Εὐρύλοχος δʼ ἑτάροισι κακῆς ἐξήρχετο βουλῆς·κέκλυτέ μευ μύθων κακά περ πάσχοντες
ἑταῖροι.πάντες μὲν στυγεροὶ θάνατοι δειλοῖσι βροτοῖσι,λιμῷ δʼ οἴκτιστον θανέειν καὶ πότμον ἐπισπεῖν.ἀλλʼ ἄγετʼ, Ἠελίοιο βοῶν ἐλάσαντες ἀρίσταςῥέξομεν ἀθανάτοισι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν.εἰ δέ κεν εἰς Ἰθάκην ἀφικοίμεθα, πατρίδα γαῖαν,αἶψά κεν Ἠελίῳ Ὑπερίονι πίονα νηὸντεύξομεν, ἐν δέ κε θεῖμεν ἀγάλματα πολλὰ καὶ ἐσθλά.εἰ δὲ χολωσάμενός τι βοῶν ὀρθοκραιράωννῆʼ ἐθέλῃ ὀλέσαι, ἐπὶ δʼ ἕσπωνται θεοὶ ἄλλοι,βούλομʼ ἅπαξ πρὸς κῦμα χανὼν ἀπὸ θυμὸν ὀλέσσαι,ἢ δηθὰ στρεύγεσθαι ἐὼν ἐν νήσῳ ἐρήμῃ.
ὣς ἔφατʼ Εὐρύλοχος, ἐπὶ δʼ ᾔνεον ἄλλοι
ἑταῖροι.αὐτίκα δʼ Ἠελίοιο βοῶν ἐλάσαντες ἀρίσταςἐγγύθεν, οὐ γὰρ τῆλε νεὸς κυανοπρῴροιοβοσκέσκονθʼ ἕλικες καλαὶ βόες εὐρυμέτωποι·τὰς δὲ περίστησάν τε καὶ εὐχετόωντο θεοῖσιν,φύλλα δρεψάμενοι τέρενα δρυὸς ὑψικόμοιο·οὐ γὰρ ἔχον κρῖ λευκὸν ἐυσσέλμου ἐπὶ νηός.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ εὔξαντο καὶ ἔσφαξαν καὶ ἔδειραν,μηρούς τʼ ἐξέταμον κατά τε κνίσῃ ἐκάλυψανδίπτυχα ποιήσαντες, ἐπʼ αὐτῶν δʼ ὠμοθέτησαν.οὐδʼ εἶχον μέθυ λεῖψαι ἐπʼ αἰθομένοις ἱεροῖσιν,ἀλλʼ ὕδατι σπένδοντες ἐπώπτων ἔγκατα πάντα.αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ μῆρʼ ἐκάη καὶ σπλάγχνα πάσαντο,μίστυλλόν τʼ ἄρα τἆλλα καὶ ἀμφʼ ὀβελοῖσιν ἔπειραν.καὶ τότε μοι βλεφάρων ἐξέσσυτο νήδυμος ὕπνος,βῆν δʼ ἰέναι ἐπὶ νῆα θοὴν καὶ θῖνα θαλάσσης.ἀλλʼ ὅτε δὴ σχεδὸν ἦα κιὼν νεὸς ἀμφιελίσσης,καὶ τότε με κνίσης ἀμφήλυθεν ἡδὺς ἀυτμή.οἰμώξας δὲ θεοῖσι μέγʼ ἀθανάτοισι γεγώνευν·Ζεῦ πάτερ ἠδʼ ἄλλοι μάκαρες θεοὶ αἰὲν
ἐόντες,ἦ με μάλʼ εἰς ἄτην κοιμήσατε νηλέι ὕπνῳ.οἱ δʼ ἕταροι μέγα ἔργον ἐμητίσαντο μένοντες.
ὠκέα δʼ Ἠελίῳ Ὑπερίονι ἄγγελος ἦλθεΛαμπετίη τανύπεπλος, ὅ οἱ βόας ἔκταμεν ἡμεῖς.αὐτίκα δʼ ἀθανάτοισι μετηύδα χωόμενος κῆρ·Ζεῦ πάτερ ἠδʼ ἄλλοι μάκαρες θεοὶ αἰὲν
ἐόντες,τῖσαι δὴ ἑτάρους Λαερτιάδεω Ὀδυσῆος,οἵ μευ βοῦς ἔκτειναν ὑπέρβιον, ᾗσιν ἐγώ γεχαίρεσκον μὲν ἰὼν εἰς οὐρανὸν ἀστερόεντα,ἠδʼ ὁπότʼ ἂψ ἐπὶ γαῖαν ἀπʼ οὐρανόθεν προτραποίμην.εἰ δέ μοι οὐ τίσουσι βοῶν ἐπιεικέʼ ἀμοιβήν,δύσομαι εἰς Ἀίδαο καὶ ἐν νεκύεσσι φαείνω.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα
Ζεύς·Ἠέλιʼ, ἦ τοι μὲν σὺ μετʼ ἀθανάτοισι φάεινεκαὶ θνητοῖσι βροτοῖσιν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν·τῶν δέ κʼ ἐγὼ τάχα νῆα θοὴν ἀργῆτι κεραυνῷτυτθὰ βαλὼν κεάσαιμι μέσῳ ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ.
ταῦτα δʼ ἐγὼν ἤκουσα Καλυψοῦς ἠυκόμοιο·ἡ δʼ ἔφη Ἑρμείαο διακτόρου αὐτὴ ἀκοῦσαι.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ
θάλασσαν,νείκεον ἄλλοθεν ἄλλον ἐπισταδόν, οὐδέ τι μῆχοςεὑρέμεναι δυνάμεσθα, βόες δʼ ἀποτέθνασαν ἤδη.τοῖσιν δʼ αὐτίκʼ ἔπειτα θεοὶ τέραα προύφαινον·εἷρπον μὲν ῥινοί, κρέα δʼ ἀμφʼ ὀβελοῖσι μεμύκει,ὀπταλέα τε καὶ ὠμά, βοῶν δʼ ὣς γίγνετο φωνή.ἑξῆμαρ μὲν ἔπειτα ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροιδαίνυντʼ Ἠελίοιο βοῶν ἐλάσαντες ἀρίστας·ἀλλʼ ὅτε δὴ ἕβδομον ἦμαρ ἐπὶ Ζεὺς θῆκε Κρονίων,καὶ τότʼ ἔπειτʼ ἄνεμος μὲν ἐπαύσατο λαίλαπι θύων,ἡμεῖς δʼ αἶψʼ ἀναβάντες ἐνήκαμεν εὐρέι πόντῳ,ἱστὸν στησάμενοι ἀνά θʼ ἱστία λεύκʼ ἐρύσαντες.ἀλλʼ ὅτε δὴ τὴν νῆσον ἐλείπομεν, οὐδέ τις
ἄλληφαίνετο γαιάων, ἀλλʼ οὐρανὸς ἠδὲ θάλασσα,δὴ τότε κυανέην νεφέλην ἔστησε Κρονίωννηὸς ὕπερ γλαφυρῆς, ἤχλυσε δὲ πόντος ὑπʼ αὐτῆς.ἡ δʼ ἔθει οὐ μάλα πολλὸν ἐπὶ χρόνον· αἶψα γὰρ ἦλθεκεκληγὼς Ζέφυρος μεγάλῃ σὺν λαίλαπι θύων,ἱστοῦ δὲ προτόνους ἔρρηξʼ ἀνέμοιο θύελλαἀμφοτέρους· ἱστὸς δʼ ὀπίσω πέσεν, ὅπλα τε πάνταεἰς ἄντλον κατέχυνθʼ. ὁ δʼ ἄρα πρυμνῇ ἐνὶ νηὶπλῆξε κυβερνήτεω κεφαλήν, σὺν δʼ ὀστέʼ ἄραξεπάντʼ ἄμυδις κεφαλῆς· ὁ δʼ ἄρʼ ἀρνευτῆρι ἐοικὼςκάππεσʼ ἀπʼ ἰκριόφιν, λίπε δʼ ὀστέα θυμὸς ἀγήνωρ.Ζεὺς δʼ ἄμυδις βρόντησε καὶ ἔμβαλε νηὶ κεραυνόν·ἡ δʼ ἐλελίχθη πᾶσα Διὸς πληγεῖσα κεραυνῷ,ἐν δὲ θεείου πλῆτο, πέσον δʼ ἐκ νηὸς ἑταῖροι.οἱ δὲ κορώνῃσιν ἴκελοι περὶ νῆα μέλαινανκύμασιν ἐμφορέοντο, θεὸς δʼ ἀποαίνυτο νόστον.αὐτὰρ ἐγὼ διὰ νηὸς ἐφοίτων, ὄφρʼ ἀπὸ τοίχουςλῦσε κλύδων τρόπιος, τὴν δὲ ψιλὴν φέρε κῦμα,ἐκ δέ οἱ ἱστὸν ἄραξε ποτὶ τρόπιν. αὐτὰρ ἐπʼ αὐτῷἐπίτονος βέβλητο, βοὸς ῥινοῖο τετευχώς·τῷ ῥʼ ἄμφω συνέεργον, ὁμοῦ τρόπιν ἠδὲ καὶ ἱστόν,ἑζόμενος δʼ ἐπὶ τοῖς φερόμην ὀλοοῖς ἀνέμοισιν.ἔνθʼ ἦ τοι Ζέφυρος μὲν ἐπαύσατο λαίλαπι
θύων,ἦλθε δʼ ἐπὶ Νότος ὦκα, φέρων ἐμῷ ἄλγεα θυμῷ,ὄφρʼ ἔτι τὴν ὀλοὴν ἀναμετρήσαιμι Χάρυβδιν.παννύχιος φερόμην, ἅμα δʼ ἠελίῳ ἀνιόντιἦλθον ἐπὶ Σκύλλης σκόπελον δεινήν τε Χάρυβδιν.ἡ μὲν ἀνερροίβδησε θαλάσσης ἁλμυρὸν ὕδωρ·αὐτὰρ ἐγὼ ποτὶ μακρὸν ἐρινεὸν ὑψόσʼ ἀερθείς,τῷ προσφὺς ἐχόμην ὡς νυκτερίς. οὐδέ πῃ εἶχονοὔτε στηρίξαι ποσὶν ἔμπεδον οὔτʼ ἐπιβῆναι·ῥίζαι γὰρ ἑκὰς εἶχον, ἀπήωροι δʼ ἔσαν ὄζοι,μακροί τε μεγάλοι τε, κατεσκίαον δὲ Χάρυβδιν.νωλεμέως δʼ ἐχόμην, ὄφρʼ ἐξεμέσειεν ὀπίσσωἱστὸν καὶ τρόπιν αὖτις· ἐελδομένῳ δέ μοι ἦλθονὄψʼ· ἦμος δʼ ἐπὶ δόρπον ἀνὴρ ἀγορῆθεν ἀνέστηκρίνων νείκεα πολλὰ δικαζομένων αἰζηῶν,τῆμος δὴ τά γε δοῦρα Χαρύβδιος ἐξεφαάνθη.ἧκα δʼ ἐγὼ καθύπερθε πόδας καὶ χεῖρε φέρεσθαι,μέσσῳ δʼ ἐνδούπησα παρὲξ περιμήκεα δοῦρα,ἑζόμενος δʼ ἐπὶ τοῖσι διήρεσα χερσὶν ἐμῇσι.Σκύλλην δʼ οὐκέτʼ ἔασε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τεεἰσιδέειν· οὐ γάρ κεν ὑπέκφυγον αἰπὺν ὄλεθρον.ἔνθεν δʼ ἐννῆμαρ φερόμην, δεκάτῃ δέ με νυκτὶνῆσον ἐς Ὠγυγίην πέλασαν θεοί, ἔνθα Καλυψὼναίει ἐυπλόκαμος, δεινὴ θεὸς αὐδήεσσα,ἥ μʼ ἐφίλει τʼ ἐκόμει τε. τί τοι τάδε μυθολογεύω;ἤδη γάρ τοι χθιζὸς ἐμυθεόμην ἐνὶ οἴκῳσοί τε καὶ ἰφθίμῃ ἀλόχῳ· ἐχθρὸν δέ μοί ἐστιναὖτις ἀριζήλως εἰρημένα μυθολογεύειν.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ,κηληθμῷ δʼ ἔσχοντο κατὰ μέγαρα σκιόεντα.τὸν δʼ αὖτʼ Ἀλκίνοος ἀπαμείβετο φώνησέν τε·ὦ Ὀδυσεῦ, ἐπεὶ ἵκευ ἐμὸν ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ,ὑψερεφές, τῷ σʼ οὔ τι παλιμπλαγχθέντα γʼ ὀΐωἂψ ἀπονοστήσειν, εἰ καὶ μάλα πολλὰ πέπονθας.ὑμέων δʼ ἀνδρὶ ἑκάστῳ ἐφιέμενος τάδε εἴρω,ὅσσοι ἐνὶ μεγάροισι γερούσιον αἴθοπα οἶνοναἰεὶ πίνετʼ ἐμοῖσιν, ἀκουάζεσθε δʼ ἀοιδοῦ.εἵματα μὲν δὴ ξείνῳ ἐϋξέστῃ ἐνὶ χηλῷκεῖται καὶ χρυσὸς πολυδαίδαλος ἄλλα τε πάνταδῶρʼ, ὅσα Φαιήκων βουληφόροι ἐνθάδʼ ἔνεικαν·ἀλλʼ ἄγε οἱ δῶμεν τρίποδα μέγαν ἠδὲ λέβηταἀνδρακάς· ἡμεῖς δʼ αὖτε ἀγειρόμενοι κατὰ δῆμοντισόμεθʼ· ἀργαλέον γὰρ ἕνα προικὸς χαρίσασθαι.
ὣς ἔφατʼ Ἀλκίνοος, τοῖσιν δʼ ἐπιὴνδανε μῦθος.οἱ μὲν κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος,ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,νῆάδʼ ἐπεσσεύοντο, φέρον δʼ εὐήνορα χαλκόν.καὶ τὰ μὲν εὖ κατέθηχʼ ἱερὸν μένος Ἀλκινόοιο,αὐτὸς ἰὼν διὰ νηὸς ὑπὸ ζυγά, μή τινʼ ἑταίρωνβλάπτοι ἐλαυνόντων, ὁπότε σπερχοίατʼ ἐρετμοῖς.οἱ δʼ εἰς Ἀλκινόοιο κίον καὶ δαῖτʼ ἀλέγυνον.τοῖσι δὲ βοῦν ἱέρευσʼ ἱερὸν μένος ἈλκινόοιοΖηνὶ κελαινεφέϊ Κρονίδῃ, ὃς πᾶσιν ἀνάσσει.μῆρα δὲ κήαντες δαίνυντʼ ἐρικυδέα δαῖτατερπόμενοι· μετὰ δέ σφιν ἐμέλπετο θεῖος ἀοιδός,Δημόδοκος, λαοῖσι τετιμένος. αὐτὰρ Ὀδυσσεὺςπολλὰ πρὸς ἠέλιον κεφαλὴν τρέπε παμφανόωντα,δῦναι ἐπειγόμενος· δὴ γὰρ μενέαινε νέεσθαι.ὡς δʼ ὅτʼ ἀνὴρ δόρποιο λιλαίεται, ᾧ τε πανῆμαρνειὸν ἀνʼ ἕλκητον βόε οἴνοπε πηκτὸν ἄροτρον·ἀσπασίως δʼ ἄρα τῷ κατέδυ φάος ἠελίοιοδόρπον ἐποίχεσθαι, βλάβεται δέ τε γούνατʼ ἰόντι·ὣς Ὀδυσῆʼ ἀσπαστὸν ἔδυ φάος ἠελίοιο.αἶψα δὲ Φαιήκεσσι φιληρέτμοισι μετηύδα,Ἀλκινόῳ δὲ μάλιστα πιφαυσκόμενος φάτο μῦθον·Ἀλκίνοε κρεῖον, πάντων ἀριδείκετε λαῶν,πέμπετέ με σπείσαντες ἀπήμονα, χαίρετε δʼ αὐτοί·ἤδη γὰρ τετέλεσται ἅ μοι φίλος ἤθελε θυμός,πομπὴ καὶ φίλα δῶρα, τά μοι θεοὶ Οὐρανίωνεςὄλβια ποιήσειαν· ἀμύμονα δʼ οἴκοι ἄκοιτιννοστήσας εὕροιμι σὺν ἀρτεμέεσσι φίλοισιν.ὑμεῖς δʼ αὖθι μένοντες ἐϋφραίνοιτε γυναῖκαςκουριδίας καὶ τέκνα· θεοὶ δʼ ἀρετὴν ὀπάσειανπαντοίην, καὶ μή τι κακὸν μεταδήμιον εἴη.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐπῄνεον ἠδʼ ἐκέλευονπεμπέμεναι τὸν ξεῖνον, ἐπεὶ κατὰ μοῖραν ἔειπεν.καὶ τότε κήρυκα προσέφη μένος Ἀλκινόοιο·Ποντόνοε, κρητῆρα κερασσάμενος μέθυ νεῖμονπᾶσιν ἀνὰ μέγαρον, ὄφρʼ εὐξάμενοι Διὶ πατρὶτὸν ξεῖνον πέμπωμεν ἑὴν ἐς πατρίδα γαῖαν.
ὣς φάτο, Ποντόνοος δὲ μελίφρονα οἶνον ἐκίρνα,νώμησεν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπισταδόν· οἱ δὲ θεοῖσινἔσπεισαν μακάρεσσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,αὐτόθεν ἐξ ἑδρέων. ἀνὰ δʼ ἵστατο δῖος Ὀδυσσεύς,Ἀρήτῃ δʼ ἐν χειρὶ τίθει δέπας ἀμφικύπελλον,καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·χαῖρέ μοι, ὦ βασίλεια, διαμπερές, εἰς ὅ κε
γῆραςἔλθῃ καὶ θάνατος, τά τʼ ἐπʼ ἀνθρώποισι πέλονται.αὐτὰρ ἐγὼ νέομαι· σὺ δὲ τέρπεο τῷδʼ ἐνὶ οἴκῳπαισί τε καὶ λαοῖσι καὶ Ἀλκινόῳ βασιλῆϊ.
ὣς εἰπὼν ὑπὲρ οὐδὸν ἐβήσετο δῖος Ὀδυσσεύς,τῷ δʼ ἅμα κήρυκα προΐει μένος Ἀλκινόοιο,ἡγεῖσθαι ἐπὶ νῆα θοὴν καὶ θῖνα θαλάσσης·Ἀρήτη δʼ ἄρα οἱ δμῳὰς ἅμʼ ἔπεμπε γυναῖκας,τὴν μὲν φᾶρος ἔχουσαν ἐϋπλυνὲς ἠδὲ χιτῶνα,τὴν δʼ ἑτέρην χηλὸν πυκινὴν ἅμʼ ὄπασσε κομίζειν·ἡ δʼ ἄλλη σῖτόν τʼ ἔφερεν καὶ οἶνον ἐρυθρόν.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ θάλασσαν,αἶψα τά γʼ ἐν νηῒ γλαφυρῇ πομπῆες ἀγαυοὶδεξάμενοι κατέθεντο, πόσιν καὶ βρῶσιν ἅπασαν·κὰδ δʼ ἄρʼ Ὀδυσσῆϊ στόρεσαν ῥῆγός τε λίνον τενηὸς ἐπʼ ἰκριόφιν γλαφυρῆς, ἵνα νήγρετον εὕδοι,πρυμνῆς· ἂν δὲ καὶ αὐτὸς ἐβήσετο καὶ κατέλεκτοσιγῇ· τοὶ δὲ καθῖζον ἐπὶ κληῗσιν ἕκαστοικόσμῳ, πεῖσμα δʼ ἔλυσαν ἀπὸ τρητοῖο λίθοιο.εὖθʼ οἱ ἀνακλινθέντες ἀνερρίπτουν ἅλα πηδῷ,καὶ τῷ νήδυμος ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτε,νήγρετος, ἥδιστος, θανάτῳ ἄγχιστα ἐοικώς.ἡ δʼ, ὥς τʼ ἐν πεδίῳ τετράοροι ἄρσενες ἵπποι,πάντες ἅμʼ ὁρμηθέντες ὑπὸ πληγῇσιν ἱμάσθλης,ὑψόσʼ ἀειρόμενοι ῥίμφα πρήσσουσι κέλευθον,ὣς ἄρα τῆς πρύμνη μὲν ἀείρετο, κῦμα δʼ ὄπισθεπορφύρεον μέγα θῦε πολυφλοίσβοιο θαλάσσης.ἡ δὲ μάλʼ ἀσφαλέως θέεν ἔμπεδον· οὐδέ κεν ἴρηξκίρκος ὁμαρτήσειεν, ἐλαφρότατος πετεηνῶν.ὣς ἡ ῥίμφα θέουσα θαλάσσης κύματʼ ἔταμνεν,ἄνδρα φέρουσα θεοῖς ἐναλίγκια μήδεʼ ἔχοντα·ὃς πρὶν μὲν μάλα πολλὰ πάθʼ ἄλγεα ὃν κατὰ θυμὸνἀνδρῶν τε πτολέμους ἀλεγεινά τε κύματα πείρων,δὴ τότε γʼ ἀτρέμας εὗδε, λελασμένος ὅσσʼ ἐπεπόνθει.εὖτʼ ἀστὴρ ὑπερέσχε φαάντατος, ὅς τε μάλισταἔρχεται ἀγγέλλων φάος Ἠοῦς ἠριγενείης,τῆμος δὴ νήσῳ προσεπίλνατο ποντοπόρος νηῦς.Φόρκυνος δέ τίς ἐστι λιμήν, ἁλίοιο γέροντος,ἐν δήμῳ Ἰθάκης· δύο δὲ προβλῆτες ἐν αὐτῷἀκταὶ ἀπορρῶγες, λιμένος ποτιπεπτηυῖαι,αἵ τʼ ἀνέμων σκεπόωσι δυσαήων μέγα κῦμαἔκτοθεν· ἔντοσθεν δέ τʼ ἄνευ δεσμοῖο μένουσινῆες ἐΰσσελμοι, ὅτʼ ἂν ὅρμου μέτρον ἵκωνται.αὐτὰρ ἐπὶ κρατὸς λιμένος τανύφυλλος ἐλαίη,ἀγχόθι δʼ αὐτῆς ἄντρον ἐπήρατον ἠεροειδές,ἱρὸν νυμφάων αἱ νηϊάδες καλέονται.ἐν δὲ κρητῆρές τε καὶ ἀμφιφορῆες ἔασινλάϊνοι· ἔνθα δʼ ἔπειτα τιθαιβώσσουσι μέλισσαι.ἐν δʼ ἱστοὶ λίθεοι περιμήκεες, ἔνθα τε νύμφαιφάρεʼ ὑφαίνουσιν ἁλιπόρφυρα, θαῦμα ἰδέσθαι·ἐν δʼ ὕδατʼ ἀενάοντα. δύω δέ τέ οἱ θύραι εἰσίν,αἱ μὲν πρὸς Βορέαο καταιβαταὶ ἀνθρώποισιν,αἱ δʼ αὖ πρὸς Νότου εἰσὶ θεώτεραι· οὐδέ τι κείνῃἄνδρες ἐσέρχονται, ἀλλʼ ἀθανάτων ὁδός ἐστιν.ἔνθʼ οἵ γʼ εἰσέλασαν, πρὶν εἰδότες· ἡ μὲν
ἔπειταἠπείρῳ ἐπέκελσεν, ὅσον τʼ ἐπὶ ἥμισυ πάσης,σπερχομένη· τοῖον γὰρ ἐπείγετο χέρσʼ ἐρετάων·οἱ δʼ ἐκ νηὸς βάντες ἐϋζύγου ἤπειρόνδεπρῶτον Ὀδυσσῆα γλαφυρῆς ἐκ νηὸς ἄειραναὐτῷ σύν τε λίνῳ καὶ ῥήγεϊ σιγαλόεντι,κὰδ δʼ ἄρʼ ἐπὶ ψαμάθῳ ἔθεσαν δεδμημένον ὕπνῳ,ἐκ δὲ κτήματʼ ἄειραν, ἅ οἱ Φαίηκες ἀγαυοὶὤπασαν οἴκαδʼ ἰόντι διὰ μεγάθυμον Ἀθήνην.καὶ τὰ μὲν οὖν παρὰ πυθμένʼ ἐλαίης ἀθρόα θῆκανἐκτὸς ὁδοῦ, μή πώς τις ὁδιτάων ἀνθρώπων,πρίν γʼ Ὀδυσῆʼ ἔγρεσθαι, ἐπελθὼν δηλήσαιτο·αὐτοὶ δʼ αὖτʼ οἶκόνδε πάλιν κίον. οὐδʼ ἐνοσίχθωνλήθετʼ ἀπειλάων, τὰς ἀντιθέῳ Ὀδυσῆϊπρῶτον ἐπηπείλησε, Διὸς δʼ ἐξείρετο βουλήν·Ζεῦ πάτερ, οὐκέτʼ ἐγώ γε μετʼ ἀθανάτοισι
θεοῖσιτιμήεις ἔσομαι, ὅτε με βροτοὶ οὔ τι τίουσιν,Φαίηκες, τοί πέρ τοι ἐμῆς ἔξ εἰσι γενέθλης.καὶ γὰρ νῦν Ὀδυσῆʼ ἐφάμην κακὰ πολλὰ παθόνταοἴκαδʼ ἐλεύσεσθαι· νόστον δέ οἱ οὔ ποτʼ ἀπηύρωνπάγχυ, ἐπεὶ σὺ πρῶτον ὑπέσχεο καὶ κατένευσας.οἱ δʼ εὕδοντʼ ἐν νηῒ θοῇ ἐπὶ πόντον ἄγοντεςκάτθεσαν εἰν Ἰθάκῃ, ἔδοσαν δέ οἱ ἄσπετα δῶρα,χαλκόν τε χρυσόν τε ἅλις ἐσθῆτά θʼ ὑφαντήν,πόλλʼ, ὅσʼ ἂν οὐδέ ποτε Τροίης ἐξήρατʼ Ὀδυσσεύς,εἴ περ ἀπήμων ἦλθε, λαχὼν ἀπὸ ληΐδος αἶσαν.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεὺς·ὢ πόποι, ἐννοσίγαιʼ εὐρυσθενές, οἷον ἔειπες.οὔ τί σʼ ἀτιμάζουσι θεοί· χαλεπὸν δέ κεν εἴηπρεσβύτατον καὶ ἄριστον ἀτιμίῃσιν ἰάλλειν.ἀνδρῶν δʼ εἴ πέρ τίς σε βίῃ καὶ κάρτεϊ εἴκωνοὔ τι τίει. σοὶ δʼ ἐστὶ καὶ ἐξοπίσω τίσις αἰεί.ἔρξον ὅπως ἐθέλεις καί τοι φίλον ἔπλετο θυμῷ.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Ποσειδάων ἐνοσίχθων·αἶψά κʼ ἐγὼν ἔρξαιμι, κελαινεφές, ὡς ἀγορεύεις·ἀλλὰ σὸν αἰεὶ θυμὸν ὀπίζομαι ἠδʼ ἀλεείνω.νῦν αὖ Φαιήκων ἐθέλω περικαλλέα νῆα,ἐκ πομπῆς ἀνιοῦσαν, ἐν ἠεροειδέϊ πόντῳῥαῖσαι, ἵνʼ ἤδη σχῶνται, ἀπολλήξωσι δὲ πομπῆςἀνθρώπων, μέγα δέ σφιν ὄρος πόλει ἀμφικαλύψαι.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·ὢ πέπον, ὡς μὲν ἐμῷ θυμῷ δοκεῖ εἶναι ἄριστα,ὁππότε κεν δὴ πάντες ἐλαυνομένην προΐδωνταιλαοὶ ἀπὸ πτόλιος, θεῖναι λίθον ἐγγύθι γαίηςνηῒ θοῇ ἴκελον, ἵνα θαυμάζωσιν ἅπαντεςἄνθρωποι, μέγα δέ σφιν ὄρος πόλει ἀμφικαλύψαι.
αὐτὰρ ἐπεὶ τό γʼ ἄκουσε Ποσειδάων ἐνοσίχθων,βῆ ῥʼ ἴμεν ἐς Σχερίην, ὅθι Φαίηκες γεγάασιν.ἔνθʼ ἔμενʼ· ἡ δὲ μάλα σχεδὸν ἤλυθε ποντοπόρος νηῦςῥίμφα διωκομένη· τῆς δὲ σχεδὸν ἦλθʼ ἐνοσίχθων,ὅς μιν λᾶαν ἔθηκε καὶ ἐρρίζωσεν ἔνερθεχειρὶ καταπρηνεῖ ἐλάσας· ὁ δὲ νόσφι βεβήκει.οἱ δὲ πρὸς ἀλλήλους ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευονΦαίηκες δολιχήρετμοι, ναυσίκλυτοι ἄνδρες.ὧδε δέ τις εἴπεσκεν ἰδὼν ἐς πλησίον ἄλλον·ὤ μοι, τίς δὴ νῆα θοὴν ἐπέδησʼ ἐνὶ πόντῳοἴκαδʼ ἐλαυνομένην; καὶ δὴ προὐφαίνετο πᾶσα.
ὣς ἄρα τις εἴπεσκε· τὰ δʼ οὐκ ἴσαν ὡς ἐτέτυκτο.τοῖσιν δʼ Ἀλκίνοος ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·ὢ πόποι, ἦ μάλα δή με παλαίφατα θέσφαθʼ
ἱκάνειπατρὸς ἐμοῦ, ὃς ἔφασκε Ποσειδάωνʼ ἀγάσασθαιἡμῖν, οὕνεκα πομποὶ ἀπήμονές εἰμεν ἁπάντων.φῆ ποτὲ Φαιήκων ἀνδρῶν περικαλλέα, νῆα,ἐκ πομπῆς ἀνιοῦσαν, ἐν ἠεροειδέϊ πόντῳῥαισέμεναι, μέγα δʼ ἧμιν ὄρος πόλει ἀμφικαλύψειν.ὣς ἀγόρευʼ ὁ γέρων· τὰ δὲ δὴ νῦν πάντα τελεῖται.ἀλλʼ ἄγεθʼ, ὡς ἂν ἐγὼ εἴπω, πειθώμεθα πάντες·πομπῆς μὲν παύσασθε βροτῶν, ὅτε κέν τις ἵκηταιἡμέτερον προτὶ ἄστυ· Ποσειδάωνι δὲ ταύρουςδώδεκα κεκριμένους ἱερεύσομεν, αἴ κʼ ἐλεήσῃ,μηδʼ ἡμῖν περίμηκες ὄρος πόλει ἀμφικαλύψῃ.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἔδεισαν, ἑτοιμάσσαντο δὲ
ταύρους.ὣς οἱ μέν ῥʼ εὔχοντο Ποσειδάωνι ἄνακτιδήμου Φαιήκων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες,ἑσταότες περὶ βωμόν. ὁ δʼ ἔγρετο δῖος Ὀδυσσεὺςεὕδων ἐν γαίῃ πατρωΐῃ, οὐδέ μιν ἔγνω,ἤδη δὴν ἀπεών· περὶ γὰρ θεὸς ἠέρα χεῦεΠαλλὰς Ἀθηναίη, κούρη Διός, ὄφρα μιν αὐτὸνἄγνωστον τεύξειεν ἕκαστά τε μυθήσαιτο,μή μιν πρὶν ἄλοχος γνοίη ἀστοί τε φίλοι τε,πρὶν πᾶσαν μνηστῆρας ὑπερβασίην ἀποτῖσαι.τοὔνεκʼ ἄρʼ ἀλλοειδέα φαινέσκετο πάντα ἄνακτι,ἀτραπιτοί τε διηνεκέες λιμένες τε πάνορμοιπέτραι τʼ ἠλίβατοι καὶ δένδρεα τηλεθόωντα.στῆ δʼ ἄρʼ ἀναΐξας καί ῥʼ εἴσιδε πατρίδα γαῖαν·ᾤμωξέν τʼ ἄρ ἔπειτα καὶ ὣ πεπλήγετο μηρὼχερσὶ καταπρηνέσσʼ, ὀλοφυρόμενος δʼ ἔπος ηὔδα·ὤ μοι ἐγώ, τέων αὖτε βροτῶν ἐς γαῖαν ἱκάνω;ἦ ῥʼ οἵ γʼ ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι οὐδὲ δίκαιοι,ἦε φιλόξεινοι, καί σφιν νόος ἐστὶ θεουδής;πῇ δὴ χρήματα πολλὰ φέρω τάδε; πῇ τε καὶ αὐτὸςπλάζομαι; αἴθʼ ὄφελον μεῖναι παρὰ Φαιήκεσσιναὐτοῦ· ἐγὼ δέ κεν ἄλλον ὑπερμενέων βασιλήωνἐξικόμην, ὅς κέν μʼ ἐφίλει καὶ ἔπεμπε νέεσθαι.νῦν δʼ οὔτʼ ἄρ πῃ θέσθαι ἐπίσταμαι, οὐδὲ μὲν αὐτοῦκαλλείψω, μή πώς μοι ἕλωρ ἄλλοισι γένηται.ὢ πόποι, οὐκ ἄρα πάντα νοήμονες οὐδὲ δίκαιοιἦσαν Φαιήκων ἡγήτορες ἠδὲ μέδοντες,οἵ μʼ εἰς ἄλλην γαῖαν ἀπήγαγον, ἦ τέ μʼ ἔφαντοἄξειν εἰς Ἰθάκην εὐδείελον, οὐδʼ ἐτέλεσσαν.Ζεὺς σφέας τίσαιτο ἱκετήσιος, ὅς τε καὶ ἄλλουςἀνθρώπους ἐφορᾷ καὶ τίνυται ὅς τις ἁμάρτῃ.ἀλλʼ ἄγε δὴ τὰ χρήματʼ ἀριθμήσω καὶ ἴδωμαι,μή τί μοι οἴχωνται κοίλης ἐπὶ νηὸς ἄγοντες.
ὣς εἰπὼν τρίποδας περικαλλέας ἠδὲ λέβηταςἠρίθμει καὶ χρυσὸν ὑφαντά τε εἵματα καλά.τῶν μὲν ἄρʼ ὀύ τι πόθει· ὁ δʼ ὀδύρετο πατρίδα γαῖανἑρπύζων παρὰ θῖνα πολυφλοίσβοιο θαλάσσης,πόλλʼ ὀλοφυρόμενος. σχεδόθεν δέ οἱ ἦλθεν Ἀθήνη,ἀνδρὶ δέμας εἰκυῖα νέῳ, ἐπιβώτορι μήλων,παναπάλῳ, οἷοί τε ἀνάκτων παῖδες ἔασι,δίπτυχον ἀμφʼ ὤμοισιν ἔχουσʼ εὐεργέα λώπην·ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσι πέδιλʼ ἔχε, χερσὶ δʼ ἄκοντα.τὴν δʼ Ὀδυσεὺς γήθησεν ἰδὼν καὶ ἐναντίος ἦλθε,καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ὦ φίλʼ, ἐπεί σε πρῶτα κιχάνω τῷδʼ ἐνὶ χώρῳ,χαῖρέ τε καὶ μή μοί τι κακῷ νόῳ ἀντιβολήσαις,ἀλλὰ σάω μὲν ταῦτα, σάω δʼ ἐμέ· σοὶ γὰρ ἐγώ γεεὔχομαι ὥς τε θεῷ καί σευ φίλα γούναθʼ ἱκάνω.καί μοι τοῦτʼ ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρʼ ἐῢ εἰδῶ·τίς γῆ, τίς δῆμος, τίνες ἀνέρες ἐγγεγάασιν;ἦ πού τις νήσων εὐδείελος, ἦέ τις ἀκτὴκεῖθʼ ἁλὶ κεκλιμένη ἐριβώλακος ἠπείροιο;
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·νήπιός εἰς, ὦ ξεῖνʼ, ἢ τηλόθεν εἰλήλουθας,εἰ δὴ τήνδε τε γαῖαν ἀνείρεαι. οὐδέ τι λίηνοὕτω νώνυμός ἐστιν· ἴσασι δέ μιν μάλα πολλοί,ἠμὲν ὅσοι ναίουσι πρὸς ἠῶ τʼ ἠέλιόν τε,ἠδʼ ὅσσοι μετόπισθε ποτὶ ζόφον ἠερόεντα.ἦ τοι μὲν τρηχεῖα καὶ οὐχ ἱππήλατός ἐστιν,οὐδὲ λίην λυπρή, ἀτὰρ οὐδʼ εὐρεῖα τέτυκται.ἐν μὲν γάρ οἱ σῖτος ἀθέσφατος, ἐν δέ τε οἶνοςγίγνεται· αἰεὶ δʼ ὄμβρος ἔχει τεθαλυῖά τʼ ἐέρση·αἰγίβοτος δʼ ἀγαθὴ καὶ βούβοτος· ἔστι μὲν ὕληπαντοίη, ἐν δʼ ἀρδμοὶ ἐπηετανοὶ παρέασι.τῷ τοι, ξεῖνʼ, Ἰθάκης γε καὶ ἐς Τροίην ὄνομʼ ἵκει,τήν περ τηλοῦ φασὶν Ἀχαιΐδος ἔμμεναι αἴης.
ὣς φάτο, γήθησεν δὲ πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,χαίρων ᾗ γαίῃ πατρωΐῃ, ὥς οἱ ἔειπεΠαλλὰς Ἀθηναίη, κούρη Διὸς, αἰγιόχοιο·καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·οὐδʼ ὅ γʼ ἀληθέα εἶπε, πάλιν δʼ ὅ γε λάζετο μῦθον,αἰεὶ ἐνὶ στήθεσσι νόον πολυκερδέα νωμῶν·πυνθανόμην Ἰθάκης γε καὶ ἐν Κρήτῃ εὐρείῃ,τηλοῦ ὑπὲρ πόντου· νῦν δʼ εἰλήλουθα καὶ αὐτὸςχρήμασι σὺν τοίσδεσσι· λιπὼν δʼ ἔτι παισὶ τοσαῦταφεύγω, ἐπεὶ φίλον υἷα κατέκτανον Ἰδομενῆος,Ὀρσίλοχον πόδας ὠκύν, ὃς ἐν Κρήτῃ εὐρείῃἀνέρας ἀλφηστὰς νίκα ταχέεσσι πόδεσσιν,οὕνεκά με στερέσαι τῆς ληΐδος ἤθελε πάσηςΤρωϊάδος, τῆς εἵνεκʼ ἐγὼ πάθον ἄλγεα θυμῷ,ἀνδρῶν τε πτολέμους ἀλεγεινά τε κύματα πείρων,οὕνεκʼ ἄρʼ οὐχ ᾧ πατρὶ χαριζόμενος θεράπευονδήμῳ ἔνι Τρώων, ἀλλʼ ἄλλων ἦρχον ἑταίρων.τὸν μὲν ἐγὼ κατιόντα βάλον χαλκήρεϊ δουρὶἀγρόθεν, ἐγγὺς ὁδοῖο λοχησάμενος σὺν ἑταίρῳ·νὺξ δὲ μάλα δνοφερὴ κάτεχʼ οὐρανόν, οὐδέ τις ἡμέαςἀνθρώπων ἐνόησε, λάθον δέ ἑ θυμὸν ἀπούρας.αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ τόν γε κατέκτανον ὀξέϊ χαλκῷ,αὐτίκʼ ἐγὼν ἐπὶ νῆα κιὼν Φοίνικας ἀγαυοὺςἐλλισάμην, καί σφιν μενοεικέα ληΐδα δῶκα·τούς μʼ ἐκέλευσα Πύλονδε καταστῆσαι καὶ ἐφέσσαιἢ εἰς Ἤλιδα δῖαν, ὅθι κρατέουσιν Ἐπειοί.ἀλλʼ ἦ τοι σφέας κεῖθεν ἀπώσατο ἲς ἀνέμοιοπόλλʼ ἀεκαζομένους, οὐδʼ ἤθελον ἐξαπατῆσαι.κεῖθεν δὲ πλαγχθέντες ἱκάνομεν ἐνθάδε νυκτός.σπουδῇ δʼ ἐς λιμένα προερέσσαμεν, οὐδέ τις ἡμῖνδόρπου μνῆστις ἔην, μάλα περ χατέουσιν ἑλέσθαι,ἀλλʼ αὔτως ἀποβάντες ἐκείμεθα νηὸς ἅπαντες.ἔνθʼ ἐμὲ μὲν γλυκὺς ὕπνος ἐπήλυθε κεκμηῶτα,οἱ δὲ χρήματʼ ἐμὰ γλαφυρῆς ἐκ νηὸς ἑλόντεςκάτθεσαν, ἔνθα περ αὐτὸς ἐπὶ ψαμάθοισιν ἐκείμην.οἱ δʼ ἐς Σιδονίην εὖ ναιομένην ἀναβάντεςᾤχοντʼ· αὐτὰρ ἐγὼ λιπόμην ἀκαχήμενος ἦτορ.
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη,χειρί τέ μιν κατέρεξε· δέμας δʼ ἤϊκτο γυναικὶκαλῇ τε μεγάλῃ τε καὶ ἀγλαὰ ἔργα ἰδυίῃ·καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·κερδαλέος κʼ εἴη καὶ ἐπίκλοπος ὅς σε
παρέλθοιἐν πάντεσσι δόλοισι, καὶ εἰ θεὸς ἀντιάσειε.σχέτλιε, ποικιλομῆτα, δόλων ἆτʼ, οὐκ ἄρʼ ἔμελλες,οὐδʼ ἐν σῇ περ ἐὼν γαίῃ, λήξειν ἀπατάωνμύθων τε κλοπίων, οἵ τοι πεδόθεν φίλοι εἰσίν.ἀλλʼ ἄγε, μηκέτι ταῦτα λεγώμεθα, εἰδότες ἄμφωκέρδεʼ, ἐπεὶ σὺ μέν ἐσσι βροτῶν ὄχʼ ἄριστος ἁπάντωνβουλῇ καὶ μύθοισιν, ἐγὼ δʼ ἐν πᾶσι θεοῖσιμήτι τε κλέομαι καὶ κέρδεσιν· οὐδὲ σύ γʼ ἔγνωςΠαλλάδʼ Ἀθηναίην, κούρην Διός, ἥ τέ τοι αἰεὶἐν πάντεσσι πόνοισι παρίσταμαι ἠδὲ φυλάσσω,καὶ δέ σε Φαιήκεσσι φίλον πάντεσσιν ἔθηκα,νῦν αὖ δεῦρʼ ἱκόμην, ἵνα τοι σὺν μῆτιν ὑφήνωχρήματά τε κρύψω, ὅσα τοι Φαίηκες ἀγαυοὶὤπασαν οἴκαδʼ ἰόντι ἐμῇ βουλῇ τε νόῳ τε,εἴπω θʼ ὅσσα τοι αἶσα δόμοις ἔνι ποιητοῖσικήδεʼ ἀνασχέσθαι· σὺ δὲ τετλάμεναι καὶ ἀνάγκῃ,μηδέ τῳ ἐκφάσθαι μήτʼ ἀνδρῶν μήτε γυναικῶν,πάντων, οὕνεκʼ ἄρʼ ἦλθες ἀλώμενος, ἀλλὰ σιωπῇπάσχειν ἄλγεα πολλά, βίας ὑποδέγμενος ἀνδρῶν.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις
Ὀδυσσεύς·ἀργαλέον σε, θεά, γνῶναι βροτῷ ἀντιάσαντι,καὶ μάλʼ ἐπισταμένῳ· σὲ γὰρ αὐτὴν παντὶ ἐΐσκεις.τοῦτο δʼ ἐγὼν εὖ οἶδʼ, ὅτι μοι πάρος ἠπίη ἦσθα,ἧος ἐνὶ Τροίῃ πολεμίζομεν υἷες Ἀχαιῶν.αὐτὰρ ἐπεὶ Πριάμοιο πόλιν διεπέρσαμεν αἰπήν,βῆμεν δʼ ἐν νήεσσι, θεὸς δʼ ἐκέδασσεν Ἀχαιούς,οὔ σέ γʼ ἔπειτα ἴδον, κούρη Διός, οὐδʼ ἐνόησανηὸς ἐμῆς ἐπιβᾶσαν, ὅπως τί μοι ἄλγος ἀλάλκοις.ἀλλʼ αἰεὶ φρεσὶν ᾗσιν ἔχων δεδαϊγμένον ἦτορἠλώμην, ἧός με θεοὶ κακότητος ἔλυσαν·πρίν γʼ ὅτε Φαιήκων ἀνδρῶν ἐν πίονι δήμῳθάρσυνάς τε ἔπεσσι καὶ ἐς πόλιν ἤγαγες αὐτή.νῦν δέ σε πρὸς πατρὸς γουνάζομαι—οὐ γὰρ ὀΐωἥκειν εἰς Ἰθάκην εὐδείελον, ἀλλά τινʼ ἄλληνγαῖαν ἀναστρέφομαι· σὲ δὲ κερτομέουσαν ὀΐωταῦτʼ ἀγορευέμεναι, ἵνʼ ἐμὰς φρένας ἠπεροπεύσῃς—εἰπέ μοι εἰ ἐτεόν γε φίλην ἐς πατρίδʼ ἱκάνω.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·αἰεί τοι τοιοῦτον ἐνὶ στήθεσσι νόημα·τῷ σε καὶ οὐ δύναμαι προλιπεῖν δύστηνον ἐόντα,οὕνεκʼ ἐπητής ἐσσι καὶ ἀγχίνοος καὶ ἐχέφρων.ἀσπασίως γάρ κʼ ἄλλος ἀνὴρ ἀλαλήμενος ἐλθὼνἵετʼ ἐνὶ μεγάροις ἰδέειν παῖδάς τʼ ἄλοχόν τε·σοὶ δʼ οὔ πω φίλον ἐστὶ δαήμεναι οὐδὲ πυθέσθαι,πρίν γʼ ἔτι σῆς ἀλόχου πειρήσεαι, ἥ τέ τοι αὔτωςἧσται ἐνὶ μεγάροισιν, ὀϊζυραὶ δέ οἱ αἰεὶφθίνουσιν νύκτες τε καὶ ἤματα δάκρυ χεούσῃ.αὐτὰρ ἐγὼ τὸ μὲν οὔ ποτʼ ἀπίστεον, ἀλλʼ ἐνὶ θυμῷᾔδεʼ, ὃ νοστήσεις ὀλέσας ἄπο πάντας ἑταίρους·ἀλλά τοι οὐκ ἐθέλησα Ποσειδάωνι μάχεσθαιπατροκασιγνήτῳ, ὅς τοι κότον ἔνθετο θυμῷ,χωόμενος ὅτι οἱ υἱὸν φίλον ἐξαλάωσας.ἀλλʼ ἄγε τοι δείξω Ἰθάκης ἕδος, ὄφρα πεποίθῃς.Φόρκυνος μὲν ὅδʼ ἐστὶ λιμήν, ἁλίοιο γέροντος,ἥδε δʼ ἐπὶ κρατὸς λιμένος τανύφυλλος ἐλαίη·ἀγχόθι δʼ αὐτῆς ἄντρον ἐπήρατον ἠεροειδές,ἱρὸν νυμφάων, αἳ νηϊάδες καλέονται·τοῦτο δέ τοι σπέος ἐστὶ κατηρεφές, ἔνθα σὺ πολλὰςἔρδεσκες νύμφῃσι τεληέσσας ἑκατόμβας·τοῦτο δὲ Νήριτόν ἐστιν ὄρος καταειμένον ὕλῃ.
ὣς εἰποῦσα θεὰ σκέδασʼ ἠέρα, εἴσατο δὲ χθών·γήθησέν τʼ ἄρʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,χαίρων ᾗ γαίῃ, κύσε δὲ ζείδωρον ἄρουραν.αὐτίκα δὲ νύμφῃς ἠρήσατο, χεῖρας ἀνασχών·νύμφαι νηϊάδες, κοῦραι Διός, οὔ ποτʼ ἐγώ γεὄψεσθʼ ὔμμʼ ἐφάμην· νῦν δʼ εὐχωλῇς ἀγανῇσιχαίρετʼ· ἀτὰρ καὶ δῶρα διδώσομεν, ὡς τὸ πάρος περ,αἴ κεν ἐᾷ πρόφρων με Διὸς θυγάτηρ ἀγελείηαὐτόν τε ζώειν καί μοι φίλον υἱὸν ἀέξῃ.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·θάρσει, μή τοι ταῦτα μετὰ φρεσὶ σῇσι μελόντων.ἀλλὰ χρήματα μὲν μυχῷ ἄντρου θεσπεσίοιοθείμεν αὐτίκα νῦν, ἵνα περ τάδε τοι σόα μίμνῃ·αὐτοὶ δὲ φραζώμεθʼ ὅπως ὄχʼ ἄριστα γένηται.
ὣς εἰποῦσα θεὰ δῦνε σπέος ἠεροειδές,μαιομένη κευθμῶνας ἀνὰ σπέος· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺςἆσσον πάντʼ ἐφόρει, χρυσὸν καὶ ἀτειρέα χαλκὸνεἵματά τʼ εὐποίητα, τά οἱ Φαίηκες ἔδωκαν.καὶ τὰ μὲν εὖ κατέθηκε, λίθον δʼ ἐπέθηκε θύρῃσιΠαλλὰς Ἀθηναίη, κούρη Διὸς αἰγιόχοιο.τὼ δὲ καθεζομένω ἱερῆς παρὰ πυθμένʼ ἐλαίηςφραζέσθην μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισιν ὄλεθρον.τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ,φράζευ ὅπως μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφήσεις,οἳ δή τοι τρίετες μέγαρον κάτα κοιρανέουσι,μνώμενοι ἀντιθέην ἄλοχον καὶ ἕδνα διδόντες·ἡ δὲ σὸν αἰεὶ νόστον ὀδυρομένη κατὰ θυμὸνπάντας μέν ῥʼ ἔλπει καὶ ὑπίσχεται ἀνδρὶ ἑκάστῳ,ἀγγελίας προϊεῖσα, νόος δέ οἱ ἄλλα μενοινᾷ.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις
Ὀδυσσεύς·ὢ πόποι, ἦ μάλα δὴ Ἀγαμέμνονος Ἀτρεΐδαοφθίσεσθαι κακὸν οἶτον ἐνὶ μεγάροισιν ἔμελλον,εἰ μή μοι σὺ ἕκαστα, θεά, κατὰ μοῖραν ἔειπες.ἀλλʼ ἄγε μῆτιν ὕφηνον, ὅπως ἀποτίσομαι αὐτούς·πὰρ δέ μοι αὐτὴ στῆθι, μένος πολυθαρσὲς ἐνεῖσα,οἷον ὅτε Τροίης λύομεν λιπαρὰ κρήδεμνα.αἴ κέ μοι ὣς μεμαυῖα παρασταίης, γλαυκῶπι,καί κε τριηκοσίοισιν ἐγὼν ἄνδρεσσι μαχοίμηνσὺν σοί, πότνα θεά, ὅτε μοι πρόφρασσʼ ἐπαρήγοις.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·καὶ λίην τοι ἐγώ γε παρέσσομαι, οὐδέ με λήσεις,ὁππότε κεν δὴ ταῦτα πενώμεθα· καί τινʼ ὀΐωαἵματί τʼ ἐγκεφάλῳ τε παλαξέμεν ἄσπετον οὖδαςἀνδρῶν μνηστήρων, οἵ τοι βίοτον κατέδουσιν.ἀλλʼ ἄγε σʼ ἄγνωστον τεύξω πάντεσσι βροτοῖσι·κάρψω μὲν χρόα καλὸν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσι,ξανθὰς δʼ ἐκ κεφαλῆς ὀλέσω τρίχας, ἀμφὶ δὲ λαῖφοςἕσσω ὅ κε στυγέῃσιν ἰδὼν ἄνθρωπον ἔχοντα,κνυζώσω δέ τοι ὄσσε πάρος περικαλλέʼ ἐόντε,ὡς ἂν ἀεικέλιος πᾶσι μνηστῆρσι φανήῃςσῇ τʼ ἀλόχῳ καὶ παιδί, τὸν ἐν μεγάροισιν ἔλειπες.αὐτὸς δὲ πρώτιστα συβώτην εἰσαφικέσθαι,ὅς τοι ὑῶν ἐπίουρος, ὁμῶς δέ τοι ἤπια οἶδε,παῖδά τε σὸν φιλέει καὶ ἐχέφρονα Πηνελόπειαν.δήεις τόν γε σύεσσι παρήμενον· αἱ δὲ νέμονταιπὰρ Κόρακος πέτρῃ ἐπί τε κρήνῃ Ἀρεθούσῃ,ἔσθουσαι βάλανον μενοεικέα καὶ μέλαν ὕδωρπίνουσαι, τά θʼ ὕεσσι τρέφει τεθαλυῖαν ἀλοιφήν.ἔνθα μένειν καὶ πάντα παρήμενος ἐξερέεσθαι,ὄφρʼ ἂν ἐγὼν ἔλθω Σπάρτην ἐς καλλιγύναικαΤηλέμαχον καλέουσα, τεὸν φίλον υἱόν, Ὀδυσσεῦ·ὅς τοι ἐς εὐρύχορον Λακεδαίμονα πὰρ Μενέλαονᾤχετο πευσόμενος μετὰ σὸν κλέος, εἴ που ἔτʼ εἴης.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις
Ὀδυσσεύς·τίπτε τʼ ἄρʼ οὔ οἱ ἔειπες, ἐνὶ φρεσὶ πάντα ἰδυῖα;ἦ ἵνα που καὶ κεῖνος ἀλώμενος ἄλγεα πάσχῃπόντον ἐπʼ ἀτρύγετον· βίοτον δέ οἱ ἄλλοι ἔδουσι;
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη·μὴ δή τοι κεῖνός γε λίην ἐνθύμιος ἔστω.αὐτή μιν πόμπευον, ἵνα κλέος ἐσθλὸν ἄροιτοκεῖσʼ ἐλθών· ἀτὰρ οὔ τινʼ ἔχει πόνον, ἀλλὰ ἕκηλοςἧσται ἐν Ἀτρεΐδαο δόμοις, παρὰ δʼ ἄσπετα κεῖται.ἦ μέν μιν λοχόωσι νέοι σὺν νηῒ μελαίνῃ,ἱέμενοι κτεῖναι, πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι·ἀλλὰ τά γʼ οὐκ ὀΐω, πρὶν καί τινα γαῖα καθέξειἀνδρῶν μνηστήρων, οἵ τοι βίοτον κατέδουσιν.
ὣς ἄρα μιν φαμένη ῥάβδῳ ἐπεμάσσατʼ Ἀθήνη.κάρψεν μὲν χρόα καλὸν ἐνὶ γναμπτοῖσι μέλεσσι,ξανθὰς δʼ ἐκ κεφαλῆς ὄλεσε τρίχας, ἀμφὶ δὲ δέρμαπάντεσσιν μελέεσσι παλαιοῦ θῆκε γέροντος,κνύζωσεν δέ οἱ ὄσσε πάρος περικαλλέʼ ἐόντε·ἀμφὶ δέ μιν ῥάκος ἄλλο κακὸν βάλεν ἠδὲ χιτῶνα,ῥωγαλέα ῥυπόωντα, κακῷ μεμορυγμένα καπνῷ·ἀμφὶ δέ μιν μέγα δέρμα ταχείης ἕσσʼ ἐλάφοιο,ψιλόν· δῶκε δέ οἱ σκῆπτρον καὶ ἀεικέα πήρην,πυκνὰ ῥωγαλέην· ἐν δὲ στρόφος ἦεν ἀορτήρ.τώ γʼ ὣς βουλεύσαντε διέτμαγεν. ἡ μὲν ἔπειταἐς Λακεδαίμονα δῖαν ἔβη μετὰ παῖδʼ Ὀδυσῆος.
αὐτὰρ ὁ ἐκ λιμένος προσέβη τρηχεῖαν ἀταρπὸνχῶρον ἀνʼ ὑλήεντα διʼ ἄκριας, ᾗ οἱ Ἀθήνηπέφραδε δῖον ὑφορβόν, ὅ οἱ βιότοιο μάλιστακήδετο οἰκήων, οὓς κτήσατο δῖος Ὀδυσσεύς.τὸν δʼ ἄρʼ ἐνὶ προδόμῳ εὗρʼ ἥμενον, ἔνθα οἱ
αὐλὴὑψηλὴ δέδμητο, περισκέπτῳ ἐνὶ χώρῳ,καλή τε μεγάλη τε, περίδρομος· ἥν ῥα συβώτηςαὐτὸς δείμαθʼ ὕεσσιν ἀποιχομένοιο ἄνακτος,νόσφιν δεσποίνης καὶ Λαέρταο γέροντος,ῥυτοῖσιν λάεσσι καὶ ἐθρίγκωσεν ἀχέρδῳ·σταυροὺς δʼ ἐκτὸς ἔλασσε διαμπερὲς ἔνθα καὶ ἔνθα,πυκνοὺς καὶ θαμέας, τὸ μέλαν δρυὸς ἀμφικεάσσας·ἔντοσθεν δʼ αὐλῆς συφεοὺς δυοκαίδεκα ποίειπλησίον ἀλλήλων, εὐνὰς συσίν· ἐν δὲ ἑκάστῳπεντήκοντα σύες χαμαιευνάδες ἐρχατόωντο,θήλειαι τοκάδες· τοὶ δʼ ἄρσενες ἐκτὸς ἴαυον,πολλὸν παυρότεροι· τοὺς γὰρ μινύθεσκον ἔδοντεςἀντίθεοι μνηστῆρες, ἐπεὶ προΐαλλε συβώτηςαἰεὶ ζατρεφέων σιάλων τὸν ἄριστον ἁπάντων·οἱ δὲ τριηκόσιοί τε καὶ ἑξήκοντα πέλοντο.πὰρ δὲ κύνες, θήρεσσιν ἐοικότες αἰὲν ἴαυοντέσσαρες, οὓς ἔθρεψε συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν.αὐτὸς δʼ ἀμφὶ πόδεσσιν ἑοῖς ἀράρισκε πέδιλα,τάμνων δέρμα βόειον ἐϋχροές· οἱ δὲ δὴ ἄλλοιᾤχοντʼ ἄλλυδις ἄλλος ἅμʼ ἀγρομένοισι σύεσσιν,οἱ τρεῖς· τὸν δὲ τέταρτον ἀποπροέηκε πόλινδεσῦν ἀγέμεν μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισιν ἀνάγκῃ,ὄφρʼ ἱερεύσαντες κρειῶν κορεσαίατο θυμόν.ἐξαπίνης δʼ Ὀδυσῆα ἴδον κύνες ὑλακόμωροι.οἱ μὲν κεκλήγοντες ἐπέδραμον· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺςἕζετο κερδοσύνη, σκῆπτρον δέ οἱ ἔκπεσε χειρός.ἔνθα κεν ᾧ πὰρ σταθμῷ ἀεικέλιον πάθεν ἄλγος·ἀλλὰ συβώτης ὦκα ποσὶ κραιπνοῖσι μετασπὼνἔσσυτʼ ἀνὰ πρόθυρον, σκῦτος δέ οἱ ἔκπεσε χειρός.τοὺς μὲν ὁμοκλήσας σεῦεν κύνας ἄλλυδις ἄλλονπυκνῇσιν λιθάδεσσιν· ὁ δὲ προσέειπεν ἄνακτα·ὦ γέρον, ἦ ὀλίγου σε κύνες διεδηλήσαντοἐξαπίνης, καί κέν μοι ἐλεγχείην κατέχευας.καὶ δέ μοι ἄλλα θεοὶ δόσαν ἄλγεά τε στοναχάς τε·ἀντιθέου γὰρ ἄνακτος ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύωνἧμαι, ἄλλοισιν δὲ σύας σιάλους ἀτιτάλλωἔδμεναι· αὐτὰρ κεῖνος ἐελδόμενός που ἐδωδῆςπλάζετʼ ἐπʼ ἀλλοθρόων ἀνδρῶν δῆμόν τε πόλιν τε,εἴ που ἔτι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο.ἀλλʼ ἕπεο, κλισίηνδʼ ἴομεν, γέρον, ὄφρα καὶ αὐτός,σίτου καὶ οἴνοιο κορεσσάμενος κατὰ θυμόν,εἴπῃς ὁππόθεν ἐσσὶ καὶ ὁππόσα κήδεʼ ἀνέτλης.
ὣς εἰπὼν κλισίηνδʼ ἡγήσατο δῖος ὑφορβός,εἷσεν δʼ εἰσαγαγών, ῥῶπας δʼ ὑπέχευε δασείας,ἐστόρεσεν δʼ ἐπὶ δέρμα ἰονθάδος ἀγρίου αἰγός,αὐτοῦ ἐνεύναιον, μέγα καὶ δασύ. χαῖρε δʼ Ὀδυσσεὺςὅττι μιν ὣς ὑπέδεκτο, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·Ζεύς τοι δοίη, ξεῖνε, καὶ ἀθάνατοι θεοὶ
ἄλλοιὅττι μάλιστʼ ἐθέλεις, ὅτι με πρόφρων ὑπέδεξο.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·ξεῖνʼ, οὔ μοι θέμις ἔστʼ, οὐδʼ εἰ κακίων σέθεν ἔλθοι,ξεῖνον ἀτιμῆσαι· πρὸς γὰρ Διός εἰσιν ἅπαντεςξεῖνοί τε πτωχοί τε· δόσις δʼ ὀλίγη τε φίλη τεγίγνεται ἡμετέρη· ἡ γὰρ δμώων δίκη ἐστὶναἰεὶ δειδιότων, ὅτʼ ἐπικρατέωσιν ἄνακτεςοἱ νέοι. ἦ γὰρ τοῦ γε θεοὶ κατὰ νόστον ἔδησαν,ὅς κεν ἔμʼ ἐνδυκέως ἐφίλει καὶ κτῆσιν ὄπασσεν,οἶκόν τε κλῆρόν τε πολυμνήστην τε γυναῖκα,οἷά τε ᾧ οἰκῆϊ ἄναξ εὔθυμος ἔδωκεν,ὅς οἱ πολλὰ κάμῃσι, θεὸς δʼ ἐπὶ ἔργον ἀέξῃ,ὡς καὶ ἐμοὶ τόδε ἔργον ἀέξεται, ᾧ ἐπιμίμνω.τῷ κέ με πόλλʼ ὤνησεν ἄναξ, εἰ αὐτόθʼ ἐγήρα·ἀλλʼ ὄλεθʼ—ὡς ὤφελλʼ Ἑλένης ἀπὸ φῦλον ὀλέσθαιπρόχνυ, ἐπεὶ πολλῶν ἀνδρῶν ὑπὸ γούνατʼ ἔλυσε·καὶ γὰρ κεῖνος ἔβη Ἀγαμέμνονος εἵνεκα τιμῆςἼλιον εἰς εὔπωλον, ἵνα Τρώεσσι μάχοιτο.
ὣς εἰπὼν ζωστῆρι θοῶς συνέεργε χιτῶνα,βῆ δʼ ἴμεν ἐς συφεούς, ὅθι ἔθνεα ἔρχατο χοίρων.ἔνθεν ἑλὼν δύʼ ἔνεικε καὶ ἀμφοτέρους ἱέρευσεν,εὗσέ τε μίστυλλέν τε καὶ ἀμφʼ ὀβελοῖσιν ἔπειρεν.ὀπτήσας δʼ ἄρα πάντα φέρων παρέθηκʼ Ὀδυσῆϊθέρμʼ αὐτοῖς ὀβελοῖσιν· ὁ δʼ ἄλφιτα λευκὰ πάλυνεν·ἐν δʼ ἄρα κισσυβίῳ κίρνη μελιηδέα οἶνον,αὐτὸς δʼ ἀντίον ἷζεν, ἐποτρύνων δὲ προσηύδα·ἔσθιε νῦν, ὦ ξεῖνε, τά τε δμώεσσι πάρεστι,χοίρεʼ· ἀτὰρ σιάλους γε σύας μνηστῆρες ἔδουσιν,οὐκ ὄπιδα φρονέοντες ἐνὶ φρεσὶν οὐδʼ ἐλεητύν.οὐ μὲν σχέτλια ἔργα θεοὶ μάκαρες φιλέουσιν,ἀλλὰ δίκην τίουσι καὶ αἴσιμα ἔργʼ ἀνθρώπων.καὶ μὲν δυσμενέες καὶ ἀνάρσιοι, οἵ τʼ ἐπὶ γαίηςἀλλοτρίης βῶσιν καί σφι Ζεὺς ληΐδα δώῃ,πλησάμενοι δέ τε νῆας ἔβαν οἶκόνδε νέεσθαι,καὶ μὲν τοῖς ὄπιδος κρατερὸν δέος ἐν φρεσὶ πίπτει.οἵδε δὲ καί τι ἴσασι, θεοῦ δέ τινʼ ἔκλυον αὐδήν,κείνου λυγρὸν ὄλεθρον, ὅτʼ οὐκ ἐθέλουσι δικαίωςμνᾶσθαι οὐδὲ νέεσθαι ἐπὶ σφέτερʼ, ἀλλὰ ἕκηλοικτήματα δαρδάπτουσιν ὑπέρβιον, οὐδʼ ἔπι φειδώ.ὅσσαι γὰρ νύκτες τε καὶ ἡμέραι ἐκ Διός εἰσιν,οὔ ποθʼ ἓν ἱρεύουσʼ ἱερήϊον, οὐδὲ δύʼ οἴω·οἶνον δὲ φθινύθουσιν ὑπέρβιον ἐξαφύοντες.ἦ γάρ οἱ ζωή γʼ ἦν ἄσπετος· οὔ τινι τόσσηἀνδρῶν ἡρώων, οὔτʼ ἠπείροιο μελαίνηςοὔτʼ αὐτῆς Ἰθάκης· οὐδὲ ξυνεείκοσι φωτῶνἔστʼ ἄφενος τοσσοῦτον· ἐγὼ δέ κέ τοι καταλέξω.δώδεκʼ ἐν ἠπείρῳ ἀγέλαι· τόσα πώεα οἰῶν,τόσσα συῶν συβόσια, τόσʼ αἰπόλια πλατέʼ αἰγῶνβόσκουσι ξεῖνοί τε καὶ αὐτοῦ βώτορες ἄνδρες.ἐνθάδε δʼ αἰπόλια πλατέʼ αἰγῶν ἕνδεκα πάνταἐσχατιῇ βόσκοντʼ, ἐπὶ δʼ ἀνέρες ἐσθλοὶ ὄρονται.τῶν αἰεί σφιν ἕκαστος ἐπʼ ἤματι μῆλον ἀγινεῖ,ζατρεφέων αἰγῶν ὅς τις φαίνηται ἄριστος.αὐτὰρ ἐγὼ σῦς τάσδε φυλάσσω τε ῥύομαί τε,καί σφι συῶν τὸν ἄριστον ἐῢ κρίνας ἀποπέμπω.
ὣς φάθʼ, ὁ δʼ ἐνδυκέως κρέα τʼ ἤσθιε πῖνέ τε
οἶνονἁρπαλέως ἀκέων, κακὰ δὲ μνηστῆρσι φύτευεν.αὐτὰρ ἐπεὶ δείπνησε καὶ ἤραρε θυμὸν ἐδωδῇ,καί οἱ πλησάμενος δῶκε σκύφον, ᾧ περ ἔπινεν,οἴνου ἐνίπλειον· ὁ δʼ ἐδέξατο, χαῖρε δὲ θυμῷ,καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ὦ φίλε, τίς γάρ σε πρίατο κτεάτεσσιν ἑοῖσιν,ὧδε μάλʼ ἀφνειὸς καὶ καρτερὸς ὡς ἀγορεύεις;φῆς δʼ αὐτὸν φθίσθαι Ἀγαμέμνονος εἵνεκα τιμῆς.εἰπέ μοι, αἴ κέ ποθι γνώω τοιοῦτον ἐόντα.Ζεὺς γάρ που τό γε οἶδε καὶ ἀθάνατοι θεοὶ ἄλλοι,εἴ κέ μιν ἀγγείλαιμι ἰδών· ἐπὶ πολλὰ δʼ ἀλήθην.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν·ὦ γέρον, οὔ τις κεῖνον ἀνὴρ ἀλαλήμενος ἐλθὼνἀγγέλλων πείσειε γυναῖκά τε καὶ φίλον υἱόν,ἀλλʼ ἄλλως κομιδῆς κεχρημένοι ἄνδρες ἀλῆταιψεύδοντʼ, οὐδʼ ἐθέλουσιν ἀληθέα μυθήσασθαι.ὃς δέ κʼ ἀλητεύων Ἰθάκης ἐς δῆμον ἵκηται,ἐλθὼν ἐς δέσποιναν ἐμὴν ἀπατήλια βάζει·ἡ δʼ εὖ δεξαμένη φιλέει καὶ ἕκαστα μεταλλᾷ,καί οἱ ὀδυρομένῃ βλεφάρων ἄπο δάκρυα πίπτει,ἣ θέμις ἐστὶ γυναικός, ἐπὴν πόσις ἄλλοθʼ ὄληται.αἶψά κε καὶ σύ, γεραιέ, ἔπος παρατεκτήναιο.εἴ τίς τοι χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματα δοίη.τοῦ δʼ ἤδη μέλλουσι κύνες ταχέες τʼ οἰωνοὶῥινὸν ἀπʼ ὀστεόφιν ἐρύσαι, ψυχὴ δὲ λέλοιπεν·ἢ τόν γʼ ἐν πόντῳ φάγον ἰχθύες, ὀστέα δʼ αὐτοῦκεῖται ἐπʼ ἠπείρου ψαμάθῳ εἰλυμένα πολλῇ.ὣς ὁ μὲν ἔνθʼ ἀπόλωλε, φίλοισι δὲ κήδεʼ ὀπίσσωπᾶσιν, ἐμοὶ δὲ μάλιστα, τετεύχαται· οὐ γὰρ ἔτʼ ἄλλονἤπιον ὧδε ἄνακτα κιχήσομαι, ὁππόσʼ ἐπέλθω,οὐδʼ εἴ κεν πατρὸς καὶ μητέρος αὖτις ἵκωμαιοἶκον, ὅθι πρῶτον γενόμην καί μʼ ἔτρεφον αὐτοί.οὐδέ νυ τῶν ἔτι τόσσον ὀδύρομαι, ἱέμενός περὀφθαλμοῖσιν ἰδέσθαι ἐὼν ἐν πατρίδι γαίῃ·ἀλλά μʼ Ὀδυσσῆος πόθος αἴνυται οἰχομένοιο.τὸν μὲν ἐγών, ὦ ξεῖνε, καὶ οὐ παρεόντʼ ὀνομάζειναἰδέομαι· πέρι γάρ μʼ ἐφίλει καὶ κήδετο θυμῷ·ἀλλά μιν ἠθεῖον καλέω καὶ νόσφιν ἐόντα.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·ὦ φίλʼ, ἐπειδὴ πάμπαν ἀναίνεαι, οὐδʼ ἔτι φῇσθακεῖνον ἐλεύσεσθαι, θυμὸς δέ τοι αἰὲν ἄπιστος·ἀλλʼ ἐγὼ οὐκ αὔτως μυθήσομαι, ἀλλὰ σὺν ὅρκῳ,ὡς νεῖται Ὀδυσεύς· εὐαγγέλιον δέ μοι ἔστωαὐτίκʼ, ἐπεί κεν κεῖνος ἰὼν τὰ ἃ δώμαθʼ ἵκηται·ἕσσαι με χλαῖνάν τε χιτῶνά τε, εἵματα καλά·πρὶν δέ κε, καὶ μάλα περ κεχρημένος, οὔ τι δεχοίμην.ἐχθρὸς γάρ μοι κεῖνος ὁμῶς Ἀΐδαο πύλῃσιγίγνεται, ὃς πενίῃ εἴκων ἀπατήλια βάζει.ἴστω νῦν Ζεὺς πρῶτα θεῶν, ξενίη τε τράπεζα,ἱστίη τʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος, ἣν ἀφικάνω·ἦ μέν τοι τάδε πάντα τελείεται ὡς ἀγορεύω.τοῦδʼ αὐτοῦ λυκάβαντος ἐλεύσεται ἐνθάδʼ Ὀδυσσεύς.τοῦ μὲν φθίνοντος μηνός, τοῦ δʼ ἱσταμένοιο,οἴκαδε νοστήσει, καὶ τίσεται ὅς τις ἐκείνουἐνθάδʼ ἀτιμάζει ἄλοχον καὶ φαίδιμον υἱόν.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·ὦ γέρον, οὔτʼ ἄρʼ ἐγὼν εὐαγγέλιον τόδε τίσω,οὔτʼ Ὀδυσεὺς ἔτι οἶκον ἐλεύσεται· ἀλλὰ ἕκηλοςπῖνε, καὶ ἄλλα παρὲξ μεμνώμεθα, μηδέ με τούτωνμίμνησκʼ· ἦ γὰρ θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἐμοῖσινἄχνυται, ὁππότε τις μνήσῃ κεδνοῖο ἄνακτος.ἀλλʼ ἦ τοι ὅρκον μὲν ἐάσομεν, αὐτὰρ Ὀδυσσεὺςἔλθοι ὅπως μιν ἐγώ γʼ ἐθέλω καὶ ΠηνελόπειαΛαέρτης θʼ ὁ γέρων καὶ Τηλέμαχος θεοειδής.νῦν αὖ παιδὸς ἄλαστον ὀδύρομαι, ὃν τέκʼ Ὀδυσσεύς,Τηλεμάχου· τὸν ἐπεὶ θρέψαν θεοὶ ἔρνεϊ ἶσον,καί μιν ἔφην ἔσσεσθαι ἐν ἀνδράσιν οὔ τι χέρηαπατρὸς ἑοῖο φίλοιο, δέμας καὶ εἶδος ἀγητόν,τὸν δέ τις ἀθανάτων βλάψε φρένας ἔνδον ἐΐσαςἠέ τις ἀνθρώπων· ὁ δʼ ἔβη μετὰ πατρὸς ἀκουὴνἐς Πύλον ἠγαθέην· τὸν δὲ μνηστῆρες ἀγαυοὶοἴκαδʼ ἰόντα λοχῶσιν, ὅπως ἀπὸ φῦλον ὄληταινώνυμον ἐξ Ἰθάκης Ἀρκεισίου ἀντιθέοιο.ἀλλʼ ἦ τοι κεῖνον μὲν ἐάσομεν, ἤ κεν ἁλώῃἦ κε φύγῃ καί κέν οἱ ὑπέρσχῃ χεῖρα Κρονίων.ἀλλʼ ἄγε μοι σύ, γεραιέ, τὰ σʼ αὐτοῦ κήδεʼ ἐνίσπεςκαί μοι τοῦτʼ ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρʼ ἐῢ εἰδῶ·τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;ὁπποίης τʼ ἐπὶ νηὸς ἀφίκεο· πῶς δέ σε ναῦταιἤγαγον εἰς Ἰθάκην; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο;οὐ μὲν γάρ τί σε πεζὸν ὀΐομαι ἐνθάδʼ ἱκέσθαι.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύςτοιγὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.εἴη μὲν νῦν νῶϊν ἐπὶ χρόνον ἠμὲν ἐδωδὴἠδὲ μέθυ γλυκερὸν κλισίης ἔντοσθεν ἐοῦσι,δαίνυσθαι ἀκέοντʼ, ἄλλοι δʼ ἐπὶ ἔργον ἕποιεν·ῥηϊδίως κεν ἔπειτα καὶ εἰς ἐνιαυτὸν ἅπανταοὔ τι διαπρήξαιμι λέγων ἐμὰ κήδεα θυμοῦ,ὅσσα γε δὴ ξύμπαντα θεῶν ἰότητι μόγησα.ἐκ μὲν Κρητάων γένος εὔχομαι εὐρειάων,ἀνέρος ἀφνειοῖο πάϊς· πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοιυἱέες ἐν μεγάρῳ ἠμὲν τράφεν ἠδʼ ἐγένοντογνήσιοι ἐξ ἀλόχου· ἐμὲ δʼ ὠνητὴ τέκε μήτηρπαλλακίς, ἀλλά με ἶσον ἰθαιγενέεσσιν ἐτίμαΚάστωρ Ὑλακίδης, τοῦ ἐγὼ γένος εὔχομαι εἶναιὃς τότʼ ἐνὶ Κρήτεσσι θεὸς ὣς τίετο δήμῳὄλβῳ τε πλούτῳ τε καὶ υἱάσι κυδαλίμοισιν.ἀλλʼ ἦ τοι τὸν κῆρες ἔβαν θανάτοιο φέρουσαιεἰς Ἀΐδαο δόμους· τοὶ δὲ ζωὴν ἐδάσαντοπαῖδες ὑπέρθυμοι καὶ ἐπὶ κλήρους ἐβάλοντο,αὐτὰρ ἐμοὶ μάλα παῦρα δόσαν καὶ οἰκίʼ ἔνειμαν.ἠγαγόμην δὲ γυναῖκα πολυκλήρων ἀνθρώπωνεἵνεκʼ ἐμῆς ἀρετῆς, ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιος ἦαοὐδὲ φυγοπτόλεμος· νῦν δʼ ἤδη πάντα λέλοιπενἀλλʼ ἔμπης καλάμην γέ σʼ ὀΐομαι εἰσορόωνταγιγνώσκειν· ἦ γάρ με δύη ἔχει ἤλιθα πολλή.ἦ μὲν δὴ θάρσος μοι Ἄρης τʼ ἔδοσαν καὶ Ἀθήνηκαὶ ῥηξηνορίην· ὁπότε κρίνοιμι λόχονδεἄνδρας ἀριστῆας, κακὰ δυσμενέεσσι φυτεύων,οὔ ποτέ μοι θάνατον προτιόσσετο θυμὸς ἀγήνωρ,ἀλλὰ πολὺ πρώτιστος ἐπάλμενος ἔγχει ἕλεσκονἀνδρῶν δυσμενέων ὅ τέ μοι εἴξειε πόδεσσιν.τοῖος ἔα ἐν πολέμῳ· ἔργον δέ μοι οὐ φίλον ἔσκενοὐδʼ οἰκωφελίη, ἥ τε τρέφει ἀγλαὰ τέκνα,ἀλλά μοι αἰεὶ νῆες ἐπήρετμοι φίλαι ἦσανκαὶ πόλεμοι καὶ ἄκοντες ἐΰξεστοι καὶ ὀϊστοί,λυγρά, τά τʼ ἄλλοισίν γε καταριγηλὰ πέλονται.αὐτὰρ ἐμοὶ τὰ φίλʼ ἔσκε τά που θεὸς ἐν φρεσὶ θῆκεν·ἄλλος γάρ τʼ ἄλλοισιν ἀνὴρ ἐπιτέρπεται ἔργοις.πρὶν μὲν γὰρ Τροίης ἐπιβήμεναι υἷας Ἀχαιῶνεἰνάκις ἀνδράσιν ἦρξα καὶ ὠκυπόροισι νέεσσινἄνδρας ἐς ἀλλοδαπούς, καί μοι μάλα τύγχανε πολλά.τῶν ἐξαιρεύμην μενοεικέα, πολλὰ δʼ ὀπίσσωλάγχανον· αἶψα δὲ οἶκος ὀφέλλετο, καί ῥα ἔπειταδεινός τʼ αἰδοῖός τε μετὰ Κρήτεσσι τετύγμην.ἀλλʼ ὅτε δὴ τήν γε στυγερὴν ὁδὸν εὐρύοπα Ζεὺςἐφράσαθʼ, ἣ πολλῶν ἀνδρῶν ὑπὸ γούνατʼ ἔλυσε,δὴ τότʼ ἔμʼ ἤνωγον καὶ ἀγακλυτὸν Ἰδομενῆανήεσσʼ ἡγήσασθαι ἐς Ἴλιον· οὐδέ τι μῆχοςἦεν ἀνήνασθαι, χαλεπὴ δʼ ἔχε δήμου φῆμις.ἔνθα μὲν εἰνάετες πολεμίζομεν υἷες Ἀχαιῶν,τῷ δεκάτῳ δὲ πόλιν Πριάμου πέρσαντες ἔβημενοἴκαδε σὺν νήεσσι, θεὸς δʼ ἐκέδασσεν Ἀχαιούς.αὐτὰρ ἐμοὶ δειλῷ κακὰ μήδετο μητίετα Ζεύς·μῆνα γὰρ οἶον ἔμεινα τεταρπόμενος τεκέεσσινκουριδίῃ τʼ ἀλόχῳ καὶ κτήμασιν· αὐτὰρ ἔπειταΑἴγυπτόνδε με θυμὸς ἀνώγει ναυτίλλεσθαι,νῆας ἐῢ στείλαντα σὺν ἀντιθέοις ἑτάροισιν.ἐννέα νῆας στεῖλα, θοῶς δʼ ἐσαγείρατο λαός.ἑξῆμαρ μὲν ἔπειτα ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροιδαίνυντʼ· αὐτὰρ ἐγὼν ἱερήϊα πολλὰ παρεῖχονθεοῖσίν τε ῥέζειν αὐτοῖσί τε δαῖτα πένεσθαι.ἑβδομάτῃ δʼ ἀναβάντες ἀπὸ Κρήτης εὐρείηςἐπλέομεν Βορέῃ ἀνέμῳ ἀκραέϊ καλῷῥηϊδίως, ὡς εἴ τε κατὰ ῥόον· οὐδέ τις οὖν μοινηῶν πημάνθη, ἀλλʼ ἀσκηθέες καὶ ἄνουσοιἥμεθα, τὰς δʼ ἄνεμός τε κυβερνῆταί τʼ ἴθυνον.πεμπταῖοι δʼ Αἴγυπτον ἐϋρρείτην ἱκόμεσθα,στῆσα δʼ ἐν Αἰγύπτῳ ποταμῷ νέας ἀμφιελίσσας.ἔνθʼ ἦ τοι μὲν ἐγὼ κελόμην ἐρίηρας ἑταίρουςαὐτοῦ πὰρ νήεσσι μένειν καὶ νῆας ἔρυσθαι,ὀπτῆρας δὲ κατὰ σκοπιὰς ὤτρυνα νέεσθαι·οἱ δʼ ὕβρει εἴξαντες, ἐπισπόμενοι μένεϊ σφῷ,αἶψα μάλʼ Αἰγυπτίων ἀνδρῶν περικαλλέας ἀγροὺςπόρθεον, ἐκ δὲ γυναῖκας ἄγον καὶ νήπια τέκνα,αὐτούς τʼ ἔκτεινον· τάχα δʼ ἐς πόλιν ἵκετʼ ἀϋτή.οἱ δὲ βοῆς ἀΐοντες ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφινἦλθον· πλῆτο δὲ πᾶν πεδίον πεζῶν τε καὶ ἵππωνχαλκοῦ τε στεροπῆς· ἐν δὲ Ζεὺς τερπικέραυνοςφύζαν ἐμοῖς ἑτάροισι κακὴν βάλεν, οὐδέ τις ἔτλημεῖναι ἐναντίβιον· περὶ γὰρ κακὰ πάντοθεν ἔστη.ἔνθʼ ἡμέων πολλοὺς μὲν ἀπέκτανον ὀξέϊ χαλκῷ,τοὺς δʼ ἄναγον ζωούς, σφίσιν ἐργάζεσθαι ἀνάγκῃ.αὐτὰρ ἐμοὶ Ζεὺς αὐτὸς ἐνὶ φρεσὶν ὧδε νόημαποίησʼ—ὡς ὄφελον θανέειν καὶ πότμον ἐπισπεῖναὐτοῦ ἐν Αἰγύπτῳ· ἔτι γάρ νύ με πῆμʼ ὑπέδεκτο—αὐτίκʼ ἀπὸ κρατὸς κυνέην εὔτυκτον ἔθηκακαὶ σάκος ὤμοιϊν, δόρυ δʼ ἔκβαλον ἔκτοσε χειρός·αὐτὰρ ἐγὼ βασιλῆος ἐναντίον ἤλυθον ἵππωνκαὶ κύσα γούναθʼ ἑλών· ὁδʼ ἐρύσατο καί μʼ ἐλέησεν,ἐς δίφρον δέ μʼ ἕσας ἄγεν οἴκαδε δάκρυ χέοντα.ἦ μέν μοι μάλα πολλοὶ ἐπήϊσσον μελίῃσιν,ἱέμενοι κτεῖναι—δὴ γὰρ κεχολώατο λίην—ἀλλʼ ἀπὸ κεῖνος ἔρυκε, Διὸς δʼ ὠπίζετο μῆνινξεινίου, ὅς τε μάλιστα νεμεσσᾶται κακὰ ἔργα.ἔνθα μὲν ἑπτάετες μένον αὐτόθι, πολλὰ δʼ
ἄγειραχρήματʼ ἀνʼ Αἰγυπτίους ἄνδρας· δίδοσαν γὰρ ἅπαντες.ἀλλʼ ὅτε δὴ ὄγδοόν μοι ἐπιπλόμενον ἔτος ἦλθεν,δὴ τότε Φοῖνιξ ἦλθεν ἀνὴρ ἀπατήλια εἰδώς,τρώκτης, ὃς δὴ πολλὰ κάκʼ ἀνθρώποισιν ἐώργει·ὅς μʼ ἄγε παρπεπιθὼν ᾗσι φρεσίν, ὄφρʼ ἱκόμεσθαΦοινίκην, ὅθι τοῦ γε δόμοι καὶ κτήματʼ ἔκειτο.ἔνθα παρʼ αὐτῷ μεῖνα τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτόν.ἀλλʼ ὅτε δὴ μῆνές τε καὶ ἡμέραι ἐξετελεῦντοἄψ περιτελλομένου ἔτεος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,ἐς Λιβύην μʼ ἐπὶ νηὸς ἐέσσατο ποντοπόροιοψεύδεα βουλεύσας, ἵνα οἱ σὺν φόρτον ἄγοιμι,κεῖθι δέ μʼ ὡς περάσειε καὶ ἄσπετον ὦνον ἕλοιτο.τῷ ἑπόμην ἐπὶ νηός, ὀϊόμενός περ, ἀνάγκῃ.ἡ δʼ ἔθεεν Βορέῃ ἀνέμῳ ἀκραέϊ καλῷ,μέσσον ὑπὲρ Κρήτης· Ζεὺς δέ σφισι μήδετʼ ὄλεθρον.ἀλλʼ ὅτε δὴ Κρήτην μὲν ἐλείπομεν, οὐδέ τις ἄλληφαίνετο γαιάων, ἀλλʼ οὐρανὸς ἠδὲ θάλασσα,δὴ τότε κυανέην νεφέλην ἔστησε Κρονίωννηὸς ὕπερ γλαφυρῆς, ἤχλυσε δὲ πόντος ὑπʼ αὐτῆς.Ζεὺς δʼ ἄμυδις βρόντησε καὶ ἔμβαλε νηῒ κεραυνόν·ἡ δʼ ἐλελίχθη πᾶσα Διὸς πληγεῖσα κεραυνῷ,ἐν δὲ θεείου πλῆτο· πέσον δʼ ἐκ νηὸς ἅπαντες.οἱ δὲ κορώνῃσιν ἴκελοι περὶ νῆα μέλαινανκύμασιν ἐμφορέοντο· θεὸς δʼ ἀποαίνυτο νόστον.αὐτὰρ ἐμοὶ Ζεὺς αὐτός, ἔχοντί περ ἄλγεα θυμῷ,ἱστὸν ἀμαιμάκετον νηὸς κυανοπρῴροιοἐν χείρεσσιν ἔθηκεν, ὅπως ἔτι πῆμα φύγοιμι.τῷ ῥα περιπλεχθεὶς φερόμην ὀλοοῖς ἀνέμοισιν.ἐννῆμαρ φερόμην, δεκάτῃ δέ με νυκτὶ μελαίνῃγαίῃ Θεσπρωτῶν πέλασεν μέγα κῦμα κυλίνδον.ἔνθα με Θεσπρωτῶν βασιλεὺς ἐκομίσσατο Φείδωνἥρως ἀπριάτην· τοῦ γὰρ φίλος υἱὸς ἐπελθὼναἴθρῳ καὶ καμάτῳ δεδμημένον ἦγεν ἐς οἶκον,χειρὸς ἀναστήσας, ὄφρʼ ἵκετο δώματα πατρός·ἀμφὶ δέ με χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματα ἕσσεν.ἔνθʼ Ὀδυσῆος ἐγὼ πυθόμην· κεῖνος γὰρ ἔφασκεξεινίσαι ἠδὲ φιλῆσαι ἰόντʼ ἐς πατρίδα γαῖαν,καί μοι κτήματʼ ἔδειξεν ὅσα ξυναγείρατʼ Ὀδυσσεύς,χαλκόν τε χρυσόν τε πολύκμητόν τε σίδηρον.καί νύ ἐς δεκάτην γενεὴν ἕτερόν γʼ ἔτι βόσκοι·τόσσα οἱ ἐν μεγάροις κειμήλια κεῖτο ἄνακτος.τὸν δʼ ἐς Δωδώνην φάτο βήμεναι, ὄφρα θεοῖοἐκ δρυὸς ὑψικόμοιο Διὸς βουλὴν ἐπακούσαι,ὅππως νοστήσειʼ Ἰθάκης ἐς πίονα δῆμονἤδη δὴν ἀπεών, ἢ ἀμφαδὸν ἦε κρυφηδόν.ὤμοσε δὲ πρὸς ἔμʼ αὐτόν, ἀποσπένδων ἐνὶ οἴκῳ,νῆα κατειρύσθαι καὶ ἐπαρτέας ἔμμεν ἑταίρους,οἳ δή μιν πέμψουσι φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν.ἀλλʼ ἐμὲ πρὶν ἀπέπεμψε· τύχησε γὰρ ἐρχομένη νηῦςἀνδρῶν Θεσπρωτῶν ἐς Δουλίχιον πολύπυρον.ἔνθʼ ὅ γέ μʼ ἠνώγει πέμψαι βασιλῆϊ Ἀκάστῳἐνδυκέως· τοῖσιν δὲ κακὴ φρεσὶν ἥνδανε βουλὴἀμφʼ ἐμοί, ὄφρʼ ἔτι πάγχυ δύης ἐπὶ πῆμα γενοίμην.ἀλλʼ ὅτε γαίης πολλὸν ἀπέπλω ποντοπόρος νηῦς,αὐτίκα δούλιον ἦμαρ ἐμοὶ περιμηχανόωντο.ἐκ μέν με χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματʼ ἔδυσαν,ἀμφὶ δέ μοι ῥάκος ἄλλο κακὸν βάλον ἠδὲ χιτῶνα,ῥωγαλέα, τὰ καὶ αὐτὸς ἐν ὀφθαλμοῖσιν ὅρηαι·ἑσπέριοι δʼ Ἰθάκης εὐδειέλου ἔργʼ ἀφίκοντο.ἔνθʼ ἐμὲ μὲν κατέδησαν ἐϋσσέλμῳ ἐνὶ νηῒὅπλῳ ἐϋστρεφέϊ στερεῶς, αὐτοὶ δʼ ἀποβάντεςἐσσυμένως παρὰ θῖνα θαλάσσης δόρπον ἕλοντο.αὐτὰρ ἐμοὶ δεσμὸν μὲν ἀνέγναμψαν θεοὶ αὐτοὶῥηϊδίως· κεφαλῇ δὲ κατὰ ῥάκος ἀμφικαλύψας,ξεστὸν ἐφόλκαιον καταβὰς ἐπέλασσα θαλάσσῃστῆθος, ἔπειτα δὲ χερσὶ διήρεσσʼ ἀμφοτέρῃσινηχόμενος, μάλα δʼ ὦκα θύρηθʼ ἔα ἀμφὶς ἐκείνων.ἔνθʼ ἀναβάς, ὅθι τε δρίος ἦν πολυανθέος ὕλης,κείμην πεπτηώς. οἱ δὲ μεγάλα στενάχοντεςφοίτων· ἀλλʼ οὐ γάρ σφιν ἐφαίνετο κέρδιον εἶναιμαίεσθαι προτέρω, τοὶ μὲν πάλιν αὖτις ἔβαινοννηὸς ἔπι γλαφυρῆς· ἐμὲ δʼ ἔκρυψαν θεοὶ αὐτοὶῥηϊδίως, καί με σταθμῷ ἐπέλασσαν ἄγοντεςἀνδρὸς ἐπισταμένου· ἔτι γάρ νύ μοι αἶσα βιῶναι.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·ἆ δειλὲ ξείνων, ἦ μοι μάλα θυμὸν ὄριναςταῦτα ἕκαστα λέγων, ὅσα δὴ πάθες ἠδʼ ὅσʼ ἀλήθης.ἀλλὰ τά γʼ οὐ κατὰ κόσμον ὀΐομαι, οὐδέ με πείσειςεἰπὼν ἀμφʼ Ὀδυσῆϊ· τί σε χρὴ τοῖον ἐόνταμαψιδίως ψεύδεσθαι; ἐγὼ δʼ εὖ οἶδα καὶ αὐτὸςνόστον ἐμοῖο ἄνακτος, ὅ τʼ ἤχθετο πᾶσι θεοῖσιπάγχυ μάλʼ, ὅττι μιν οὔ τι μετὰ Τρώεσσι δάμασσανἠὲ φίλων ἐν χερσίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσε.τῷ κέν οἱ τύμβον μὲν ἐποίησαν Παναχαιοί,ἠδέ κε καὶ ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατʼ ὀπίσσωνῦν δέ μιν ἀκλειῶς ἅρπυιαι ἀνηρείψαντο.αὐτὰρ ἐγὼ παρʼ ὕεσσιν ἀπότροπος· οὐδὲ πόλινδεἔρχομαι, εἰ μή πού τι περίφρων Πηνελόπειαἐλθέμεν ὀτρύνῃσιν, ὅτʼ ἀγγελίη ποθὲν ἔλθῃ.ἀλλʼ οἱ μὲν τὰ ἕκαστα παρήμενοι ἐξερέουσιν,ἠμὲν οἳ ἄχνυνται δὴν οἰχομένοιο ἄνακτος,ἠδʼ οἳ χαίρουσιν βίοτον νήποινον ἔδοντες·ἀλλʼ ἐμοὶ οὐ φίλον ἐστὶ μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι,ἐξ οὗ δή μʼ Αἰτωλὸς ἀνὴρ ἐξήπαφε μύθῳ,ὅς ῥʼ ἄνδρα κτείνας, πολλὴν ἐπὶ γαῖαν ἀληθείς,ἦλθεν ἐμὰ πρὸς δώματʼ· ἐγὼ δέ μιν ἀμφαγάπαζον.φῆ δέ μιν ἐν Κρήτεσσι παρʼ Ἰδομενῆϊ ἰδέσθαινῆας ἀκειόμενον, τάς οἱ ξυνέαξαν ἄελλαι·καὶ φάτʼ ἐλεύσεσθαι ἢ ἐς θέρος ἢ ἐς ὀπώρην,πολλὰ χρήματʼ ἄγοντα, σὺν ἀντιθέοις ἑτάροισι.καὶ σύ, γέρον πολυπενθές, ἐπεί σέ μοι ἤγαγε δαίμων,μήτε τί μοι ψεύδεσσι χαρίζεο μήτε τι θέλγε·οὐ γὰρ τοὔνεκʼ ἐγώ σʼ αἰδέσσομαι οὐδὲ φιλήσω,ἀλλὰ Δία ξένιον δείσας αὐτόν τʼ ἐλεαίρων.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύςἦ μάλα τίς τοι θυμὸς ἐνὶ στήθεσσιν ἄπιστος,οἷόν σʼ οὐδʼ ὀμόσας περ ἐπήγαγον οὐδέ σε πείθω.ἀλλʼ ἄγε νῦν ῥήτρην ποιησόμεθʼ· αὐτὰρ ὄπισθεμάρτυροι ἀμφοτέροισι θεοί, τοὶ Ὄλυμπον ἔχουσιν.εἰ μέν κεν νοστήσῃ ἄναξ τεὸς ἐς τόδε δῶμα,ἕσσας με χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματα πέμψαιΔουλίχιόνδʼ ἰέναι, ὅθι μοι φίλον ἔπλετο θυμῷ·εἰ δέ κε μὴ ἔλθῃσιν ἄναξ τεὸς ὡς ἀγορεύω,δμῶας ἐπισσεύας βαλέειν μεγάλης κατὰ πέτρης,ὄφρα καὶ ἄλλος πτωχὸς ἀλεύεται ἠπεροπεύειν.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσεφώνεε δῖος ὑφορβός·ξεῖνʼ, οὕτω γάρ κέν μοι ἐϋκλείη τʼ ἀρετή τεεἴη ἐπʼ ἀνθρώπους ἅμα τʼ αὐτίκα καὶ μετέπειτα,ὅς σʼ ἐπεὶ ἐς κλισίην ἄγαγον καὶ ξείνια δῶκα,αὖτις δὲ κτείναιμι φίλον τʼ ἀπὸ θυμὸν ἑλοίμην·πρόφρων κεν δὴ ἔπειτα Δία Κρονίωνα λιτοίμην.νῦν δʼ ὥρη δόρποιο· τάχιστά μοι ἔνδον ἑταῖροιεἶεν, ἵνʼ ἐν κλισίῃ λαρὸν τετυκοίμεθα δόρπον.
ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,ἀγχίμολον δὲ σύες τε καὶ ἀνέρες ἦλθον ὑφορβοί.τὰς μὲν ἄρα ἔρξαν κατὰ ἤθεα κοιμηθῆναι,κλαγγὴ δʼ ἄσπετος ὦρτο συῶν αὐλιζομενάωναὐτὰρ ὁ οἷς ἑτάροισιν ἐκέκλετο δῖος ὑφορβός·ἄξεθʼ ὑῶν τὸν ἄριστον, ἵνα ξείνῳ ἱερεύσωτηλεδαπῷ· πρὸς δʼ αὐτοὶ ὀνησόμεθʼ, οἵ περ ὀϊζὺνδὴν ἔχομεν πάσχοντες ὑῶν ἕνεκʼ ἀργιοδόντων·ἄλλοι δʼ ἡμέτερον κάματον νήποινον ἔδουσιν.
ὣς ἄρα φωνήσας κέασε ξύλα νηλέϊ χαλκῷ,οἱ δʼ ὗν εἰσῆγον μάλα πίονα πενταέτηρον.τὸν μὲν ἔπειτʼ ἔστησαν ἐπʼ ἐσχάρῃ· οὐδὲ συβώτηςλήθετʼ ἄρʼ ἀθανάτων· φρεσὶ γὰρ κέχρητʼ ἀγαθῇσιν·ἀλλʼ ὅγʼ ἀπαρχόμενος κεφαλῆς τρίχας ἐν πυρὶ βάλλενἀργιόδοντος ὑός, καὶ ἐπεύχετο πᾶσι θεοῖσιννοστῆσαι Ὀδυσῆα πολύφρονα ὅνδε δόμονδε.κόψε δʼ ἀνασχόμενος σχίζῃ δρυός, ἣν λίπε κείων·τὸν δʼ ἔλιπε ψυχή. τοὶ δʼ ἔσφαξάν τε καὶ εὗσαν·αἶψα δέ μιν διέχευαν· ὁ δʼ ὠμοθετεῖτο συβώτης,πάντων ἀρχόμενος μελέων, ἐς πίονα δημόν,καὶ τὰ μὲν ἐν πυρὶ βάλλε, παλύνας ἀλφίτου ἀκτῇ,μίστυλλόν τʼ ἄρα τἆλλα καὶ ἀμφʼ ὀβελοῖσιν ἔπειραν,ὤπτησάν τε περιφραδέως ἐρύσαντό τε πάντα,βάλλον δʼ εἰν ἐλεοῖσιν ἀολλέα· ἂν δὲ συβώτηςἵστατο δαιτρεύσων· περὶ γὰρ φρεσὶν αἴσιμα ᾔδη.καὶ τὰ μὲν ἕπταχα πάντα διεμοιρᾶτο δαΐζων·τὴν μὲν ἴαν νύμφῃσι καὶ Ἑρμῇ, Μαιάδος υἱεῖ,θῆκεν ἐπευξάμενος, τὰς δʼ ἄλλας νεῖμεν ἑκάστῳ·νώτοισιν δʼ Ὀδυσῆα διηνεκέεσσι γέραιρενἀργιόδοντος ὑός, κύδαινε δὲ θυμὸν ἄνακτος·καί μιν φωνήσας προσέφη πολύμητις Ὀδυσσεύς·αἴθʼ οὕτως, Εὔμαιε, φίλος Διὶ πατρὶ γένοιοὡς ἐμοί, ὅττι τε τοῖον ἐόντʼ ἀγαθοῖσι γεραίρεις.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·ἔσθιε, δαιμόνιε ξείνων, καὶ τέρπεο τοῖσδε,οἷα πάρεστι· θεὸς δὲ τὸ μὲν δώσει, τὸ δʼ ἐάσει,ὅττι κεν ᾧ θυμῷ ἐθέλῃ· δύναται γὰρ ἅπαντα.
ἦ ῥα καὶ ἄργματα θῦσε θεοῖς αἰειγενέτῃσι,σπείσας δʼ αἴθοπα οἶνον Ὀδυσσῆϊ πτολιπόρθῳἐν χείρεσσιν ἔθηκεν· ὁ δʼ ἕζετο ᾗ παρὰ μοίρῃ.σῖτον δέ σφιν ἔνειμε Μεσαύλιος, ὅν ῥα συβώτηςαὐτὸς κτήσατο οἶος ἀποιχομένοιο ἄνακτος,νόσφιν δεσποίνης καὶ Λαέρταο γέροντος·πὰρ δʼ ἄρα μιν Ταφίων πρίατο κτεάτεσσιν ἑοῖσιν.οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,σῖτον μέν σφιν ἀφεῖλε Μεσαύλιος, οἱ δʼ ἐπὶ κοῖτονσίτου καὶ κρειῶν κεκορημένοι ἐσσεύοντο.νὺξ δʼ ἄρʼ ἐπῆλθε κακὴ σκοτομήνιος, ὗε δʼ ἄρα
Ζεὺςπάννυχος, αὐτὰρ ἄη Ζέφυρος μέγας αἰὲν ἔφυδρος.τοῖς δʼ Ὀδυσεὺς μετέειπε, συβώτεω πειρητίζων,εἴ πώς οἱ ἐκδὺς χλαῖναν πόροι, ἤ τινʼ ἑταίρωνἄλλον ἐποτρύνειεν, ἐπεί ἑο κήδετο λίην·κέκλυθι νῦν, Εὔμαιε καὶ ἄλλοι πάντες
ἑταῖροι,εὐξάμενός τι ἔπος ἐρέω· οἶνος γὰρ ἀνώγειἠλεός, ὅς τʼ ἐφέηκε πολύφρονά περ μάλʼ ἀεῖσαικαί θʼ ἁπαλὸν γελάσαι, καί τʼ ὀρχήσασθαι ἀνῆκε,καί τι ἔπος προέηκεν ὅ περ τʼ ἄρρητον ἄμεινον.ἀλλʼ ἐπεὶ οὖν τὸ πρῶτον ἀνέκραγον, οὐκ ἐπικεύσω.εἴθʼ ὣς ἡβώοιμι βίη τέ μοι ἔμπεδος εἴη,ὡς ὅθʼ ὑπὸ Τροίην λόχον ἤγομεν ἀρτύναντες.ἡγείσθην δʼ Ὀδυσεύς τε καὶ Ἀτρεΐδης Μενέλαος,τοῖσι δʼ ἅμα τρίτος ἄρχον ἐγών· αὐτοὶ γὰρ ἄνωγον.ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἱκόμεσθα ποτὶ πτόλιν αἰπύ τε τεῖχος,ἡμεῖς μὲν περὶ ἄστυ κατὰ ῥωπήϊα πυκνά,ἂν δόνακας καὶ ἕλος, ὑπὸ τεύχεσι πεπτηῶτεςκείμεθα. νὺξ δʼ ἄρʼ ἐπῆλθε κακὴ Βορέαο πεσόντος,πηγυλίς· αὐτὰρ ὕπερθε χιὼν γένετʼ ἠΰτε πάχνη,ψυχρή, καὶ σακέεσσι περιτρέφετο κρύσταλλος.ἔνθʼ ἄλλοι πάντες χλαίνας ἔχον ἠδὲ χιτῶνας,εὗδον δʼ εὔκηλοι, σάκεσιν εἰλυμένοι ὤμους·αὐτὰρ ἐγὼ χλαῖναν μὲν ἰὼν ἑτάροισιν ἔλειπονἀφραδίῃς, ἐπεὶ οὐκ ἐφάμην ῥιγωσέμεν ἔμπης,ἀλλʼ ἑπόμην σάκος οἶον ἔχων καὶ ζῶμα φαεινόν.ἀλλʼ ὅτε δὴ τρίχα νυκτὸς ἔην, μετὰ δʼ ἄστρα βεβήκει,καὶ τότʼ ἐγὼν Ὀδυσῆα προσηύδων ἐγγὺς ἐόνταἀγκῶνι νύξας· ὁ δʼ ἄρʼ ἐμμαπέως ὑπάκουσε·διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ,οὔ τοι ἔτι ζωοῖσι μετέσσομαι, ἀλλά με χεῖμαδάμναται· οὐ γὰρ ἔχω χλαῖναν· παρά μʼ ἤπαφε δαίμωνοἰοχίτωνʼ ἔμεναι· νῦν δʼ οὐκέτι φυκτὰ πέλονται.
ὣς ἐφάμην, ὁ δʼ ἔπειτα νόον σχέθε τόνδʼ ἐνὶ
θυμῷ,οἷος κεῖνος ἔην βουλευέμεν ἠδὲ μάχεσθαι·φθεγξάμενος δʼ ὀλίγῃ ὀπί με πρὸς μῦθον ἔειπε·σίγα νῦν, μή τίς σευ Ἀχαιῶν ἄλλος ἀκούσῃ.
ἦ καὶ ἐπʼ ἀγκῶνος κεφαλὴν σχέθεν εἶπέ τε
μῦθον·κλῦτε, φίλοι· θεῖός μοι ἐνύπνιον ἦλθεν ὄνειρος.λίην γὰρ νηῶν ἑκὰς ἤλθομεν· ἀλλά τις εἴηεἰπεῖν Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι, ποιμένι λαῶν,εἰ πλέονας παρὰ ναῦφιν ἐποτρύνειε νέεσθαι.
ὣς ἔφατʼ, ὦρτο δʼ ἔπειτα Θόας, Ἀνδραίμονος
υἱός,καρπαλίμως, ἀπὸ δὲ χλαῖναν θέτο φοινικόεσσαν,βῆ δὲ θέειν ἐπὶ νῆας· ἐγὼ δʼ ἐνὶ εἵματι κείνουκείμην ἀσπασίως, φάε δὲ χρυσόθρονος Ἠώς.ὣς νῦν ἡβώοιμι βίη τέ μοι ἔμπεδος εἴη·δοίη κέν τις χλαῖναν ἐνὶ σταθμοῖσι συφορβῶν,ἀμφότερον, φιλότητι καὶ αἰδοῖ φωτὸς ἑῆος·νῦν δέ μʼ ἀτιμάζουσι κακὰ χροῒ εἵματʼ ἔχοντα.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·ὦ γέρον, αἶνος μέν τοι ἀμύμων, ὃν κατέλεξας,οὐδέ τί πω παρὰ μοῖραν ἔπος νηκερδὲς ἔειπες·τῷ οὔτʼ ἐσθῆτος δευήσεαι οὔτε τευ ἄλλου,ὧν ἐπέοιχʼ ἱκέτην ταλαπείριον ἀντιάσαντα,νῦν· ἀτὰρ ἠῶθέν γε τὰ σὰ ῥάκεα δνοπαλίξεις.οὐ γὰρ πολλαὶ χλαῖναι ἐπημοιβοί τε χιτῶνεςἐνθάδε ἕννυσθαι, μία δʼ οἴη φωτὶ ἑκάστῳ.αὐτὰρ ἐπὴν ἔλθῃσιν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,αὐτός τοι χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματα δώσει,πέμψει δʼ ὅππῃ σε κραδίη θυμός τε κελεύει.
ὣς εἰπὼν ἀνόρουσε, τίθει δʼ ἄρα οἱ πυρὸς ἐγγὺςεὐνήν, ἐν δʼ ὀΐων τε καὶ αἰγῶν δέρματʼ ἔβαλλεν.ἔνθʼ Ὀδυσεὺς κατέλεκτʼ· ἐπὶ δὲ χλαῖναν βάλεν αὐτῷπυκνὴν καὶ μεγάλην, ἥ οἱ παρεκέσκετʼ ἀμοιβάς,ἕννυσθαι ὅτε τις χειμὼν ἔκπαγλος ὄροιτο.ὣς ὁ μὲν ἔνθʼ Ὀδυσεὺς κοιμήσατο, τοὶ δὲ παρʼ
αὐτὸνἄνδρες κοιμήσαντο νεηνίαι· οὐδὲ συβώτῃἥνδανεν αὐτόθι κοῖτος, ὑῶν ἄπο κοιμηθῆναι,ἀλλʼ ὅ γʼ ἄρʼ ἔξω ἰὼν ὡπλίζετο· χαῖρε δʼ Ὀδυσσεύς,ὅττι ῥά οἱ βιότου περικήδετο νόσφιν ἐόντος.πρῶτον μὲν ξίφος ὀξὺ περὶ στιβαροῖς βάλετʼ ὤμοις,ἀμφὶ δὲ χλαῖναν ἑέσσατʼ ἀλεξάνεμον, μάλα πυκνήν,ἂν δὲ νάκην ἕλετʼ αἰγὸς ἐϋτρεφέος μεγάλοιο,εἵλετο δʼ ὀξὺν ἄκοντα, κυνῶν ἀλκτῆρα καὶ ἀνδρῶν.βῆ δʼ ἴμεναι κείων ὅθι περ σύες ἀργιόδοντεςπέτρῃ ὕπο γλαφυρῇ εὗδον, Βορέω ὑπʼ ἰωγῇ.
ἡ δʼ εἰς εὐρύχορον Λακεδαίμονα Παλλὰς Ἀθήνηᾤχετʼ, Ὀδυσσῆος μεγαθύμου φαίδιμον υἱὸννόστου ὑπομνήσουσα καὶ ὀτρυνέουσα νέεσθαι.εὗρε δὲ Τηλέμαχον καὶ Νέστορος ἀγλαὸν υἱὸνεὕδοντʼ ἐν προδόμῳ Μενελάου κυδαλίμοιο,ἦ τοι Νεστορίδην μαλακῷ δεδμημένον ὕπνῳ·Τηλέμαχον δʼ οὐχ ὕπνος ἔχε γλυκύς, ἀλλʼ ἐνὶ θυμῷνύκτα διʼ ἀμβροσίην μελεδήματα πατρὸς ἔγειρεν.ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη προσέφη γλαυκῶπις Ἀθήνη·Τηλέμαχʼ, οὐκέτι καλὰ δόμων ἄπο τῆλʼ
ἀλάλησαι,κτήματά τε προλιπὼν ἄνδρας τʼ ἐν σοῖσι δόμοισινοὕτω ὑπερφιάλους· μή τοι κατὰ πάντα φάγωσικτήματα δασσάμενοι, σὺ δὲ τηϋσίην ὁδὸν ἔλθῃς.ἀλλʼ ὄτρυνε τάχιστα βοὴν ἀγαθὸν Μενέλαονπεμπέμεν, ὄφρʼ ἔτι οἴκοι ἀμύμονα μητέρα τέτμῃς.ἤδη γάρ ῥα πατήρ τε κασίγνητοί τε κέλονταιΕὐρυμάχῳ γήμασθαι· ὁ γὰρ περιβάλλει ἅπανταςμνηστῆρας δώροισι καὶ ἐξώφελλεν ἔεδνα·μή νύ τι σεῦ ἀέκητι δόμων ἐκ κτῆμα φέρηται.οἶσθα γὰρ οἷος θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι γυναικός·κείνου βούλεται οἶκον ὀφέλλειν ὅς κεν ὀπυίῃ,παίδων δὲ προτέρων καὶ κουριδίοιο φίλοιοοὐκέτι μέμνηται τεθνηκότος οὐδὲ μεταλλᾷ.ἀλλὰ σύ γʼ ἐλθὼν αὐτὸς ἐπιτρέψειας ἕκασταδμῳάων ἥ τίς τοι ἀρίστη φαίνεται εἶναι,εἰς ὅ κέ τοι φήνωσι θεοὶ κυδρὴν παράκοιτιν.ἄλλο δέ τοί τι ἔπος ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο θυμῷ.μνηστήρων σʼ ἐπιτηδὲς ἀριστῆες λοχόωσινἐν πορθμῷ Ἰθάκης τε Σάμοιό τε παιπαλοέσσης.ἱέμενοι κτεῖναι, πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι.ἀλλὰ τά γʼ οὐκ ὀΐω· πρὶν καί τινα γαῖα καθέξειἀνδρῶν μνηστήρων, οἵ τοι βίοτον κατέδουσιν.ἀλλὰ ἑκὰς νήσων ἀπέχειν εὐεργέα νῆα,νυκτὶ δʼ ὁμῶς πλείειν· πέμψει δέ τοι οὖρον ὄπισθενἀθανάτων ὅς τίς σε φυλάσσει τε ῥύεταί τε.αὐτὰρ ἐπὴν πρώτην ἀκτὴν Ἰθάκης ἀφίκηαι,νῆα μὲν ἐς πόλιν ὀτρῦναι καὶ πάντας ἑταίρους,αὐτὸς δὲ πρώτιστα συβώτην εἰσαφικέσθαι,ὅς τοι ὑῶν ἐπίουρος, ὁμῶς δέ τοι ἤπια οἶδεν.ἔνθα δὲ νύκτʼ ἀέσαι· τὸν δʼ ὀτρῦναι πόλιν εἴσωἀγγελίην ἐρέοντα περίφρονι Πηνελοπείῃ,οὕνεκά οἱ σῶς ἐσσὶ καὶ ἐκ Πύλου εἰλήλουθας.
ἡ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη πρὸς μακρὸν Ὄλυμπον,αὐτὰρ ὁ Νεστορίδην ἐξ ἡδέος ὕπνου ἔγειρενλὰξ ποδὶ κινήσας, καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·ἔγρεο, Νεστορίδη Πεισίστρατε, μώνυχας ἵππουςζεῦξον ὑφʼ ἅρματʼ ἄγων, ὄφρα πρήσσωμεν ὁδοῖο.
τὸν δʼ αὖ Νεστορίδης Πεισίστρατος ἀντίον ηὔδα·Τηλέμαχʼ, οὔ πως ἔστιν ἐπειγομένους περ ὁδοῖονύκτα διὰ δνοφερὴν ἐλάαν· τάχα δʼ ἔσσεται ἠώς.ἀλλὰ μένʼ εἰς ὅ κε δῶρα φέρων ἐπιδίφρια θήῃἥρως Ἀτρείδης, δουρικλειτὸς Μενέλαος,καὶ μύθοις ἀγανοῖσι παραυδήσας ἀποπέμψῃ.τοῦ γάρ τε ξεῖνος μιμνήσκεται ἤματα πάνταἀνδρὸς ξεινοδόκου, ὅς κεν φιλότητα παράσχῃ.
ὣς ἔφατʼ, αὐτίκα δὲ χρυσόθρονος ἤλυθεν Ἠώς.ἀγχίμολον δέ σφʼ ἦλθε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος,ἀνστὰς ἐξ εὐνῆς, Ἑλένης πάρα καλλικόμοιο.τὸν δʼ ὡς οὖν ἐνόησεν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,σπερχόμενός ῥα χιτῶνα περὶ χροῒ σιγαλόενταδῦνεν, καὶ μέγα φᾶρος ἐπὶ στιβαροῖς βάλετʼ ὤμοιςἥρως, βῆ δὲ θύραζε, παριστάμενος δὲ προσηύδαΤηλέμαχος, φίλος υἱὸς Ὀδυσσῆος θείοιο·Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,ἤδη νῦν μʼ ἀπόπεμπε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν·ἤδη γάρ μοι θυμὸς ἐέλδεται οἴκαδʼ ἱκέσθαι.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος·Τηλέμαχʼ, οὔ τί σʼ ἐγώ γε πολὺν χρόνον ἐνθάδʼ ἐρύξωἱέμενον νόστοιο· νεμεσσῶμαι δὲ καὶ ἄλλῳἀνδρὶ ξεινοδόκῳ, ὅς κʼ ἔξοχα μὲν φιλέῃσιν,ἔξοχα δʼ ἐχθαίρῃσιν· ἀμείνω δʼ αἴσιμα πάντα.ἶσόν τοι κακόν ἐσθʼ, ὅς τʼ οὐκ ἐθέλοντα νέεσθαιξεῖνον ἐποτρύνει καὶ ὃς ἐσσύμενον κατερύκει.χρὴ ξεῖνον παρεόντα φιλεῖν, ἐθέλοντα δὲ πέμπειν.ἀλλὰ μένʼ εἰς ὅ κε δῶρα φέρων ἐπιδίφρια θείωκαλά, σὺ δʼ ὀφθαλμοῖσιν ἴδῃς, εἴπω δὲ γυναιξὶδεῖπνον ἐνὶ μεγάροις τετυκεῖν ἅλις ἔνδον ἐόντων.ἀμφότερον, κῦδός τε καὶ ἀγλαΐη καὶ ὄνειαρ,δειπνήσαντας ἴμεν πολλὴν ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν.εἰ δʼ ἐθέλεις τραφθῆναι ἀνʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος,ὄφρα τοι αὐτὸς ἕπωμαι, ὑποζεύξω δέ τοι ἵππους,ἄστεα δʼ ἀνθρώπων ἡγήσομαι· οὐδέ τις ἡμέαςαὔτως ἀππέμψει, δώσει δέ τι ἕν γε φέρεσθαι,ἠέ τινα τριπόδων εὐχάλκων ἠὲ λεβήτων,ἠὲ δύʼ ἡμιόνους ἠὲ χρύσειον ἄλεισον.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,βούλομαι ἤδη νεῖσθαι ἐφʼ ἡμέτερʼ· οὐ γὰρ ὄπισθενοὖρον ἰὼν κατέλειπον ἐπὶ κτεάτεσσιν ἐμοῖσιν·μὴ πατέρʼ ἀντίθεον διζήμενος αὐτὸς ὄλωμαι,ἤ τί μοι ἐκ μεγάρων κειμήλιον ἐσθλὸν ὄληται.
αὐτὰρ ἐπεὶ τό γʼ ἄκουσε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος,αὐτίκʼ ἄρʼ ᾗ ἀλόχῳ ἠδὲ δμῳῇσι κέλευσεδεῖπνον ἐνὶ μεγάροις τετυκεῖν ἅλις ἔνδον ἐόντων.ἀγχίμολον δέ οἱ ἦλθε Βοηθοΐδης Ἐτεωνεύς,ἀνστὰς ἐξ εὐνῆς, ἐπεὶ οὐ πολὺ ναῖεν ἀπʼ αὐτοῦ·τὸν πῦρ κῆαι ἄνωγε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαοςὀπτῆσαί τε κρεῶν· ὁ δʼ ἄρʼ οὐκ ἀπίθησεν ἀκούσας.αὐτὸς δʼ ἐς θάλαμον κατεβήσετο κηώεντα,οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γʼ Ἑλένη κίε καὶ Μεγαπένθης.ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἵκανον ὅθι κειμήλια κεῖτο,Ἀτρεΐδης μὲν ἔπειτα δέπας λάβεν ἀμφικύπελλον,υἱὸν δὲ κρητῆρα φέρειν Μεγαπένθεʼ ἄνωγενἀργύρεον· Ἑλένη δὲ παρίστατο φωριαμοῖσιν,ἔνθʼ ἔσαν οἱ πέπλοι παμποίκιλοι, οὓς κάμεν αὐτή.τῶν ἕνʼ ἀειραμένη Ἑλένη φέρε, δῖα γυναικῶν,ὃς κάλλιστος ἔην ποικίλμασιν ἠδὲ μέγιστος,ἀστὴρ δʼ ὣς ἀπέλαμπεν· ἔκειτο δὲ νείατος ἄλλων.βὰν δʼ ἰέναι προτέρω διὰ δώματος, ἧος ἵκοντοΤηλέμαχον· τὸν δὲ προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·Τηλέμαχʼ, ἦ τοι νόστον, ὅπως φρεσὶ σῇσι μενοινᾷς,ὥς τοι Ζεὺς τελέσειεν, ἐρίγδουπος πόσις Ἥρης.δώρων δʼ, ὅσσʼ ἐν ἐμῷ οἴκῳ κειμήλια κεῖται,δώσω ὃ κάλλιστον καὶ τιμηέστατόν ἐστι.δώσω τοι κρητῆρα τετυγμένον· ἀργύρεος δὲἐστὶν ἅπας, χρυσῷ δʼ ἐπὶ χείλεα κεκράανται,ἔργον δʼ Ἡφαίστοιο· πόρεν δέ ἑ Φαίδιμος ἥρως,Σιδονίων βασιλεύς, ὅθʼ ἑὸς δόμος ἀμφεκάλυψεκεῖσέ με νοστήσαντα· τεῒν δʼ ἐθέλω τόδʼ ὀπάσσαι.
ὣς εἰπὼν ἐν χειρὶ τίθει δέπας ἀμφικύπελλονἥρως Ἀτρεΐδης· ὁ δʼ ἄρα κρητῆρα φαεινὸνθῆκʼ αὐτοῦ προπάροιθε φέρων κρατερὸς Μεγαπένθης,ἀργύρεον· Ἑλένη δὲ παρίστατο καλλιπάρῃοςπέπλον ἔχουσʼ ἐν χερσίν, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·δῶρόν τοι καὶ ἐγώ, τέκνον φίλε, τοῦτο
δίδωμι,μνῆμʼ Ἑλένης χειρῶν, πολυηράτου ἐς γάμου ὥρην,σῇ ἀλόχῳ φορέειν· τῆος δὲ φίλῃ παρὰ μητρὶκείσθω ἐνὶ μεγάρῳ. σὺ δέ μοι χαίρων ἀφίκοιοοἶκον ἐϋκτίμενον καὶ σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν.
ὣς εἰποῦσʼ ἐν χερσὶ τίθει, ὁ δʼ ἐδέξατο χαίρων.καὶ τὰ μὲν ἐς πείρινθα τίθει Πεισίστρατος ἥρωςδεξάμενος, καὶ πάντα ἑῷ θηήσατο θυμῷ·τοὺς δʼ ἦγε πρὸς δῶμα κάρη ξανθὸς Μενέλαος.ἑζέσθην δʼ ἄρʼ ἔπειτα κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε.χέρνιβα δʼ ἀμφίπολος προχόῳ ἐπέχευε φέρουσακαλῇ χρυσείῃ, ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος,νίψασθαι· παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν.σῖτον δʼ αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα·εἴδατα πόλλʼ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων·πὰρ δὲ Βοηθοΐδης κρέα δαίετο καὶ νέμε μοίρας·οἰνοχόει δʼ υἱὸς Μενελάου κυδαλίμοιο.οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,δὴ τότε Τηλέμαχος καὶ Νέστορος ἀγλαὸς υἱὸςἵππους τε ζεύγνυντʼ ἀνά θʼ ἅρματα ποικίλʼ ἔβαινον,ἐκ δʼ ἔλασαν προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου.τοὺς δὲ μετʼ Ἀτρεΐδης ἔκιε ξανθὸς Μενέλαος,οἶνον ἔχων ἐν χειρὶ μελίφρονα δεξιτερῆφι,ἐν δέπαϊ χρυσέῳ, ὄφρα λείψαντε κιοίτην.στῆ δʼ ἵππων προπάροιθε, δεδισκόμενος δὲ προσηύδα·χαίρετον, ὦ κούρω, καὶ Νέστορι ποιμένι λαῶνεἰπεῖν· ἦ γὰρ ἐμοί γε πατὴρ ὣς ἤπιος ἦεν,ἧος ἐνὶ Τροίῃ πολεμίζομεν υἷες Ἀχαιῶν.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·καὶ λίην κείνῳ γε, διοτρεφές, ὡς ἀγορεύεις,πάντα τάδʼ ἐλθόντες καταλέξομεν· αἲ γὰρ ἐγὼν ὣςνοστήσας Ἰθάκηνδε, κιχὼν Ὀδυσῆʼ ἐνὶ οἴκῳ,εἴποιμʼ ὡς παρὰ σεῖο τυχὼν φιλότητος ἁπάσηςἔρχομαι, αὐτὰρ ἄγω κειμήλια πολλὰ καὶ ἐσθλά.
ὣς ἄρα οἱ εἰπόντι ἐπέπτατο δεξιὸς ὄρνις,αἰετὸς ἀργὴν χῆνα φέρων ὀνύχεσσι πέλωρον,ἥμερον ἐξ αὐλῆς· οἱ δʼ ἰΰζοντες ἕποντοἀνέρες ἠδὲ γυναῖκες· ὁ δέ σφισιν ἐγγύθεν ἐλθὼνδεξιὸς ἤϊξε πρόσθʼ ἵππων· οἱ δὲ ἰδόντεςγήθησαν, καὶ πᾶσιν ἐνὶ φρεσὶ θυμὸς ἰάνθη.τοῖσι δὲ Νεστορίδης Πεισίστρατος ἤρχετο μύθων·φράζεο δή, Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,ἢ νῶϊν τόδʼ ἔφηνε θεὸς τέρας ἦε σοὶ αὐτῷ.
ὣς φάτο, μερμήριξε δʼ ἀρηΐφιλος Μενέλαος,ὅππως οἱ κατὰ μοῖραν ὑποκρίναιτο νοήσας.τὸν δʼ Ἑλένη τανύπεπλος ὑποφθαμένη φάτο μῦθον·κλῦτέ μευ· αὐτὰρ ἐγὼ μαντεύσομαι, ὡς ἐνὶ
θυμῷἀθάνατοι βάλλουσι καὶ ὡς τελέεσθαι ὀΐω.ὡς ὅδε χῆνʼ ἥρπαξʼ ἀτιταλλομένην ἐνὶ οἴκῳἐλθὼν ἐξ ὄρεος, ὅθι οἱ γενεή τε τόκος τε,ὣς Ὀδυσεὺς κακὰ πολλὰ παθὼν καὶ πόλλʼ ἐπαληθεὶςοἴκαδε νοστήσει καὶ τίσεται· ἠὲ καὶ ἤδηοἴκοι, ἀτὰρ μνηστῆρσι κακὸν πάντεσσι φυτεύει.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·οὕτω νῦν Ζεὺς θείη, ἐρίγδουπος πόσις Ἥρης·τῷ κέν τοι καὶ κεῖθι θεῷ ὣς εὐχετοῴμην.
ἦ καὶ ἐφʼ ἵπποιϊν μάστιν βάλεν· οἱ δὲ μάλʼ ὦκαἤϊξαν πεδίονδε διὰ πτόλιος μεμαῶτες.οἱ δὲ πανημέριοι σεῖον ζυγὸν ἀμφὶς ἔχοντες.δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί·ἐς Φηρὰς δʼ ἵκοντο Διοκλῆος ποτὶ δῶμα,υἱέος Ὀρτιλόχοιο, τὸν Ἀλφειὸς τέκε παῖδα.ἔνθα δὲ νύκτʼ ἄεσαν ὁ δὲ τοῖς πὰρ ξείνια θῆκεν.ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,ἵππους τε ζεύγνυντʼ ἀνά θʼ ἅρματα ποικίλʼ ἔβαινον,ἐκ δʼ ἔλασαν προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου·μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἄκοντε πετέσθην.αἶψα δʼ ἔπειθʼ ἵκοντο Πύλου αἰπὺ πτολίεθρον·καὶ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεε Νέστορος υἱόν·Νεστορίδη, πῶς κέν μοι ὑποσχόμενος τελέσειαςμῦθον ἐμόν; ξεῖνοι δὲ διαμπερὲς εὐχόμεθʼ εἶναιἐκ πατέρων φιλότητος, ἀτὰρ καὶ ὁμήλικές εἰμεν·ἥδε δʼ ὁδὸς καὶ μᾶλλον ὁμοφροσύνῃσιν ἐνήσει.μή με παρὲξ ἄγε νῆα, διοτρεφές, ἀλλὰ λίπʼ αὐτοῦ,μή μʼ ὁ γέρων ἀέκοντα κατάσχῃ ᾧ ἐνὶ οἴκῳἱέμενος φιλέειν· ἐμὲ δὲ χρεὼ θᾶσσον ἱκέσθαι.
ὣς φάτο, Νεστορίδης δʼ ἄρʼ ἑῷ συμφράσσατο θυμῷ,ὅππως οἱ κατὰ μοῖραν ὑποσχόμενος τελέσειεν.ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι·στρέψʼ ἵππους ἐπὶ νῆα θοὴν καὶ θῖνα θαλάσσης,νηῒ δʼ ἐνὶ πρύμνῃ ἐξαίνυτο κάλλιμα δῶρα,ἐσθῆτα χρυσόν τε, τά οἱ Μενέλαος ἔδωκε·καί μιν ἐποτρύνων ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·σπουδῇ νῦν ἀνάβαινε κέλευέ τε πάντας
ἑταίρους,πρὶν ἐμὲ οἴκαδʼ ἱκέσθαι ἀπαγγεῖλαί τε γέροντι.εὖ γὰρ ἐγὼ τόδε οἶδα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν·οἷος κείνου θυμὸς ὑπέρβιος, οὔ σε μεθήσει,ἀλλʼ αὐτὸς καλέων δεῦρʼ εἴσεται, οὐδέ ἕ φημιἂψ ἰέναι κενεόν· μάλα γὰρ κεχολώσεται ἔμπης.
ὣς ἄρα φωνήσας ἔλασεν καλλίτριχας ἵππουςἂψ Πυλίων εἰς ἄστυ, θοῶς δʼ ἄρα δώμαθʼ ἵκανε.Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνων ἐκέλευσεν·ἐγκοσμεῖτε τὰ τεύχεʼ, ἑταῖροι, νηῒ μελαίνῃ,αὐτοί τʼ ἀμβαίνωμεν, ἵνα πρήσσωμεν ὁδοῖο.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδʼ
ἐπίθοντο,αἶψα δʼ ἄρʼ εἴσβαινον καὶ ἐπὶ κληῗσι καθῖζον.ἦ τοι ὁ μὲν τὰ πονεῖτο καὶ εὔχετο, θῦε δʼ Ἀθήνῃνηῒ πάρα πρυμνῇ· σχεδόθεν δέ οἱ ἤλυθεν ἀνὴρτηλεδαπός, φεύγων ἐξ Ἄργεος ἄνδρα κατακτάς,μάντις· ἀτὰρ γενεήν γε Μελάμποδος ἔκγονος ἦεν,ὃς πρὶν μέν ποτʼ ἔναιε Πύλῳ ἔνι, μητέρι μήλων,ἀφνειὸς Πυλίοισι μέγʼ ἔξοχα δώματα ναίων·δὴ τότε γʼ ἄλλων δῆμον ἀφίκετο, πατρίδα φεύγωνΝηλέα τε μεγάθυμον, ἀγαυότατον ζωόντων,ὅς οἱ χρήματα πολλὰ τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτὸνεἶχε βίῃ. ὁ δὲ τῆος ἐνὶ μεγάροις Φυλάκοιοδεσμῷ ἐν ἀργαλέῳ δέδετο, κρατέρʼ ἄλγεα πάσχωνεἵνεκα Νηλῆος κούρης ἄτης τε βαρείης,τήν οἱ ἐπὶ φρεσὶ θῆκε θεὰ δασπλῆτις Ἐρινύς.ἀλλʼ ὁ μὲν ἔκφυγε κῆρα καὶ ἤλασε βοῦς ἐριμύκουςἐς Πύλον ἐκ Φυλάκης καὶ ἐτίσατο ἔργον ἀεικὲςἀντίθεον Νηλῆα, κασιγνήτῳ δὲ γυναῖκαἠγάγετο πρὸς δώμαθʼ. ὁ δʼ ἄλλων ἵκετο δῆμον,Ἄργος ἐς ἱππόβοτον· τόθι γάρ νύ οἱ αἴσιμον ἦενναιέμεναι πολλοῖσιν ἀνάσσοντʼ Ἀργείοισινἔνθα δʼ ἔγημε γυναῖκα καὶ ὑψερεφὲς θέτο δῶμα,γείνατο δʼ Ἀντιφάτην καὶ Μάντιον, υἷε κραταιώ.Ἀντιφάτης μὲν ἔτικτεν Ὀϊκλῆα μεγάθυμον,αὐτὰρ Ὀϊκλείης λαοσσόον Ἀμφιάραον,ὃν περὶ κῆρι φίλει Ζεύς τʼ αἰγίοχος καὶ Ἀπόλλωνπαντοίην φιλότητʼ· οὐδʼ ἵκετο γήραος οὐδόν,ἀλλʼ ὄλετʼ ἐν Θήβῃσι γυναίων εἵνεκα δώρων.τοῦ δʼ υἱεῖς ἐγένοντʼ Ἀλκμαίων Ἀμφίλοχός τε.Μάντιος αὖ τέκετο Πολυφείδεά τε Κλεῖτόν τε·ἀλλʼ ἦ τοι Κλεῖτον χρυσόθρονος ἥρπασεν Ἠὼςκάλλεος εἵνεκα οἷο, ἵνʼ ἀθανάτοισι μετείη·αὐτὰρ ὑπέρθυμον Πολυφείδεα μάντιν Ἀπόλλωνθῆκε βροτῶν ὄχʼ ἄριστον, ἐπεὶ θάνεν Ἀμφιάραος·ὅς ῥʼ Ὑπερησίηνδʼ ἀπενάσσατο πατρὶ χολωθείς,ἔνθʼ ὅ γε ναιετάων μαντεύετο πᾶσι βροτοῖσιν.τοῦ μὲν ἄρʼ υἱὸς ἐπῆλθε, Θεοκλύμενος δʼ ὄνομʼ
ἦεν,ὃς τότε Τηλεμάχου πέλας ἵστατο· τὸν δʼ ἐκίχανενσπένδοντʼ εὐχόμενόν τε θοῇ παρὰ νηῒ μελαίνῃ,καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ὦ φίλʼ, ἐπεί σε θύοντα κιχάνω τῷδʼ ἐνὶ χώρῳ,λίσσομʼ ὑπὲρ θυέων καὶ δαίμονος, αὐτὰρ ἔπειτασῆς τʼ αὐτοῦ κεφαλῆς καὶ ἑταίρων, οἵ τοι ἕπονται,εἰπέ μοι εἰρομένῳ νημερτέα μηδʼ ἐπικεύσῃς·τίς πόθεν εἶς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες;
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.ἐξ Ἰθάκης γένος εἰμί, πατὴρ δέ μοί ἐστιν Ὀδυσσεύς,εἴ ποτʼ ἔην· νῦν δʼ ἤδη ἀπέφθιτο λυγρῷ ὀλέθρῳ.τοὔνεκα νῦν ἑτάρους τε λαβὼν καὶ νῆα μέλαινανἦλθον πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Θεοκλύμενος θεοειδής·οὕτω τοι καὶ ἐγὼν ἐκ πατρίδος, ἄνδρα κατακτὰςἔμφυλον· πολλοὶ δὲ κασίγνητοί τε ἔται τεἌργος ἀνʼ ἱππόβοτον, μέγα δὲ κρατέουσιν Ἀχαιῶν.τῶν ὑπαλευάμενος θάνατον καὶ κῆρα μέλαινανφεύγω, ἐπεί νύ μοι αἶσα κατʼ ἀνθρώπους ἀλάλησθαι.ἀλλά με νηὸς ἔφεσσαι, ἐπεί σε φυγὼν ἱκέτευσα,μή με κατακτείνωσι· διωκέμεναι γὰρ ὀΐω.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·οὐ μὲν δή σʼ ἐθέλοντά γʼ ἀπώσω νηὸς ἐΐσης,ἀλλʼ ἕπευ· αὐτὰρ κεῖθι φιλήσεαι, οἷά κʼ ἔχωμεν.
ὣς ἄρα φωνήσας οἱ ἐδέξατο χάλκεον ἔγχος,καὶ τό γʼ ἐπʼ ἰκριόφιν τάνυσεν νεὸς ἀμφιελίσσης·ἂν δὲ καὶ αὐτὸς νηὸς ἐβήσετο ποντοπόροιο.ἐν πρύμνῃ δʼ ἄρʼ ἔπειτα καθέζετο, πὰρ δὲ οἷ αὐτῷεἷσε Θεοκλύμενον· τοὶ δὲ πρυμνήσιʼ ἔλυσαν.Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσενὅπλων ἅπτεσθαι· τοὶ δʼ ἐσσυμένως ἐπίθοντο.ἱστὸν δʼ εἰλάτινον κοίλης ἔντοσθε μεσόδμηςστῆσαν ἀείραντες, κατὰ δὲ προτόνοισιν ἔδησαν,ἕλκον δʼ ἱστία λευκὰ ἐϋστρέπτοισι βοεῦσι.τοῖσιν δʼ ἴκμενον οὖρον ἵει γλαυκῶπις Ἀθήνη,λάβρον ἐπαιγίζοντα διʼ αἰθέρος, ὄφρα τάχιστανηῦς ἀνύσειε θέουσα θαλάσσης ἁλμυρὸν ὕδωρ.βὰν δὲ παρὰ Κρουνοὺς καὶ Χαλκίδα καλλιρέεθρον.δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί·ἡ δὲ Φεὰς ἐπέβαλλεν ἐπειγομένη Διὸς οὔρῳἠδὲ παρʼ Ἤλιδα δῖαν, ὅθι κρατέουσιν Ἐπειοί.ἔνθεν δʼ αὖ νήσοισιν ἐπιπροέηκε θοῇσιν,ὁρμαίνων ἤ κεν θάνατον φύγοι ἦ κεν ἁλώῃ.τὼ δʼ αὖτʼ ἐν κλισίῃ Ὀδυσεὺς καὶ δῖος ὑφορβὸςδορπείτην· παρὰ δέ σφιν ἐδόρπεον ἀνέρες ἄλλοι.αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,τοῖς δʼ Ὀδυσεὺς μετέειπε, συβώτεω πειρητίζων,ἤ μιν ἔτʼ ἐνδυκέως φιλέοι μεῖναί τε κελεύοιαὐτοῦ ἐνὶ σταθμῷ, ἦ ὀτρύνειε πόλινδε·κέκλυθι νῦν, Εὔμαιε, καὶ ἄλλοι πάντες
ἑταῖροι·ἠῶθεν προτὶ ἄστυ λιλαίομαι ἀπονέεσθαιπτωχεύσων, ἵνα μή σε κατατρύχω καὶ ἑταίρους.ἀλλά μοι εὖ θʼ ὑπόθευ καὶ ἅμʼ ἡγεμόνʼ ἐσθλὸν ὄπασσονὅς κέ με κεῖσʼ ἀγάγῃ· κατὰ δὲ πτόλιν αὐτὸς ἀνάγκῃπλάγξομαι, αἴ κέν τις κοτύλην καὶ πύρνον ὀρέξῃ.καί κʼ ἐλθὼν πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιοἀγγελίην εἴποιμι περίφρονι Πηνελοπείῃ,καί κε μνηστήρεσσιν ὑπερφιάλοισι μιγείην,εἴ μοι δεῖπνον δοῖεν ὀνείατα μυρίʼ ἔχοντες.αἶψά κεν εὖ δρώοιμι μετὰ σφίσιν ἅσσʼ ἐθέλοιεν.ἐκ γάρ τοι ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο καί μευ ἄκουσον·Ἑρμείαο ἕκητι διακτόρου, ὅς ῥά τε πάντωνἀνθρώπων ἔργοισι χάριν καὶ κῦδος ὀπάζει,δρηστοσύνῃ οὐκ ἄν μοι ἐρίσσειε βροτὸς ἄλλος,πῦρ τʼ εὖ νηῆσαι διά τε ξύλα δανὰ κεάσσαι,δαιτρεῦσαί τε καὶ ὀπτῆσαι καὶ οἰνοχοῆσαι,οἷά τε τοῖς ἀγαθοῖσι παραδρώωσι χέρηες.
τὸν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφης, Εὔμαιε συβῶτα·ὤ μοι, ξεῖνε, τίη τοι ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημαἔπλετο; ἦ σύ γε πάγχυ λιλαίεαι αὐτόθʼ ὀλέσθαι.εἰ δὴ μνηστήρων ἐθέλεις καταδῦναι ὅμιλον,τῶν ὕβρις τε βίη τε σιδήρεον οὐρανὸν ἵκει.οὔ τοι τοιοίδʼ εἰσὶν ὑποδρηστῆρες ἐκείνων,ἀλλὰ νέοι, χλαίνας εὖ εἱμένοι ἠδὲ χιτῶνας,αἰεὶ δὲ λιπαροὶ κεφαλὰς καὶ καλὰ πρόσωπα,οἵ σφιν ὑποδρώωσιν· ἐΰξεστοι δὲ τράπεζαισίτου καὶ κρειῶν ἠδʼ οἴνου βεβρίθασιν.ἀλλὰ μένʼ· οὐ γάρ τίς τοι ἀνιᾶται παρεόντι,οὔτʼ ἐγὼ οὔτε τις ἄλλος ἑταίρων, οἵ μοι ἔασιν.αὐτὰρ ἐπὴν ἔλθῃσιν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,κεῖνός σε χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματα ἕσσει,πέμψει δʼ ὅππη σε κραδίη θυμός τε κελεύει.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς·αἴθʼ οὕτως, Εὔμαιε, φίλος Διὶ πατρὶ γένοιοὡς ἐμοί, ὅττι μʼ ἔπαυσας ἄλης καὶ ὀϊζύος αἰνῆς.πλαγκτοσύνης δʼ οὐκ ἔστι κακώτερον ἄλλο βροτοῖσιν·ἀλλʼ ἕνεκʼ οὐλομένης γαστρὸς κακὰ κήδεʼ ἔχουσινἀνέρες, ὅν τινʼ ἵκηται ἄλη καὶ πῆμα καὶ ἄλγος.νῦν δʼ ἐπεὶ ἰσχανάᾳς μεῖναι τέ με κεῖνον ἄνωγας,εἴπʼ ἄγε μοι περὶ μητρὸς Ὀδυσσῆος θείοιοπατρός θʼ, ὃν κατέλειπεν ἰὼν ἐπὶ γήραος οὐδῷ,ἤ που ἔτι ζώουσιν ὑπʼ αὐγὰς ἠελίοιο,ἦ ἤδη τεθνᾶσι καὶ εἰν Ἀΐδαο δόμοισι.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν·τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.Λαέρτης μὲν ἔτι ζώει, Διὶ δʼ εὔχεται αἰεὶθυμὸν ἀπὸ μελέων φθίσθαι οἷς ἐν μεγάροισιν·ἐκπάγλως γὰρ παιδὸς ὀδύρεται οἰχομένοιοκουριδίης τʼ ἀλόχοιο δαΐφρονος, ἥ ἑ μάλισταἤκαχʼ ἀποφθιμένη καὶ ἐν ὠμῷ γήραϊ θῆκεν.ἡ δʼ ἄχεϊ οὗ παιδὸς ἀπέφθιτο κυδαλίμοιο,λευγαλέῳ θανάτῳ, ὡς μὴ θάνοι ὅς τις ἐμοί γεἐνθάδε ναιετάων φίλος εἴη καὶ φίλα ἔρδοι.ὄφρα μὲν οὖν δὴ κείνη ἔην, ἀχέουσά περ ἔμπης,τόφρα τί μοι φίλον ἔσκε μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαι,οὕνεκά μʼ αὐτὴ θρέψεν ἅμα Κτιμένῃ τανυπέπλῳ,θυγατέρʼ ἰφθίμῃ, τὴν ὁπλοτάτην τέκε παίδων·τῇ ὁμοῦ ἐτρεφόμην, ὀλίγον δέ τί μʼ ἧσσον ἐτίμα.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἥβην πολυήρατον ἱκόμεθʼ ἄμφω,τὴν μὲν ἔπειτα Σάμηνδʼ ἔδοσαν καὶ μυρίʼ ἕλοντο,αὐτὰρ ἐμὲ χλαῖνάν τε χιτῶνά τε εἵματʼ ἐκείνηκαλὰ μάλʼ ἀμφιέσασα, ποσὶν δʼ ὑποδήματα δοῦσαἀγρόνδε προΐαλλε· φίλει δέ με κηρόθι μᾶλλον.νῦν δʼ ἤδη τούτων ἐπιδεύομαι· ἀλλά μοι αὐτῷἔργον ἀέξουσιν μάκαρες θεοὶ ᾧ ἐπιμίμνω·τῶν ἔφαγόν τʼ ἔπιόν τε καὶ αἰδοίοισιν ἔδωκα.ἐκ δʼ ἄρα δεσποίνης οὐ μείλιχον ἔστιν ἀκοῦσαιοὔτʼ ἔπος οὔτε τι ἔργον, ἐπεὶ κακὸν ἔμπεσεν οἴκῳ,ἄνδρες ὑπερφίαλοι· μέγα δὲ δμῶες χατέουσινἀντία δεσποίνης φάσθαι καὶ ἕκαστα πυθέσθαικαὶ φαγέμεν πιέμεν τε, ἔπειτα δὲ καί τι φέρεσθαιἀγρόνδʼ, οἷά τε θυμὸν ἀεὶ δμώεσσιν ἰαίνει.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις
Ὀδυσσεύς·ὢ πόποι, ὡς ἄρα τυτθὸς ἐών, Εὔμαιε συβῶτα,πολλὸν ἀπεπλάγχθης σῆς πατρίδος ἠδὲ τοκήων.ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,ἠὲ διεπράθετο πτόλις ἀνδρῶν εὐρυάγυια,ᾗ ἔνι ναιετάασκε πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ,ἦ σέ γε μουνωθέντα παρʼ οἴεσιν ἢ παρὰ βουσὶνἄνδρες δυσμενέες νηυσὶν λάβον ἠδʼ ἐπέρασσαντοῦδʼ ἀνδρὸς πρὸς δώμαθʼ, ὁ δʼ ἄξιον ὦνον ἔδωκε.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε συβώτης, ὄρχαμος ἀνδρῶν·ξεῖνʼ, ἐπεὶ ἂρ δὴ ταῦτά μʼ ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς,σιγῇ νῦν ξυνίει καὶ τέρπεο, πῖνέ τε οἶνονἥμενος. αἵδε δὲ νύκτες ἀθέσφατοι· ἔστι μὲν εὕδειν,ἔστι δὲ τερπομένοισιν ἀκούειν· οὐδέ τί σε χρή,πρὶν ὥρη, καταλέχθαι· ἀνίη καὶ πολὺς ὕπνος.τῶν δʼ ἄλλων ὅτινα κραδίη καὶ θυμὸς ἀνώγει,εὑδέτω ἐξελθών· ἅμα δʼ ἠοῖ φαινομένηφιδειπνήσας ἅμʼ ὕεσσιν ἀνακτορίῃσιν ἑπέσθω.νῶϊ δʼ ἐνὶ κλισίῃ πίνοντέ τε δαινυμένω τεκήδεσιν ἀλλήλων τερπώμεθα λευγαλέοισι,μνωομένω· μετὰ γάρ τε καὶ ἄλγεσι τέρπεται ἀνήρ,ὅς τις δὴ μάλα πολλὰ πάθῃ καὶ πόλλʼ ἐπαληθῇ.τοῦτο δέ τοι ἐρέω ὅ μʼ ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς.νῆσός τις Συρίη κικλήσκεται, εἴ που ἀκούεις,Ὀρτυγίης καθύπερθεν, ὅθι τροπαὶ ἠελίοιο,οὔ τι περιπληθὴς λίην τόσον, ἀλλʼ ἀγαθὴ μέν,εὔβοτος, εὔμηλος, οἰνοπληθής, πολύπυρος.πείνη δʼ οὔ ποτε δῆμον ἐσέρχεται, οὐδέ τις ἄλληνοῦσος ἐπὶ στυγερὴ πέλεται δειλοῖσι βροτοῖσιν·ἀλλʼ ὅτε γηράσκωσι πόλιν κάτα φῦλʼ ἀνθρώπων,ἐλθὼν ἀργυρότοξος Ἀπόλλων Ἀρτέμιδι ξὺνοἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχόμενος κατέπεφνεν.ἔνθα δύω πόλιες, δίχα δέ σφισι πάντα δέδασται·τῇσιν δʼ ἀμφοτέρῃσι πατὴρ ἐμὸς ἐμβασίλευε,Κτήσιος Ὀρμενίδης, ἐπιείκελος ἀθανάτοισιν.ἔνθα δὲ Φοίνικες ναυσίκλυτοι ἤλυθον ἄνδρες,τρῶκται, μυρίʼ ἄγοντες ἀθύρματα νηῒ μελαίνῃ.ἔσκε δὲ πατρὸς ἐμοῖο γυνὴ Φοίνισσʼ ἐνὶ οἴκῳ,καλή τε μεγάλη τε καὶ ἀγλαὰ ἔργα ἰδυῖα·τὴν δʼ ἄρα Φοίνικες πολυπαίπαλοι ἠπερόπευον.πλυνούσῃ τις πρῶτα μίγη κοίλῃ παρὰ νηῒεὐνῇ καὶ φιλότητι, τά τε φρένας ἠπεροπεύειθηλυτέρῃσι γυναιξί, καὶ ἥ κʼ εὐεργὸς ἔῃσιν.εἰρώτα δὴ ἔπειτα τίς εἴη καὶ πόθεν ἔλθοι·ἡ δὲ μάλʼ αὐτίκα πατρὸς ἐπέφραδεν ὑψερεφὲς δῶ·ἐκ μὲν Σιδῶνος πολυχάλκου εὔχομαι εἶναι,κούρη δʼ εἴμʼ Ἀρύβαντος ἐγὼ ῥυδὸν ἀφνειοῖο·ἀλλά μʼ ἀνήρπαξαν Τάφιοι ληΐστορες ἄνδρεςἀγρόθεν ἐρχομένην, πέρασαν δέ τε δεῦρʼ ἀγαγόντεςτοῦδʼ ἀνδρὸς πρὸς δώμαθʼ· ὁ δʼ ἄξιον ὦνον ἔδωκε.
τὴν δʼ αὖτε προσέειπεν ἀνήρ, ὃς ἐμίσγετο
λάθρη·ἦ ῥά κε νῦν πάλιν αὖτις ἅμʼ ἡμῖν οἴκαδʼ ἕποιο,ὄφρα ἴδῃ πατρὸς καὶ μητέρος ὑψερεφὲς δῶαὐτούς τʼ; ἦ γὰρ ἔτʼ εἰσὶ καὶ ἀφνειοὶ καλέονται.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε γυνὴ καὶ ἀμείβετο
μύθῳ·εἴη κεν καὶ τοῦτʼ, εἴ μοι ἐθέλοιτέ γε, ναῦται,ὅρκῳ πιστωθῆναι ἀπήμονά μʼ οἴκαδʼ ἀπάξειν.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐπώμνυον ὡς
ἐκέλευεν.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσάν τε τελεύτησάν τε τὸν ὅρκον,τοῖς δʼ αὖτις μετέειπε γυνὴ καὶ ἀμείβετο μύθῳ·σιγῇ νῦν, μή τίς με προσαυδάτω ἐπέεσσινὑμετέρων ἑτάρων, ξυμβλήμενος ἢ ἐν ἀγυιῇ,ἤ που ἐπὶ κρήνῃ· μή τις ποτὶ δῶμα γέροντιἐλθὼν ἐξείπῃ, ὁ δʼ ὀϊσάμενος καταδήσῃδεσμῷ ἐν ἀργαλέῳ, ὑμῖν δʼ ἐπιφράσσετʼ ὄλεθρον.ἀλλʼ ἔχετʼ ἐν φρεσὶ μῦθον, ἐπείγετε δʼ ὦνον ὁδαίων.ἀλλʼ ὅτε κεν δὴ νηῦς πλείη βιότοιο γένηται,ἀγγελίη μοι ἔπειτα θοῶς ἐς δώμαθʼ ἱκέσθω·οἴσω γὰρ καὶ χρυσόν, ὅτις χʼ ὑποχείριος ἔλθῃ·καὶ δέ κεν ἄλλʼ ἐπίβαθρον ἐγὼν ἐθέλουσά γε δοίην.παῖδα γὰρ ἀνδρὸς ἑῆος ἐνὶ μεγάροις ἀτιτάλλω,κερδαλέον δὴ τοῖον, ἅμα τροχόωντα θύραζε·τόν κεν ἄγοιμʼ ἐπὶ νηός, ὁ δʼ ὑμῖν μυρίον ὦνονἄλφοι, ὅπῃ περάσητε κατʼ ἀλλοθρόους ἀνθρώπους.
ἡ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη πρὸς δώματα καλά,οἱ δʼ ἐνιαυτὸν ἅπαντα παρʼ ἡμῖν αὖθι μένοντεςἐν νηῒ γλαφυρῇ βίοτον πολὺν ἐμπολόωντο.ἀλλʼ ὅτε δὴ κοίλη νηῦς ἤχθετο τοῖσι νέεσθαι,καὶ τότʼ ἄρʼ ἄγγελον ἧκαν, ὃς ἀγγείλειε γυναικί.ἤλυθʼ ἀνὴρ πολύϊδρις ἐμοῦ πρὸς δώματα πατρὸςχρύσεον ὅρμον ἔχων, μετὰ δʼ ἠλέκτροισιν ἔερτο.τὸν μὲν ἄρʼ ἐν μεγάρῳ δμῳαὶ καὶ πότνια μήτηρχερσίν τʼ ἀμφαφόωντο καὶ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῶντο,ὦνον ὑπισχόμεναι· ὁ δὲ τῇ κατένευσε σιωπῇ.ἦ τοι ὁ καννεύσας κοίλην ἐπὶ νῆα βεβήκει,ἡ δʼ ἐμὲ χειρὸς ἑλοῦσα δόμων ἐξῆγε θύραζε.εὗρε δʼ ἐνὶ προδόμῳ ἠμὲν δέπα ἠδὲ τραπέζαςἀνδρῶν δαιτυμόνων, οἵ μευ πατέρʼ ἀμφεπένοντο.οἱ μὲν ἄρʼ ἐς θῶκον πρόμολον, δήμοιό τε φῆμιν,ἡ δʼ αἶψα τρίʼ ἄλεισα κατακρύψασʼ ὑπὸ κόλπῳἔκφερεν· αὐτὰρ ἐγὼν ἑπόμην ἀεσιφροσύνῃσι.δύσετό τʼ ἠέλιος, σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί·ἡμεῖς δʼ ἐς λιμένα κλυτὸν ἤλθομεν ὦκα κιόντες,ἔνθʼ ἄρα Φοινίκων ἀνδρῶν ἦν ὠκύαλος νηῦς.οἱ μὲν ἔπειτʼ ἀναβάντες ἐπέπλεον ὑγρὰ κέλευθα,νὼ ἀναβησάμενοι· ἐπὶ δὲ Ζεὺς οὖρον ἴαλλεν.ἑξῆμαρ μὲν ὁμῶς πλέομεν νύκτας τε καὶ ἦμαρ·ἀλλʼ ὅτε δὴ ἕβδομον ἦμαρ ἐπὶ Ζεὺς θῆκε Κρονίων,τὴν μὲν ἔπειτα γυναῖκα βάλʼ Ἄρτεμις ἰοχέαιρα,ἄντλῳ δʼ ἐνδούπησε πεσοῦσʼ ὡς εἰναλίη κήξ.καὶ τὴν μὲν φώκῃσι καὶ ἰχθύσι κύρμα γενέσθαιἔκβαλον· αὐτὰρ ἐγὼ λιπόμην ἀκαχήμενος ἦτορ·τοὺς δʼ Ἰθάκῃ ἐπέλασσε φέρων ἄνεμός τε καὶ ὕδωρ,ἔνθα με Λαέρτης πρίατο κτεάτεσσιν ἑοῖσιν.οὕτω τήνδε τε γαῖαν ἐγὼν ἴδον ὀφθαλμοῖσι.
τὸν δʼ αὖ διογενὴς Ὀδυσεὺς ἠμείβετο μύθῳ·Εὔμαιʼ, ἦ μάλα δή μοι ἐνὶ φρεσὶ θυμὸν ὄριναςταῦτα ἕκαστα λέγων, ὅσα δὴ πάθες ἄλγεα θυμῷ.ἀλλʼ ἦ τοι σοὶ μὲν παρὰ καὶ κακῷ ἐσθλὸν ἔθηκεΖεύς, ἐπεὶ ἀνδρὸς δώματʼ ἀφίκεο πολλὰ μογήσαςἠπίου, ὃς δή τοι παρέχει βρῶσίν τε πόσιν τεἐνδυκέως, ζώεις δʼ ἀγαθὸν βίον· αὐτὰρ ἐγώ γεπολλὰ βροτῶν ἐπὶ ἄστεʼ ἀλώμενος ἐνθάδʼ ἱκάνω.
ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,καδδραθέτην δʼ οὐ πολλὸν ἐπὶ χρόνον, ἀλλὰ μίνυνθα·αἶψα γὰρ Ἠὼς ἦλθεν ἐΰθρονος. οἱ δʼ ἐπὶ χέρσουΤηλεμάχου ἕταροι λύον ἱστία, κὰδ δʼ ἕλον ἱστὸνκαρπαλίμως, τὴν δʼ εἰς ὅρμον προέρυσσαν ἐρετμοῖς·ἐκ δʼ εὐνὰς ἔβαλον, κατὰ δὲ πρυμνήσιʼ ἔδησαν·ἐκ δὲ καὶ αὐτοὶ βαῖνον ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης,δεῖπνόν τʼ ἐντύνοντο κερῶντό τε αἴθοπα οἶνον.αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἤρχετο μύθων·ὑμεῖς μὲν νῦν ἄστυδʼ ἐλαύνετε νῆα μέλαιναν,αὐτὰρ ἐγὼν ἀγροὺς ἐπιείσομαι ἠδὲ βοτῆρας·ἑσπέριος δʼ εἰς ἄστυ ἰδὼν ἐμὰ ἔργα κάτειμι.ἠῶθεν δέ κεν ὔμμιν ὁδοιπόριον παραθείμην,δαῖτʼ ἀγαθὴν κρειῶν τε καὶ οἴνου ἡδυπότοιο.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε Θεοκλύμενος θεοειδής·πῆ γὰρ ἐγώ, φίλε τέκνον, ἴω; τεῦ δώμαθʼ ἵκωμαιἀνδρῶν οἳ κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσιν;ἦ ἰθὺς σῆς μητρὸς ἴω καὶ σοῖο δόμοιο;
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·ἄλλως μέν σʼ ἂν ἐγώ γε καὶ ἡμέτερόνδε κελοίμηνἔρχεσθʼ· οὐ γάρ τι ξενίων ποθή· ἀλλὰ σοὶ αὐτῷχεῖρον, ἐπεί τοι ἐγὼ μὲν ἀπέσσομαι, οὐδέ σε μήτηρὄψεται· οὐ μὲν γάρ τι θαμὰ μνηστῆρσʼ ἐνὶ οἴκῳφαίνεται, ἀλλʼ ἀπὸ τῶν ὑπερωΐῳ ἱστὸν ὑφαίνει.ἀλλά τοι ἄλλον φῶτα πιφαύσκομαι ὅν κεν ἵκοιο,Εὐρύμαχον, Πολύβοιο δαΐφρονος ἀγλαὸν υἱόν,τὸν νῦν ἶσα θεῷ Ἰθακήσιοι εἰσορόωσι·καὶ γὰρ πολλὸν ἄριστος ἀνὴρ μέμονέν τε μάλισταμητέρʼ ἐμὴν γαμέειν καὶ Ὀδυσσῆος γέρας ἕξειν.ἀλλὰ τά γε Ζεὺς οἶδεν Ὀλύμπιος, αἰθέρι ναίων,εἴ κέ σφι πρὸ γάμοιο τελευτήσει κακὸν ἦμαρ.
ὣς ἄρα οἱ εἰπόντι ἐπέπτατο δεξιὸς ὄρνις,κίρκος, Ἀπόλλωνος ταχὺς ἄγγελος· ἐν δὲ πόδεσσιτίλλε πέλειαν ἔχων, κατὰ δὲ πτερὰ χεῦεν ἔραζεμεσσηγὺς νηός τε καὶ αὐτοῦ Τηλεμάχοιο.τὸν δὲ Θεοκλύμενος ἑτάρων ἀπονόσφι καλέσσαςἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρὶ ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·Τηλέμαχʼ, οὔ τοι ἄνευ θεοῦ ἔπτατο δεξιὸς
ὄρνιςἔγνων γάρ μιν ἐσάντα ἰδὼν οἰωνὸν ἐόντα.ὑμετέρου δʼ οὐκ ἔστι γένος βασιλεύτερον ἄλλοἐν δήμῳ Ἰθάκης, ἀλλʼ ὑμεῖς καρτεροὶ αἰεί.