑταίρους.τοῖσι δὲ καὶ μετέειφʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο·δεῦτε, φίλοι, ἤια φερώμεθα· πάντα γὰρ ἤδηἁθρόʼ ἐνὶ μεγάρῳ. μήτηρ δʼ ἐμὴ οὔ τι πέπυσται,οὐδʼ ἄλλαι δμωαί, μία δʼ οἴη μῦθον ἄκουσεν.
ὣς ἄρα φωνήσας ἡγήσατο, τοὶ δʼ ἅμʼ ἕποντο.οἱ δʼ ἄρα πάντα φέροντες ἐυσσέλμῳ ἐπὶ νηὶκάτθεσαν, ὡς ἐκέλευσεν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.ἂν δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνʼ, ἦρχε δʼ Ἀθήνη,νηὶ δʼ ἐνὶ πρυμνῇ κατʼ ἄρʼ ἕζετο· ἄγχι δʼ ἄρʼ αὐτῆςἕζετο Τηλέμαχος. τοὶ δὲ πρυμνήσιʼ ἔλυσαν,ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ βάντες ἐπὶ κληῖσι καθῖζον.τοῖσιν δʼ ἴκμενον οὖρον ἵει γλαυκῶπις Ἀθήνη,ἀκραῆ Ζέφυρον, κελάδοντʼ ἐπὶ οἴνοπα πόντον.Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσενὅπλων ἅπτεσθαι· τοὶ δʼ ὀτρύνοντος ἄκουσαν.ἱστὸν δʼ εἰλάτινον κοίλης ἔντοσθε μεσόδμηςστῆσαν ἀείραντες, κατὰ δὲ προτόνοισιν ἔδησαν,ἕλκον δʼ ἱστία λευκὰ ἐυστρέπτοισι βοεῦσιν.ἔπρησεν δʼ ἄνεμος μέσον ἱστίον, ἀμφὶ δὲ κῦμαστείρῃ πορφύρεον μεγάλʼ ἴαχε νηὸς ἰούσης·ἡ δʼ ἔθεεν κατὰ κῦμα διαπρήσσουσα κέλευθον.δησάμενοι δʼ ἄρα ὅπλα θοὴν ἀνὰ νῆα μέλαινανστήσαντο κρητῆρας ἐπιστεφέας οἴνοιο,λεῖβον δʼ ἀθανάτοισι θεοῖς αἰειγενέτῃσιν,ἐκ πάντων δὲ μάλιστα Διὸς γλαυκώπιδι κούρῃ.παννυχίη μέν ῥʼ ἥ γε καὶ ἠῶ πεῖρε κέλευθον.
Ἠέλιος δʼ ἀνόρουσε, λιπὼν περικαλλέα λίμνην,οὐρανὸν ἐς πολύχαλκον, ἵνʼ ἀθανάτοισι φαείνοικαὶ θνητοῖσι βροτοῖσιν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν·οἱ δὲ Πύλον, Νηλῆος ἐυκτίμενον πτολίεθρον,ἷξον· τοὶ δʼ ἐπὶ θινὶ θαλάσσης ἱερὰ ῥέζον,ταύρους παμμέλανας, ἐνοσίχθονι κυανοχαίτῃ.ἐννέα δʼ ἕδραι ἔσαν, πεντακόσιοι δʼ ἐν ἑκάστῃἥατο καὶ προύχοντο ἑκάστοθι ἐννέα ταύρους.εὖθʼ οἱ σπλάγχνα πάσαντο, θεῷ δʼ ἐπὶ μηρίʼ ἔκαιον,οἱ δʼ ἰθὺς κατάγοντο ἰδʼ ἱστία νηὸς ἐίσηςστεῖλαν ἀείραντες, τὴν δʼ ὥρμισαν, ἐκ δʼ ἔβαν αὐτοί·ἐκ δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνʼ, ἦρχε δʼ Ἀθήνη.τὸν προτέρη προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·Τηλέμαχʼ, οὐ μέν σε χρὴ ἔτʼ αἰδοῦς, οὐδʼ
ἠβαιόν·τοὔνεκα γὰρ καὶ πόντον ἐπέπλως, ὄφρα πύθηαιπατρός, ὅπου κύθε γαῖα καὶ ὅν τινα πότμον ἐπέσπεν.ἀλλʼ ἄγε νῦν ἰθὺς κίε Νέστορος ἱπποδάμοιο·εἴδομεν ἥν τινα μῆτιν ἐνὶ στήθεσσι κέκευθε.λίσσεσθαι δέ μιν αὐτός, ὅπως νημερτέα εἴπῃ·ψεῦδος δʼ οὐκ ἐρέει· μάλα γὰρ πεπνυμένος ἐστί.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Μέντορ, πῶς τʼ ἄρʼ ἴω; πῶς τʼ ἂρ προσπτύξομαι αὐτόν;οὐδέ τί πω μύθοισι πεπείρημαι πυκινοῖσιν·αἰδὼς δʼ αὖ νέον ἄνδρα γεραίτερον ἐξερέεσθαι.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·Τηλέμαχʼ, ἄλλα μὲν αὐτὸς ἐνὶ φρεσὶ σῇσι νοήσεις,ἄλλα δὲ καὶ δαίμων ὑποθήσεται· οὐ γὰρ ὀίωοὔ σε θεῶν ἀέκητι γενέσθαι τε τραφέμεν τε.
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο Παλλὰς Ἀθήνηκαρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.ἷξον δʼ ἐς Πυλίων ἀνδρῶν ἄγυρίν τε καὶ ἕδρας,ἔνθʼ ἄρα Νέστωρ ἧστο σὺν υἱάσιν, ἀμφὶ δʼ ἑταῖροιδαῖτʼ ἐντυνόμενοι κρέα τʼ ὤπτων ἄλλα τʼ ἔπειρον.οἱ δʼ ὡς οὖν ξείνους ἴδον, ἁθρόοι ἦλθον ἅπαντες,χερσίν τʼ ἠσπάζοντο καὶ ἑδριάασθαι ἄνωγον.πρῶτος Νεστορίδης Πεισίστρατος ἐγγύθεν ἐλθὼνἀμφοτέρων ἕλε χεῖρα καὶ ἵδρυσεν παρὰ δαιτὶκώεσιν ἐν μαλακοῖσιν ἐπὶ ψαμάθοις ἁλίῃσινπάρ τε κασιγνήτῳ Θρασυμήδεϊ καὶ πατέρι ᾧ·δῶκε δʼ ἄρα σπλάγχνων μοίρας, ἐν δʼ οἶνον ἔχευενχρυσείῳ δέπαϊ· δειδισκόμενος δὲ προσηύδαΠαλλάδʼ Ἀθηναίην κούρην Διὸς αἰγιόχοιο·εὔχεο νῦν, ὦ ξεῖνε, Ποσειδάωνι ἄνακτι·τοῦ γὰρ καὶ δαίτης ἠντήσατε δεῦρο μολόντες.αὐτὰρ ἐπὴν σπείσῃς τε καὶ εὔξεαι, ἣ θέμις ἐστί,δὸς καὶ τούτῳ ἔπειτα δέπας μελιηδέος οἴνουσπεῖσαι, ἐπεὶ καὶ τοῦτον ὀίομαι ἀθανάτοισινεὔχεσθαι· πάντες δὲ θεῶν χατέουσʼ ἄνθρωποι.ἀλλὰ νεώτερός ἐστιν, ὁμηλικίη δʼ ἐμοὶ αὐτῷ·τοὔνεκα σοὶ προτέρῳ δώσω χρύσειον ἄλεισον.
ὣς εἰπὼν ἐν χειρὶ τίθει δέπας ἡδέος οἴνου·χαῖρε δʼ Ἀθηναίη πεπνυμένῳ ἀνδρὶ δικαίῳ,οὕνεκα οἷ προτέρῃ δῶκε χρύσειον ἄλεισον·αὐτίκα δʼ εὔχετο πολλὰ Ποσειδάωνι ἄνακτι·κλῦθι, Ποσείδαον γαιήοχε, μηδὲ μεγήρῃςἡμῖν εὐχομένοισι τελευτῆσαι τάδε ἔργα.Νέστορι μὲν πρώτιστα καὶ υἱάσι κῦδος ὄπαζε,αὐτὰρ ἔπειτʼ ἄλλοισι δίδου χαρίεσσαν ἀμοιβὴνσύμπασιν Πυλίοισιν ἀγακλειτῆς ἑκατόμβης.δὸς δʼ ἔτι Τηλέμαχον καὶ ἐμὲ πρήξαντα νέεσθαι,οὕνεκα δεῦρʼ ἱκόμεσθα θοῇ σὺν νηὶ μελαίνῃ.
ὣς ἄρʼ ἔπειτʼ ἠρᾶτο καὶ αὐτὴ πάντα τελεύτα.δῶκε δὲ Τηλεμάχῳ καλὸν δέπας ἀμφικύπελλον·ὣς δʼ αὔτως ἠρᾶτο Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.οἱ δʼ ἐπεὶ ὤπτησαν κρέʼ ὑπέρτερα καὶ ἐρύσαντο,μοίρας δασσάμενοι δαίνυντʼ ἐρικυδέα δαῖτα.αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,τοῖς ἄρα μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·νῦν δὴ κάλλιόν ἐστι μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαιξείνους, οἱ τινές εἰσιν, ἐπεὶ τάρπησαν ἐδωδῆς.ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθʼ ὑγρὰ κέλευθα;ἤ τι κατὰ πρῆξιν ἦ μαψιδίως ἀλάλησθεοἷά τε ληιστῆρες ὑπεὶρ ἅλα, τοί τʼ ἀλόωνταιψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδαθαρσήσας· αὐτὴ γὰρ ἐνὶ φρεσὶ θάρσος Ἀθήνηθῆχʼ, ἵνα μιν περὶ πατρὸς ἀποιχομένοιο ἔροιτοἠδʼ ἵνα μιν κλέος ἐσθλὸν ἐν ἀνθρώποισιν ἔχῃσιν·ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν,εἴρεαι ὁππόθεν εἰμέν· ἐγὼ δέ κέ τοι καταλέξω.ἡμεῖς ἐξ Ἰθάκης ὑπονηίου εἰλήλουθμεν·πρῆξις δʼ ἥδʼ ἰδίη, οὐ δήμιος, ἣν ἀγορεύω.πατρὸς ἐμοῦ κλέος εὐρὺ μετέρχομαι, ἤν που ἀκούσω,δίου Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος, ὅν ποτέ φασισὺν σοὶ μαρνάμενον Τρώων πόλιν ἐξαλαπάξαι.ἄλλους μὲν γὰρ πάντας, ὅσοι Τρωσὶν πολέμιζον,πευθόμεθʼ, ἧχι ἕκαστος ἀπώλετο λυγρῷ ὀλέθρῳ,κείνου δʼ αὖ καὶ ὄλεθρον ἀπευθέα θῆκε Κρονίων.οὐ γάρ τις δύναται σάφα εἰπέμεν ὁππόθʼ ὄλωλεν,εἴθʼ ὅ γʼ ἐπʼ ἠπείρου δάμη ἀνδράσι δυσμενέεσσιν,εἴτε καὶ ἐν πελάγει μετὰ κύμασιν Ἀμφιτρίτης.τοὔνεκα νῦν τὰ σὰ γούναθʼ ἱκάνομαι, αἴ κʼ ἐθέλῃσθακείνου λυγρὸν ὄλεθρον ἐνισπεῖν, εἴ που ὄπωπαςὀφθαλμοῖσι τεοῖσιν ἢ ἄλλου μῦθον ἄκουσαςπλαζομένου· πέρι γάρ μιν ὀιζυρὸν τέκε μήτηρ.μηδέ τί μʼ αἰδόμενος μειλίσσεο μηδʼ ἐλεαίρων,ἀλλʼ εὖ μοι κατάλεξον ὅπως ἤντησας ὀπωπῆς.λίσσομαι, εἴ ποτέ τοί τι πατὴρ ἐμός, ἐσθλὸς Ὀδυσσεύς,ἢ ἔπος ἠέ τι ἔργον ὑποστὰς ἐξετέλεσσεδήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχετε πήματʼ Ἀχαιοί,τῶν νῦν μοι μνῆσαι, καί μοι νημερτὲς ἐνίσπες.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·ὦ φίλʼ, ἐπεί μʼ ἔμνησας ὀιζύος, ἣν ἐν ἐκείνῳδήμῳ ἀνέτλημεν μένος ἄσχετοι υἷες Ἀχαιῶν,ἠμὲν ὅσα ξὺν νηυσὶν ἐπʼ ἠεροειδέα πόντονπλαζόμενοι κατὰ ληίδʼ, ὅπῃ ἄρξειεν Ἀχιλλεύς,ἠδʼ ὅσα καὶ περὶ ἄστυ μέγα Πριάμοιο ἄνακτοςμαρνάμεθʼ· ἔνθα δʼ ἔπειτα κατέκταθεν ὅσσοι ἄριστοι.ἔνθα μὲν Αἴας κεῖται ἀρήιος, ἔνθα δʼ Ἀχιλλεύς,ἔνθα δὲ Πάτροκλος, θεόφιν μήστωρ ἀτάλαντος,ἔνθα δʼ ἐμὸς φίλος υἱός, ἅμα κρατερὸς καὶ ἀμύμων,Ἀντίλοχος, πέρι μὲν θείειν ταχὺς ἠδὲ μαχητής·ἄλλα τε πόλλʼ ἐπὶ τοῖς πάθομεν κακά· τίς κεν ἐκεῖναπάντα γε μυθήσαιτο καταθνητῶν ἀνθρώπων;οὐδʼ εἰ πεντάετές γε καὶ ἑξάετες παραμίμνωνἐξερέοις ὅσα κεῖθι πάθον κακὰ δῖοι Ἀχαιοί·πρίν κεν ἀνιηθεὶς σὴν πατρίδα γαῖαν ἵκοιο.εἰνάετες γάρ σφιν κακὰ ῥάπτομεν ἀμφιέποντεςπαντοίοισι δόλοισι, μόγις δʼ ἐτέλεσσε Κρονίων.ἔνθʼ οὔ τίς ποτε μῆτιν ὁμοιωθήμεναι ἄντηνἤθελʼ, ἐπεὶ μάλα πολλὸν ἐνίκα δῖος Ὀδυσσεὺςπαντοίοισι δόλοισι, πατὴρ τεός, εἰ ἐτεόν γεκείνου ἔκγονός ἐσσι· σέβας μʼ ἔχει εἰσορόωντα.ἦ τοι γὰρ μῦθοί γε ἐοικότες, οὐδέ κε φαίηςἄνδρα νεώτερον ὧδε ἐοικότα μυθήσασθαι.ἔνθʼ ἦ τοι ἧος μὲν ἐγὼ καὶ δῖος Ὀδυσσεὺςοὔτε ποτʼ εἰν ἀγορῇ δίχʼ ἐβάζομεν οὔτʼ ἐνὶ βουλῇ,ἀλλʼ ἕνα θυμὸν ἔχοντε νόῳ καὶ ἐπίφρονι βουλῇφραζόμεθʼ Ἀργείοισιν ὅπως ὄχʼ ἄριστα γένοιτο.αὐτὰρ ἐπεὶ Πριάμοιο πόλιν διεπέρσαμεν αἰπήν,βῆμεν δʼ ἐν νήεσσι, θεὸς δʼ ἐκέδασσεν Ἀχαιούς,καὶ τότε δὴ Ζεὺς λυγρὸν ἐνὶ φρεσὶ μήδετο νόστονἈργείοις, ἐπεὶ οὔ τι νοήμονες οὐδὲ δίκαιοιπάντες ἔσαν· τῶ σφεων πολέες κακὸν οἶτον ἐπέσπονμήνιος ἐξ ὀλοῆς γλαυκώπιδος ὀβριμοπάτρης.ἥ τʼ ἔριν Ἀτρεΐδῃσι μετʼ ἀμφοτέροισιν ἔθηκε.τὼ δὲ καλεσσαμένω ἀγορὴν ἐς πάντας Ἀχαιούς,μάψ, ἀτὰρ οὐ κατὰ κόσμον, ἐς ἠέλιον καταδύντα,οἱ ἦλθον οἴνῳ βεβαρηότες υἷες Ἀχαιῶν,μῦθον μυθείσθην, τοῦ εἵνεκα λαὸν ἄγειραν.ἔνθʼ ἤ τοι Μενέλαος ἀνώγει πάντας Ἀχαιοὺςνόστου μιμνήσκεσθαι ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης,οὐδʼ Ἀγαμέμνονι πάμπαν ἑήνδανε· βούλετο γάρ ῥαλαὸν ἐρυκακέειν ῥέξαι θʼ ἱερὰς ἑκατόμβας,ὡς τὸν Ἀθηναίης δεινὸν χόλον ἐξακέσαιτο,νήπιος, οὐδὲ τὸ ᾔδη, ὃ οὐ πείσεσθαι ἔμελλεν·οὐ γάρ τʼ αἶψα θεῶν τρέπεται νόος αἰὲν ἐόντων.ὣς τὼ μὲν χαλεποῖσιν ἀμειβομένω ἐπέεσσινἕστασαν· οἱ δʼ ἀνόρουσαν ἐυκνήμιδες Ἀχαιοὶἠχῇ θεσπεσίῃ, δίχα δέ σφισιν ἥνδανε βουλή.νύκτα μὲν ἀέσαμεν χαλεπὰ φρεσὶν ὁρμαίνοντεςἀλλήλοις· ἐπὶ γὰρ Ζεὺς ἤρτυε πῆμα κακοῖο·ἠῶθεν δʼ οἱ μὲν νέας ἕλκομεν εἰς ἅλα δῖανκτήματά τʼ ἐντιθέμεσθα βαθυζώνους τε γυναῖκας.ἡμίσεες δʼ ἄρα λαοὶ ἐρητύοντο μένοντεςαὖθι παρʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι, ποιμένι λαῶν·ἡμίσεες δʼ ἀναβάντες ἐλαύνομεν· αἱ δὲ μάλʼ ὦκαἔπλεον, ἐστόρεσεν δὲ θεὸς μεγακήτεα πόντον.ἐς Τένεδον δʼ ἐλθόντες ἐρέξαμεν ἱρὰ θεοῖσιν,οἴκαδε ἱέμενοι· Ζεὺς δʼ οὔ πω μήδετο νόστον,σχέτλιος, ὅς ῥʼ ἔριν ὦρσε κακὴν ἔπι δεύτερον αὖτις.οἱ μὲν ἀποστρέψαντες ἔβαν νέας ἀμφιελίσσαςἀμφʼ Ὀδυσῆα ἄνακτα δαΐφρονα, ποικιλομήτην,αὖτις ἐπʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι ἦρα φέροντες·αὐτὰρ ἐγὼ σὺν νηυσὶν ἀολλέσιν, αἵ μοι ἕποντο,φεῦγον, ἐπεὶ γίγνωσκον, ὃ δὴ κακὰ μήδετο δαίμων.φεῦγε δὲ Τυδέος υἱὸς ἀρήιος, ὦρσε δʼ ἑταίρους.ὀψὲ δὲ δὴ μετὰ νῶι κίε ξανθὸς Μενέλαος,ἐν Λέσβῳ δʼ ἔκιχεν δολιχὸν πλόον ὁρμαίνοντας,ἢ καθύπερθε Χίοιο νεοίμεθα παιπαλοέσσης,νήσου ἔπι Ψυρίης, αὐτὴν ἐπʼ ἀριστέρʼ ἔχοντες,ἦ ὑπένερθε Χίοιο, παρʼ ἠνεμόεντα Μίμαντα.ᾐτέομεν δὲ θεὸν φῆναι τέρας· αὐτὰρ ὅ γʼ ἡμῖνδεῖξε, καὶ ἠνώγει πέλαγος μέσον εἰς Εὔβοιαντέμνειν, ὄφρα τάχιστα ὑπὲκ κακότητα φύγοιμεν.ὦρτο δʼ ἐπὶ λιγὺς οὖρος ἀήμεναι· αἱ δὲ μάλʼ ὦκαἰχθυόεντα κέλευθα διέδραμον, ἐς δὲ Γεραιστὸνἐννύχιαι κατάγοντο· Ποσειδάωνι δὲ ταύρωνπόλλʼ ἐπὶ μῆρʼ ἔθεμεν, πέλαγος μέγα μετρήσαντες.τέτρατον ἦμαρ ἔην, ὅτʼ ἐν Ἄργεϊ νῆας ἐίσαςΤυδεΐδεω ἕταροι Διομήδεος ἱπποδάμοιοἵστασαν· αὐτὰρ ἐγώ γε Πύλονδʼ ἔχον, οὐδέ ποτʼ ἔσβηοὖρος, ἐπεὶ δὴ πρῶτα θεὸς προέηκεν ἀῆναι.ὣς ἦλθον, φίλε τέκνον, ἀπευθής, οὐδέ τι οἶδακείνων, οἵ τʼ ἐσάωθεν Ἀχαιῶν οἵ τʼ ἀπόλοντο.ὅσσα δʼ ἐνὶ μεγάροισι καθήμενος ἡμετέροισιπεύθομαι, ἣ θέμις ἐστί, δαήσεαι, οὐδέ σε κεύσω.εὖ μὲν Μυρμιδόνας φάσʼ ἐλθέμεν ἐγχεσιμώρους,οὓς ἄγʼ Ἀχιλλῆος μεγαθύμου φαίδιμος υἱός,εὖ δὲ Φιλοκτήτην, Ποιάντιον ἀγλαὸν υἱόν.πάντας δʼ Ἰδομενεὺς Κρήτην εἰσήγαγʼ ἑταίρους,οἳ φύγον ἐκ πολέμου, πόντος δέ οἱ οὔ τινʼ ἀπηύρα.Ἀτρεΐδην δὲ καὶ αὐτοὶ ἀκούετε, νόσφιν ἐόντες,ὥς τʼ ἦλθʼ, ὥς τʼ Αἴγισθος ἐμήσατο λυγρὸν ὄλεθρον.ἀλλʼ ἦ τοι κεῖνος μὲν ἐπισμυγερῶς ἀπέτισεν·ὡς ἀγαθὸν καὶ παῖδα καταφθιμένοιο λιπέσθαιἀνδρός, ἐπεὶ καὶ κεῖνος ἐτίσατο πατροφονῆα,Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα.καὶ σὺ φίλος, μάλα γάρ σʼ ὁρόω καλόν τε μέγαν τε,ἄλκιμος ἔσσʼ, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐὺ εἴπῃ.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν,καὶ λίην κεῖνος μὲν ἐτίσατο, καί οἱ Ἀχαιοὶοἴσουσι κλέος εὐρὺ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι·αἲ γὰρ ἐμοὶ τοσσήνδε θεοὶ δύναμιν περιθεῖεν,τίσασθαι μνηστῆρας ὑπερβασίης ἀλεγεινῆς,οἵ τέ μοι ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται.ἀλλʼ οὔ μοι τοιοῦτον ἐπέκλωσαν θεοὶ ὄλβον,πατρί τʼ ἐμῷ καὶ ἐμοί· νῦν δὲ χρὴ τετλάμεν ἔμπης.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·ὦ φίλʼ, ἐπεὶ δὴ ταῦτά μʼ ἀνέμνησας καὶ ἔειπες,φασὶ μνηστῆρας σῆς μητέρος εἵνεκα πολλοὺςἐν μεγάροις ἀέκητι σέθεν κακὰ μηχανάασθαι·εἰπέ μοι, ἠὲ ἑκὼν ὑποδάμνασαι, ἦ σέ γε λαοὶἐχθαίρουσʼ ἀνὰ δῆμον, ἐπισπόμενοι θεοῦ ὀμφῇ.τίς δʼ οἶδʼ εἴ κέ ποτέ σφι βίας ἀποτίσεται ἐλθών,ἢ ὅ γε μοῦνος ἐὼν ἢ καὶ σύμπαντες Ἀχαιοί;εἰ γάρ σʼ ὣς ἐθέλοι φιλέειν γλαυκῶπις Ἀθήνη,ὡς τότʼ Ὀδυσσῆος περικήδετο κυδαλίμοιοδήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχομεν ἄλγεʼ Ἀχαιοί—οὐ γάρ πω ἴδον ὧδε θεοὺς ἀναφανδὰ φιλεῦντας,ὡς κείνῳ ἀναφανδὰ παρίστατο Παλλὰς Ἀθήνη—εἴ σʼ οὕτως ἐθέλοι φιλέειν κήδοιτό τε θυμῷ,τῶ κέν τις κείνων γε καὶ ἐκλελάθοιτο γάμοιο.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·ὦ γέρον, οὔ πω τοῦτο ἔπος τελέεσθαι ὀίω·λίην γὰρ μέγα εἶπες· ἄγη μʼ ἔχει. οὐκ ἂν ἐμοί γεἐλπομένῳ τὰ γένοιτʼ, οὐδʼ εἰ θεοὶ ὣς ἐθέλοιεν.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·Τηλέμαχε, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων.ῥεῖα θεός γʼ ἐθέλων καὶ τηλόθεν ἄνδρα σαώσαι.βουλοίμην δʼ ἂν ἐγώ γε καὶ ἄλγεα πολλὰ μογήσαςοἴκαδέ τʼ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι,ἢ ἐλθὼν ἀπολέσθαι ἐφέστιος, ὡς Ἀγαμέμνωνὤλεθʼ ὑπʼ Αἰγίσθοιο δόλῳ καὶ ἧς ἀλόχοιο.ἀλλʼ ἦ τοι θάνατον μὲν ὁμοίιον οὐδὲ θεοί περκαὶ φίλῳ ἀνδρὶ δύνανται ἀλαλκέμεν, ὁππότε κεν δὴμοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Μέντορ, μηκέτι ταῦτα λεγώμεθα κηδόμενοί περ·κείνῳ δʼ οὐκέτι νόστος ἐτήτυμος, ἀλλά οἱ ἤδηφράσσαντʼ ἀθάνατοι θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν.νῦν δʼ ἐθέλω ἔπος ἄλλο μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαιΝέστορʼ, ἐπεὶ περὶ οἶδε δίκας ἠδὲ φρόνιν ἄλλων·τρὶς γὰρ δή μίν φασιν ἀνάξασθαι γένεʼ ἀνδρῶν·ὥς τέ μοι ἀθάνατος ἰνδάλλεται εἰσοράασθαι.ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, σὺ δʼ ἀληθὲς ἐνίσπες·πῶς ἔθανʼ Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων;ποῦ Μενέλαος ἔην; τίνα δʼ αὐτῷ μήσατʼ ὄλεθρονΑἴγισθος δολόμητις, ἐπεὶ κτάνε πολλὸν ἀρείω;ἦ οὐκ Ἄργεος ἦεν Ἀχαιικοῦ, ἀλλά πῃ ἄλλῃπλάζετʼ ἐπʼ ἀνθρώπους, ὁ δὲ θαρσήσας κατέπεφνε;
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθέα πάντʼ ἀγορεύσω.ἦ τοι μὲν τάδε καὐτὸς ὀίεαι, ὥς κεν ἐτύχθη,εἰ ζωόν γʼ Αἴγισθον ἐνὶ μεγάροισιν ἔτετμενἈτρεΐδης Τροίηθεν ἰών, ξανθὸς Μενέλαος·τῶ κέ οἱ οὐδὲ θανόντι χυτὴν ἐπὶ γαῖαν ἔχευαν,ἀλλʼ ἄρα τόν γε κύνες τε καὶ οἰωνοὶ κατέδαψανκείμενον ἐν πεδίῳ ἑκὰς ἄστεος, οὐδέ κέ τίς μινκλαῦσεν Ἀχαιιάδων· μάλα γὰρ μέγα μήσατο ἔργον.ἡμεῖς μὲν γὰρ κεῖθι πολέας τελέοντες ἀέθλουςἥμεθʼ· ὁ δʼ εὔκηλος μυχῷ Ἄργεος ἱπποβότοιοπόλλʼ Ἀγαμεμνονέην ἄλοχον θέλγεσκʼ ἐπέεσσιν.ἡ δʼ ἦ τοι τὸ πρὶν μὲν ἀναίνετο ἔργον ἀεικὲςδῖα Κλυταιμνήστρη· φρεσὶ γὰρ κέχρητʼ ἀγαθῇσι·πὰρ δʼ ἄρʼ ἔην καὶ ἀοιδὸς ἀνήρ, ᾧ πόλλʼ ἐπέτελλενἈτρεΐδης Τροίηνδε κιὼν εἴρυσθαι ἄκοιτιν.ἀλλʼ ὅτε δή μιν μοῖρα θεῶν ἐπέδησε δαμῆναι,δὴ τότε τὸν μὲν ἀοιδὸν ἄγων ἐς νῆσον ἐρήμηνκάλλιπεν οἰωνοῖσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γενέσθαι,τὴν δʼ ἐθέλων ἐθέλουσαν ἀνήγαγεν ὅνδε δόμονδε.πολλὰ δὲ μηρίʼ ἔκηε θεῶν ἱεροῖς ἐπὶ βωμοῖς,πολλὰ δʼ ἀγάλματʼ ἀνῆψεν, ὑφάσματά τε χρυσόν τε,ἐκτελέσας μέγα ἔργον, ὃ οὔ ποτε ἔλπετο θυμῷ.ἡμεῖς μὲν γὰρ ἅμα πλέομεν Τροίηθεν ἰόντες,Ἀτρεΐδης καὶ ἐγώ, φίλα εἰδότες ἀλλήλοισιν·ἀλλʼ ὅτε Σούνιον ἱρὸν ἀφικόμεθʼ, ἄκρον Ἀθηνέων,ἔνθα κυβερνήτην Μενελάου Φοῖβος Ἀπόλλωνοἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχόμενος κατέπεφνε,πηδάλιον μετὰ χερσὶ θεούσης νηὸς ἔχοντα,Φρόντιν Ὀνητορίδην, ὃς ἐκαίνυτο φῦλʼ ἀνθρώπωννῆα κυβερνῆσαι, ὁπότε σπέρχοιεν ἄελλαι.ὣς ὁ μὲν ἔνθα κατέσχετʼ, ἐπειγόμενός περ ὁδοῖο,ὄφρʼ ἕταρον θάπτοι καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερίσειεν.ἀλλʼ ὅτε δὴ καὶ κεῖνος ἰὼν ἐπὶ οἴνοπα πόντονἐν νηυσὶ γλαφυρῇσι Μαλειάων ὄρος αἰπὺἷξε θέων, τότε δὴ στυγερὴν ὁδὸν εὐρύοπα Ζεὺςἐφράσατο, λιγέων δʼ ἀνέμων ἐπʼ ἀυτμένα χεῦε,κύματά τε τροφέοντο πελώρια, ἶσα ὄρεσσιν.ἔνθα διατμήξας τὰς μὲν Κρήτῃ ἐπέλασσεν,ἧχι Κύδωνες ἔναιον Ἰαρδάνου ἀμφὶ ῥέεθρα.ἔστι δέ τις λισσὴ αἰπεῖά τε εἰς ἅλα πέτρηἐσχατιῇ Γόρτυνος ἐν ἠεροειδέι πόντῳ·ἔνθα Νότος μέγα κῦμα ποτὶ σκαιὸν ῥίον ὠθεῖ,ἐς Φαιστόν, μικρὸς δὲ λίθος μέγα κῦμʼ ἀποέργει.αἱ μὲν ἄρʼ ἔνθʼ ἦλθον, σπουδῇ δʼ ἤλυξαν ὄλεθρονἄνδρες, ἀτὰρ νῆάς γε ποτὶ σπιλάδεσσιν ἔαξανκύματʼ· ἀτὰρ τὰς πέντε νέας κυανοπρῳρείουςΑἰγύπτῳ ἐπέλασσε φέρων ἄνεμός τε καὶ ὕδωρ.ὣς ὁ μὲν ἔνθα πολὺν βίοτον καὶ χρυσὸν ἀγείρωνἠλᾶτο ξὺν νηυσὶ κατʼ ἀλλοθρόους ἀνθρώπους·τόφρα δὲ ταῦτʼ Αἴγισθος ἐμήσατο οἴκοθι λυγρά.ἑπτάετες δʼ ἤνασσε πολυχρύσοιο Μυκήνης,κτείνας Ἀτρεΐδην, δέδμητο δὲ λαὸς ὑπʼ αὐτῷ.τῷ δέ οἱ ὀγδοάτῳ κακὸν ἤλυθε δῖος Ὀρέστηςἂψ ἀπʼ Ἀθηνάων, κατὰ δʼ ἔκτανε πατροφονῆα,Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα.ἦ τοι ὁ τὸν κτείνας δαίνυ τάφον Ἀργείοισινμητρός τε στυγερῆς καὶ ἀνάλκιδος Αἰγίσθοιο·αὐτῆμαρ δέ οἱ ἦλθε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαοςπολλὰ κτήματʼ ἄγων, ὅσα οἱ νέες ἄχθος ἄειραν.καὶ σύ, φίλος, μὴ δηθὰ δόμων ἄπο τῆλʼ
ἀλάλησο,κτήματά τε προλιπὼν ἄνδρας τʼ ἐν σοῖσι δόμοισινοὕτω ὑπερφιάλους, μή τοι κατὰ πάντα φάγωσινκτήματα δασσάμενοι, σὺ δὲ τηϋσίην ὁδὸν ἔλθῃς.ἀλλʼ ἐς μὲν Μενέλαον ἐγὼ κέλομαι καὶ ἄνωγαἐλθεῖν· κεῖνος γὰρ νέον ἄλλοθεν εἰλήλουθεν,ἐκ τῶν ἀνθρώπων, ὅθεν οὐκ ἔλποιτό γε θυμῷἐλθέμεν, ὅν τινα πρῶτον ἀποσφήλωσιν ἄελλαιἐς πέλαγος μέγα τοῖον, ὅθεν τέ περ οὐδʼ οἰωνοὶαὐτόετες οἰχνεῦσιν, ἐπεὶ μέγα τε δεινόν τε.ἀλλʼ ἴθι νῦν σὺν νηί τε σῇ καὶ σοῖς ἑτάροισιν·εἰ δʼ ἐθέλεις πεζός, πάρα τοι δίφρος τε καὶ ἵπποι,πὰρ δέ τοι υἷες ἐμοί, οἵ τοι πομπῆες ἔσονταιἐς Λακεδαίμονα δῖαν, ὅθι ξανθὸς Μενέλαος.λίσσεσθαι δέ μιν αὐτός, ἵνα νημερτὲς ἐνίσπῃ·ψεῦδος δʼ οὐκ ἐρέει· μάλα γὰρ πεπνυμένος ἐστίν.
ὣς ἔφατʼ, ἠέλιος δʼ ἄρʼ ἔδυ καὶ ἐπὶ κνέφας
ἦλθε.τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·ὦ γέρον, ἦ τοι ταῦτα κατὰ μοῖραν κατέλεξας·ἀλλʼ ἄγε τάμνετε μὲν γλώσσας, κεράασθε δὲ οἶνον,ὄφρα Ποσειδάωνι καὶ ἄλλοις ἀθανάτοισινσπείσαντες κοίτοιο μεδώμεθα· τοῖο γὰρ ὥρη.ἤδη γὰρ φάος οἴχεθʼ ὑπὸ ζόφον, οὐδὲ ἔοικεν·δηθὰ θεῶν ἐν δαιτὶ θαασσέμεν, ἀλλὰ νέεσθαι.
ἦ ῥα Διὸς θυγάτηρ, οἱ δʼ ἔκλυον αὐδησάσης.τοῖσι δὲ κήρυκες μὲν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν,κοῦροι δὲ κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο,νώμησαν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπαρξάμενοι δεπάεσσι·γλώσσας δʼ ἐν πυρὶ βάλλον, ἀνιστάμενοι δʼ ἐπέλειβον.αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιον θʼ, ὅσον ἤθελε θυμός,δὴ τότʼ Ἀθηναίη καὶ Τηλέμαχος θεοειδὴςἄμφω ἱέσθην κοίλην ἐπὶ νῆα νέεσθαι.Νέστωρ δʼ αὖ κατέρυκε καθαπτόμενος ἐπέεσσιν·Ζεὺς τό γʼ ἀλεξήσειε καὶ ἀθάνατοι θεοὶ
ἄλλοι,ὡς ὑμεῖς παρʼ ἐμεῖο θοὴν ἐπὶ νῆα κίοιτεὥς τέ τευ ἦ παρὰ πάμπαν ἀνείμονος ἠδὲ πενιχροῦ,ᾧ οὔ τι χλαῖναι καὶ ῥήγεα πόλλʼ ἐνὶ οἴκῳ,οὔτʼ αὐτῷ μαλακῶς οὔτε ξείνοισιν ἐνεύδειν.αὐτὰρ ἐμοὶ πάρα μὲν χλαῖναι καὶ ῥήγεα καλά.οὔ θην δὴ τοῦδʼ ἀνδρὸς Ὀδυσσῆος φίλος υἱὸςνηὸς ἐπʼ ἰκριόφιν καταλέξεται, ὄφρʼ ἂν ἐγώ γεζώω, ἔπειτα δὲ παῖδες ἐνὶ μεγάροισι λίπωνται,ξείνους ξεινίζειν, ὅς τίς κʼ ἐμὰ δώμαθʼ ἵκηται.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·εὖ δὴ ταῦτά γʼ ἔφησθα, γέρον φίλε· σοὶ δὲ ἔοικενΤηλέμαχον πείθεσθαι, ἐπεὶ πολὺ κάλλιον οὕτως.ἀλλʼ οὗτος μὲν νῦν σοὶ ἅμʼ ἕψεται, ὄφρα κεν εὕδῃσοῖσιν ἐνὶ μεγάροισιν· ἐγὼ δʼ ἐπὶ νῆα μέλαινανεἶμʼ, ἵνα θαρσύνω θʼ ἑτάρους εἴπω τε ἕκαστα.οἶος γὰρ μετὰ τοῖσι γεραίτερος εὔχομαι εἶναι·οἱ δʼ ἄλλοι φιλότητι νεώτεροι ἄνδρες ἕπονται,πάντες ὁμηλικίη μεγαθύμου Τηλεμάχοιο.ἔνθα κε λεξαίμην κοίλῃ παρὰ νηὶ μελαίνῃνῦν· ἀτὰρ ἠῶθεν μετὰ Καύκωνας μεγαθύμουςεἶμʼ ἔνθα χρεῖός μοι ὀφέλλεται, οὔ τι νέον γεοὐδʼ ὀλίγον. σὺ δὲ τοῦτον, ἐπεὶ τεὸν ἵκετο δῶμα,πέμψον σὺν δίφρῳ τε καὶ υἱέι· δὸς δέ οἱ ἵππους,οἵ τοι ἐλαφρότατοι θείειν καὶ κάρτος ἄριστοι.
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνηφήνῃ εἰδομένη· θάμβος δʼ ἕλε πάντας ἰδόντας.θαύμαζεν δʼ ὁ γεραιός, ὅπως ἴδεν ὀφθαλμοῖς·Τηλεμάχου δʼ ἕλε χεῖρα, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·ὦ φίλος, οὔ σε ἔολπα κακὸν καὶ ἄναλκιν
ἔσεσθαι,εἰ δή τοι νέῳ ὧδε θεοὶ πομπῆες ἕπονται.οὐ μὲν γάρ τις ὅδʼ ἄλλος Ὀλύμπια δώματʼ ἐχόντων,ἀλλὰ Διὸς θυγάτηρ, κυδίστη Τριτογένεια,ἥ τοι καὶ πατέρʼ ἐσθλὸν ἐν Ἀργείοισιν ἐτίμα.ἀλλὰ ἄνασσʼ ἵληθι, δίδωθι δέ μοι κλέος ἐσθλόν,αὐτῷ καὶ παίδεσσι καὶ αἰδοίῃ παρακοίτι·σοὶ δʼ αὖ ἐγὼ ῥέξω βοῦν ἦνιν εὐρυμέτωπονἀδμήτην, ἣν οὔ πω ὑπὸ ζυγὸν ἤγαγεν ἀνήρ·τήν τοι ἐγὼ ῥέξω χρυσὸν κέρασιν περιχεύας.
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη.τοῖσιν δʼ ἡγεμόνευε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,υἱάσι καὶ γαμβροῖσιν, ἑὰ πρὸς δώματα καλά.ἀλλʼ ὅτε δώμαθʼ ἵκοντο ἀγακλυτὰ τοῖο ἄνακτος,ἑξείης ἕζοντο κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε·τοῖς δʼ ὁ γέρων ἐλθοῦσιν ἀνὰ κρητῆρα κέρασσενοἴνου ἡδυπότοιο, τὸν ἑνδεκάτῳ ἐνιαυτῷὤιξεν ταμίη καὶ ἀπὸ κρήδεμνον ἔλυσε·τοῦ ὁ γέρων κρητῆρα κεράσσατο, πολλὰ δʼ Ἀθήνῃεὔχετʼ ἀποσπένδων, κούρῃ Διὸς αἰγιόχοιο.αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιον θʼ, ὅσον ἤθελε
θυμός,οἱ μὲν κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος,τὸν δʼ αὐτοῦ κοίμησε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,Τηλέμαχον, φίλον υἱὸν Ὀδυσσῆος θείοιο,τρητοῖς ἐν λεχέεσσιν ὑπʼ αἰθούσῃ ἐριδούπῳ,πὰρʼ δʼ ἄρʼ ἐυμμελίην Πεισίστρατον, ὄρχαμον ἀνδρῶν,ὅς οἱ ἔτʼ ἠίθεος παίδων ἦν ἐν μεγάροισιν·αὐτὸς δʼ αὖτε καθεῦδε μυχῷ δόμου ὑψηλοῖο,τῷ δʼ ἄλοχος δέσποινα λέχος πόρσυνε καὶ εὐνήν.ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,ὤρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφι Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,ἐκ δʼ ἐλθὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετʼ ἐπὶ ξεστοῖσι λίθοισιν,οἵ οἱ ἔσαν προπάροιθε θυράων ὑψηλάων,λευκοί, ἀποστίλβοντες ἀλείφατος· οἷς ἔπι μὲν πρὶνΝηλεὺς ἵζεσκεν, θεόφιν μήστωρ ἀτάλαντος·ἀλλʼ ὁ μὲν ἤδη κηρὶ δαμεὶς Ἄϊδόσδε βεβήκει,Νέστωρ αὖ τότʼ ἐφῖζε Γερήνιος, οὖρος Ἀχαιῶν,σκῆπτρον ἔχων. περὶ δʼ υἷες ἀολλέες ἠγερέθοντο