τοῖσι δὲ τερπομένοισι μέλας ἐπὶ ἕσπερος ἦλθε·δὴ τότε κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος.Τηλέμαχος δʼ, ὅθι οἱ θάλαμος περικαλλέος αὐλῆςὑψηλὸς δέδμητο περισκέπτῳ ἐνὶ χώρῳ,ἔνθʼ ἔβη εἰς εὐνὴν πολλὰ φρεσὶ μερμηρίζων.τῷ δʼ ἄρʼ ἅμʼ αἰθομένας δαΐδας φέρε κεδνὰ ἰδυῖαΕὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο,τήν ποτε Λαέρτης πρίατο κτεάτεσσιν ἑοῖσινπρωθήβην ἔτʼ ἐοῦσαν, ἐεικοσάβοια δʼ ἔδωκεν,ἶσα δέ μιν κεδνῇ ἀλόχῳ τίεν ἐν μεγάροισιν,εὐνῇ δʼ οὔ ποτʼ ἔμικτο, χόλον δʼ ἀλέεινε γυναικός·ἥ οἱ ἅμʼ αἰθομένας δαΐδας φέρε, καί ἑ μάλισταδμῳάων φιλέεσκε, καὶ ἔτρεφε τυτθὸν ἐόντα.ὤιξεν δὲ θύρας θαλάμου πύκα ποιητοῖο,ἕζετο δʼ ἐν λέκτρῳ, μαλακὸν δʼ ἔκδυνε χιτῶνα·καὶ τὸν μὲν γραίης πυκιμηδέος ἔμβαλε χερσίν.ἡ μὲν τὸν πτύξασα καὶ ἀσκήσασα χιτῶνα,πασσάλῳ ἀγκρεμάσασα παρὰ τρητοῖσι λέχεσσιβῆ ῥʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο, θύρην δʼ ἐπέρυσσε κορώνῃἀργυρέῃ, ἐπὶ δὲ κληῖδʼ ἐτάνυσσεν ἱμάντι.ἔνθʼ ὅ γε παννύχιος, κεκαλυμμένος οἰὸς ἀώτῳ,βούλευε φρεσὶν ᾗσιν ὁδὸν τὴν πέφραδʼ Ἀθήνη.
ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,ὤρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφιν Ὀδυσσῆος φίλος υἱὸςεἵματα ἑσσάμενος, περὶ δὲ ξίφος ὀξὺ θέτʼ ὤμῳ,ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,βῆ δʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο θεῷ ἐναλίγκιος ἄντην.αἶψα δὲ κηρύκεσσι λιγυφθόγγοισι κέλευσεκηρύσσειν ἀγορήνδε κάρη κομόωντας Ἀχαιούς.οἱ μὲν ἐκήρυσσον, τοὶ δʼ ἠγείροντο μάλʼ ὦκα.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἤγερθεν ὁμηγερέες τʼ ἐγένοντο,βῆ ῥʼ ἴμεν εἰς ἀγορήν, παλάμῃ δʼ ἔχε χάλκεον ἔγχος,οὐκ οἶος, ἅμα τῷ γε δύω κύνες ἀργοὶ ἕποντο.θεσπεσίην δʼ ἄρα τῷ γε χάριν κατέχευεν Ἀθήνη.τὸν δʼ ἄρα πάντες λαοὶ ἐπερχόμενον θηεῦντο·ἕζετο δʼ ἐν πατρὸς θώκῳ, εἶξαν δὲ γέροντες.τοῖσι δʼ ἔπειθʼ ἥρως Αἰγύπτιος ἦρχʼ ἀγορεύειν,ὃς δὴ γήραϊ κυφὸς ἔην καὶ μυρία ᾔδη.καὶ γὰρ τοῦ φίλος υἱὸς ἅμʼ ἀντιθέῳ ὈδυσῆιἼλιον εἰς ἐύπωλον ἔβη κοίλῃς ἐνὶ νηυσίν,Ἄντιφος αἰχμητής· τὸν δʼ ἄγριος ἔκτανε Κύκλωψἐν σπῆι γλαφυρῷ, πύματον δʼ ὡπλίσσατο δόρπον.τρεῖς δέ οἱ ἄλλοι ἔσαν, καὶ ὁ μὲν μνηστῆρσιν ὁμίλει,Εὐρύνομος, δύο δʼ αἰὲν ἔχον πατρώια ἔργα.ἀλλʼ οὐδʼ ὣς τοῦ λήθετʼ ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύων.τοῦ ὅ γε δάκρυ χέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν
εἴπω·οὔτε ποθʼ ἡμετέρη ἀγορὴ γένετʼ οὔτε θόωκοςἐξ οὗ Ὀδυσσεὺς δῖος ἔβη κοίλῃς ἐνὶ νηυσί.νῦν δὲ τίς ὧδʼ ἤγειρε; τίνα χρειὼ τόσον ἵκειἠὲ νέων ἀνδρῶν ἢ οἳ προγενέστεροί εἰσιν;ἠέ τινʼ ἀγγελίην στρατοῦ ἔκλυεν ἐρχομένοιο,ἥν χʼ ἡμῖν σάφα εἴποι, ὅτε πρότερός γε πύθοιτο;ἦέ τι δήμιον ἄλλο πιφαύσκεται ἠδʼ ἀγορεύει;ἐσθλός μοι δοκεῖ εἶναι, ὀνήμενος. εἴθε οἱ αὐτῷΖεὺς ἀγαθὸν τελέσειεν, ὅτι φρεσὶν ᾗσι μενοινᾷ.
ὣς φάτο, χαῖρε δὲ φήμῃ Ὀδυσσῆος φίλος υἱός,οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴν ἧστο, μενοίνησεν δʼ ἀγορεύειν,στῆ δὲ μέσῃ ἀγορῇ· σκῆπτρον δέ οἱ ἔμβαλε χειρὶκῆρυξ Πεισήνωρ πεπνυμένα μήδεα εἰδώς.πρῶτον ἔπειτα γέροντα καθαπτόμενος προσέειπεν·ὦ γέρον, οὐχ ἑκὰς οὗτος ἀνήρ, τάχα δʼ εἴσεαι
αὐτός,ὃς λαὸν ἤγειρα· μάλιστα δέ μʼ ἄλγος ἱκάνει.οὔτε τινʼ ἀγγελίην στρατοῦ ἔκλυον ἐρχομένοιο,ἥν χʼ ὑμῖν σάφα εἴπω, ὅτε πρότερός γε πυθοίμην,οὔτε τι δήμιον ἄλλο πιφαύσκομαι οὐδʼ ἀγορεύω,ἀλλʼ ἐμὸν αὐτοῦ χρεῖος, ὅ μοι κακὰ ἔμπεσεν οἴκῳδοιά· τὸ μὲν πατέρʼ ἐσθλὸν ἀπώλεσα, ὅς ποτʼ ἐν ὑμῖντοίσδεσσιν βασίλευε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν·νῦν δʼ αὖ καὶ πολὺ μεῖζον, ὃ δὴ τάχα οἶκον ἅπανταπάγχυ διαρραίσει, βίοτον δʼ ἀπὸ πάμπαν ὀλέσσει.μητέρι μοι μνηστῆρες ἐπέχραον οὐκ ἐθελούσῃ,τῶν ἀνδρῶν φίλοι υἷες, οἳ ἐνθάδε γʼ εἰσὶν ἄριστοι,οἳ πατρὸς μὲν ἐς οἶκον ἀπερρίγασι νέεσθαιἸκαρίου, ὥς κʼ αὐτὸς ἐεδνώσαιτο θύγατρα,δοίη δʼ ᾧ κʼ ἐθέλοι καί οἱ κεχαρισμένος ἔλθοι·οἱ δʼ εἰς ἡμέτερον πωλεύμενοι ἤματα πάντα,βοῦς ἱερεύοντες καὶ ὄις καὶ πίονας αἶγαςεἰλαπινάζουσιν πίνουσί τε αἴθοπα οἶνονμαψιδίως· τὰ δὲ πολλὰ κατάνεται. οὐ γὰρ ἔπʼ ἀνήρ,οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκεν, ἀρὴν ἀπὸ οἴκου ἀμῦναι.ἡμεῖς δʼ οὔ νύ τι τοῖοι ἀμυνέμεν· ἦ καὶ ἔπειταλευγαλέοι τʼ ἐσόμεσθα καὶ οὐ δεδαηκότες ἀλκήν.ἦ τʼ ἂν ἀμυναίμην, εἴ μοι δύναμίς γε παρείη.οὐ γὰρ ἔτʼ ἀνσχετὰ ἔργα τετεύχαται, οὐδʼ ἔτι καλῶςοἶκος ἐμὸς διόλωλε. νεμεσσήθητε καὶ αὐτοί,ἄλλους τʼ αἰδέσθητε περικτίονας ἀνθρώπους,οἳ περιναιετάουσι· θεῶν δʼ ὑποδείσατε μῆνιν,μή τι μεταστρέψωσιν ἀγασσάμενοι κακὰ ἔργα.λίσσομαι ἠμὲν Ζηνὸς Ὀλυμπίου ἠδὲ Θέμιστος,ἥ τʼ ἀνδρῶν ἀγορὰς ἠμὲν λύει ἠδὲ καθίζει·σχέσθε, φίλοι, καί μʼ οἶον ἐάσατε πένθεϊ λυγρῷτείρεσθʼ, εἰ μή πού τι πατὴρ ἐμὸς ἐσθλὸς Ὀδυσσεὺςδυσμενέων κάκʼ ἔρεξεν ἐυκνήμιδας Ἀχαιούς,τῶν μʼ ἀποτινύμενοι κακὰ ῥέζετε δυσμενέοντες,τούτους ὀτρύνοντες. ἐμοὶ δέ κε κέρδιον εἴηὑμέας ἐσθέμεναι κειμήλιά τε πρόβασίν τε.εἴ χʼ ὑμεῖς γε φάγοιτε, τάχʼ ἄν ποτε καὶ τίσις εἴη·τόφρα γὰρ ἂν κατὰ ἄστυ ποτιπτυσσοίμεθα μύθῳχρήματʼ ἀπαιτίζοντες, ἕως κʼ ἀπὸ πάντα δοθείη·νῦν δέ μοι ἀπρήκτους ὀδύνας ἐμβάλλετε θυμῷ.
ὣς φάτο χωόμενος, ποτὶ δὲ σκῆπτρον βάλε γαίῃδάκρυʼ ἀναπρήσας· οἶκτος δʼ ἕλε λαὸν ἅπαντα.ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἀκὴν ἔσαν, οὐδέ τις ἔτληΤηλέμαχον μύθοισιν ἀμείψασθαι χαλεποῖσιν·Ἀντίνοος δέ μιν οἶος ἀμειβόμενος προσέειπε·Τηλέμαχʼ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, ποῖον ἔειπεςἡμέας αἰσχύνων· ἐθέλοις δέ κε μῶμον ἀνάψαι.σοὶ δʼ οὔ τι μνηστῆρες Ἀχαιῶν αἴτιοί εἰσιν,ἀλλὰ φίλη μήτηρ, ἥ τοι πέρι κέρδεα οἶδεν.ἤδη γὰρ τρίτον ἐστὶν ἔτος, τάχα δʼ εἶσι τέταρτον,ἐξ οὗ ἀτέμβει θυμὸν ἐνὶ στήθεσσιν Ἀχαιῶν.πάντας μέν ῥʼ ἔλπει καὶ ὑπίσχεται ἀνδρὶ ἑκάστῳἀγγελίας προϊεῖσα, νόος δέ οἱ ἄλλα μενοινᾷ.ἡ δὲ δόλον τόνδʼ ἄλλον ἐνὶ φρεσὶ μερμήριξε·στησαμένη μέγαν ἱστὸν ἐνὶ μεγάροισιν ὕφαινε,λεπτὸν καὶ περίμετρον· ἄφαρ δʼ ἡμῖν μετέειπε·κοῦροι ἐμοὶ μνηστῆρες, ἐπεὶ θάνε δῖος
Ὀδυσσεύς,μίμνετʼ ἐπειγόμενοι τὸν ἐμὸν γάμον, εἰς ὅ κε φᾶροςἐκτελέσω, μή μοι μεταμώνια νήματʼ ὄληται,Λαέρτῃ ἥρωι ταφήιον, εἰς ὅτε κέν μινμοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο,μή τίς μοι κατὰ δῆμον Ἀχαιϊάδων νεμεσήσῃ.αἴ κεν ἄτερ σπείρου κεῖται πολλὰ κτεατίσσας.
ὣς ἔφαθʼ, ἡμῖν δʼ αὖτʼ ἐπεπείθετο θυμὸς
ἀγήνωρ.ἔνθα καὶ ἠματίη μὲν ὑφαίνεσκεν μέγαν ἱστόν,νύκτας δʼ ἀλλύεσκεν, ἐπεὶ δαΐδας παραθεῖτο.ὣς τρίετες μὲν ἔληθε δόλῳ καὶ ἔπειθεν Ἀχαιούς·ἀλλʼ ὅτε τέτρατον ἦλθεν ἔτος καὶ ἐπήλυθον ὧραι,καὶ τότε δή τις ἔειπε γυναικῶν, ἣ σάφα ᾔδη,καὶ τήν γʼ ἀλλύουσαν ἐφεύρομεν ἀγλαὸν ἱστόν.ὣς τὸ μὲν ἐξετέλεσσε καὶ οὐκ ἐθέλουσʼ ὑπʼ ἀνάγκης·σοὶ δʼ ὧδε μνηστῆρες ὑποκρίνονται, ἵνʼ εἰδῇςαὐτὸς σῷ θυμῷ, εἰδῶσι δὲ πάντες Ἀχαιοί·μητέρα σὴν ἀπόπεμψον, ἄνωχθι δέ μιν γαμέεσθαιτῷ ὅτεῴ τε πατὴρ κέλεται καὶ ἁνδάνει αὐτῇ.εἰ δʼ ἔτʼ ἀνιήσει γε πολὺν χρόνον υἷας Ἀχαιῶν,τὰ φρονέουσʼ ἀνὰ θυμόν, ὅ οἱ πέρι δῶκεν Ἀθήνηἔργα τʼ ἐπίστασθαι περικαλλέα καὶ φρένας ἐσθλὰςκέρδεά θʼ, οἷʼ οὔ πώ τινʼ ἀκούομεν οὐδὲ παλαιῶν,τάων αἳ πάρος ἦσαν ἐυπλοκαμῖδες Ἀχαιαί,Τυρώ τʼ Ἀλκμήνη τε ἐυστέφανός τε Μυκήνη·τάων οὔ τις ὁμοῖα νοήματα Πηνελοπείῃᾔδη· ἀτὰρ μὲν τοῦτό γʼ ἐναίσιμον οὐκ ἐνόησε.τόφρα γὰρ οὖν βίοτόν τε τεὸν καὶ κτήματʼ ἔδονται,ὄφρα κε κείνη τοῦτον ἔχῃ νόον, ὅν τινά οἱ νῦνἐν στήθεσσι τιθεῖσι θεοί. μέγα μὲν κλέος αὐτῇποιεῖτʼ, αὐτὰρ σοί γε ποθὴν πολέος βιότοιο.ἡμεῖς δʼ οὔτʼ ἐπὶ ἔργα πάρος γʼ ἴμεν οὔτε πῃ ἄλλῃ,πρίν γʼ αὐτὴν γήμασθαι Ἀχαιῶν ᾧ κʼ ἐθέλῃσι.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Ἀντίνοʼ, οὔ πως ἔστι δόμων ἀέκουσαν ἀπῶσαιἥ μʼ ἔτεχʼ, ἥ μʼ ἔθρεψε· πατὴρ δʼ ἐμὸς ἄλλοθι γαίης,ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκε· κακὸν δέ με πόλλʼ ἀποτίνεινἸκαρίῳ, αἴ κʼ αὐτὸς ἑκὼν ἀπὸ μητέρα πέμψω.ἐκ γὰρ τοῦ πατρὸς κακὰ πείσομαι, ἄλλα δὲ δαίμωνδώσει, ἐπεὶ μήτηρ στυγερὰς ἀρήσετʼ ἐρινῦςοἴκου ἀπερχομένη· νέμεσις δέ μοι ἐξ ἀνθρώπωνἔσσεται· ὣς οὐ τοῦτον ἐγώ ποτε μῦθον ἐνίψω.ὑμέτερος δʼ εἰ μὲν θυμὸς νεμεσίζεται αὐτῶν,ἔξιτέ μοι μεγάρων, ἄλλας δʼ ἀλεγύνετε δαῖταςὑμὰ κτήματʼ ἔδοντες ἀμειβόμενοι κατὰ οἴκους.εἰ δʼ ὑμῖν δοκέει τόδε λωίτερον καὶ ἄμεινονἔμμεναι, ἀνδρὸς ἑνὸς βίοτον νήποινον ὀλέσθαι,κείρετʼ· ἐγὼ δὲ θεοὺς ἐπιβώσομαι αἰὲν ἐόντας,αἴ κέ ποθι Ζεὺς δῷσι παλίντιτα ἔργα γενέσθαι.νήποινοί κεν ἔπειτα δόμων ἔντοσθεν ὄλοισθε.
ὣς φάτο Τηλέμαχος, τῷ δʼ αἰετὼ εὐρύοπα Ζεὺςὑψόθεν ἐκ κορυφῆς ὄρεος προέηκε πέτεσθαι.τὼ δʼ ἕως μέν ῥʼ ἐπέτοντο μετὰ πνοιῇς ἀνέμοιοπλησίω ἀλλήλοισι τιταινομένω πτερύγεσσιν·ἀλλʼ ὅτε δὴ μέσσην ἀγορὴν πολύφημον ἱκέσθην,ἔνθʼ ἐπιδινηθέντε τιναξάσθην πτερὰ πυκνά,ἐς δʼ ἰδέτην πάντων κεφαλάς, ὄσσοντο δʼ ὄλεθρον·δρυψαμένω δʼ ὀνύχεσσι παρειὰς ἀμφί τε δειρὰςδεξιὼ ἤιξαν διά τʼ οἰκία καὶ πόλιν αὐτῶν.θάμβησαν δʼ ὄρνιθας, ἐπεὶ ἴδον ὀφθαλμοῖσιν·ὥρμηναν δʼ ἀνὰ θυμὸν ἅ περ τελέεσθαι ἔμελλον.τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε γέρων ἥρως ἉλιθέρσηςΜαστορίδης· ὁ γὰρ οἶος ὁμηλικίην ἐκέκαστοὄρνιθας γνῶναι καὶ ἐναίσιμα μυθήσασθαι·ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν
εἴπω·μνηστῆρσιν δὲ μάλιστα πιφαυσκόμενος τάδε εἴρω·τοῖσιν γὰρ μέγα πῆμα κυλίνδεται· οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺςδὴν ἀπάνευθε φίλων ὧν ἔσσεται, ἀλλά που ἤδηἐγγὺς ἐὼν τοῖσδεσσι φόνον καὶ κῆρα φυτεύειπάντεσσιν· πολέσιν δὲ καὶ ἄλλοισιν κακὸν ἔσται,οἳ νεμόμεσθʼ Ἰθάκην ἐυδείελον. ἀλλὰ πολὺ πρὶνφραζώμεσθʼ, ὥς κεν καταπαύσομεν· οἱ δὲ καὶ αὐτοὶπαυέσθων· καὶ γάρ σφιν ἄφαρ τόδε λώιόν ἐστιν.οὐ γὰρ ἀπείρητος μαντεύομαι, ἀλλʼ ἐὺ εἰδώς·καὶ γὰρ κείνῳ φημὶ τελευτηθῆναι ἅπαντα,ὥς οἱ ἐμυθεόμην, ὅτε Ἴλιον εἰσανέβαινονἈργεῖοι, μετὰ δέ σφιν ἔβη πολύμητις Ὀδυσσεύς.φῆν κακὰ πολλὰ παθόντʼ, ὀλέσαντʼ ἄπο πάντας ἑταίρους,ἄγνωστον πάντεσσιν ἐεικοστῷ ἐνιαυτῷοἴκαδʼ ἐλεύσεσθαι· τὰ δὲ δὴ νῦν πάντα τελεῖται.
τὸν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος Πολύβου πάϊς ἀντίον ηὔδα·ὦ γέρον, εἰ δʼ ἄγε νῦν μαντεύεο σοῖσι τέκεσσινοἴκαδʼ ἰών, μή πού τι κακὸν πάσχωσιν ὀπίσσω·ταῦτα δʼ ἐγὼ σέο πολλὸν ἀμείνων μαντεύεσθαι.ὄρνιθες δέ τε πολλοὶ ὑπʼ αὐγὰς ἠελίοιοφοιτῶσʼ, οὐδέ τε πάντες ἐναίσιμοι· αὐτὰρ Ὀδυσσεὺςὤλετο τῆλʼ, ὡς καὶ σὺ καταφθίσθαι σὺν ἐκείνῳὤφελες. οὐκ ἂν τόσσα θεοπροπέων ἀγόρευες,οὐδέ κε Τηλέμαχον κεχολωμένον ὧδʼ ἀνιείης,σῷ οἴκῳ δῶρον ποτιδέγμενος, αἴ κε πόρῃσιν.ἀλλʼ ἔκ τοι ἐρέω, τὸ δὲ καὶ τετελεσμένον ἔσται·αἴ κε νεώτερον ἄνδρα παλαιά τε πολλά τε εἰδὼςπαρφάμενος ἐπέεσσιν ἐποτρύνῃς χαλεπαίνειν,αὐτῷ μέν οἱ πρῶτον ἀνιηρέστερον ἔσται,πρῆξαι δʼ ἔμπης οὔ τι δυνήσεται εἵνεκα τῶνδε·σοὶ δέ, γέρον, θωὴν ἐπιθήσομεν, ἥν κʼ ἐνὶ θυμῷτίνων ἀσχάλλῃς· χαλεπὸν δέ τοι ἔσσεται ἄλγος.Τηλεμάχῳ δʼ ἐν πᾶσιν ἐγὼν ὑποθήσομαι αὐτός·μητέρα ἣν ἐς πατρὸς ἀνωγέτω ἀπονέεσθαι·οἱ δὲ γάμον τεύξουσι καὶ ἀρτυνέουσιν ἔεδναπολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε φίλης ἐπὶ παιδὸς ἕπεσθαι.οὐ γὰρ πρὶν παύσεσθαι ὀίομαι υἷας Ἀχαιῶνμνηστύος ἀργαλέης, ἐπεὶ οὔ τινα δείδιμεν ἔμπης,οὔτʼ οὖν Τηλέμαχον μάλα περ πολύμυθον ἐόντα,οὔτε θεοπροπίης ἐμπαζόμεθʼ, ἣν σύ, γεραιέ,μυθέαι ἀκράαντον, ἀπεχθάνεαι δʼ ἔτι μᾶλλον.χρήματα δʼ αὖτε κακῶς βεβρώσεται, οὐδέ ποτʼ ἶσαἔσσεται, ὄφρα κεν ἥ γε διατρίβῃσιν Ἀχαιοὺςὃν γάμον· ἡμεῖς δʼ αὖ ποτιδέγμενοι ἤματα πάνταεἵνεκα τῆς ἀρετῆς ἐριδαίνομεν, οὐδὲ μετʼ ἄλλαςἐρχόμεθʼ, ἃς ἐπιεικὲς ὀπυιέμεν ἐστὶν ἑκάστῳ.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Εὐρύμαχʼ ἠδὲ καὶ ἄλλοι, ὅσοι μνηστῆρες ἀγαυοί,ταῦτα μὲν οὐχ ὑμέας ἔτι λίσσομαι οὐδʼ ἀγορεύω·ἤδη γὰρ τὰ ἴσασι θεοὶ καὶ πάντες Ἀχαιοί.ἀλλʼ ἄγε μοι δότε νῆα θοὴν καὶ εἴκοσʼ ἑταίρους,οἵ κέ μοι ἔνθα καὶ ἔνθα διαπρήσσωσι κέλευθον.εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντανόστον πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο,ἤν τίς μοι εἴπῃσι βροτῶν ἢ ὄσσαν ἀκούσωἐκ Διός, ἥ τε μάλιστα φέρει κλέος ἀνθρώποισιν·εἰ μέν κεν πατρὸς βίοτον καὶ νόστον ἀκούσω,ἦ τʼ ἄν, τρυχόμενός περ, ἔτι τλαίην ἐνιαυτόν·εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσω μηδʼ ἔτʼ ἐόντος,νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖανσῆμά τέ οἱ χεύω καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξωπολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε, καὶ ἀνέρι μητέρα δώσω.
ἦ τοι ὅ γʼ ὣς εἰπὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο, τοῖσι δʼ
ἀνέστηΜέντωρ, ὅς ῥʼ Ὀδυσῆος ἀμύμονος ἦεν ἑταῖρος,καί οἱ ἰὼν ἐν νηυσὶν ἐπέτρεπεν οἶκον ἅπαντα,πείθεσθαί τε γέροντι καὶ ἔμπεδα πάντα φυλάσσειν·ὅ σφιν ἐὺ φρονέων ἀγορήσατο καὶ μετέειπεν·κέκλυτε δὴ νῦν μευ, Ἰθακήσιοι, ὅττι κεν
εἴπω·μή τις ἔτι πρόφρων ἀγανὸς καὶ ἤπιος ἔστωσκηπτοῦχος βασιλεύς, μηδὲ φρεσὶν αἴσιμα εἰδώς,ἀλλʼ αἰεὶ χαλεπός τʼ εἴη καὶ αἴσυλα ῥέζοι·ὡς οὔ τις μέμνηται Ὀδυσσῆος θείοιολαῶν οἷσιν ἄνασσε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν.ἀλλʼ ἦ τοι μνηστῆρας ἀγήνορας οὔ τι μεγαίρωἔρδειν ἔργα βίαια κακορραφίῃσι νόοιο·σφὰς γὰρ παρθέμενοι κεφαλὰς κατέδουσι βιαίωςοἶκον Ὀδυσσῆος, τὸν δʼ οὐκέτι φασὶ νέεσθαι.νῦν δʼ ἄλλῳ δήμῳ νεμεσίζομαι, οἷον ἅπαντεςἧσθʼ ἄνεῳ, ἀτὰρ οὔ τι καθαπτόμενοι ἐπέεσσιπαύρους μνηστῆρας καταπαύετε πολλοὶ ἐόντες.
τὸν δʼ Εὐηνορίδης Λειώκριτος ἀντίον ηὔδα·Μέντορ ἀταρτηρέ, φρένας ἠλεέ, ποῖον ἔειπεςἡμέας ὀτρύνων καταπαυέμεν. ἀργαλέον δὲἀνδράσι καὶ πλεόνεσσι μαχήσασθαι περὶ δαιτί.εἴ περ γάρ κʼ Ὀδυσεὺς Ἰθακήσιος αὐτὸς ἐπελθὼνδαινυμένους κατὰ δῶμα ἑὸν μνηστῆρας ἀγαυοὺςἐξελάσαι μεγάροιο μενοινήσειʼ ἐνὶ θυμῷ,οὔ κέν οἱ κεχάροιτο γυνή, μάλα περ χατέουσα,ἐλθόντʼ, ἀλλά κεν αὐτοῦ ἀεικέα πότμον ἐπίσποι,εἰ πλεόνεσσι μάχοιτο· σὺ δʼ οὐ κατὰ μοῖραν ἔειπες.ἀλλʼ ἄγε, λαοὶ μὲν σκίδνασθʼ ἐπὶ ἔργα ἕκαστος,τούτῳ δʼ ὀτρυνέει Μέντωρ ὁδὸν ἠδʼ Ἁλιθέρσης,οἵ τέ οἱ ἐξ ἀρχῆς πατρώιοί εἰσιν ἑταῖροι.ἀλλʼ ὀίω, καὶ δηθὰ καθήμενος ἀγγελιάωνπεύσεται εἰν Ἰθάκῃ, τελέει δʼ ὁδὸν οὔ ποτε ταύτην.
ὣς ἄρʼ ἐφώνησεν, λῦσεν δʼ ἀγορὴν αἰψηρήν.οἱ μὲν ἄρʼ ἐσκίδναντο ἑὰ πρὸς δώμαθʼ ἕκαστος,μνηστῆρες δʼ ἐς δώματʼ ἴσαν θείου Ὀδυσῆος.Τηλέμαχος δʼ ἀπάνευθε κιὼν ἐπὶ θῖνα θαλάσσης,χεῖρας νιψάμενος πολιῆς ἁλὸς εὔχετʼ Ἀθήνῃ·κλῦθί μευ, ὃ χθιζὸς θεὸς ἤλυθες ἡμέτερον δῶκαί μʼ ἐν νηὶ κέλευσας ἐπʼ ἠεροειδέα πόντοννόστον πευσόμενον πατρὸς δὴν οἰχομένοιοἔρχεσθαι· τὰ δὲ πάντα διατρίβουσιν Ἀχαιοί,μνηστῆρες δὲ μάλιστα κακῶς ὑπερηνορέοντες.
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, σχεδόθεν δέ οἱ ἦλθεν Ἀθήνη,Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν,καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·Τηλέμαχʼ, οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ
ἀνοήμων,εἰ δή τοι σοῦ πατρὸς ἐνέστακται μένος ἠύ,οἷος κεῖνος ἔην τελέσαι ἔργον τε ἔπος τε·οὔ τοι ἔπειθʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται οὐδʼ ἀτέλεστος.εἰ δʼ οὐ κείνου γʼ ἐσσὶ γόνος καὶ Πηνελοπείης,οὐ σέ γʼ ἔπειτα ἔολπα τελευτήσειν, ἃ μενοινᾷς.παῦροι γάρ τοι παῖδες ὁμοῖοι πατρὶ πέλονται,οἱ πλέονες κακίους, παῦροι δέ τε πατρὸς ἀρείους.ἀλλʼ ἐπεὶ οὐδʼ ὄπιθεν κακὸς ἔσσεαι οὐδʼ ἀνοήμων,οὐδέ σε πάγχυ γε μῆτις Ὀδυσσῆος προλέλοιπεν,ἐλπωρή τοι ἔπειτα τελευτῆσαι τάδε ἔργα.τῶ νῦν μνηστήρων μὲν ἔα βουλήν τε νόον τεἀφραδέων, ἐπεὶ οὔ τι νοήμονες οὐδὲ δίκαιοι·οὐδέ τι ἴσασιν θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν,ὃς δή σφι σχεδόν ἐστιν, ἐπʼ ἤματι πάντας ὀλέσθαι.σοὶ δʼ ὁδὸς οὐκέτι δηρὸν ἀπέσσεται ἣν σὺ μενοινᾷς·τοῖος γάρ τοι ἑταῖρος ἐγὼ πατρώιός εἰμι,ὅς τοι νῆα θοὴν στελέω καὶ ἅμʼ ἕψομαι αὐτός.ἀλλὰ σὺ μὲν πρὸς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει,ὅπλισσόν τʼ ἤια καὶ ἄγγεσιν ἄρσον ἅπαντα,οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσι, καὶ ἄλφιτα, μυελὸν ἀνδρῶν,δέρμασιν ἐν πυκινοῖσιν· ἐγὼ δʼ ἀνὰ δῆμον ἑταίρουςαἶψʼ ἐθελοντῆρας συλλέξομαι. εἰσὶ δὲ νῆεςπολλαὶ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, νέαι ἠδὲ παλαιαί·τάων μέν τοι ἐγὼν ἐπιόψομαι ἥ τις ἀρίστη,ὦκα δʼ ἐφοπλίσσαντες ἐνήσομεν εὐρέι πόντῳ.
ὣς φάτʼ Ἀθηναίη κούρη Διός· οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴνΤηλέμαχος παρέμιμνεν, ἐπεὶ θεοῦ ἔκλυεν αὐδήν.βῆ δʼ ἰέναι πρὸς δῶμα, φίλον τετιημένος ἦτορ,εὗρε δʼ ἄρα μνηστῆρας ἀγήνορας ἐν μεγάροισιν,αἶγας ἀνιεμένους σιάλους θʼ εὕοντας ἐν αὐλῇ.Ἀντίνοος δʼ ἰθὺς γελάσας κίε Τηλεμάχοιο,ἔν τʼ ἄρα οἱ φῦ χειρί, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζε·Τηλέμαχʼ ὑψαγόρη, μένος ἄσχετε, μή τί τοι
ἄλλοἐν στήθεσσι κακὸν μελέτω ἔργον τε ἔπος τε,ἀλλά μοι ἐσθιέμεν καὶ πινέμεν, ὡς τὸ πάρος περ.ταῦτα δέ τοι μάλα πάντα τελευτήσουσιν Ἀχαιοί,νῆα καὶ ἐξαίτους ἐρέτας, ἵνα θᾶσσον ἵκηαιἐς Πύλον ἠγαθέην μετʼ ἀγαυοῦ πατρὸς ἀκουήν.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Ἀντίνοʼ, οὔ πως ἔστιν ὑπερφιάλοισι μεθʼ ὑμῖνδαίνυσθαί τʼ ἀκέοντα καὶ εὐφραίνεσθαι ἕκηλον.ἦ οὐχ ἅλις ὡς τὸ πάροιθεν ἐκείρετε πολλὰ καὶ ἐσθλὰκτήματʼ ἐμά, μνηστῆρες, ἐγὼ δʼ ἔτι νήπιος ἦα;νῦν δʼ ὅτε δὴ μέγας εἰμὶ καὶ ἄλλων μῦθον ἀκούωνπυνθάνομαι, καὶ δή μοι ἀέξεται ἔνδοθι θυμός,πειρήσω, ὥς κʼ ὔμμι κακὰς ἐπὶ κῆρας ἰήλω,ἠὲ Πύλονδʼ ἐλθών, ἢ αὐτοῦ τῷδʼ ἐνὶ δήμῳ.εἶμι μέν, οὐδʼ ἁλίη ὁδὸς ἔσσεται ἣν ἀγορεύω,ἔμπορος· οὐ γὰρ νηὸς ἐπήβολος οὐδʼ ἐρετάωνγίγνομαι· ὥς νύ που ὔμμιν ἐείσατο κέρδιον εἶναι.
ἦ ῥα, καὶ ἐκ χειρὸς χεῖρα σπάσατʼ Ἀντινόοιοῥεῖα· μνηστῆρες δὲ δόμον κάτα δαῖτα πένοντο.οἱ δʼ ἐπελώβευον καὶ ἐκερτόμεον ἐπέεσσιν.ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·ἦ μάλα Τηλέμαχος φόνον ἡμῖν μερμηρίζει.ἤ τινας ἐκ Πύλου ἄξει ἀμύντορας ἠμαθόεντοςἢ ὅ γε καὶ Σπάρτηθεν, ἐπεί νύ περ ἵεται αἰνῶς·ἠὲ καὶ εἰς Ἐφύρην ἐθέλει, πίειραν ἄρουραν,ἐλθεῖν, ὄφρʼ ἔνθεν θυμοφθόρα φάρμακʼ ἐνείκῃ,ἐν δὲ βάλῃ κρητῆρι καὶ ἡμέας πάντας ὀλέσσῃ.
ἄλλος δʼ αὖτʼ εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·τίς δʼ οἶδʼ, εἴ κε καὶ αὐτὸς ἰὼν κοίλης ἐπὶ νηὸςτῆλε φίλων ἀπόληται ἀλώμενος ὥς περ Ὀδυσσεύς;οὕτω κεν καὶ μᾶλλον ὀφέλλειεν πόνον ἄμμιν·κτήματα γάρ κεν πάντα δασαίμεθα, οἰκία δʼ αὖτετούτου μητέρι δοῖμεν ἔχειν ἠδʼ ὅς τις ὀπυίοι.
ὣς φάν, ὁ δʼ ὑψόροφον θάλαμον κατεβήσετο πατρὸςεὐρύν, ὅθι νητὸς χρυσὸς καὶ χαλκὸς ἔκειτοἐσθής τʼ ἐν χηλοῖσιν ἅλις τʼ ἐυῶδες ἔλαιον·ἐν δὲ πίθοι οἴνοιο παλαιοῦ ἡδυπότοιοἕστασαν, ἄκρητον θεῖον ποτὸν ἐντὸς ἔχοντες,ἑξείης ποτὶ τοῖχον ἀρηρότες, εἴ ποτʼ Ὀδυσσεὺςοἴκαδε νοστήσειε καὶ ἄλγεα πολλὰ μογήσας.κληισταὶ δʼ ἔπεσαν σανίδες πυκινῶς ἀραρυῖαι,δικλίδες· ἐν δὲ γυνὴ ταμίη νύκτας τε καὶ ἦμαρἔσχʼ, ἣ πάντʼ ἐφύλασσε νόου πολυϊδρείῃσιν,Εὐρύκλειʼ, Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο.τὴν τότε Τηλέμαχος προσέφη θαλαμόνδε καλέσσας·μαῖʼ, ἄγε δή μοι οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν
ἄφυσσονἡδύν, ὅτις μετὰ τὸν λαρώτατος ὃν σὺ φυλάσσειςκεῖνον ὀιομένη τὸν κάμμορον, εἴ ποθεν ἔλθοιδιογενὴς Ὀδυσεὺς θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξας.δώδεκα δʼ ἔμπλησον καὶ πώμασιν ἄρσον ἅπαντας.ἐν δέ μοι ἄλφιτα χεῦον ἐϋρραφέεσσι δοροῖσιν·εἴκοσι δʼ ἔστω μέτρα μυληφάτου ἀλφίτου ἀκτῆς.αὐτὴ δʼ οἴη ἴσθι· τὰ δʼ ἁθρόα πάντα τετύχθω·ἑσπέριος γὰρ ἐγὼν αἱρήσομαι, ὁππότε κεν δὴμήτηρ εἰς ὑπερῷʼ ἀναβῇ κοίτου τε μέδηται.εἶμι γὰρ ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντανόστον πευσόμενος πατρὸς φίλου, ἤν που ἀκούσω.
ὣς φάτο, κώκυσεν δὲ φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια,καί ῥʼ ὀλοφυρομένη ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·τίπτε δέ τοι, φίλε τέκνον, ἐνὶ φρεσὶ τοῦτο νόημαἔπλετο; πῇ δʼ ἐθέλεις ἰέναι πολλὴν ἐπὶ γαῖανμοῦνος ἐὼν ἀγαπητός; ὁ δʼ ὤλετο τηλόθι πάτρηςδιογενὴς Ὀδυσεὺς ἀλλογνώτῳ ἐνὶ δήμῳ.οἱ δέ τοι αὐτίκʼ ἰόντι κακὰ φράσσονται ὀπίσσω,ὥς κε δόλῳ φθίῃς, τάδε δʼ αὐτοὶ πάντα δάσονται.ἀλλὰ μένʼ αὖθʼ ἐπὶ σοῖσι καθήμενος· οὐδέ τί σε χρὴπόντον ἐπʼ ἀτρύγετον κακὰ πάσχειν οὐδʼ ἀλάλησθαι.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·θάρσει, μαῖʼ, ἐπεὶ οὔ τοι ἄνευ θεοῦ ἥδε γε βουλή.ἀλλʼ ὄμοσον μὴ μητρὶ φίλῃ τάδε μυθήσασθαι,πρίν γʼ ὅτʼ ἂν ἑνδεκάτη τε δυωδεκάτη τε γένηται,ἢ αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι,ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃ.
ὣς ἄρʼ ἔφη, γρῆυς δὲ θεῶν μέγαν ὅρκον ἀπώμνυ.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ὄμοσέν τε τελεύτησέν τε τὸν ὅρκον,αὐτίκʼ ἔπειτά οἱ οἶνον ἐν ἀμφιφορεῦσιν ἄφυσσεν,ἐν δέ οἱ ἄλφιτα χεῦεν ἐϋρραφέεσσι δοροῖσι.Τηλέμαχος δʼ ἐς δώματʼ ἰὼν μνηστῆρσιν ὁμίλει.ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.Τηλεμάχῳ ἐικυῖα κατὰ πτόλιν ᾤχετο πάντῃ,καί ῥα ἑκάστῳ φωτὶ παρισταμένη φάτο μῦθον,ἑσπερίους δʼ ἐπὶ νῆα θοὴν ἀγέρεσθαι ἀνώγει.ἡ δʼ αὖτε Φρονίοιο Νοήμονα φαίδιμον υἱὸνᾔτεε νῆα θοήν· ὁ δέ οἱ πρόφρων ὑπέδεκτο.δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί,καὶ τότε νῆα θοὴν ἅλαδʼ εἴρυσε, πάντα δʼ ἐν αὐτῇὅπλʼ ἐτίθει, τά τε νῆες ἐύσσελμοι φορέουσι.στῆσε δʼ ἐπʼ ἐσχατιῇ λιμένος, περὶ δʼ ἐσθλοὶ ἑταῖροιἁθρόοι ἠγερέθοντο· θεὰ δʼ ὤτρυνεν ἕκαστον.ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη.βῆ ῤʼ ἰέναι πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο·ἔνθα μνηστήρεσσιν ἐπὶ γλυκὺν ὕπνον ἔχευε,πλάζε δὲ πίνοντας, χειρῶν δʼ ἔκβαλλε κύπελλα.οἱ δʼ εὕδειν ὤρνυντο κατὰ πτόλιν, οὐδʼ ἄρʼ ἔτι δὴνἥατʼ, ἐπεί σφισιν ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν.αὐτὰρ Τηλέμαχον προσέφη γλαυκῶπις Ἀθήνηἐκπροκαλεσσαμένη μεγάρων ἐὺ ναιεταόντων,Μέντορι εἰδομένη ἠμὲν δέμας ἠδὲ καὶ αὐδήν·Τηλέμαχʼ, ἤδη μέν τοι ἐυκνήμιδες ἑταῖροιἥατʼ ἐπήρετμοι τὴν σὴν ποτιδέγμενοι ὁρμήν·ἀλλʼ ἴομεν, μὴ δηθὰ διατρίβωμεν ὁδοῖο.
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο Παλλὰς Ἀθήνηκαρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ θάλασσαν,εὗρον ἔπειτʼ ἐπὶ θινὶ κάρη κομόωντας ἑταίρους.τοῖσι δὲ καὶ μετέειφʼ ἱερὴ ἲς Τηλεμάχοιο·δεῦτε, φίλοι, ἤια φερώμεθα· πάντα γὰρ ἤδηἁθρόʼ ἐνὶ μεγάρῳ. μήτηρ δʼ ἐμὴ οὔ τι πέπυσται,οὐδʼ ἄλλαι δμωαί, μία δʼ οἴη μῦθον ἄκουσεν.
ὣς ἄρα φωνήσας ἡγήσατο, τοὶ δʼ ἅμʼ ἕποντο.οἱ δʼ ἄρα πάντα φέροντες ἐυσσέλμῳ ἐπὶ νηὶκάτθεσαν, ὡς ἐκέλευσεν Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.ἂν δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνʼ, ἦρχε δʼ Ἀθήνη,νηὶ δʼ ἐνὶ πρυμνῇ κατʼ ἄρʼ ἕζετο· ἄγχι δʼ ἄρʼ αὐτῆςἕζετο Τηλέμαχος. τοὶ δὲ πρυμνήσιʼ ἔλυσαν,ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ βάντες ἐπὶ κληῖσι καθῖζον.τοῖσιν δʼ ἴκμενον οὖρον ἵει γλαυκῶπις Ἀθήνη,ἀκραῆ Ζέφυρον, κελάδοντʼ ἐπὶ οἴνοπα πόντον.Τηλέμαχος δʼ ἑτάροισιν ἐποτρύνας ἐκέλευσενὅπλων ἅπτεσθαι· τοὶ δʼ ὀτρύνοντος ἄκουσαν.ἱστὸν δʼ εἰλάτινον κοίλης ἔντοσθε μεσόδμηςστῆσαν ἀείραντες, κατὰ δὲ προτόνοισιν ἔδησαν,ἕλκον δʼ ἱστία λευκὰ ἐυστρέπτοισι βοεῦσιν.ἔπρησεν δʼ ἄνεμος μέσον ἱστίον, ἀμφὶ δὲ κῦμαστείρῃ πορφύρεον μεγάλʼ ἴαχε νηὸς ἰούσης·ἡ δʼ ἔθεεν κατὰ κῦμα διαπρήσσουσα κέλευθον.δησάμενοι δʼ ἄρα ὅπλα θοὴν ἀνὰ νῆα μέλαινανστήσαντο κρητῆρας ἐπιστεφέας οἴνοιο,λεῖβον δʼ ἀθανάτοισι θεοῖς αἰειγενέτῃσιν,ἐκ πάντων δὲ μάλιστα Διὸς γλαυκώπιδι κούρῃ.παννυχίη μέν ῥʼ ἥ γε καὶ ἠῶ πεῖρε κέλευθον.
Ἠέλιος δʼ ἀνόρουσε, λιπὼν περικαλλέα λίμνην,οὐρανὸν ἐς πολύχαλκον, ἵνʼ ἀθανάτοισι φαείνοικαὶ θνητοῖσι βροτοῖσιν ἐπὶ ζείδωρον ἄρουραν·οἱ δὲ Πύλον, Νηλῆος ἐυκτίμενον πτολίεθρον,ἷξον· τοὶ δʼ ἐπὶ θινὶ θαλάσσης ἱερὰ ῥέζον,ταύρους παμμέλανας, ἐνοσίχθονι κυανοχαίτῃ.ἐννέα δʼ ἕδραι ἔσαν, πεντακόσιοι δʼ ἐν ἑκάστῃἥατο καὶ προύχοντο ἑκάστοθι ἐννέα ταύρους.εὖθʼ οἱ σπλάγχνα πάσαντο, θεῷ δʼ ἐπὶ μηρίʼ ἔκαιον,οἱ δʼ ἰθὺς κατάγοντο ἰδʼ ἱστία νηὸς ἐίσηςστεῖλαν ἀείραντες, τὴν δʼ ὥρμισαν, ἐκ δʼ ἔβαν αὐτοί·ἐκ δʼ ἄρα Τηλέμαχος νηὸς βαῖνʼ, ἦρχε δʼ Ἀθήνη.τὸν προτέρη προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·Τηλέμαχʼ, οὐ μέν σε χρὴ ἔτʼ αἰδοῦς, οὐδʼ
ἠβαιόν·τοὔνεκα γὰρ καὶ πόντον ἐπέπλως, ὄφρα πύθηαιπατρός, ὅπου κύθε γαῖα καὶ ὅν τινα πότμον ἐπέσπεν.ἀλλʼ ἄγε νῦν ἰθὺς κίε Νέστορος ἱπποδάμοιο·εἴδομεν ἥν τινα μῆτιν ἐνὶ στήθεσσι κέκευθε.λίσσεσθαι δέ μιν αὐτός, ὅπως νημερτέα εἴπῃ·ψεῦδος δʼ οὐκ ἐρέει· μάλα γὰρ πεπνυμένος ἐστί.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Μέντορ, πῶς τʼ ἄρʼ ἴω; πῶς τʼ ἂρ προσπτύξομαι αὐτόν;οὐδέ τί πω μύθοισι πεπείρημαι πυκινοῖσιν·αἰδὼς δʼ αὖ νέον ἄνδρα γεραίτερον ἐξερέεσθαι.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·Τηλέμαχʼ, ἄλλα μὲν αὐτὸς ἐνὶ φρεσὶ σῇσι νοήσεις,ἄλλα δὲ καὶ δαίμων ὑποθήσεται· οὐ γὰρ ὀίωοὔ σε θεῶν ἀέκητι γενέσθαι τε τραφέμεν τε.
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο Παλλὰς Ἀθήνηκαρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.ἷξον δʼ ἐς Πυλίων ἀνδρῶν ἄγυρίν τε καὶ ἕδρας,ἔνθʼ ἄρα Νέστωρ ἧστο σὺν υἱάσιν, ἀμφὶ δʼ ἑταῖροιδαῖτʼ ἐντυνόμενοι κρέα τʼ ὤπτων ἄλλα τʼ ἔπειρον.οἱ δʼ ὡς οὖν ξείνους ἴδον, ἁθρόοι ἦλθον ἅπαντες,χερσίν τʼ ἠσπάζοντο καὶ ἑδριάασθαι ἄνωγον.πρῶτος Νεστορίδης Πεισίστρατος ἐγγύθεν ἐλθὼνἀμφοτέρων ἕλε χεῖρα καὶ ἵδρυσεν παρὰ δαιτὶκώεσιν ἐν μαλακοῖσιν ἐπὶ ψαμάθοις ἁλίῃσινπάρ τε κασιγνήτῳ Θρασυμήδεϊ καὶ πατέρι ᾧ·δῶκε δʼ ἄρα σπλάγχνων μοίρας, ἐν δʼ οἶνον ἔχευενχρυσείῳ δέπαϊ· δειδισκόμενος δὲ προσηύδαΠαλλάδʼ Ἀθηναίην κούρην Διὸς αἰγιόχοιο·εὔχεο νῦν, ὦ ξεῖνε, Ποσειδάωνι ἄνακτι·τοῦ γὰρ καὶ δαίτης ἠντήσατε δεῦρο μολόντες.αὐτὰρ ἐπὴν σπείσῃς τε καὶ εὔξεαι, ἣ θέμις ἐστί,δὸς καὶ τούτῳ ἔπειτα δέπας μελιηδέος οἴνουσπεῖσαι, ἐπεὶ καὶ τοῦτον ὀίομαι ἀθανάτοισινεὔχεσθαι· πάντες δὲ θεῶν χατέουσʼ ἄνθρωποι.ἀλλὰ νεώτερός ἐστιν, ὁμηλικίη δʼ ἐμοὶ αὐτῷ·τοὔνεκα σοὶ προτέρῳ δώσω χρύσειον ἄλεισον.
ὣς εἰπὼν ἐν χειρὶ τίθει δέπας ἡδέος οἴνου·χαῖρε δʼ Ἀθηναίη πεπνυμένῳ ἀνδρὶ δικαίῳ,οὕνεκα οἷ προτέρῃ δῶκε χρύσειον ἄλεισον·αὐτίκα δʼ εὔχετο πολλὰ Ποσειδάωνι ἄνακτι·κλῦθι, Ποσείδαον γαιήοχε, μηδὲ μεγήρῃςἡμῖν εὐχομένοισι τελευτῆσαι τάδε ἔργα.Νέστορι μὲν πρώτιστα καὶ υἱάσι κῦδος ὄπαζε,αὐτὰρ ἔπειτʼ ἄλλοισι δίδου χαρίεσσαν ἀμοιβὴνσύμπασιν Πυλίοισιν ἀγακλειτῆς ἑκατόμβης.δὸς δʼ ἔτι Τηλέμαχον καὶ ἐμὲ πρήξαντα νέεσθαι,οὕνεκα δεῦρʼ ἱκόμεσθα θοῇ σὺν νηὶ μελαίνῃ.
ὣς ἄρʼ ἔπειτʼ ἠρᾶτο καὶ αὐτὴ πάντα τελεύτα.δῶκε δὲ Τηλεμάχῳ καλὸν δέπας ἀμφικύπελλον·ὣς δʼ αὔτως ἠρᾶτο Ὀδυσσῆος φίλος υἱός.οἱ δʼ ἐπεὶ ὤπτησαν κρέʼ ὑπέρτερα καὶ ἐρύσαντο,μοίρας δασσάμενοι δαίνυντʼ ἐρικυδέα δαῖτα.αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,τοῖς ἄρα μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·νῦν δὴ κάλλιόν ἐστι μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαιξείνους, οἱ τινές εἰσιν, ἐπεὶ τάρπησαν ἐδωδῆς.ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθʼ ὑγρὰ κέλευθα;ἤ τι κατὰ πρῆξιν ἦ μαψιδίως ἀλάλησθεοἷά τε ληιστῆρες ὑπεὶρ ἅλα, τοί τʼ ἀλόωνταιψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδαθαρσήσας· αὐτὴ γὰρ ἐνὶ φρεσὶ θάρσος Ἀθήνηθῆχʼ, ἵνα μιν περὶ πατρὸς ἀποιχομένοιο ἔροιτοἠδʼ ἵνα μιν κλέος ἐσθλὸν ἐν ἀνθρώποισιν ἔχῃσιν·ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν,εἴρεαι ὁππόθεν εἰμέν· ἐγὼ δέ κέ τοι καταλέξω.ἡμεῖς ἐξ Ἰθάκης ὑπονηίου εἰλήλουθμεν·πρῆξις δʼ ἥδʼ ἰδίη, οὐ δήμιος, ἣν ἀγορεύω.πατρὸς ἐμοῦ κλέος εὐρὺ μετέρχομαι, ἤν που ἀκούσω,δίου Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος, ὅν ποτέ φασισὺν σοὶ μαρνάμενον Τρώων πόλιν ἐξαλαπάξαι.ἄλλους μὲν γὰρ πάντας, ὅσοι Τρωσὶν πολέμιζον,πευθόμεθʼ, ἧχι ἕκαστος ἀπώλετο λυγρῷ ὀλέθρῳ,κείνου δʼ αὖ καὶ ὄλεθρον ἀπευθέα θῆκε Κρονίων.οὐ γάρ τις δύναται σάφα εἰπέμεν ὁππόθʼ ὄλωλεν,εἴθʼ ὅ γʼ ἐπʼ ἠπείρου δάμη ἀνδράσι δυσμενέεσσιν,εἴτε καὶ ἐν πελάγει μετὰ κύμασιν Ἀμφιτρίτης.τοὔνεκα νῦν τὰ σὰ γούναθʼ ἱκάνομαι, αἴ κʼ ἐθέλῃσθακείνου λυγρὸν ὄλεθρον ἐνισπεῖν, εἴ που ὄπωπαςὀφθαλμοῖσι τεοῖσιν ἢ ἄλλου μῦθον ἄκουσαςπλαζομένου· πέρι γάρ μιν ὀιζυρὸν τέκε μήτηρ.μηδέ τί μʼ αἰδόμενος μειλίσσεο μηδʼ ἐλεαίρων,ἀλλʼ εὖ μοι κατάλεξον ὅπως ἤντησας ὀπωπῆς.λίσσομαι, εἴ ποτέ τοί τι πατὴρ ἐμός, ἐσθλὸς Ὀδυσσεύς,ἢ ἔπος ἠέ τι ἔργον ὑποστὰς ἐξετέλεσσεδήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχετε πήματʼ Ἀχαιοί,τῶν νῦν μοι μνῆσαι, καί μοι νημερτὲς ἐνίσπες.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·ὦ φίλʼ, ἐπεί μʼ ἔμνησας ὀιζύος, ἣν ἐν ἐκείνῳδήμῳ ἀνέτλημεν μένος ἄσχετοι υἷες Ἀχαιῶν,ἠμὲν ὅσα ξὺν νηυσὶν ἐπʼ ἠεροειδέα πόντονπλαζόμενοι κατὰ ληίδʼ, ὅπῃ ἄρξειεν Ἀχιλλεύς,ἠδʼ ὅσα καὶ περὶ ἄστυ μέγα Πριάμοιο ἄνακτοςμαρνάμεθʼ· ἔνθα δʼ ἔπειτα κατέκταθεν ὅσσοι ἄριστοι.ἔνθα μὲν Αἴας κεῖται ἀρήιος, ἔνθα δʼ Ἀχιλλεύς,ἔνθα δὲ Πάτροκλος, θεόφιν μήστωρ ἀτάλαντος,ἔνθα δʼ ἐμὸς φίλος υἱός, ἅμα κρατερὸς καὶ ἀμύμων,Ἀντίλοχος, πέρι μὲν θείειν ταχὺς ἠδὲ μαχητής·ἄλλα τε πόλλʼ ἐπὶ τοῖς πάθομεν κακά· τίς κεν ἐκεῖναπάντα γε μυθήσαιτο καταθνητῶν ἀνθρώπων;οὐδʼ εἰ πεντάετές γε καὶ ἑξάετες παραμίμνωνἐξερέοις ὅσα κεῖθι πάθον κακὰ δῖοι Ἀχαιοί·πρίν κεν ἀνιηθεὶς σὴν πατρίδα γαῖαν ἵκοιο.εἰνάετες γάρ σφιν κακὰ ῥάπτομεν ἀμφιέποντεςπαντοίοισι δόλοισι, μόγις δʼ ἐτέλεσσε Κρονίων.ἔνθʼ οὔ τίς ποτε μῆτιν ὁμοιωθήμεναι ἄντηνἤθελʼ, ἐπεὶ μάλα πολλὸν ἐνίκα δῖος Ὀδυσσεὺςπαντοίοισι δόλοισι, πατὴρ τεός, εἰ ἐτεόν γεκείνου ἔκγονός ἐσσι· σέβας μʼ ἔχει εἰσορόωντα.ἦ τοι γὰρ μῦθοί γε ἐοικότες, οὐδέ κε φαίηςἄνδρα νεώτερον ὧδε ἐοικότα μυθήσασθαι.ἔνθʼ ἦ τοι ἧος μὲν ἐγὼ καὶ δῖος Ὀδυσσεὺςοὔτε ποτʼ εἰν ἀγορῇ δίχʼ ἐβάζομεν οὔτʼ ἐνὶ βουλῇ,ἀλλʼ ἕνα θυμὸν ἔχοντε νόῳ καὶ ἐπίφρονι βουλῇφραζόμεθʼ Ἀργείοισιν ὅπως ὄχʼ ἄριστα γένοιτο.αὐτὰρ ἐπεὶ Πριάμοιο πόλιν διεπέρσαμεν αἰπήν,βῆμεν δʼ ἐν νήεσσι, θεὸς δʼ ἐκέδασσεν Ἀχαιούς,καὶ τότε δὴ Ζεὺς λυγρὸν ἐνὶ φρεσὶ μήδετο νόστονἈργείοις, ἐπεὶ οὔ τι νοήμονες οὐδὲ δίκαιοιπάντες ἔσαν· τῶ σφεων πολέες κακὸν οἶτον ἐπέσπονμήνιος ἐξ ὀλοῆς γλαυκώπιδος ὀβριμοπάτρης.ἥ τʼ ἔριν Ἀτρεΐδῃσι μετʼ ἀμφοτέροισιν ἔθηκε.τὼ δὲ καλεσσαμένω ἀγορὴν ἐς πάντας Ἀχαιούς,μάψ, ἀτὰρ οὐ κατὰ κόσμον, ἐς ἠέλιον καταδύντα,οἱ ἦλθον οἴνῳ βεβαρηότες υἷες Ἀχαιῶν,μῦθον μυθείσθην, τοῦ εἵνεκα λαὸν ἄγειραν.ἔνθʼ ἤ τοι Μενέλαος ἀνώγει πάντας Ἀχαιοὺςνόστου μιμνήσκεσθαι ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης,οὐδʼ Ἀγαμέμνονι πάμπαν ἑήνδανε· βούλετο γάρ ῥαλαὸν ἐρυκακέειν ῥέξαι θʼ ἱερὰς ἑκατόμβας,ὡς τὸν Ἀθηναίης δεινὸν χόλον ἐξακέσαιτο,νήπιος, οὐδὲ τὸ ᾔδη, ὃ οὐ πείσεσθαι ἔμελλεν·οὐ γάρ τʼ αἶψα θεῶν τρέπεται νόος αἰὲν ἐόντων.ὣς τὼ μὲν χαλεποῖσιν ἀμειβομένω ἐπέεσσινἕστασαν· οἱ δʼ ἀνόρουσαν ἐυκνήμιδες Ἀχαιοὶἠχῇ θεσπεσίῃ, δίχα δέ σφισιν ἥνδανε βουλή.νύκτα μὲν ἀέσαμεν χαλεπὰ φρεσὶν ὁρμαίνοντεςἀλλήλοις· ἐπὶ γὰρ Ζεὺς ἤρτυε πῆμα κακοῖο·ἠῶθεν δʼ οἱ μὲν νέας ἕλκομεν εἰς ἅλα δῖανκτήματά τʼ ἐντιθέμεσθα βαθυζώνους τε γυναῖκας.ἡμίσεες δʼ ἄρα λαοὶ ἐρητύοντο μένοντεςαὖθι παρʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι, ποιμένι λαῶν·ἡμίσεες δʼ ἀναβάντες ἐλαύνομεν· αἱ δὲ μάλʼ ὦκαἔπλεον, ἐστόρεσεν δὲ θεὸς μεγακήτεα πόντον.ἐς Τένεδον δʼ ἐλθόντες ἐρέξαμεν ἱρὰ θεοῖσιν,οἴκαδε ἱέμενοι· Ζεὺς δʼ οὔ πω μήδετο νόστον,σχέτλιος, ὅς ῥʼ ἔριν ὦρσε κακὴν ἔπι δεύτερον αὖτις.οἱ μὲν ἀποστρέψαντες ἔβαν νέας ἀμφιελίσσαςἀμφʼ Ὀδυσῆα ἄνακτα δαΐφρονα, ποικιλομήτην,αὖτις ἐπʼ Ἀτρεΐδῃ Ἀγαμέμνονι ἦρα φέροντες·αὐτὰρ ἐγὼ σὺν νηυσὶν ἀολλέσιν, αἵ μοι ἕποντο,φεῦγον, ἐπεὶ γίγνωσκον, ὃ δὴ κακὰ μήδετο δαίμων.φεῦγε δὲ Τυδέος υἱὸς ἀρήιος, ὦρσε δʼ ἑταίρους.ὀψὲ δὲ δὴ μετὰ νῶι κίε ξανθὸς Μενέλαος,ἐν Λέσβῳ δʼ ἔκιχεν δολιχὸν πλόον ὁρμαίνοντας,ἢ καθύπερθε Χίοιο νεοίμεθα παιπαλοέσσης,νήσου ἔπι Ψυρίης, αὐτὴν ἐπʼ ἀριστέρʼ ἔχοντες,ἦ ὑπένερθε Χίοιο, παρʼ ἠνεμόεντα Μίμαντα.ᾐτέομεν δὲ θεὸν φῆναι τέρας· αὐτὰρ ὅ γʼ ἡμῖνδεῖξε, καὶ ἠνώγει πέλαγος μέσον εἰς Εὔβοιαντέμνειν, ὄφρα τάχιστα ὑπὲκ κακότητα φύγοιμεν.ὦρτο δʼ ἐπὶ λιγὺς οὖρος ἀήμεναι· αἱ δὲ μάλʼ ὦκαἰχθυόεντα κέλευθα διέδραμον, ἐς δὲ Γεραιστὸνἐννύχιαι κατάγοντο· Ποσειδάωνι δὲ ταύρωνπόλλʼ ἐπὶ μῆρʼ ἔθεμεν, πέλαγος μέγα μετρήσαντες.τέτρατον ἦμαρ ἔην, ὅτʼ ἐν Ἄργεϊ νῆας ἐίσαςΤυδεΐδεω ἕταροι Διομήδεος ἱπποδάμοιοἵστασαν· αὐτὰρ ἐγώ γε Πύλονδʼ ἔχον, οὐδέ ποτʼ ἔσβηοὖρος, ἐπεὶ δὴ πρῶτα θεὸς προέηκεν ἀῆναι.ὣς ἦλθον, φίλε τέκνον, ἀπευθής, οὐδέ τι οἶδακείνων, οἵ τʼ ἐσάωθεν Ἀχαιῶν οἵ τʼ ἀπόλοντο.ὅσσα δʼ ἐνὶ μεγάροισι καθήμενος ἡμετέροισιπεύθομαι, ἣ θέμις ἐστί, δαήσεαι, οὐδέ σε κεύσω.εὖ μὲν Μυρμιδόνας φάσʼ ἐλθέμεν ἐγχεσιμώρους,οὓς ἄγʼ Ἀχιλλῆος μεγαθύμου φαίδιμος υἱός,εὖ δὲ Φιλοκτήτην, Ποιάντιον ἀγλαὸν υἱόν.πάντας δʼ Ἰδομενεὺς Κρήτην εἰσήγαγʼ ἑταίρους,οἳ φύγον ἐκ πολέμου, πόντος δέ οἱ οὔ τινʼ ἀπηύρα.Ἀτρεΐδην δὲ καὶ αὐτοὶ ἀκούετε, νόσφιν ἐόντες,ὥς τʼ ἦλθʼ, ὥς τʼ Αἴγισθος ἐμήσατο λυγρὸν ὄλεθρον.ἀλλʼ ἦ τοι κεῖνος μὲν ἐπισμυγερῶς ἀπέτισεν·ὡς ἀγαθὸν καὶ παῖδα καταφθιμένοιο λιπέσθαιἀνδρός, ἐπεὶ καὶ κεῖνος ἐτίσατο πατροφονῆα,Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα.καὶ σὺ φίλος, μάλα γάρ σʼ ὁρόω καλόν τε μέγαν τε,ἄλκιμος ἔσσʼ, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐὺ εἴπῃ.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, μέγα κῦδος Ἀχαιῶν,καὶ λίην κεῖνος μὲν ἐτίσατο, καί οἱ Ἀχαιοὶοἴσουσι κλέος εὐρὺ καὶ ἐσσομένοισι πυθέσθαι·αἲ γὰρ ἐμοὶ τοσσήνδε θεοὶ δύναμιν περιθεῖεν,τίσασθαι μνηστῆρας ὑπερβασίης ἀλεγεινῆς,οἵ τέ μοι ὑβρίζοντες ἀτάσθαλα μηχανόωνται.ἀλλʼ οὔ μοι τοιοῦτον ἐπέκλωσαν θεοὶ ὄλβον,πατρί τʼ ἐμῷ καὶ ἐμοί· νῦν δὲ χρὴ τετλάμεν ἔμπης.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·ὦ φίλʼ, ἐπεὶ δὴ ταῦτά μʼ ἀνέμνησας καὶ ἔειπες,φασὶ μνηστῆρας σῆς μητέρος εἵνεκα πολλοὺςἐν μεγάροις ἀέκητι σέθεν κακὰ μηχανάασθαι·εἰπέ μοι, ἠὲ ἑκὼν ὑποδάμνασαι, ἦ σέ γε λαοὶἐχθαίρουσʼ ἀνὰ δῆμον, ἐπισπόμενοι θεοῦ ὀμφῇ.τίς δʼ οἶδʼ εἴ κέ ποτέ σφι βίας ἀποτίσεται ἐλθών,ἢ ὅ γε μοῦνος ἐὼν ἢ καὶ σύμπαντες Ἀχαιοί;εἰ γάρ σʼ ὣς ἐθέλοι φιλέειν γλαυκῶπις Ἀθήνη,ὡς τότʼ Ὀδυσσῆος περικήδετο κυδαλίμοιοδήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχομεν ἄλγεʼ Ἀχαιοί—οὐ γάρ πω ἴδον ὧδε θεοὺς ἀναφανδὰ φιλεῦντας,ὡς κείνῳ ἀναφανδὰ παρίστατο Παλλὰς Ἀθήνη—εἴ σʼ οὕτως ἐθέλοι φιλέειν κήδοιτό τε θυμῷ,τῶ κέν τις κείνων γε καὶ ἐκλελάθοιτο γάμοιο.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·ὦ γέρον, οὔ πω τοῦτο ἔπος τελέεσθαι ὀίω·λίην γὰρ μέγα εἶπες· ἄγη μʼ ἔχει. οὐκ ἂν ἐμοί γεἐλπομένῳ τὰ γένοιτʼ, οὐδʼ εἰ θεοὶ ὣς ἐθέλοιεν.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·Τηλέμαχε, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων.ῥεῖα θεός γʼ ἐθέλων καὶ τηλόθεν ἄνδρα σαώσαι.βουλοίμην δʼ ἂν ἐγώ γε καὶ ἄλγεα πολλὰ μογήσαςοἴκαδέ τʼ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι,ἢ ἐλθὼν ἀπολέσθαι ἐφέστιος, ὡς Ἀγαμέμνωνὤλεθʼ ὑπʼ Αἰγίσθοιο δόλῳ καὶ ἧς ἀλόχοιο.ἀλλʼ ἦ τοι θάνατον μὲν ὁμοίιον οὐδὲ θεοί περκαὶ φίλῳ ἀνδρὶ δύνανται ἀλαλκέμεν, ὁππότε κεν δὴμοῖρʼ ὀλοὴ καθέλῃσι τανηλεγέος θανάτοιο.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Μέντορ, μηκέτι ταῦτα λεγώμεθα κηδόμενοί περ·κείνῳ δʼ οὐκέτι νόστος ἐτήτυμος, ἀλλά οἱ ἤδηφράσσαντʼ ἀθάνατοι θάνατον καὶ κῆρα μέλαιναν.νῦν δʼ ἐθέλω ἔπος ἄλλο μεταλλῆσαι καὶ ἐρέσθαιΝέστορʼ, ἐπεὶ περὶ οἶδε δίκας ἠδὲ φρόνιν ἄλλων·τρὶς γὰρ δή μίν φασιν ἀνάξασθαι γένεʼ ἀνδρῶν·ὥς τέ μοι ἀθάνατος ἰνδάλλεται εἰσοράασθαι.ὦ Νέστορ Νηληϊάδη, σὺ δʼ ἀληθὲς ἐνίσπες·πῶς ἔθανʼ Ἀτρεΐδης εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων;ποῦ Μενέλαος ἔην; τίνα δʼ αὐτῷ μήσατʼ ὄλεθρονΑἴγισθος δολόμητις, ἐπεὶ κτάνε πολλὸν ἀρείω;ἦ οὐκ Ἄργεος ἦεν Ἀχαιικοῦ, ἀλλά πῃ ἄλλῃπλάζετʼ ἐπʼ ἀνθρώπους, ὁ δὲ θαρσήσας κατέπεφνε;
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·τοιγὰρ ἐγώ τοι, τέκνον, ἀληθέα πάντʼ ἀγορεύσω.ἦ τοι μὲν τάδε καὐτὸς ὀίεαι, ὥς κεν ἐτύχθη,εἰ ζωόν γʼ Αἴγισθον ἐνὶ μεγάροισιν ἔτετμενἈτρεΐδης Τροίηθεν ἰών, ξανθὸς Μενέλαος·τῶ κέ οἱ οὐδὲ θανόντι χυτὴν ἐπὶ γαῖαν ἔχευαν,ἀλλʼ ἄρα τόν γε κύνες τε καὶ οἰωνοὶ κατέδαψανκείμενον ἐν πεδίῳ ἑκὰς ἄστεος, οὐδέ κέ τίς μινκλαῦσεν Ἀχαιιάδων· μάλα γὰρ μέγα μήσατο ἔργον.ἡμεῖς μὲν γὰρ κεῖθι πολέας τελέοντες ἀέθλουςἥμεθʼ· ὁ δʼ εὔκηλος μυχῷ Ἄργεος ἱπποβότοιοπόλλʼ Ἀγαμεμνονέην ἄλοχον θέλγεσκʼ ἐπέεσσιν.ἡ δʼ ἦ τοι τὸ πρὶν μὲν ἀναίνετο ἔργον ἀεικὲςδῖα Κλυταιμνήστρη· φρεσὶ γὰρ κέχρητʼ ἀγαθῇσι·πὰρ δʼ ἄρʼ ἔην καὶ ἀοιδὸς ἀνήρ, ᾧ πόλλʼ ἐπέτελλενἈτρεΐδης Τροίηνδε κιὼν εἴρυσθαι ἄκοιτιν.ἀλλʼ ὅτε δή μιν μοῖρα θεῶν ἐπέδησε δαμῆναι,δὴ τότε τὸν μὲν ἀοιδὸν ἄγων ἐς νῆσον ἐρήμηνκάλλιπεν οἰωνοῖσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γενέσθαι,τὴν δʼ ἐθέλων ἐθέλουσαν ἀνήγαγεν ὅνδε δόμονδε.πολλὰ δὲ μηρίʼ ἔκηε θεῶν ἱεροῖς ἐπὶ βωμοῖς,πολλὰ δʼ ἀγάλματʼ ἀνῆψεν, ὑφάσματά τε χρυσόν τε,ἐκτελέσας μέγα ἔργον, ὃ οὔ ποτε ἔλπετο θυμῷ.ἡμεῖς μὲν γὰρ ἅμα πλέομεν Τροίηθεν ἰόντες,Ἀτρεΐδης καὶ ἐγώ, φίλα εἰδότες ἀλλήλοισιν·ἀλλʼ ὅτε Σούνιον ἱρὸν ἀφικόμεθʼ, ἄκρον Ἀθηνέων,ἔνθα κυβερνήτην Μενελάου Φοῖβος Ἀπόλλωνοἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχόμενος κατέπεφνε,πηδάλιον μετὰ χερσὶ θεούσης νηὸς ἔχοντα,Φρόντιν Ὀνητορίδην, ὃς ἐκαίνυτο φῦλʼ ἀνθρώπωννῆα κυβερνῆσαι, ὁπότε σπέρχοιεν ἄελλαι.ὣς ὁ μὲν ἔνθα κατέσχετʼ, ἐπειγόμενός περ ὁδοῖο,ὄφρʼ ἕταρον θάπτοι καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερίσειεν.ἀλλʼ ὅτε δὴ καὶ κεῖνος ἰὼν ἐπὶ οἴνοπα πόντονἐν νηυσὶ γλαφυρῇσι Μαλειάων ὄρος αἰπὺἷξε θέων, τότε δὴ στυγερὴν ὁδὸν εὐρύοπα Ζεὺςἐφράσατο, λιγέων δʼ ἀνέμων ἐπʼ ἀυτμένα χεῦε,κύματά τε τροφέοντο πελώρια, ἶσα ὄρεσσιν.ἔνθα διατμήξας τὰς μὲν Κρήτῃ ἐπέλασσεν,ἧχι Κύδωνες ἔναιον Ἰαρδάνου ἀμφὶ ῥέεθρα.ἔστι δέ τις λισσὴ αἰπεῖά τε εἰς ἅλα πέτρηἐσχατιῇ Γόρτυνος ἐν ἠεροειδέι πόντῳ·ἔνθα Νότος μέγα κῦμα ποτὶ σκαιὸν ῥίον ὠθεῖ,ἐς Φαιστόν, μικρὸς δὲ λίθος μέγα κῦμʼ ἀποέργει.αἱ μὲν ἄρʼ ἔνθʼ ἦλθον, σπουδῇ δʼ ἤλυξαν ὄλεθρονἄνδρες, ἀτὰρ νῆάς γε ποτὶ σπιλάδεσσιν ἔαξανκύματʼ· ἀτὰρ τὰς πέντε νέας κυανοπρῳρείουςΑἰγύπτῳ ἐπέλασσε φέρων ἄνεμός τε καὶ ὕδωρ.ὣς ὁ μὲν ἔνθα πολὺν βίοτον καὶ χρυσὸν ἀγείρωνἠλᾶτο ξὺν νηυσὶ κατʼ ἀλλοθρόους ἀνθρώπους·τόφρα δὲ ταῦτʼ Αἴγισθος ἐμήσατο οἴκοθι λυγρά.ἑπτάετες δʼ ἤνασσε πολυχρύσοιο Μυκήνης,κτείνας Ἀτρεΐδην, δέδμητο δὲ λαὸς ὑπʼ αὐτῷ.τῷ δέ οἱ ὀγδοάτῳ κακὸν ἤλυθε δῖος Ὀρέστηςἂψ ἀπʼ Ἀθηνάων, κατὰ δʼ ἔκτανε πατροφονῆα,Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα.ἦ τοι ὁ τὸν κτείνας δαίνυ τάφον Ἀργείοισινμητρός τε στυγερῆς καὶ ἀνάλκιδος Αἰγίσθοιο·αὐτῆμαρ δέ οἱ ἦλθε βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαοςπολλὰ κτήματʼ ἄγων, ὅσα οἱ νέες ἄχθος ἄειραν.καὶ σύ, φίλος, μὴ δηθὰ δόμων ἄπο τῆλʼ
ἀλάλησο,κτήματά τε προλιπὼν ἄνδρας τʼ ἐν σοῖσι δόμοισινοὕτω ὑπερφιάλους, μή τοι κατὰ πάντα φάγωσινκτήματα δασσάμενοι, σὺ δὲ τηϋσίην ὁδὸν ἔλθῃς.ἀλλʼ ἐς μὲν Μενέλαον ἐγὼ κέλομαι καὶ ἄνωγαἐλθεῖν· κεῖνος γὰρ νέον ἄλλοθεν εἰλήλουθεν,ἐκ τῶν ἀνθρώπων, ὅθεν οὐκ ἔλποιτό γε θυμῷἐλθέμεν, ὅν τινα πρῶτον ἀποσφήλωσιν ἄελλαιἐς πέλαγος μέγα τοῖον, ὅθεν τέ περ οὐδʼ οἰωνοὶαὐτόετες οἰχνεῦσιν, ἐπεὶ μέγα τε δεινόν τε.ἀλλʼ ἴθι νῦν σὺν νηί τε σῇ καὶ σοῖς ἑτάροισιν·εἰ δʼ ἐθέλεις πεζός, πάρα τοι δίφρος τε καὶ ἵπποι,πὰρ δέ τοι υἷες ἐμοί, οἵ τοι πομπῆες ἔσονταιἐς Λακεδαίμονα δῖαν, ὅθι ξανθὸς Μενέλαος.λίσσεσθαι δέ μιν αὐτός, ἵνα νημερτὲς ἐνίσπῃ·ψεῦδος δʼ οὐκ ἐρέει· μάλα γὰρ πεπνυμένος ἐστίν.
ὣς ἔφατʼ, ἠέλιος δʼ ἄρʼ ἔδυ καὶ ἐπὶ κνέφας
ἦλθε.τοῖσι δὲ καὶ μετέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·ὦ γέρον, ἦ τοι ταῦτα κατὰ μοῖραν κατέλεξας·ἀλλʼ ἄγε τάμνετε μὲν γλώσσας, κεράασθε δὲ οἶνον,ὄφρα Ποσειδάωνι καὶ ἄλλοις ἀθανάτοισινσπείσαντες κοίτοιο μεδώμεθα· τοῖο γὰρ ὥρη.ἤδη γὰρ φάος οἴχεθʼ ὑπὸ ζόφον, οὐδὲ ἔοικεν·δηθὰ θεῶν ἐν δαιτὶ θαασσέμεν, ἀλλὰ νέεσθαι.
ἦ ῥα Διὸς θυγάτηρ, οἱ δʼ ἔκλυον αὐδησάσης.τοῖσι δὲ κήρυκες μὲν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν,κοῦροι δὲ κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο,νώμησαν δʼ ἄρα πᾶσιν ἐπαρξάμενοι δεπάεσσι·γλώσσας δʼ ἐν πυρὶ βάλλον, ἀνιστάμενοι δʼ ἐπέλειβον.αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιον θʼ, ὅσον ἤθελε θυμός,δὴ τότʼ Ἀθηναίη καὶ Τηλέμαχος θεοειδὴςἄμφω ἱέσθην κοίλην ἐπὶ νῆα νέεσθαι.Νέστωρ δʼ αὖ κατέρυκε καθαπτόμενος ἐπέεσσιν·Ζεὺς τό γʼ ἀλεξήσειε καὶ ἀθάνατοι θεοὶ
ἄλλοι,ὡς ὑμεῖς παρʼ ἐμεῖο θοὴν ἐπὶ νῆα κίοιτεὥς τέ τευ ἦ παρὰ πάμπαν ἀνείμονος ἠδὲ πενιχροῦ,ᾧ οὔ τι χλαῖναι καὶ ῥήγεα πόλλʼ ἐνὶ οἴκῳ,οὔτʼ αὐτῷ μαλακῶς οὔτε ξείνοισιν ἐνεύδειν.αὐτὰρ ἐμοὶ πάρα μὲν χλαῖναι καὶ ῥήγεα καλά.οὔ θην δὴ τοῦδʼ ἀνδρὸς Ὀδυσσῆος φίλος υἱὸςνηὸς ἐπʼ ἰκριόφιν καταλέξεται, ὄφρʼ ἂν ἐγώ γεζώω, ἔπειτα δὲ παῖδες ἐνὶ μεγάροισι λίπωνται,ξείνους ξεινίζειν, ὅς τίς κʼ ἐμὰ δώμαθʼ ἵκηται.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·εὖ δὴ ταῦτά γʼ ἔφησθα, γέρον φίλε· σοὶ δὲ ἔοικενΤηλέμαχον πείθεσθαι, ἐπεὶ πολὺ κάλλιον οὕτως.ἀλλʼ οὗτος μὲν νῦν σοὶ ἅμʼ ἕψεται, ὄφρα κεν εὕδῃσοῖσιν ἐνὶ μεγάροισιν· ἐγὼ δʼ ἐπὶ νῆα μέλαινανεἶμʼ, ἵνα θαρσύνω θʼ ἑτάρους εἴπω τε ἕκαστα.οἶος γὰρ μετὰ τοῖσι γεραίτερος εὔχομαι εἶναι·οἱ δʼ ἄλλοι φιλότητι νεώτεροι ἄνδρες ἕπονται,πάντες ὁμηλικίη μεγαθύμου Τηλεμάχοιο.ἔνθα κε λεξαίμην κοίλῃ παρὰ νηὶ μελαίνῃνῦν· ἀτὰρ ἠῶθεν μετὰ Καύκωνας μεγαθύμουςεἶμʼ ἔνθα χρεῖός μοι ὀφέλλεται, οὔ τι νέον γεοὐδʼ ὀλίγον. σὺ δὲ τοῦτον, ἐπεὶ τεὸν ἵκετο δῶμα,πέμψον σὺν δίφρῳ τε καὶ υἱέι· δὸς δέ οἱ ἵππους,οἵ τοι ἐλαφρότατοι θείειν καὶ κάρτος ἄριστοι.
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνηφήνῃ εἰδομένη· θάμβος δʼ ἕλε πάντας ἰδόντας.θαύμαζεν δʼ ὁ γεραιός, ὅπως ἴδεν ὀφθαλμοῖς·Τηλεμάχου δʼ ἕλε χεῖρα, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·ὦ φίλος, οὔ σε ἔολπα κακὸν καὶ ἄναλκιν
ἔσεσθαι,εἰ δή τοι νέῳ ὧδε θεοὶ πομπῆες ἕπονται.οὐ μὲν γάρ τις ὅδʼ ἄλλος Ὀλύμπια δώματʼ ἐχόντων,ἀλλὰ Διὸς θυγάτηρ, κυδίστη Τριτογένεια,ἥ τοι καὶ πατέρʼ ἐσθλὸν ἐν Ἀργείοισιν ἐτίμα.ἀλλὰ ἄνασσʼ ἵληθι, δίδωθι δέ μοι κλέος ἐσθλόν,αὐτῷ καὶ παίδεσσι καὶ αἰδοίῃ παρακοίτι·σοὶ δʼ αὖ ἐγὼ ῥέξω βοῦν ἦνιν εὐρυμέτωπονἀδμήτην, ἣν οὔ πω ὑπὸ ζυγὸν ἤγαγεν ἀνήρ·τήν τοι ἐγὼ ῥέξω χρυσὸν κέρασιν περιχεύας.
ὣς ἔφατʼ εὐχόμενος, τοῦ δʼ ἔκλυε Παλλὰς Ἀθήνη.τοῖσιν δʼ ἡγεμόνευε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,υἱάσι καὶ γαμβροῖσιν, ἑὰ πρὸς δώματα καλά.ἀλλʼ ὅτε δώμαθʼ ἵκοντο ἀγακλυτὰ τοῖο ἄνακτος,ἑξείης ἕζοντο κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε·τοῖς δʼ ὁ γέρων ἐλθοῦσιν ἀνὰ κρητῆρα κέρασσενοἴνου ἡδυπότοιο, τὸν ἑνδεκάτῳ ἐνιαυτῷὤιξεν ταμίη καὶ ἀπὸ κρήδεμνον ἔλυσε·τοῦ ὁ γέρων κρητῆρα κεράσσατο, πολλὰ δʼ Ἀθήνῃεὔχετʼ ἀποσπένδων, κούρῃ Διὸς αἰγιόχοιο.αὐτὰρ ἐπεὶ σπεῖσάν τʼ ἔπιον θʼ, ὅσον ἤθελε
θυμός,οἱ μὲν κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος,τὸν δʼ αὐτοῦ κοίμησε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,Τηλέμαχον, φίλον υἱὸν Ὀδυσσῆος θείοιο,τρητοῖς ἐν λεχέεσσιν ὑπʼ αἰθούσῃ ἐριδούπῳ,πὰρʼ δʼ ἄρʼ ἐυμμελίην Πεισίστρατον, ὄρχαμον ἀνδρῶν,ὅς οἱ ἔτʼ ἠίθεος παίδων ἦν ἐν μεγάροισιν·αὐτὸς δʼ αὖτε καθεῦδε μυχῷ δόμου ὑψηλοῖο,τῷ δʼ ἄλοχος δέσποινα λέχος πόρσυνε καὶ εὐνήν.ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,ὤρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφι Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ,ἐκ δʼ ἐλθὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετʼ ἐπὶ ξεστοῖσι λίθοισιν,οἵ οἱ ἔσαν προπάροιθε θυράων ὑψηλάων,λευκοί, ἀποστίλβοντες ἀλείφατος· οἷς ἔπι μὲν πρὶνΝηλεὺς ἵζεσκεν, θεόφιν μήστωρ ἀτάλαντος·ἀλλʼ ὁ μὲν ἤδη κηρὶ δαμεὶς Ἄϊδόσδε βεβήκει,Νέστωρ αὖ τότʼ ἐφῖζε Γερήνιος, οὖρος Ἀχαιῶν,σκῆπτρον ἔχων. περὶ δʼ υἷες ἀολλέες ἠγερέθοντοἐκ θαλάμων ἐλθόντες, Ἐχέφρων τε Στρατίος τεΠερσεύς τʼ Ἄρητός τε καὶ ἀντίθεος Θρασυμήδης.τοῖσι δʼ ἔπειθʼ ἕκτος Πεισίστρατος ἤλυθεν ἥρως,πὰρ δʼ ἄρα Τηλέμαχον θεοείκελον εἷσαν ἄγοντες.τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·καρπαλίμως μοι, τέκνα φίλα, κρηήνατʼ ἐέλδωρ,ὄφρʼ ἦ τοι πρώτιστα θεῶν ἱλάσσομʼ Ἀθήνην,ἥ μοι ἐναργὴς ἦλθε θεοῦ ἐς δαῖτα θάλειαν.ἀλλʼ ἄγʼ ὁ μὲν πεδίονδʼ ἐπὶ βοῦν, ἴτω, ὄφρα τάχισταἔλθῃσιν, ἐλάσῃ δὲ βοῶν ἐπιβουκόλος ἀνήρ·εἷς δʼ ἐπὶ Τηλεμάχου μεγαθύμου νῆα μέλαινανπάντας ἰὼν ἑτάρους ἀγέτω, λιπέτω δὲ δύʼ οἴους·εἷς δʼ αὖ χρυσοχόον Λαέρκεα δεῦρο κελέσθωἐλθεῖν, ὄφρα βοὸς χρυσὸν κέρασιν περιχεύῃ.οἱ δʼ ἄλλοι μένετʼ αὐτοῦ ἀολλέες, εἴπατε δʼ εἴσωδμῳῇσιν κατὰ δώματʼ ἀγακλυτὰ δαῖτα πένεσθαι,ἕδρας τε ξύλα τʼ ἀμφὶ καὶ ἀγλαὸν οἰσέμεν ὕδωρ.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐποίπνυον. ἦλθε μὲν ἂρ
βοῦςἐκ πεδίου, ἦλθον δὲ θοῆς παρὰ νηὸς ἐίσηςΤηλεμάχου ἕταροι μεγαλήτορος, ἦλθε δὲ χαλκεὺςὅπλʼ ἐν χερσὶν ἔχων χαλκήια, πείρατα τέχνης,ἄκμονά τε σφῦραν τʼ ἐυποίητόν τε πυράγρην,οἷσίν τε χρυσὸν εἰργάζετο· ἦλθε δʼ Ἀθήνηἱρῶν ἀντιόωσα. γέρων δʼ ἱππηλάτα Νέστωρχρυσὸν ἔδωχʼ· ὁ δʼ ἔπειτα βοὸς κέρασιν περίχευενἀσκήσας, ἵνʼ ἄγαλμα θεὰ κεχάροιτο ἰδοῦσα.βοῦν δʼ ἀγέτην κεράων Στρατίος καὶ δῖος Ἐχέφρων.χέρνιβα δέ σφʼ Ἄρητος ἐν ἀνθεμόεντι λέβητιἤλυθεν ἐκ θαλάμοιο φέρων, ἑτέρῃ δʼ ἔχεν οὐλὰςἐν κανέῳ πέλεκυν δὲ μενεπτόλεμος Θρασυμήδηςὀξὺν ἔχων ἐν χειρὶ παρίστατο βοῦν ἐπικόψων.Περσεὺς δʼ ἀμνίον εἶχε· γέρων δʼ ἱππηλάτα Νέστωρχέρνιβά τʼ οὐλοχύτας τε κατήρχετο, πολλὰ δʼ Ἀθήνῃεὔχετʼ ἀπαρχόμενος, κεφαλῆς τρίχας ἐν πυρὶ βάλλων.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ εὔξαντο καὶ οὐλοχύτας προβάλοντο,αὐτίκα Νέστορος υἱὸς ὑπέρθυμος Θρασυμήδηςἤλασεν ἄγχι στάς· πέλεκυς δʼ ἀπέκοψε τένονταςαὐχενίους, λῦσεν δὲ βοὸς μένος. αἱ δʼ ὀλόλυξανθυγατέρες τε νυοί τε καὶ αἰδοίη παράκοιτιςΝέστορος, Εὐρυδίκη, πρέσβα Κλυμένοιο θυγατρῶν.οἱ μὲν ἔπειτʼ ἀνελόντες ἀπὸ χθονὸς εὐρυοδείηςἔσχον· ἀτὰρ σφάξεν Πεισίστρατος, ὄρχαμος ἀνδρῶν.τῆς δʼ ἐπεὶ ἐκ μέλαν αἷμα ῥύη, λίπε δʼ ὀστέα θυμός,αἶψʼ ἄρα μιν διέχευαν, ἄφαρ δʼ ἐκ μηρία τάμνονπάντα κατὰ μοῖραν, κατά τε κνίσῃ ἐκάλυψανδίπτυχα ποιήσαντες, ἐπʼ αὐτῶν δʼ ὠμοθέτησαν.καῖε δʼ ἐπὶ σχίζῃς ὁ γέρων, ἐπὶ δʼ αἴθοπα οἶνονλεῖβε· νέοι δὲ παρʼ αὐτὸν ἔχον πεμπώβολα χερσίν.αὐτὰρ ἐπεὶ κατὰ μῆρʼ ἐκάη καὶ σπλάγχνα πάσαντο,μίστυλλόν τʼ ἄρα τἆλλα καὶ ἀμφʼ ὀβελοῖσιν ἔπειραν,ὤπτων δʼ ἀκροπόρους ὀβελοὺς ἐν χερσὶν ἔχοντες.τόφρα δὲ Τηλέμαχον λοῦσεν καλὴ Πολυκάστη,Νέστορος ὁπλοτάτη θυγάτηρ Νηληϊάδαο.αὐτὰρ ἐπεὶ λοῦσέν τε καὶ ἔχρισεν λίπʼ ἐλαίῳ,ἀμφὶ δέ μιν φᾶρος καλὸν βάλεν ἠδὲ χιτῶνα,ἔκ ῥʼ ἀσαμίνθου βῆ δέμας ἀθανάτοισιν ὁμοῖος·πὰρ δʼ ὅ γε Νέστορʼ ἰὼν κατʼ ἄρʼ ἕζετο, ποιμένα λαῶν.οἱ δʼ ἐπεὶ ὤπτησαν κρέʼ ὑπέρτερα καὶ ἐρύσαντο,δαίνυνθʼ ἑζόμενοι· ἐπὶ δʼ ἀνέρες ἐσθλοὶ ὄροντοοἶνον οἰνοχοεῦντες ἐνὶ χρυσέοις δεπάεσσιν.αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρ·παῖδες ἐμοί, ἄγε Τηλεμάχῳ καλλίτριχας ἵππουςζεύξαθʼ ὑφʼ ἅρματʼ ἄγοντες, ἵνα πρήσσῃσιν ὁδοῖο.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδʼ
ἐπίθοντο,καρπαλίμως δʼ ἔζευξαν ὑφʼ ἅρμασιν ὠκέας ἵππους.ἐν δὲ γυνὴ ταμίη σῖτον καὶ οἶνον ἔθηκενὄψα τε, οἷα ἔδουσι διοτρεφέες βασιλῆες.ἂν δʼ ἄρα Τηλέμαχος περικαλλέα βήσετο δίφρον·πὰρ δʼ ἄρα Νεστορίδης Πεισίστρατος, ὄρχαμος ἀνδρῶν,ἐς δίφρον τʼ ἀνέβαινε καὶ ἡνία λάζετο χερσί,μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθηνἐς πεδίον, λιπέτην δὲ Πύλου αἰπὺ πτολίεθρον.οἱ δὲ πανημέριοι σεῖον ζυγὸν ἀμφὶς ἔχοντες.δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί,ἐς Φηρὰς δʼ ἵκοντο Διοκλῆος ποτὶ δῶμα,υἱέος Ὀρτιλόχοιο, τὸν Ἀλφειὸς τέκε παῖδα.ἔνθα δὲ νύκτʼ ἄεσαν, ὁ δὲ τοῖς πὰρ ξείνια θῆκεν.ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,ἵππους τε ζεύγνυντʼ ἀνά θʼ ἅρματα ποικίλʼ ἔβαινον·ἐκ δʼ ἔλασαν προθύροιο καὶ αἰθούσης ἐριδούπου·μάστιξεν δʼ ἐλάαν, τὼ δʼ οὐκ ἀέκοντε πετέσθην.ἷξον δʼ ἐς πεδίον πυρηφόρον, ἔνθα δʼ ἔπειταἦνον ὁδόν· τοῖον γὰρ ὑπέκφερον ὠκέες ἵπποι.δύσετό τʼ ἠέλιος σκιόωντό τε πᾶσαι ἀγυιαί.
οἱ δʼ ἷξον κοίλην Λακεδαίμονα κητώεσσαν,πρὸς δʼ ἄρα δώματʼ ἔλων Μενελάου κυδαλίμοιο.τὸν δʼ εὗρον δαινύντα γάμον πολλοῖσιν ἔτῃσινυἱέος ἠδὲ θυγατρὸς ἀμύμονος ᾧ ἐνὶ οἴκῳ.τὴν μὲν Ἀχιλλῆος ῥηξήνορος υἱέι πέμπεν·ἐν Τροίῃ γὰρ πρῶτον ὑπέσχετο καὶ κατένευσεδωσέμεναι, τοῖσιν δὲ θεοὶ γάμον ἐξετέλειον.τὴν ἄρʼ ὅ γʼ ἔνθʼ ἵπποισι καὶ ἅρμασι πέμπε νέεσθαιΜυρμιδόνων προτὶ ἄστυ περικλυτόν, οἷσιν ἄνασσεν.υἱέι δὲ Σπάρτηθεν Ἀλέκτορος ἤγετο κούρην,ὅς οἱ τηλύγετος γένετο κρατερὸς Μεγαπένθηςἐκ δούλης· Ἑλένῃ δὲ θεοὶ γόνον οὐκέτʼ ἔφαινον,ἐπεὶ δὴ τὸ πρῶτον ἐγείνατο παῖδʼ ἐρατεινήν,Ἑρμιόνην, ἣ εἶδος ἔχε χρυσέης Ἀφροδίτης.ὣς οἱ μὲν δαίνυντο καθʼ ὑψερεφὲς μέγα δῶμαγείτονες ἠδὲ ἔται Μενελάου κυδαλίμοιο,τερπόμενοι· μετὰ δέ σφιν ἐμέλπετο θεῖος ἀοιδὸςφορμίζων, δοιὼ δὲ κυβιστητῆρε κατʼ αὐτούς,μολπῆς ἐξάρχοντος, ἐδίνευον κατὰ μέσσους.τὼ δʼ αὖτʼ ἐν προθύροισι δόμων αὐτώ τε καὶ
ἵππω,Τηλέμαχός θʼ ἥρως καὶ Νέστορος ἀγλαὸς υἱός,στῆσαν· ὁ δὲ προμολὼν ἴδετο κρείων Ἐτεωνεύς,ὀτρηρὸς θεράπων Μενελάου κυδαλίμοιο,βῆ δʼ ἴμεν ἀγγελέων διὰ δώματα ποιμένι λαῶν,ἀγχοῦ δʼ ἱστάμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ξείνω δή τινε τώδε, διοτρεφὲς ὦ Μενέλαε,ἄνδρε δύω, γενεῇ δὲ Διὸς μεγάλοιο ἔικτον.ἀλλʼ εἴπʼ, ἤ σφωιν καταλύσομεν ὠκέας ἵππους,ἦ ἄλλον πέμπωμεν ἱκανέμεν, ὅς κε φιλήσῃ.
τὸν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·οὐ μὲν νήπιος ἦσθα, Βοηθοΐδη Ἐτεωνεῦ,τὸ πρίν· ἀτὰρ μὲν νῦν γε πάϊς ὣς νήπια βάζεις.ἦ μὲν δὴ νῶι ξεινήια πολλὰ φαγόντεἄλλων ἀνθρώπων δεῦρʼ ἱκόμεθʼ, αἴ κέ ποθι Ζεὺςἐξοπίσω περ παύσῃ ὀιζύος. ἀλλὰ λύʼ ἵππουςξείνων, ἐς δʼ αὐτοὺς προτέρω ἄγε θοινηθῆναι.
ὣς φάθʼ, ὁ δὲ μεγάροιο διέσσυτο, κέκλετο δʼ
ἄλλουςὀτρηροὺς θεράποντας ἅμα σπέσθαι ἑοῖ αὐτῷ.οἱ δʼ ἵππους μὲν λῦσαν ὑπὸ ζυγοῦ ἱδρώοντας,καὶ τοὺς μὲν κατέδησαν ἐφʼ ἱππείῃσι κάπῃσι,πὰρ δʼ ἔβαλον ζειάς, ἀνὰ δὲ κρῖ λευκὸν ἔμιξαν,ἅρματα δʼ ἔκλιναν πρὸς ἐνώπια παμφανόωντα,αὐτοὺς δʼ εἰσῆγον θεῖον δόμον. οἱ δὲ ἰδόντεςθαύμαζον κατὰ δῶμα διοτρεφέος βασιλῆος·ὥς τε γὰρ ἠελίου αἴγλη πέλεν ἠὲ σελήνηςδῶμα καθʼ ὑψερεφὲς Μενελάου κυδαλίμοιο.αὐτὰρ ἐπεὶ τάρπησαν ὁρώμενοι ὀφθαλμοῖσιν,ἔς ῥʼ ἀσαμίνθους βάντες ἐυξέστας λούσαντο.τοὺς δʼ ἐπεὶ οὖν δμῳαὶ λοῦσαν καὶ χρῖσαν ἐλαίῳ,ἀμφὶ δʼ ἄρα χλαίνας οὔλας βάλον ἠδὲ χιτῶνας,ἔς ῥα θρόνους ἕζοντο παρʼ Ἀτρεΐδην Μενέλαον.χέρνιβα δʼ ἀμφίπολος προχόῳ ἐπέχευε φέρουσακαλῇ χρυσείῃ ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος,νίψασθαι· παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν.σῖτον δʼ αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα,εἴδατα πόλλʼ ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων.δαιτρὸς δὲ κρειῶν πίνακας παρέθηκεν ἀείραςπαντοίων, παρὰ δέ σφι τίθει χρύσεια κύπελλα.τὼ καὶ δεικνύμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·σίτου θʼ ἅπτεσθον καὶ χαίρετον. αὐτὰρ ἔπειταδείπνου πασσαμένω εἰρησόμεθʼ, οἵ τινές ἐστονἀνδρῶν· οὐ γὰρ σφῷν γε γένος ἀπόλωλε τοκήων,ἀλλʼ ἀνδρῶν γένος ἐστὲ διοτρεφέων βασιλήωνσκηπτούχων, ἐπεὶ οὔ κε κακοὶ τοιούσδε τέκοιεν.
ὣς φάτο, καί σφιν νῶτα βοὸς παρὰ πίονα θῆκενὄπτʼ ἐν χερσὶν ἑλών, τά ῥά οἱ γέρα πάρθεσαν αὐτῷ.οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο,δὴ τότε Τηλέμαχος προσεφώνεε Νέστορος υἱόν,ἄγχι σχὼν κεφαλήν, ἵνα μὴ πευθοίαθʼ οἱ ἄλλοι·φράζεο, Νεστορίδη, τῷ ἐμῷ κεχαρισμένε θυμῷ,χαλκοῦ τε στεροπὴν κὰδ δώματα ἠχήενταχρυσοῦ τʼ ἠλέκτρου τε καὶ ἀργύρου ἠδʼ ἐλέφαντος.Ζηνός που τοιήδε γʼ Ὀλυμπίου ἔνδοθεν αὐλή,ὅσσα τάδʼ ἄσπετα πολλά· σέβας μʼ ἔχει εἰσορόωντα.
τοῦ δʼ ἀγορεύοντος ξύνετο ξανθὸς Μενέλαος,καί σφεας φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·τέκνα φίλʼ, ἦ τοι Ζηνὶ βροτῶν οὐκ ἄν τις
ἐρίζοι·ἀθάνατοι γὰρ τοῦ γε δόμοι καὶ κτήματʼ ἔασιν·ἀνδρῶν δʼ ἤ κέν τίς μοι ἐρίσσεται, ἠὲ καὶ οὐκί,κτήμασιν. ἦ γὰρ πολλὰ παθὼν καὶ πόλλʼ ἐπαληθεὶςἠγαγόμην ἐν νηυσὶ καὶ ὀγδοάτῳ ἔτει ἦλθον,Κύπρον Φοινίκην τε καὶ Αἰγυπτίους ἐπαληθείς,Αἰθίοπάς θʼ ἱκόμην καὶ Σιδονίους καὶ Ἐρεμβοὺςκαὶ Λιβύην, ἵνα τʼ ἄρνες ἄφαρ κεραοὶ τελέθουσι.τρὶς γὰρ τίκτει μῆλα τελεσφόρον εἰς ἐνιαυτόν.ἔνθα μὲν οὔτε ἄναξ ἐπιδευὴς οὔτε τι ποιμὴντυροῦ καὶ κρειῶν οὐδὲ γλυκεροῖο γάλακτος,ἀλλʼ αἰεὶ παρέχουσιν ἐπηετανὸν γάλα θῆσθαι.ἧος ἐγὼ περὶ κεῖνα πολὺν βίοτον συναγείρωνἠλώμην, τῆός μοι ἀδελφεὸν ἄλλος ἔπεφνενλάθρῃ, ἀνωιστί, δόλῳ οὐλομένης ἀλόχοιο·ὣς οὔ τοι χαίρων τοῖσδε κτεάτεσσιν ἀνάσσω.καὶ πατέρων τάδε μέλλετʼ ἀκουέμεν, οἵ τινες ὑμῖνεἰσίν, ἐπεὶ μάλα πολλὰ πάθον, καὶ ἀπώλεσα οἶκονεὖ μάλα ναιετάοντα, κεχανδότα πολλὰ καὶ ἐσθλά.ὧν ὄφελον τριτάτην περ ἔχων ἐν δώμασι μοῖρανναίειν, οἱ δʼ ἄνδρες σόοι ἔμμεναι, οἳ τότʼ ὄλοντοΤροίῃ ἐν εὐρείῃ ἑκὰς Ἄργεος ἱπποβότοιο.ἀλλʼ ἔμπης πάντας μὲν ὀδυρόμενος καὶ ἀχεύωνπολλάκις ἐν μεγάροισι καθήμενος ἡμετέροισινἄλλοτε μέν τε γόῳ φρένα τέρπομαι, ἄλλοτε δʼ αὖτεπαύομαι· αἰψηρὸς δὲ κόρος κρυεροῖο γόοιο.τῶν πάντων οὐ τόσσον ὀδύρομαι, ἀχνύμενός περ,ὡς ἑνός, ὅς τέ μοι ὕπνον ἀπεχθαίρει καὶ ἐδωδὴνμνωομένῳ, ἐπεὶ οὔ τις Ἀχαιῶν τόσσʼ ἐμόγησεν,ὅσσʼ Ὀδυσεὺς ἐμόγησε καὶ ἤρατο. τῷ δʼ ἄρʼ ἔμελλεναὐτῷ κήδεʼ ἔσεσθαι, ἐμοὶ δʼ ἄχος αἰὲν ἄλαστονκείνου, ὅπως δὴ δηρὸν ἀποίχεται, οὐδέ τι ἴδμεν,ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκεν. ὀδύρονταί νύ που αὐτὸνΛαέρτης θʼ ὁ γέρων καὶ ἐχέφρων ΠηνελόπειαΤηλέμαχός θʼ, ὃν ἔλειπε νέον γεγαῶτʼ ἐνὶ οἴκῳ.
ὣς φάτο, τῷ δʼ ἄρα πατρὸς ὑφʼ ἵμερον ὦρσε
γόοιο.δάκρυ δʼ ἀπὸ βλεφάρων χαμάδις βάλε πατρὸς ἀκούσας,χλαῖναν πορφυρέην ἄντʼ ὀφθαλμοῖιν ἀνασχὼνἀμφοτέρῃσιν χερσί. νόησε δέ μιν Μενέλαος,μερμήριξε δʼ ἔπειτα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,ἠέ μιν αὐτὸν πατρὸς ἐάσειε μνησθῆναιἦ πρῶτʼ ἐξερέοιτο ἕκαστά τε πειρήσαιτο.ἧος ὁ ταῦθʼ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,ἐκ δʼ Ἑλένη θαλάμοιο θυώδεος ὑψορόφοιοἤλυθεν Ἀρτέμιδι χρυσηλακάτῳ ἐικυῖα.τῇ δʼ ἄρʼ ἅμʼ Ἀδρήστη κλισίην εὔτυκτον ἔθηκεν,Ἀλκίππη δὲ τάπητα φέρεν μαλακοῦ ἐρίοιο,Φυλὼ δʼ ἀργύρεον τάλαρον φέρε, τόν οἱ ἔθηκενἈλκάνδρη, Πολύβοιο δάμαρ, ὃς ἔναιʼ ἐνὶ ΘήβῃςΑἰγυπτίῃς, ὅθι πλεῖστα δόμοις ἐν κτήματα κεῖται·ὃς Μενελάῳ δῶκε δύʼ ἀργυρέας ἀσαμίνθους,δοιοὺς δὲ τρίποδας, δέκα δὲ χρυσοῖο τάλαντα.χωρὶς δʼ αὖθʼ Ἑλένῃ ἄλοχος πόρε κάλλιμα δῶρα·χρυσέην τʼ ἠλακάτην τάλαρόν θʼ ὑπόκυκλον ὄπασσενἀργύρεον, χρυσῷ δʼ ἐπὶ χείλεα κεκράαντο.τόν ῥά οἱ ἀμφίπολος Φυλὼ παρέθηκε φέρουσανήματος ἀσκητοῖο βεβυσμένον· αὐτὰρ ἐπʼ αὐτῷἠλακάτη τετάνυστο ἰοδνεφὲς εἶρος ἔχουσα.ἕζετο δʼ ἐν κλισμῷ, ὑπὸ δὲ θρῆνυς ποσὶν ἦεν.αὐτίκα δʼ ἥ γʼ ἐπέεσσι πόσιν ἐρέεινεν ἕκαστα·ἴδμεν δή, Μενέλαε διοτρεφές, οἵ τινες οἵδεἀνδρῶν εὐχετόωνται ἱκανέμεν ἡμέτερον δῶ;ψεύσομαι ἦ ἔτυμον ἐρέω; κέλεται δέ με θυμός.οὐ γάρ πώ τινά φημι ἐοικότα ὧδε ἰδέσθαιοὔτʼ ἄνδρʼ οὔτε γυναῖκα, σέβας μʼ ἔχει εἰσορόωσαν,ὡς ὅδʼ Ὀδυσσῆος μεγαλήτορος υἷι ἔοικε,Τηλεμάχῳ, τὸν ἔλειπε νέον γεγαῶτʼ ἐνὶ οἴκῳκεῖνος ἀνήρ, ὅτʼ ἐμεῖο κυνώπιδος εἵνεκʼ Ἀχαιοὶἤλθεθʼ ὑπὸ Τροίην πόλεμον θρασὺν ὁρμαίνοντες.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·οὕτω νῦν καὶ ἐγὼ νοέω, γύναι, ὡς σὺ ἐίσκεις·κείνου γὰρ τοιοίδε πόδες τοιαίδε τε χεῖρεςὀφθαλμῶν τε βολαὶ κεφαλή τʼ ἐφύπερθέ τε χαῖται.καὶ νῦν ἦ τοι ἐγὼ μεμνημένος ἀμφʼ Ὀδυσῆιμυθεόμην, ὅσα κεῖνος ὀιζύσας ἐμόγησενἀμφʼ ἐμοί, αὐτὰρ ὁ πικρὸν ὑπʼ ὀφρύσι δάκρυον εἶβε,χλαῖναν πορφυρέην ἄντʼ ὀφθαλμοῖιν ἀνασχών.
τὸν δʼ αὖ Νεστορίδης Πεισίστρατος ἀντίον ηὔδα·Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,κείνου μέν τοι ὅδʼ υἱὸς ἐτήτυμον, ὡς ἀγορεύεις·ἀλλὰ σαόφρων ἐστί, νεμεσσᾶται δʼ ἐνὶ θυμῷὧδʼ ἐλθὼν τὸ πρῶτον ἐπεσβολίας ἀναφαίνεινἄντα σέθεν, τοῦ νῶι θεοῦ ὣς τερπόμεθʼ αὐδῇ.αὐτὰρ ἐμὲ προέηκε Γερήνιος ἱππότα Νέστωρτῷ ἅμα πομπὸν ἕπεσθαι· ἐέλδετο γάρ σε ἰδέσθαι,ὄφρα οἱ ἤ τι ἔπος ὑποθήσεαι ἠέ τι ἔργον.πολλὰ γὰρ ἄλγεʼ ἔχει πατρὸς πάϊς οἰχομένοιοἐν μεγάροις, ᾧ μὴ ἄλλοι ἀοσσητῆρες ἔωσιν,ὡς νῦν Τηλεμάχῳ ὁ μὲν οἴχεται, οὐδέ οἱ ἄλλοιεἴσʼ οἵ κεν κατὰ δῆμον ἀλάλκοιεν κακότητα.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·ὢ πόποι, ἦ μάλα δὴ φίλου ἀνέρος υἱὸς ἐμὸν δῶἵκεθʼ, ὃς εἵνεκʼ ἐμεῖο πολέας ἐμόγησεν ἀέθλους·καί μιν ἔφην ἐλθόντα φιλησέμεν ἔξοχον ἄλλωνἈργείων, εἰ νῶιν ὑπεὶρ ἅλα νόστον ἔδωκενηυσὶ θοῇσι γενέσθαι Ὀλύμπιος εὐρύοπα Ζεύς.καί κέ οἱ Ἄργεϊ νάσσα πόλιν καὶ δώματʼ ἔτευξα,ἐξ Ἰθάκης ἀγαγὼν σὺν κτήμασι καὶ τέκεϊ ᾧκαὶ πᾶσιν λαοῖσι, μίαν πόλιν ἐξαλαπάξας,αἳ περιναιετάουσιν, ἀνάσσονται δʼ ἐμοὶ αὐτῷ.καί κε θάμʼ ἐνθάδʼ ἐόντες ἐμισγόμεθʼ· οὐδέ κεν ἡμέαςἄλλο διέκρινεν φιλέοντέ τε τερπομένω τε,πρίν γʼ ὅτε δὴ θανάτοιο μέλαν νέφος ἀμφεκάλυψεν.ἀλλὰ τὰ μέν που μέλλεν ἀγάσσεσθαι θεὸς αὐτός,ὃς κεῖνον δύστηνον ἀνόστιμον οἶον ἔθηκεν.
ὣς φάτο, τοῖσι δὲ πᾶσιν ὑφʼ ἵμερον ὦρσε γόοιο.κλαῖε μὲν Ἀργείη Ἑλένη, Διὸς ἐκγεγαυῖα,κλαῖε δὲ Τηλέμαχός τε καὶ Ἀτρεΐδης Μενέλαος,οὐδʼ ἄρα Νέστορος υἱὸς ἀδακρύτω ἔχεν ὄσσε·μνήσατο γὰρ κατὰ θυμὸν ἀμύμονος Ἀντιλόχοιο,τόν ῥʼ Ἠοῦς ἔκτεινε φαεινῆς ἀγλαὸς υἱός·τοῦ ὅ γʼ ἐπιμνησθεὶς ἔπεα πτερόεντʼ ἀγόρευεν·Ἀτρεΐδη, περὶ μέν σε βροτῶν πεπνυμένον εἶναιΝέστωρ φάσχʼ ὁ γέρων, ὅτʼ ἐπιμνησαίμεθα σεῖοοἷσιν ἐνὶ μεγάροισι, καὶ ἀλλήλους ἐρέοιμεν.καὶ νῦν, εἴ τί που ἔστι, πίθοιό μοι· οὐ γὰρ ἐγώ γετέρπομʼ ὀδυρόμενος μεταδόρπιος, ἀλλὰ καὶ ἠὼςἔσσεται ἠριγένεια· νεμεσσῶμαί γε μὲν οὐδὲνκλαίειν ὅς κε θάνῃσι βροτῶν καὶ πότμον ἐπίσπῃ.τοῦτό νυ καὶ γέρας οἶον ὀιζυροῖσι βροτοῖσιν,κείρασθαί τε κόμην βαλέειν τʼ ἀπὸ δάκρυ παρειῶν.καὶ γὰρ ἐμὸς τέθνηκεν ἀδελφεός, οὔ τι κάκιστοςἈργείων· μέλλεις δὲ σὺ ἴδμεναι· οὐ γὰρ ἐγώ γεἤντησʼ οὐδὲ ἴδον· περὶ δʼ ἄλλων φασὶ γενέσθαιἈντίλοχον, πέρι μὲν θείειν ταχὺν ἠδὲ μαχητήν.
τὸν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·ὦ φίλʼ, ἐπεὶ τόσα εἶπες, ὅσʼ ἂν πεπνυμένος ἀνὴρεἴποι καὶ ῥέξειε, καὶ ὃς προγενέστερος εἴη·τοίου γὰρ καὶ πατρός, ὃ καὶ πεπνυμένα βάζεις,ῥεῖα δʼ ἀρίγνωτος γόνος ἀνέρος ᾧ τε Κρονίωνὄλβον ἐπικλώσῃ γαμέοντί τε γεινομένῳ τε,ὡς νῦν Νέστορι δῶκε διαμπερὲς ἤματα πάντααὐτὸν μὲν λιπαρῶς γηρασκέμεν ἐν μεγάροισιν,υἱέας αὖ πινυτούς τε καὶ ἔγχεσιν εἶναι ἀρίστους.ἡμεῖς δὲ κλαυθμὸν μὲν ἐάσομεν, ὃς πρὶν ἐτύχθη,δόρπου δʼ ἐξαῦτις μνησώμεθα, χερσὶ δʼ ἐφʼ ὕδωρχευάντων. μῦθοι δὲ καὶ ἠῶθέν περ ἔσονταιΤηλεμάχῳ καὶ ἐμοὶ διαειπέμεν ἀλλήλοισιν.
ὣς ἔφατʼ, Ἀσφαλίων δʼ ἄρʼ ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας
ἔχευεν,ὀτρηρὸς θεράπων Μενελάου κυδαλίμοιο.οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησʼ Ἑλένη Διὸς ἐκγεγαυῖα·αὐτίκʼ ἄρʼ εἰς οἶνον βάλε φάρμακον, ἔνθεν ἔπινον,νηπενθές τʼ ἄχολόν τε, κακῶν ἐπίληθον ἁπάντων.ὃς τὸ καταβρόξειεν, ἐπὴν κρητῆρι μιγείη,οὔ κεν ἐφημέριός γε βάλοι κατὰ δάκρυ παρειῶν,οὐδʼ εἴ οἱ κατατεθναίη μήτηρ τε πατήρ τε,οὐδʼ εἴ οἱ προπάροιθεν ἀδελφεὸν ἢ φίλον υἱὸνχαλκῷ δηιόῳεν, ὁ δʼ ὀφθαλμοῖσιν ὁρῷτο.τοῖα Διὸς θυγάτηρ ἔχε φάρμακα μητιόεντα,ἐσθλά, τά οἱ Πολύδαμνα πόρεν, Θῶνος παράκοιτιςΑἰγυπτίη, τῇ πλεῖστα φέρει ζείδωρος ἄρουραφάρμακα, πολλὰ μὲν ἐσθλὰ μεμιγμένα πολλὰ δὲ λυγρά·ἰητρὸς δὲ ἕκαστος ἐπιστάμενος περὶ πάντωνἀνθρώπων· ἦ γὰρ Παιήονός εἰσι γενέθλης.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐνέηκε κέλευσέ τε οἰνοχοῆσαι,ἐξαῦτις μύθοισιν ἀμειβομένη προσέειπεν·Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφὲς ἠδὲ καὶ οἵδεἀνδρῶν ἐσθλῶν παῖδες· ἀτὰρ θεὸς ἄλλοτε ἄλλῳΖεὺς ἀγαθόν τε κακόν τε διδοῖ· δύναται γὰρ ἅπαντα·ἦ τοι νῦν δαίνυσθε καθήμενοι ἐν μεγάροισικαὶ μύθοις τέρπεσθε· ἐοικότα γὰρ καταλέξω.πάντα μὲν οὐκ ἂν ἐγὼ μυθήσομαι οὐδʼ ὀνομήνω,ὅσσοι Ὀδυσσῆος ταλασίφρονός εἰσιν ἄεθλοι·ἀλλʼ οἷον τόδʼ ἔρεξε καὶ ἔτλη καρτερὸς ἀνὴρδήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχετε πήματʼ Ἀχαιοί.αὐτόν μιν πληγῇσιν ἀεικελίῃσι δαμάσσας,σπεῖρα κάκʼ ἀμφʼ ὤμοισι βαλών, οἰκῆι ἐοικώς,ἀνδρῶν δυσμενέων κατέδυ πόλιν εὐρυάγυιαν·ἄλλῳ δʼ αὐτὸν φωτὶ κατακρύπτων ἤισκε,δέκτῃ, ὃς οὐδὲν τοῖος ἔην ἐπὶ νηυσὶν Ἀχαιῶν.τῷ ἴκελος κατέδυ Τρώων πόλιν, οἱ δʼ ἀβάκησανπάντες· ἐγὼ δέ μιν οἴη ἀνέγνων τοῖον ἐόντα,καί μιν ἀνηρώτων· ὁ δὲ κερδοσύνῃ ἀλέεινεν.ἀλλʼ ὅτε δή μιν ἐγὼ λόεον καὶ χρῖον ἐλαίῳ,ἀμφὶ δὲ εἵματα ἕσσα καὶ ὤμοσα καρτερὸν ὅρκονμὴ μὲν πρὶν Ὀδυσῆα μετὰ Τρώεσσʼ ἀναφῆναι,πρίν γε τὸν ἐς νῆάς τε θοὰς κλισίας τʼ ἀφικέσθαι,καὶ τότε δή μοι πάντα νόον κατέλεξεν Ἀχαιῶν.πολλοὺς δὲ Τρώων κτείνας ταναήκεϊ χαλκῷἦλθε μετʼ Ἀργείους, κατὰ δὲ φρόνιν ἤγαγε πολλήν.ἔνθʼ ἄλλαι Τρῳαὶ λίγʼ ἐκώκυον· αὐτὰρ ἐμὸν κῆρχαῖρʼ, ἐπεὶ ἤδη μοι κραδίη τέτραπτο νέεσθαιἂψ οἶκόνδʼ, ἄτην δὲ μετέστενον, ἣν Ἀφροδίτηδῶχʼ, ὅτε μʼ ἤγαγε κεῖσε φίλης ἀπὸ πατρίδος αἴης,παῖδά τʼ ἐμὴν νοσφισσαμένην θάλαμόν τε πόσιν τεοὔ τευ δευόμενον, οὔτʼ ἂρ φρένας οὔτε τι εἶδος.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη ξανθὸς Μενέλαος·ναὶ δὴ ταῦτά γε πάντα, γύναι, κατὰ μοῖραν ἔειπες.ἤδη μὲν πολέων ἐδάην βουλήν τε νόον τεἀνδρῶν ἡρώων, πολλὴν δʼ ἐπελήλυθα γαῖαν·ἀλλʼ οὔ πω τοιοῦτον ἐγὼν ἴδον ὀφθαλμοῖσιν,οἷoν Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος ἔσκε φίλον κῆρ.οἷον καὶ τόδʼ ἔρεξε καὶ ἔτλη καρτερὸς ἀνὴρἵππῳ ἔνι ξεστῷ, ἵνʼ ἐνήμεθα πάντες ἄριστοιἈργείων Τρώεσσι φόνον καὶ κῆρα φέροντες.ἦλθες ἔπειτα σὺ κεῖσε· κελευσέμεναι δέ σʼ ἔμελλεδαίμων, ὃς Τρώεσσιν ἐβούλετο κῦδος ὀρέξαι·καί τοι Δηΐφοβος θεοείκελος ἕσπετʼ ἰούσῃ.τρὶς δὲ περίστειξας κοῖλον λόχον ἀμφαφόωσα,ἐκ δʼ ὀνομακλήδην Δαναῶν ὀνόμαζες ἀρίστους,πάντων Ἀργείων φωνὴν ἴσκουσʼ ἀλόχοισιν.αὐτὰρ ἐγὼ καὶ Τυδεΐδης καὶ δῖος Ὀδυσσεὺςἥμενοι ἐν μέσσοισιν ἀκούσαμεν ὡς ἐβόησας.νῶι μὲν ἀμφοτέρω μενεήναμεν ὁρμηθέντεἢ ἐξελθέμεναι, ἢ ἔνδοθεν αἶψʼ ὑπακοῦσαι·ἀλλʼ Ὀδυσεὺς κατέρυκε καὶ ἔσχεθεν ἱεμένω περ.ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἀκὴν ἔσαν υἷες Ἀχαιῶν,Ἄντικλος δὲ σέ γʼ οἶος ἀμείψασθαι ἐπέεσσινἤθελεν. ἀλλʼ Ὀδυσεὺς ἐπὶ μάστακα χερσὶ πίεζεννωλεμέως κρατερῇσι, σάωσε δὲ πάντας Ἀχαιούς·τόφρα δʼ ἔχʼ, ὄφρα σε νόσφιν ἀπήγαγε Παλλὰς Ἀθήνη.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,ἄλγιον· οὐ γάρ οἵ τι τάδʼ ἤρκεσε λυγρὸν ὄλεθρον,οὐδʼ εἴ οἱ κραδίη γε σιδηρέη ἔνδοθεν ἦεν.ἀλλʼ ἄγετʼ εἰς εὐνὴν τράπεθʼ ἡμέας, ὄφρα καὶ ἤδηὕπνῳ ὕπο γλυκερῷ ταρπώμεθα κοιμηθέντες.
ὣς ἔφατʼ, Ἀργείη δʼ Ἑλένη δμῳῇσι κέλευσενδέμνιʼ ὑπʼ αἰθούσῃ θέμεναι καὶ ῥήγεα καλὰπορφύρεʼ ἐμβαλέειν στορέσαι τʼ ἐφύπερθε τάπητας,χλαίνας τʼ ἐνθέμεναι οὔλας καθύπερθεν ἕσασθαι.αἱ δʼ ἴσαν ἐκ μεγάροιο δάος μετὰ χερσὶν ἔχουσαι,δέμνια δὲ στόρεσαν· ἐκ δὲ ξείνους ἄγε κῆρυξ.οἱ μὲν ἄρʼ ἐν προδόμῳ δόμου αὐτόθι κοιμήσαντο,Τηλέμαχός θʼ ἥρως καὶ Νέστορος ἀγλαὸς υἱός·Ἀτρεΐδης δὲ καθεῦδε μυχῷ δόμου ὑψηλοῖο,πὰρ δʼ Ἑλένη τανύπεπλος ἐλέξατο, δῖα γυναικῶν.ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,ὤρνυτʼ ἄρʼ ἐξ εὐνῆφι βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαοςεἵματα ἑσσάμενος, περὶ δὲ ξίφος ὀξὺ θέτʼ ὤμῳ,ποσσὶ δʼ ὑπὸ λιπαροῖσιν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,βῆ δʼ ἴμεν ἐκ θαλάμοιο θεῷ ἐναλίγκιος ἄντην,Τηλεμάχῳ δὲ παρῖζεν, ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·τίπτε δέ σε χρειὼ δεῦρʼ ἤγαγε, Τηλέμαχʼ
ἥρως,ἐς Λακεδαίμονα δῖαν, ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης;δήμιον ἦ ἴδιον; τόδε μοι νημερτὲς ἐνίσπες.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Ἀτρεΐδη Μενέλαε διοτρεφές, ὄρχαμε λαῶν,ἤλυθον, εἴ τινά μοι κληηδόνα πατρὸς ἐνίσποις.ἐσθίεταί μοι οἶκος, ὄλωλε δὲ πίονα ἔργα,δυσμενέων δʼ ἀνδρῶν πλεῖος δόμος, οἵ τέ μοι αἰεὶμῆλʼ ἁδινὰ σφάζουσι καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς,μητρὸς ἐμῆς μνηστῆρες ὑπέρβιον ὕβριν ἔχοντες.τοὔνεκα νῦν τὰ σὰ γούναθʼ ἱκάνομαι, αἴ κʼ ἐθέλῃσθακείνου λυγρὸν ὄλεθρον ἐνισπεῖν, εἴ που ὄπωπαςὀφθαλμοῖσι τεοῖσιν ἢ ἄλλου μῦθον ἄκουσαςπλαζομένου· περὶ γάρ μιν ὀιζυρὸν τέκε μήτηρ.μηδέ τί μʼ αἰδόμενος μειλίσσεο μηδʼ ἐλεαίρων,ἀλλʼ εὖ μοι κατάλεξον ὅπως ἤντησας ὀπωπῆς.λίσσομαι, εἴ ποτέ τοί τι πατὴρ ἐμός, ἐσθλὸς Ὀδυσσεὺςἢ ἔπος ἠέ τι ἔργον ὑποστὰς ἐξετέλεσσεδήμῳ ἔνι Τρώων, ὅθι πάσχετε πήματʼ Ἀχαιοί,τῶν νῦν μοι μνῆσαι, καί μοι νημερτὲς ἐνίσπες.
τὸν δὲ μέγʼ ὀχθήσας προσέθη ξανθὸς Μενέλαος·ὢ πόποι, ἦ μάλα δὴ κρατερόφρονος ἀνδρὸς ἐν εὐνῇἤθελον εὐνηθῆναι ἀνάλκιδες αὐτοὶ ἐόντες.ὡς δʼ ὁπότʼ ἐν ξυλόχῳ ἔλαφος κρατεροῖο λέοντοςνεβροὺς κοιμήσασα νεηγενέας γαλαθηνοὺςκνημοὺς ἐξερέῃσι καὶ ἄγκεα ποιήενταβοσκομένη, ὁ δʼ ἔπειτα ἑὴν εἰσήλυθεν εὐνήν,ἀμφοτέροισι δὲ τοῖσιν ἀεικέα πότμον ἐφῆκεν,ὣς Ὀδυσεὺς κείνοισιν ἀεικέα πότμον ἐφήσει.αἲ γάρ, Ζεῦ τε πάτερ καὶ Ἀθηναίη καὶ Ἄπολλον,τοῖος ἐών, οἷός ποτʼ ἐυκτιμένῃ ἐνὶ Λέσβῳἐξ ἔριδος Φιλομηλεΐδῃ ἐπάλαισεν ἀναστάς,κὰδ δʼ ἔβαλε κρατερῶς, κεχάροντο δὲ πάντες Ἀχαιοί,τοῖος ἐὼν μνηστῆρσιν ὁμιλήσειεν Ὀδυσσεύς·πάντες κʼ ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε.ταῦτα δʼ ἅ μʼ εἰρωτᾷς καὶ λίσσεαι, οὐκ ἂν ἐγώ γεἄλλα παρὲξ εἴποιμι παρακλιδόν, οὐδʼ ἀπατήσω,ἀλλὰ τὰ μέν μοι ἔειπε γέρων ἅλιος νημερτής,τῶν οὐδέν τοι ἐγὼ κρύψω ἔπος οὐδʼ ἐπικεύσω.Αἰγύπτῳ μʼ ἔτι δεῦρο θεοὶ μεμαῶτα νέεσθαιἔσχον, ἐπεὶ οὔ σφιν ἔρεξα τεληέσσας ἑκατόμβας.οἱ δʼ αἰεὶ βούλοντο θεοὶ μεμνῆσθαι ἐφετμέων.νῆσος ἔπειτά τις ἔστι πολυκλύστῳ ἐνὶ πόντῳΑἰγύπτου προπάροιθε, Φάρον δέ ἑ κικλήσκουσι,τόσσον ἄνευθʼ ὅσσον τε πανημερίη γλαφυρὴ νηῦςἤνυσεν, ᾗ λιγὺς οὖρος ἐπιπνείῃσιν ὄπισθεν·ἐν δὲ λιμὴν ἐύορμος, ὅθεν τʼ ἀπὸ νῆας ἐίσαςἐς πόντον βάλλουσιν, ἀφυσσάμενοι μέλαν ὕδωρ.ἔνθα μʼ ἐείκοσιν ἤματʼ ἔχον θεοί, οὐδέ ποτʼ οὖροιπνείοντες φαίνονθʼ ἁλιαέες, οἵ ῥά τε νηῶνπομπῆες γίγνονται ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης.καί νύ κεν ἤια πάντα κατέφθιτο καὶ μένεʼ ἀνδρῶν,εἰ μή τίς με θεῶν ὀλοφύρατο καί μʼ ἐσάωσε,Πρωτέος ἰφθίμου θυγάτηρ ἁλίοιο γέροντος,Εἰδοθέη· τῇ γάρ ῥα μάλιστά γε θυμὸν ὄρινα.ἥ μʼ οἴῳ ἔρροντι συνήντετο νόσφιν ἑταίρων·αἰεὶ γὰρ περὶ νῆσον ἀλώμενοι ἰχθυάασκονγναμπτοῖς ἀγκίστροισιν, ἔτειρε δὲ γαστέρα λιμός.ἡ δέ μευ ἄγχι στᾶσα ἔπος φάτο φώνησέν τε·νήπιός εἰς, ὦ ξεῖνε, λίην τόσον ἠδὲ
χαλίφρων,ἦε ἑκὼν μεθίεις καὶ τέρπεαι ἄλγεα πάσχων;ὡς δὴ δήθʼ ἐνὶ νήσῳ ἐρύκεαι, οὐδέ τι τέκμωρεὑρέμεναι δύνασαι, μινύθει δέ τοι ἦτορ ἑταίρων.
ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος
προσέειπον·ἐκ μέν τοι ἐρέω, ἥ τις σύ πέρ ἐσσι θεάων,ὡς ἐγὼ οὔ τι ἑκὼν κατερύκομαι, ἀλλά νυ μέλλωἀθανάτους ἀλιτέσθαι, οἳ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν.ἀλλὰ σύ πέρ μοι εἰπέ, θεοὶ δέ τε πάντα ἴσασιν,ὅς τίς μʼ ἀθανάτων πεδάᾳ καὶ ἔδησε κελεύθου,νόστον θʼ, ὡς ἐπὶ πόντον ἐλεύσομαι ἰχθυόεντα.
ὣς ἐφάμην, ἡ δʼ αὐτίκʼ ἀμείβετο δῖα θεάων·τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.πωλεῖταί τις δεῦρο γέρων ἅλιος νημερτὴςἀθάνατος Πρωτεὺς Αἰγύπτιος, ὅς τε θαλάσσηςπάσης βένθεα οἶδε, Ποσειδάωνος ὑποδμώς·τὸν δέ τʼ ἐμόν φασιν πατέρʼ ἔμμεναι ἠδὲ τεκέσθαι.τόν γʼ εἴ πως σὺ δύναιο λοχησάμενος λελαβέσθαι,ὅς κέν τοι εἴπῃσιν ὁδὸν καὶ μέτρα κελεύθουνόστον θʼ, ὡς ἐπὶ πόντον ἐλεύσεαι ἰχθυόεντα.καὶ δέ κέ τοι εἴπῃσι, διοτρεφές, αἴ κʼ ἐθέλῃσθα,ὅττι τοι ἐν μεγάροισι κακόν τʼ ἀγαθόν τε τέτυκταιοἰχομένοιο σέθεν δολιχὴν ὁδὸν ἀργαλέην τε.
ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος
προσέειπον·αὐτὴ νῦν φράζευ σὺ λόχον θείοιο γέροντος,μή πώς με προϊδὼν ἠὲ προδαεὶς ἀλέηται·ἀργαλέος γάρ τʼ ἐστὶ θεὸς βροτῷ ἀνδρὶ δαμῆναι.
ὣς ἐφάμην, ἡ δʼ αὐτίκʼ ἀμείβετο δῖα θεάων·τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.ἦμος δʼ ἠέλιος μέσον οὐρανὸν ἀμφιβεβήκῃ,τῆμος ἄρʼ ἐξ ἁλὸς εἶσι γέρων ἅλιος νημερτὴςπνοιῇ ὕπο Ζεφύροιο μελαίνῃ φρικὶ καλυφθείς,ἐκ δʼ ἐλθὼν κοιμᾶται ὑπὸ σπέσσι γλαφυροῖσιν·ἀμφὶ δέ μιν φῶκαι νέποδες καλῆς ἁλοσύδνηςἁθρόαι εὕδουσιν, πολιῆς ἁλὸς ἐξαναδῦσαι,πικρὸν ἀποπνείουσαι ἁλὸς πολυβενθέος ὀδμήν.ἔνθα σʼ ἐγὼν ἀγαγοῦσα ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφινεὐνάσω ἑξείης· σὺ δʼ ἐὺ κρίνασθαι ἑταίρουςτρεῖς, οἵ τοι παρὰ νηυσὶν ἐυσσέλμοισιν ἄριστοι.πάντα δέ τοι ἐρέω ὀλοφώια τοῖο γέροντος.φώκας μέν τοι πρῶτον ἀριθμήσει καὶ ἔπεισιν·αὐτὰρ ἐπὴν πάσας πεμπάσσεται ἠδὲ ἴδηται,λέξεται ἐν μέσσῃσι νομεὺς ὣς πώεσι μήλων.τὸν μὲν ἐπὴν δὴ πρῶτα κατευνηθέντα ἴδησθε,καὶ τότʼ ἔπειθʼ ὑμῖν μελέτω κάρτος τε βίη τε,αὖθι δʼ ἔχειν μεμαῶτα καὶ ἐσσύμενόν περ ἀλύξαι.πάντα δὲ γιγνόμενος πειρήσεται, ὅσσʼ ἐπὶ γαῖανἑρπετὰ γίγνονται, καὶ ὕδωρ καὶ θεσπιδαὲς πῦρ·ὑμεῖς δʼ ἀστεμφέως ἐχέμεν μᾶλλόν τε πιέζειν.ἀλλʼ ὅτε κεν δή σʼ αὐτὸς ἀνείρηται ἐπέεσσι,τοῖος ἐὼν οἷόν κε κατευνηθέντα ἴδησθε,καὶ τότε δὴ σχέσθαι τε βίης λῦσαί τε γέροντα,ἥρως, εἴρεσθαι δέ, θεῶν ὅς τίς σε χαλέπτει,νόστον θʼ, ὡς ἐπὶ πόντον ἐλεύσεαι ἰχθυόεντα.
ὣς εἰποῦσʼ ὑπὸ πόντον ἐδύσετο κυμαίνοντα.αὐτὰρ ἐγὼν ἐπὶ νῆας, ὅθʼ ἕστασαν ἐν ψαμάθοισιν,ἤια· πολλὰ δέ μοι κραδίη πόρφυρε κιόντι.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλυθον ἠδὲ θάλασσαν,δόρπον θʼ ὁπλισάμεσθʼ, ἐπί τʼ ἤλυθεν ἀμβροσίη νύξ·δὴ τότε κοιμήθημεν ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης.ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,καὶ τότε δὴ παρὰ θῖνα θαλάσσης εὐρυπόροιοἤια πολλὰ θεοὺς γουνούμενος· αὐτὰρ ἑταίρουςτρεῖς ἄγον, οἷσι μάλιστα πεποίθεα πᾶσαν ἐπʼ ἰθύν.τόφρα δʼ ἄρʼ ἥ γʼ ὑποδῦσα θαλάσσης εὐρέα
κόλποντέσσαρα φωκάων ἐκ πόντου δέρματʼ ἔνεικε·πάντα δʼ ἔσαν νεόδαρτα· δόλον δʼ ἐπεμήδετο πατρί.εὐνὰς δʼ ἐν ψαμάθοισι διαγλάψασʼ ἁλίῃσινἧστο μένουσʼ· ἡμεῖς δὲ μάλα σχεδὸν ἤλθομεν αὐτῆς·ἑξείης δʼ εὔνησε, βάλεν δʼ ἐπὶ δέρμα ἑκάστῳ.ἔνθα κεν αἰνότατος λόχος ἔπλετο· τεῖρε γὰρ αἰνῶςφωκάων ἁλιοτρεφέων ὀλοώτατος ὀδμή·τίς γάρ κʼ εἰναλίῳ παρὰ κήτεϊ κοιμηθείη;ἀλλʼ αὐτὴ ἐσάωσε καὶ ἐφράσατο μέγʼ ὄνειαρ·ἀμβροσίην ὑπὸ ῥῖνα ἑκάστῳ θῆκε φέρουσαἡδὺ μάλα πνείουσαν, ὄλεσσε δὲ κήτεος ὀδμήν.πᾶσαν δʼ ἠοίην μένομεν τετληότι θυμῷ·φῶκαι δʼ ἐξ ἁλὸς ἦλθον ἀολλέες. αἱ μὲν ἔπειταἑξῆς εὐνάζοντο παρὰ ῥηγμῖνι θαλάσσης·ἔνδιος δʼ ὁ γέρων ἦλθʼ ἐξ ἁλός, εὗρε δὲ φώκαςζατρεφέας, πάσας δʼ ἄρʼ ἐπῴχετο, λέκτο δʼ ἀριθμόν·ἐν δʼ ἡμέας πρώτους λέγε κήτεσιν, οὐδέ τι θυμῷὠΐσθη δόλον εἶναι· ἔπειτα δὲ λέκτο καὶ αὐτός.ἡμεῖς δὲ ἰάχοντες ἐπεσσύμεθʼ, ἀμφὶ δὲ χεῖραςβάλλομεν· οὐδʼ ὁ γέρων δολίης ἐπελήθετο τέχνης,ἀλλʼ ἦ τοι πρώτιστα λέων γένετʼ ἠυγένειος,αὐτὰρ ἔπειτα δράκων καὶ πάρδαλις ἠδὲ μέγας σῦς·γίγνετο δʼ ὑγρὸν ὕδωρ καὶ δένδρεον ὑψιπέτηλον·ἡμεῖς δʼ ἀστεμφέως ἔχομεν τετληότι θυμῷ.ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἀνίαζʼ ὁ γέρων ὀλοφώια εἰδώς,καὶ τότε δή μʼ ἐπέεσσιν ἀνειρόμενος προσέειπε·τίς νύ τοι, Ἀτρέος υἱέ, θεῶν συμφράσσατο
βουλάς,ὄφρα μʼ ἕλοις ἀέκοντα λοχησάμενος; τέο σε χρή;
ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐγώ μιν ἀμειβόμενος
προσέειπον·οἶσθα, γέρον, τί με ταῦτα παρατροπέων ἐρεείνεις;ὡς δὴ δήθʼ ἐνὶ νήσῳ ἐρύκομαι, οὐδέ τι τέκμωρεὑρέμεναι δύναμαι, μινύθει δέ μοι ἔνδοθεν ἦτορ.ἀλλὰ σύ πέρ μοι εἰπέ, θεοὶ δέ τε πάντα ἴσασιν,ὅς τίς μʼ ἀθανάτων πεδάᾳ καὶ ἔδησε κελεύθου,νόστον θʼ, ὡς ἐπὶ πόντον ἐλεύσομαι ἰχθυόεντα.
ὣς ἐφάμην, ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος
προσέειπεν·ἀλλὰ μάλʼ ὤφελλες Διί τʼ ἄλλοισίν τε θεοῖσιῥέξας ἱερὰ κάλʼ ἀναβαινέμεν, ὄφρα τάχιστασὴν ἐς πατρίδʼ ἵκοιο πλέων ἐπὶ οἴνοπα πόντον.οὐ γάρ τοι πρὶν μοῖρα φίλους τʼ ἰδέειν καὶ ἱκέσθαιοἶκον ἐυκτίμενον καὶ σὴν ἐς πατρίδα γαῖαν,πρίν γʼ ὅτʼ ἂν Αἰγύπτοιο, διιπετέος ποταμοῖο,αὖτις ὕδωρ ἔλθῃς ῥέξῃς θʼ ἱερὰς ἑκατόμβαςἀθανάτοισι θεοῖσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσι·καὶ τότε τοι δώσουσιν ὁδὸν θεοί, ἣν σὺ μενοινᾷς.
ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐμοί γε κατεκλάσθη φίλον
ἦτορ,οὕνεκά μʼ αὖτις ἄνωγεν ἐπʼ ἠεροειδέα πόντονΑἴγυπτόνδʼ ἰέναι, δολιχὴν ὁδὸν ἀργαλέην τε.ἀλλὰ καὶ ὣς μύθοισιν ἀμειβόμενος προσέειπον·ταῦτα μὲν οὕτω δὴ τελέω, γέρον, ὡς σὺ
κελεύεις.ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον,ἢ πάντες σὺν νηυσὶν ἀπήμονες ἦλθον Ἀχαιοί,οὓς Νέστωρ καὶ ἐγὼ λίπομεν Τροίηθεν ἰόντες,ἦέ τις ὤλετʼ ὀλέθρῳ ἀδευκέι ἧς ἐπὶ νηὸςἠὲ φίλων ἐν χερσίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσεν.
ὣς ἐφάμην, ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος
προσέειπεν·Ἀτρεΐδη, τί με ταῦτα διείρεαι; οὐδέ τί σε χρὴἴδμεναι, οὐδὲ δαῆναι ἐμὸν νόον· οὐδέ σέ φημιδὴν ἄκλαυτον ἔσεσθαι, ἐπὴν ἐὺ πάντα πύθηαι.πολλοὶ μὲν γὰρ τῶν γε δάμεν, πολλοὶ δὲ λίποντο·ἀρχοὶ δʼ αὖ δύο μοῦνοι Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνωνἐν νόστῳ ἀπόλοντο· μάχῃ δέ τε καὶ σὺ παρῆσθα.εἷς δʼ ἔτι που ζωὸς κατερύκεται εὐρέι πόντῳ.Αἴας μὲν μετὰ νηυσὶ δάμη δολιχηρέτμοισι.Γυρῇσίν μιν πρῶτα Ποσειδάων ἐπέλασσενπέτρῃσιν μεγάλῃσι καὶ ἐξεσάωσε θαλάσσης·καί νύ κεν ἔκφυγε κῆρα καὶ ἐχθόμενός περ Ἀθήνῃ,εἰ μὴ ὑπερφίαλον ἔπος ἔκβαλε καὶ μέγʼ ἀάσθη·φῆ ῥʼ ἀέκητι θεῶν φυγέειν μέγα λαῖτμα θαλάσσης.τοῦ δὲ Ποσειδάων μεγάλʼ ἔκλυεν αὐδήσαντος·αὐτίκʼ ἔπειτα τρίαιναν ἑλὼν χερσὶ στιβαρῇσινἤλασε Γυραίην πέτρην, ἀπὸ δʼ ἔσχισεν αὐτήν·καὶ τὸ μὲν αὐτόθι μεῖνε, τὸ δὲ τρύφος ἔμπεσε πόντῳ,τῷ ῥʼ Αἴας τὸ πρῶτον ἐφεζόμενος μέγʼ ἀάσθη·τὸν δʼ ἐφόρει κατὰ πόντον ἀπείρονα κυμαίνοντα.ὣς ὁ μὲν ἔνθʼ ἀπόλωλεν, ἐπεὶ πίεν ἁλμυρὸν ὕδωρ.σὸς δέ που ἔκφυγε κῆρας ἀδελφεὸς ἠδʼ
ὑπάλυξενἐν νηυσὶ γλαφυρῇσι· σάωσε δὲ πότνια Ἥρη.ἀλλʼ ὅτε δὴ τάχʼ ἔμελλε Μαλειάων ὄρος αἰπὺἵξεσθαι, τότε δή μιν ἀναρπάξασα θύελλαπόντον ἐπʼ ἰχθυόεντα φέρεν βαρέα στενάχοντα,ἀγροῦ ἐπʼ ἐσχατιήν, ὅθι δώματα ναῖε Θυέστηςτὸ πρίν, ἀτὰρ τότʼ ἔναιε Θυεστιάδης Αἴγισθος.ἀλλʼ ὅτε δὴ καὶ κεῖθεν ἐφαίνετο νόστος ἀπήμων,ἂψ δὲ θεοὶ οὖρον στρέψαν, καὶ οἴκαδʼ ἵκοντο,ἦ τοι ὁ μὲν χαίρων ἐπεβήσετο πατρίδος αἴηςκαὶ κύνει ἁπτόμενος ἣν πατρίδα· πολλὰ δʼ ἀπʼ αὐτοῦδάκρυα θερμὰ χέοντʼ, ἐπεὶ ἀσπασίως ἴδε γαῖαν.τὸν δʼ ἄρʼ ἀπὸ σκοπιῆς εἶδε σκοπός, ὅν ῥα καθεῖσενΑἴγισθος δολόμητις ἄγων, ὑπὸ δʼ ἔσχετο μισθὸνχρυσοῦ δοιὰ τάλαντα· φύλασσε δʼ ὅ γʼ εἰς ἐνιαυτόν,μή ἑ λάθοι παριών, μνήσαιτο δὲ θούριδος ἀλκῆς.βῆ δʼ ἴμεν ἀγγελέων πρὸς δώματα ποιμένι λαῶν.αὐτίκα δʼ Αἴγισθος δολίην ἐφράσσατο τέχνην·κρινάμενος κατὰ δῆμον ἐείκοσι φῶτας ἀρίστουςεἷσε λόχον, ἑτέρωθι δʼ ἀνώγει δαῖτα πένεσθαι.αὐτὰρ ὁ βῆ καλέων Ἀγαμέμνονα, ποιμένα λαῶνἵπποισιν καὶ ὄχεσφιν, ἀεικέα μερμηρίζων.τὸν δʼ οὐκ εἰδότʼ ὄλεθρον ἀνήγαγε καὶ κατέπεφνενδειπνίσσας, ὥς τίς τε κατέκτανε βοῦν ἐπὶ φάτνῃ.οὐδέ τις Ἀτρεΐδεω ἑτάρων λίπεθʼ οἵ οἱ ἕποντο,οὐδέ τις Αἰγίσθου, ἀλλʼ ἔκταθεν ἐν μεγάροισιν.
ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐμοί γε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ,κλαῖον δʼ ἐν ψαμάθοισι καθήμενος, οὐδέ νύ μοι κῆρἤθελʼ ἔτι ζώειν καὶ ὁρᾶν φάος ἠελίοιο.αὐτὰρ ἐπεὶ κλαίων τε κυλινδόμενός τε κορέσθην,δὴ τότε με προσέειπε γέρων ἅλιος νημερτής·μηκέτι, Ἀτρέος υἱέ, πολὺν χρόνον ἀσκελὲς
οὕτωκλαῖʼ, ἐπεὶ οὐκ ἄνυσίν τινα δήομεν· ἀλλὰ τάχισταπείρα ὅπως κεν δὴ σὴν πατρίδα γαῖαν ἵκηαι.ἢ γάρ μιν ζωόν γε κιχήσεαι, ἤ κεν Ὀρέστηςκτεῖνεν ὑποφθάμενος, σὺ δέ κεν τάφου ἀντιβολήσαις.
ὣς ἔφατʼ, αὐτὰρ ἐμοὶ κραδίη καὶ θυμὸς ἀγήνωραὖτις ἐνὶ στήθεσσι καὶ ἀχνυμένῳ περ ἰάνθη,καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδων·τούτους μὲν δὴ οἶδα· σὺ δὲ τρίτον ἄνδρʼ
ὀνόμαζε,ὅς τις ἔτι ζωὸς κατερύκεται εὐρέι πόντῳἠὲ θανών· ἐθέλω δὲ καὶ ἀχνύμενός περ ἀκοῦσαι.
ὣς ἐφάμην, ὁ δέ μʼ αὐτίκʼ ἀμειβόμενος
προσέειπεν·υἱὸς Λαέρτεω, Ἰθάκῃ ἔνι οἰκία ναίων·τὸν δʼ ἴδον ἐν νήσῳ θαλερὸν κατὰ δάκρυ χέοντα,νύμφης ἐν μεγάροισι Καλυψοῦς, ἥ μιν ἀνάγκῃἴσχει· ὁ δʼ οὐ δύναται ἣν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι·οὐ γάρ οἱ πάρα νῆες ἐπήρετμοι καὶ ἑταῖροι,οἵ κέν μιν πέμποιεν ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης.σοὶ δʼ οὐ θέσφατόν ἐστι, διοτρεφὲς ὦ Μενέλαε,Ἄργει ἐν ἱπποβότῳ θανέειν καὶ πότμον ἐπισπεῖν,ἀλλά σʼ ἐς Ἠλύσιον πεδίον καὶ πείρατα γαίηςἀθάνατοι πέμψουσιν, ὅθι ξανθὸς Ῥαδάμανθυς,τῇ περ ῥηίστη βιοτὴ πέλει ἀνθρώποισιν·οὐ νιφετός, οὔτʼ ἂρ χειμὼν πολὺς οὔτε ποτʼ ὄμβρος,ἀλλʼ αἰεὶ Ζεφύροιο λιγὺ πνείοντος ἀήταςὨκεανὸς ἀνίησιν ἀναψύχειν ἀνθρώπους·οὕνεκʼ ἔχεις Ἑλένην καί σφιν γαμβρὸς Διός ἐσσι.
ὣς εἰπὼν ὑπὸ πόντον ἐδύσετο κυμαίνοντα.αὐτὰρ ἐγὼν ἐπὶ νῆας ἅμʼ ἀντιθέοις ἑτάροισινἤια, πολλὰ δέ μοι κραδίη πόρφυρε κιόντι.αὐτὰρ ἐπεί ῥʼ ἐπὶ νῆα κατήλθομεν ἠδὲ θάλασσαν,δόρπον θʼ ὁπλισάμεσθʼ, ἐπί τʼ ἤλυθεν ἀμβροσίη νύξ,δὴ τότε κοιμήθημεν ἐπὶ ῥηγμῖνι θαλάσσης.ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,νῆας μὲν πάμπρωτον ἐρύσσαμεν εἰς ἅλα δῖαν,ἐν δʼ ἱστοὺς τιθέμεσθα καὶ ἱστία νηυσὶν ἐίσῃς,ἂν δὲ καὶ αὐτοὶ βάντες ἐπὶ κληῖσι καθῖζον·ἑξῆς δʼ ἑζόμενοι πολιὴν ἅλα τύπτον ἐρετμοῖς.ἂψ δʼ εἰς Αἰγύπτοιο διιπετέος ποταμοῖοστῆσα νέας, καὶ ἔρεξα τεληέσσας ἑκατόμβας.αὐτὰρ ἐπεὶ κατέπαυσα θεῶν χόλον αἰὲν ἐόντων,χεῦʼ Ἀγαμέμνονι τύμβον, ἵνʼ ἄσβεστον κλέος εἴη.ταῦτα τελευτήσας νεόμην, ἔδοσαν δέ μοι οὖρονἀθάνατοι, τοί μʼ ὦκα φίλην ἐς πατρίδʼ ἔπεμψαν.ἀλλʼ ἄγε νῦν ἐπίμεινον ἐνὶ μεγάροισιν ἐμοῖσιν,ὄφρα κεν ἑνδεκάτη τε δυωδεκάτη τε γένηται·καὶ τότε σʼ εὖ πέμψω, δώσω δέ τοι ἀγλαὰ δῶρα,τρεῖς ἵππους καὶ δίφρον ἐύξοον· αὐτὰρ ἔπειταδώσω καλὸν ἄλεισον, ἵνα σπένδῃσθα θεοῖσινἀθανάτοις ἐμέθεν μεμνημένος ἤματα πάντα.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Ἀτρεΐδη, μὴ δή με πολὺν χρόνον ἐνθάδʼ ἔρυκε.καὶ γάρ κʼ εἰς ἐνιαυτὸν ἐγὼ παρὰ σοί γʼ ἀνεχοίμηνἥμενος, οὐδέ κέ μʼ οἴκου ἕλοι πόθος οὐδὲ τοκήων·αἰνῶς γὰρ μύθοισιν ἔπεσσί τε σοῖσιν ἀκούωντέρπομαι. ἀλλʼ ἤδη μοι ἀνιάζουσιν ἑταῖροιἐν Πύλῳ ἠγαθέῃ· σὺ δέ με χρόνον ἐνθάδʼ ἐρύκεις.δῶρον δʼ ὅττι κέ μοι δοίης, κειμήλιον ἔστω·ἵππους δʼ εἰς Ἰθάκην οὐκ ἄξομαι, ἀλλὰ σοὶ αὐτῷἐνθάδε λείψω ἄγαλμα· σὺ γὰρ πεδίοιο ἀνάσσειςεὐρέος, ᾧ ἔνι μὲν λωτὸς πολύς, ἐν δὲ κύπειρονπυροί τε ζειαί τε ἰδʼ εὐρυφυὲς κρῖ λευκόν.ἐν δʼ Ἰθάκῃ οὔτʼ ἂρ δρόμοι εὐρέες οὔτε τι λειμών·αἰγίβοτος, καὶ μᾶλλον ἐπήρατος ἱπποβότοιο.οὐ γάρ τις νήσων ἱππήλατος οὐδʼ ἐυλείμων,αἵ θʼ ἁλὶ κεκλίαται· Ἰθάκη δέ τε καὶ περὶ πασέων.
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ βοὴν ἀγαθὸς Μενέλαος,χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·αἵματός εἰς ἀγαθοῖο, φίλον τέκος, οἷʼ
ἀγορεύεις·τοιγὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μεταστήσω· δύναμαι γάρ.δώρων δʼ ὅσσʼ ἐν ἐμῷ οἴκῳ κειμήλια κεῖται,δώσω ὃ κάλλιστον καὶ τιμηέστατόν ἐστιν·δώσω τοι κρητῆρα τετυγμένον· ἀργύρεος δὲἔστιν ἅπας, χρυσῷ δʼ ἐπὶ χείλεα κεκράανται,ἔργον δʼ Ἡφαίστοιο. πόρεν δέ ἑ Φαίδιμος ἥρως,Σιδονίων βασιλεύς, ὅθʼ ἑὸς δόμος ἀμφεκάλυψεκεῖσέ με νοστήσαντα· τεῒν δʼ ἐθέλω τόδʼ ὀπάσσαι.
ὣς οἱ μὲν τοιαῦτα πρὸς ἀλλήλους ἀγόρευον,δαιτυμόνες δʼ ἐς δώματʼ ἴσαν θείου βασιλῆος.οἱ δʼ ἦγον μὲν μῆλα, φέρον δʼ ἐυήνορα οἶνον·σῖτον δέ σφʼ ἄλοχοι καλλικρήδεμνοι ἔπεμπον.ὣς οἱ μὲν περὶ δεῖπνον ἐνὶ μεγάροισι πένοντο.μνηστῆρες δὲ πάροιθεν Ὀδυσσῆος μεγάροιοδίσκοισιν τέρποντο καὶ αἰγανέῃσιν ἱέντεςἐν τυκτῷ δαπέδῳ, ὅθι περ πάρος, ὕβριν ἔχοντες.Ἀντίνοος δὲ καθῆστο καὶ Εὐρύμαχος θεοειδής,ἀρχοὶ μνηστήρων, ἀρετῇ δʼ ἔσαν ἔξοχʼ ἄριστοι.τοῖς δʼ υἱὸς Φρονίοιο Νοήμων ἐγγύθεν ἐλθὼνἈντίνοον μύθοισιν ἀνειρόμενος προσέειπεν·Ἀντίνοʼ, ἦ ῥά τι ἴδμεν ἐνὶ φρεσίν, ἦε καὶ
οὐκί,ὁππότε Τηλέμαχος νεῖτʼ ἐκ Πύλου ἠμαθόεντος;νῆά μοι οἴχετʼ ἄγων· ἐμὲ δὲ χρεὼ γίγνεται αὐτῆςἬλιδʼ ἐς εὐρύχορον διαβήμεναι, ἔνθα μοι ἵπποιδώδεκα θήλειαι, ὑπὸ δʼ ἡμίονοι ταλαεργοὶἀδμῆτες· τῶν κέν τινʼ ἐλασσάμενος δαμασαίμην.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἀνὰ θυμὸν ἐθάμβεον· οὐ γὰρ
ἔφαντοἐς Πύλον οἴχεσθαι Νηλήιον, ἀλλά που αὐτοῦἀγρῶν ἢ μήλοισι παρέμμεναι ἠὲ συβώτῃ.τὸν δʼ αὖτʼ Ἀντίνοος προσέφη Εὐπείθεος υἱός·νημερτές μοι ἔνισπε, πότʼ ᾤχετο καὶ τίνες αὐτῷκοῦροι ἕποντʼ; Ἰθάκης ἐξαίρετοι, ἦ ἑοὶ αὐτοῦθῆτές τε δμῶές τε; δύναιτό κε καὶ τὸ τελέσσαι.καί μοι τοῦτʼ ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρʼ ἐὺ εἰδῶ,ἤ σε βίῃ ἀέκοντος ἀπηύρα νῆα μέλαιναν,ἦε ἑκών οἱ δῶκας, ἐπεὶ προσπτύξατο μύθῳ.
τὸν δʼ υἱὸς Φρονίοιο Νοήμων ἀντίον ηὔδα·αὐτὸς ἑκών οἱ δῶκα· τί κεν ῥέξειε καὶ ἄλλος,ὁππότʼ ἀνὴρ τοιοῦτος ἔχων μελεδήματα θυμῷαἰτίζῃ; χαλεπόν κεν ἀνήνασθαι δόσιν εἴη.κοῦροι δʼ, οἳ κατὰ δῆμον ἀριστεύουσι μεθʼ ἡμέας,οἵ οἱ ἕποντʼ· ἐν δʼ ἀρχὸν ἐγὼ βαίνοντʼ ἐνόησαΜέντορα, ἠὲ θεόν, τῷ δʼ αὐτῷ πάντα ἐῴκει.ἀλλὰ τὸ θαυμάζω· ἴδον ἐνθάδε Μέντορα δῖονχθιζὸν ὑπηοῖον, τότε δʼ ἔμβη νηὶ Πύλονδε.
ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη πρὸς δώματα πατρός,τοῖσιν δʼ ἀμφοτέροισιν ἀγάσσατο θυμὸς ἀγήνωρ.μνηστῆρας δʼ ἄμυδις κάθισαν καὶ παῦσαν ἀέθλων.τοῖσιν δʼ Ἀντίνοος μετέφη Εὐπείθεος υἱός,ἀχνύμενος· μένεος δὲ μέγα φρένες ἀμφιμέλαιναιπίμπλαντʼ, ὄσσε δέ οἱ πυρὶ λαμπετόωντι ἐίκτην·ὢ πόποι, ἦ μέγα ἔργον ὑπερφιάλως ἐτελέσθηΤηλεμάχῳ ὁδὸς ἥδε· φάμεν δέ οἱ οὐ τελέεσθαι.ἐκ τοσσῶνδʼ ἀέκητι νέος πάϊς οἴχεται αὔτωςνῆα ἐρυσσάμενος, κρίνας τʼ ἀνὰ δῆμον ἀρίστους.ἄρξει καὶ προτέρω κακὸν ἔμμεναι· ἀλλά οἱ αὐτῷΖεὺς ὀλέσειε βίην, πρὶν ἥβης μέτρον ἱκέσθαι.ἀλλʼ ἄγε μοι δότε νῆα θοὴν καὶ εἴκοσʼ ἑταίρους,ὄφρα μιν αὐτὸν ἰόντα λοχήσομαι ἠδὲ φυλάξωἐν πορθμῷ Ἰθάκης τε Σάμοιό τε παιπαλοέσσης,ὡς ἂν ἐπισμυγερῶς ναυτίλλεται εἵνεκα πατρός.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ἐπῄνεον ἠδʼ
ἐκέλευον.αὐτίκʼ ἔπειτʼ ἀνστάντες ἔβαν δόμον εἰς Ὀδυσῆος.οὐδʼ ἄρα Πηνελόπεια πολὺν χρόνον ἦεν ἄπυστοςμύθων, οὓς μνηστῆρες ἐνὶ φρεσὶ βυσσοδόμευον·κῆρυξ γάρ οἱ ἔειπε Μέδων, ὃς ἐπεύθετο βουλὰςαὐλῆς ἐκτὸς ἐών· οἱ δʼ ἔνδοθι μῆτιν ὕφαινον.βῆ δʼ ἴμεν ἀγγελέων διὰ δώματα Πηνελοπείῃ·τὸν δὲ κατʼ οὐδοῦ βάντα προσηύδα Πηνελόπεια·κῆρυξ, τίπτε δέ σε πρόεσαν μνηστῆρες ἀγαυοί;ἦ εἰπέμεναι δμῳῇσιν Ὀδυσσῆος θείοιοἔργων παύσασθαι, σφίσι δʼ αὐτοῖς δαῖτα πένεσθαι;μὴ μνηστεύσαντες μηδʼ ἄλλοθʼ ὁμιλήσαντεςὕστατα καὶ πύματα νῦν ἐνθάδε δειπνήσειαν·οἳ θάμʼ ἀγειρόμενοι βίοτον κατακείρετε πολλόν,κτῆσιν Τηλεμάχοιο δαΐφρονος· οὐδέ τι πατρῶνὑμετέρων τὸ πρόσθεν ἀκούετε, παῖδες ἐόντες,οἷος Ὀδυσσεὺς ἔσκε μεθʼ ὑμετέροισι τοκεῦσιν,οὔτε τινὰ ῥέξας ἐξαίσιον οὔτε τι εἰπὼνἐν δήμῳ, ἥ τʼ ἐστὶ δίκη θείων βασιλήων·ἄλλον κʼ ἐχθαίρῃσι βροτῶν, ἄλλον κε φιλοίη.κεῖνος δʼ οὔ ποτε πάμπαν ἀτάσθαλον ἄνδρα ἐώργει.ἀλλʼ ὁ μὲν ὑμέτερος θυμὸς καὶ ἀεικέα ἔργαφαίνεται, οὐδέ τίς ἐστι χάρις μετόπισθʼ ἐυεργέων.
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε Μέδων πεπνυμένα εἰδώς·αἲ γὰρ δή, βασίλεια, τόδε πλεῖστον κακὸν εἴη.ἀλλὰ πολὺ μεῖζόν τε καὶ ἀργαλεώτερον ἄλλομνηστῆρες φράζονται, ὃ μὴ τελέσειε Κρονίων·Τηλέμαχον μεμάασι κατακτάμεν ὀξέι χαλκῷοἴκαδε νισόμενον· ὁ δʼ ἔβη μετὰ πατρὸς ἀκουὴνἐς Πύλον ἠγαθέην ἠδʼ ἐς Λακεδαίμονα δῖαν.
ὣς φάτο, τῆς δʼ αὐτοῦ λύτο γούνατα καὶ φίλον
ἦτορ,δὴν δέ μιν ἀμφασίη ἐπέων λάβε· τὼ δέ οἱ ὄσσεδακρυόφι πλῆσθεν, θαλερὴ δέ οἱ ἔσχετο φωνή.ὀψὲ δὲ δή μιν ἔπεσσιν ἀμειβομένη προσέειπε·κῆρυξ, τίπτε δέ μοι πάϊς οἴχεται; οὐδέ τί μιν
χρεὼνηῶν ὠκυπόρων ἐπιβαινέμεν, αἵ θʼ ἁλὸς ἵπποιἀνδράσι γίγνονται, περόωσι δὲ πουλὺν ἐφʼ ὑγρήν.ἦ ἵνα μηδʼ ὄνομʼ αὐτοῦ ἐν ἀνθρώποισι λίπηται;
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα Μέδων πεπνυμένα εἰδώς·οὐκ οἶδʼ ἤ τίς μιν θεὸς ὤρορεν, ἦε καὶ αὐτοῦθυμὸς ἐφωρμήθη ἴμεν ἐς Πύλον, ὄφρα πύθηταιπατρὸς ἑοῦ ἢ νόστον ἢ ὅν τινα πότμον ἐπέσπεν.
ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη κατὰ δῶμʼ Ὀδυσῆος.τὴν δʼ ἄχος ἀμφεχύθη θυμοφθόρον, οὐδʼ ἄρʼ ἔτʼ ἔτληδίφρῳ ἐφέζεσθαι πολλῶν κατὰ οἶκον ἐόντων,ἀλλʼ ἄρʼ ἐπʼ οὐδοῦ ἷζε πολυκμήτου θαλάμοιοοἴκτρʼ ὀλοφυρομένη· περὶ δὲ δμῳαὶ μινύριζονπᾶσαι, ὅσαι κατὰ δώματʼ ἔσαν νέαι ἠδὲ παλαιαί.τῇς δʼ ἁδινὸν γοόωσα μετηύδα Πηνελόπεια·κλῦτε, φίλαι· πέρι γάρ μοι Ὀλύμπιος ἄλγεʼ
ἔδωκενἐκ πασέων, ὅσσαι μοι ὁμοῦ τράφεν ἠδʼ ἐγένοντο·ἣ πρὶν μὲν πόσιν ἐσθλὸν ἀπώλεσα θυμολέοντα,παντοίῃς ἀρετῇσι κεκασμένον ἐν Δαναοῖσιν,ἐσθλόν, τοῦ κλέος εὐρὺ καθʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος.νῦν αὖ παῖδʼ ἀγαπητὸν ἀνηρείψαντο θύελλαιἀκλέα ἐκ μεγάρων, οὐδʼ ὁρμηθέντος ἄκουσα.σχέτλιαι, οὐδʼ ὑμεῖς περ ἐνὶ φρεσὶ θέσθε ἑκάστηἐκ λεχέων μʼ ἀνεγεῖραι, ἐπιστάμεναι σάφα θυμῷ,ὁππότʼ ἐκεῖνος ἔβη κοίλην ἐπὶ νῆα μέλαιναν.εἰ γὰρ ἐγὼ πυθόμην ταύτην ὁδὸν ὁρμαίνοντα,τῷ κε μάλʼ ἤ κεν ἔμεινε καὶ ἐσσύμενός περ ὁδοῖο,ἤ κέ με τεθνηκυῖαν ἐνὶ μεγάροισιν ἔλειπεν.ἀλλά τις ὀτρηρῶς Δολίον καλέσειε γέροντα,δμῶʼ ἐμόν, ὅν μοι δῶκε πατὴρ ἔτι δεῦρο κιούσῃ,καί μοι κῆπον ἔχει πολυδένδρεον, ὄφρα τάχισταΛαέρτῃ τάδε πάντα παρεζόμενος καταλέξῃ,εἰ δή πού τινα κεῖνος ἐνὶ φρεσὶ μῆτιν ὑφήναςἐξελθὼν λαοῖσιν ὀδύρεται, οἳ μεμάασινὃν καὶ Ὀδυσσῆος φθῖσαι γόνον ἀντιθέοιο.
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε φίλη τροφὸς Εὐρύκλεια·νύμφα φίλη, σὺ μὲν ἄρ με κατάκτανε νηλέι χαλκῷἢ ἔα ἐν μεγάρῳ· μῦθον δέ τοι οὐκ ἐπικεύσω.ᾔδεʼ ἐγὼ τάδε πάντα, πόρον δέ οἱ ὅσσʼ ἐκέλευε,σῖτον καὶ μέθυ ἡδύ· ἐμεῦ δʼ ἕλετο μέγαν ὅρκονμὴ πρὶν σοὶ ἐρέειν, πρὶν δωδεκάτην γε γενέσθαιἢ σʼ αὐτὴν ποθέσαι καὶ ἀφορμηθέντος ἀκοῦσαι,ὡς ἂν μὴ κλαίουσα κατὰ χρόα καλὸν ἰάπτῃς.ἀλλʼ ὑδρηναμένη, καθαρὰ χροῒ εἵμαθʼ ἑλοῦσα,εἰς ὑπερῷʼ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶνεὔχεʼ Ἀθηναίῃ κούρῃ Διὸς αἰγιόχοιο·ἡ γάρ κέν μιν ἔπειτα καὶ ἐκ θανάτοιο σαώσαι.μηδὲ γέροντα κάκου κεκακωμένον· οὐ γὰρ ὀίωπάγχυ θεοῖς μακάρεσσι γονὴν Ἀρκεισιάδαοἔχθεσθʼ, ἀλλʼ ἔτι πού τις ἐπέσσεται ὅς κεν ἔχῃσιδώματά θʼ ὑψερεφέα καὶ ἀπόπροθι πίονας ἀγρούς.
ὣς φάτο, τῆς δʼ εὔνησε γόον, σχέθε δʼ ὄσσε
γόοιο.ἡ δʼ ὑδρηναμένη, καθαρὰ χροῒ εἵμαθʼ ἑλοῦσαεἰς ὑπερῷʼ ἀνέβαινε σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξίν,ἐν δʼ ἔθετʼ οὐλοχύτας κανέῳ, ἠρᾶτο δʼ Ἀθήνῃ·κλῦθί μευ, αἰγιόχοιο Διὸς τέκος, Ἀτρυτώνη,εἴ ποτέ τοι πολύμητις ἐνὶ μεγάροισιν Ὀδυσσεὺςἢ βοὸς ἢ ὄϊος κατὰ πίονα μηρίʼ ἔκηε,τῶν νῦν μοι μνῆσαι, καί μοι φίλον υἷα σάωσον,μνηστῆρας δʼ ἀπάλαλκε κακῶς ὑπερηνορέοντας.
ὣς εἰποῦσʼ ὀλόλυξε, θεὰ δέ οἱ ἔκλυεν ἀρῆς.μνηστῆρες δʼ ὁμάδησαν ἀνὰ μέγαρα σκιόεντα·ὧδε δέ τις εἴπεσκε νέων ὑπερηνορεόντων·ἦ μάλα δὴ γάμον ἄμμι πολυμνήστη βασίλειαἀρτύει, οὐδέ τι οἶδεν ὅ οἱ φόνος υἷι τέτυκται.
ὣς ἄρα τις εἴπεσκε, τὰ δʼ οὐκ ἴσαν ὡς ἐτέτυκτο.τοῖσιν δʼ Ἀντίνοος ἀγορήσατο καὶ μετέειπε·δαιμόνιοι, μύθους μὲν ὑπερφιάλους ἀλέασθεπάντας ὁμῶς, μή πού τις ἀπαγγείλῃσι καὶ εἴσω.ἀλλʼ ἄγε σιγῇ τοῖον ἀναστάντες τελέωμενμῦθον, ὃ δὴ καὶ πᾶσιν ἐνὶ φρεσὶν ἤραρεν ἡμῖν.
ὣς εἰπὼν ἐκρίνατʼ ἐείκοσι φῶτας ἀρίστους,βὰν δʼ ἰέναι ἐπὶ νῆα θοὴν καὶ θῖνα θαλάσσης.νῆα μὲν οὖν πάμπρωτον ἁλὸς βένθοσδε ἔρυσσαν,ἐν δʼ ἱστόν τʼ ἐτίθεντο καὶ ἱστία νηὶ μελαίνῃ,ἠρτύναντο δʼ ἐρετμὰ τροποῖς ἐν δερματίνοισιν,πάντα κατὰ μοῖραν, ἀνά θʼ ἱστία λευκὰ πέτασσαν·τεύχεα δέ σφʼ ἤνεικαν ὑπέρθυμοι θεράποντες.ὑψοῦ δʼ ἐν νοτίῳ τήν γʼ ὥρμισαν, ἐκ δʼ ἔβαν αὐτοί·ἔνθα δὲ δόρπον ἕλοντο, μένον δʼ ἐπὶ ἕσπερον ἐλθεῖν.ἡ δʼ ὑπερωίῳ αὖθι περίφρων Πηνελόπειακεῖτʼ ἄρʼ ἄσιτος, ἄπαστος ἐδητύος ἠδὲ ποτῆτος,ὁρμαίνουσʼ ἤ οἱ θάνατον φύγοι υἱὸς ἀμύμων,ἦ ὅ γʼ ὑπὸ μνηστῆρσιν ὑπερφιάλοισι δαμείη.ὅσσα δὲ μερμήριξε λέων ἀνδρῶν ἐν ὁμίλῳδείσας, ὁππότε μιν δόλιον περὶ κύκλον ἄγωσι,τόσσα μιν ὁρμαίνουσαν ἐπήλυθε νήδυμος ὕπνος·εὗδε δʼ ἀνακλινθεῖσα, λύθεν δέ οἱ ἅψεα πάντα.ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·εἴδωλον ποίησε, δέμας δʼ ἤικτο γυναικί,Ἰφθίμῃ, κούρῃ μεγαλήτορος Ἰκαρίοιο,τὴν Εὔμηλος ὄπυιε Φερῇς ἔνι οἰκία ναίων.πέμπε δέ μιν πρὸς δώματʼ Ὀδυσσῆος θείοιο,ἧος Πηνελόπειαν ὀδυρομένην γοόωσανπαύσειε κλαυθμοῖο γόοιό τε δακρυόεντος.ἐς θάλαμον δʼ εἰσῆλθε παρὰ κληῖδος ἱμάντα,στῆ δʼ ἄρʼ ὑπὲρ κεφαλῆς, καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν·εὕδεις, Πηνελόπεια, φίλον τετιημένη ἦτορ;οὐ μέν σʼ οὐδὲ ἐῶσι θεοὶ ῥεῖα ζώοντεςκλαίειν οὐδʼ ἀκάχησθαι, ἐπεί ῥʼ ἔτι νόστιμός ἐστισὸς παῖς· οὐ μὲν γάρ τι θεοῖς ἀλιτήμενός ἐστι.
τὴν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα περίφρων Πηνελόπεια,ἡδὺ μάλα κνώσσουσʼ ἐν ὀνειρείῃσι πύλῃσιν·τίπτε, κασιγνήτη, δεῦρʼ ἤλυθες; οὔ τι πάρος
γεπωλέʼ, ἐπεὶ μάλα πολλὸν ἀπόπροθι δώματα ναίεις·καί με κέλεαι παύσασθαι ὀιζύος ἠδʼ ὀδυνάωνπολλέων, αἵ μʼ ἐρέθουσι κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,ἣ πρὶν μὲν πόσιν ἐσθλὸν ἀπώλεσα θυμολέοντα,παντοίῃς ἀρετῇσι κεκασμένον ἐν Δαναοῖσιν,ἐσθλόν, τοῦ κλέος εὐρὺ καθʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος·νῦν αὖ παῖς ἀγαπητὸς ἔβη κοίλης ἐπὶ νηός,νήπιος, οὔτε πόνων ἐὺ εἰδὼς οὔτʼ ἀγοράων.τοῦ δὴ ἐγὼ καὶ μᾶλλον ὀδύρομαι ἤ περ ἐκείνου·τοῦ δʼ ἀμφιτρομέω καὶ δείδια, μή τι πάθῃσιν,ἢ ὅ γε τῶν ἐνὶ δήμῳ, ἵνʼ οἴχεται, ἢ ἐνὶ πόντῳ·δυσμενέες γὰρ πολλοὶ ἐπʼ αὐτῷ μηχανόωνται,ἱέμενοι κτεῖναι πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενον προσέφη εἴδωλον ἀμαυρόν·θάρσει, μηδέ τι πάγχυ μετὰ φρεσὶ δείδιθι λίην·τοίη γάρ οἱ πομπὸς ἅμʼ ἔρχεται, ἥν τε καὶ ἄλλοιἀνέρες ἠρήσαντο παρεστάμεναι, δύναται γάρ,Παλλὰς Ἀθηναίη· σὲ δʼ ὀδυρομένην ἐλεαίρει·ἣ νῦν με προέηκε τεῒν τάδε μυθήσασθαι.
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε περίφρων Πηνελόπεια·εἰ μὲν δὴ θεός ἐσσι θεοῖό τε ἔκλυες αὐδῆς,εἰ δʼ ἄγε μοι καὶ κεῖνον ὀιζυρὸν κατάλεξον,ἤ που ἔτι ζώει καὶ ὁρᾷ φάος ἠελίοιο,ἦ ἤδη τέθνηκε καὶ εἰν Ἀίδαο δόμοισι.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενον προσέφη εἴδωλον ἀμαυρόν·οὐ μέν τοι κεῖνόν γε διηνεκέως ἀγορεύσω,ζώει ὅ γʼ ἦ τέθνηκε· κακὸν δʼ ἀνεμώλια βάζειν.
ὣς εἰπὸν σταθμοῖο παρὰ κληῖδα λιάσθηἐς πνοιὰς ἀνέμων. ἡ δʼ ἐξ ὕπνου ἀνόρουσεκούρη Ἰκαρίοιο· φίλον δέ οἱ ἦτορ ἰάνθη,ὥς οἱ ἐναργὲς ὄνειρον ἐπέσσυτο νυκτὸς ἀμολγῷ.μνηστῆρες δʼ ἀναβάντες ἐπέπλεον ὑγρὰ κέλευθαΤηλεμάχῳ φόνον αἰπὺν ἐνὶ φρεσὶν ὁρμαίνοντες.ἔστι δέ τις νῆσος μέσσῃ ἁλὶ πετρήεσσα,μεσσηγὺς Ἰθάκης τε Σάμοιό τε παιπαλοέσσης,Ἀστερίς, οὐ μεγάλη· λιμένες δʼ ἔνι ναύλοχοι αὐτῇἀμφίδυμοι· τῇ τόν γε μένον λοχόωντες Ἀχαιοί.
Ἠὼς δʼ ἐκ λεχέων παρʼ ἀγαυοῦ Τιθωνοῖοὤρνυθʼ, ἵνʼ ἀθανάτοισι φόως φέροι ἠδὲ βροτοῖσιν·οἱ δὲ θεοὶ θῶκόνδε καθίζανον, ἐν δʼ ἄρα τοῖσιΖεὺς ὑψιβρεμέτης, οὗ τε κράτος ἐστὶ μέγιστον.τοῖσι δʼ Ἀθηναίη λέγε κήδεα πόλλʼ Ὀδυσῆοςμνησαμένη· μέλε γάρ οἱ ἐὼν ἐν δώμασι νύμφης·Ζεῦ πάτερ ἠδʼ ἄλλοι μάκαρες θεοὶ αἰὲν
ἐόντες,μή τις ἔτι πρόφρων ἀγανὸς καὶ ἤπιος ἔστωσκηπτοῦχος βασιλεύς, μηδὲ φρεσὶν αἴσιμα εἰδώς,ἀλλʼ αἰεὶ χαλεπός τʼ εἴη καὶ αἴσυλα ῥέζοι·ὡς οὔ τις μέμνηται Ὀδυσσῆος θείοιολαῶν οἷσιν ἄνασσε, πατὴρ δʼ ὣς ἤπιος ἦεν.ἀλλʼ ὁ μὲν ἐν νήσῳ κεῖται κρατέρʼ ἄλγεα πάσχωννύμφης ἐν μεγάροισι Καλυψοῦς, ἥ μιν ἀνάγκῃἴσχει· ὁ δʼ οὐ δύναται ἣν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι·οὐ γάρ οἱ πάρα νῆες ἐπήρετμοι καὶ ἑταῖροι,οἵ κέν μιν πέμποιεν ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης.νῦν αὖ παῖδʼ ἀγαπητὸν ἀποκτεῖναι μεμάασινοἴκαδε νισόμενον· ὁ δʼ ἔβη μετὰ πατρὸς ἀκουὴνἐς Πύλον ἠγαθέην ἠδʼ ἐς Λακεδαίμονα δῖαν.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς·τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων.οὐ γὰρ δὴ τοῦτον μὲν ἐβούλευσας νόον αὐτή,ὡς ἦ τοι κείνους Ὀδυσεὺς ἀποτίσεται ἐλθών;Τηλέμαχον δὲ σὺ πέμψον ἐπισταμένως, δύνασαι γάρ,ὥς κε μάλʼ ἀσκηθὴς ἣν πατρίδα γαῖαν ἵκηται,μνηστῆρες δʼ ἐν νηὶ· παλιμπετὲς ἀπονέωνται.
ἦ ῥα καὶ Ἑρμείαν, υἱὸν φίλον, ἀντίον ηὔδα·Ἑρμεία, σὺ γὰρ αὖτε τά τʼ ἄλλα περ ἄγγελός ἐσσι,νύμφῃ ἐυπλοκάμῳ εἰπεῖν νημερτέα βουλήν,νόστον Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος, ὥς κε νέηταιοὔτε θεῶν πομπῇ οὔτε θνητῶν ἀνθρώπων·ἀλλʼ ὅ γʼ ἐπὶ σχεδίης πολυδέσμου πήματα πάσχωνἤματί κʼ εἰκοστῷ Σχερίην ἐρίβωλον ἵκοιτο,Φαιήκων ἐς γαῖαν, οἳ ἀγχίθεοι γεγάασιν,οἵ κέν μιν περὶ κῆρι θεὸν ὣς τιμήσουσιν,πέμψουσιν δʼ ἐν νηὶ φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν,χαλκόν τε χρυσόν τε ἅλις ἐσθῆτά τε δόντες,πόλλʼ, ὅσʼ ἂν οὐδέ ποτε Τροίης ἐξήρατʼ Ὀδυσσεύς,εἴ περ ἀπήμων ἦλθε, λαχὼν ἀπὸ ληίδος αἶσαν.ὣς γάρ οἱ μοῖρʼ ἐστὶ φίλους τʼ ἰδέειν καὶ ἱκέσθαιοἶκον ἐς ὑψόροφον καὶ ἑὴν ἐς πατρίδα γαῖαν.
ὣς ἔφατʼ, οὐδʼ ἀπίθησε διάκτορος ἀργεϊφόντης.αὐτίκʼ ἔπειθʼ ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα,ἀμβρόσια χρύσεια, τά μιν φέρον ἠμὲν ἐφʼ ὑγρὴνἠδʼ ἐπʼ ἀπείρονα γαῖαν ἅμα πνοιῇς ἀνέμοιο.εἵλετο δὲ ῥάβδον, τῇ τʼ ἀνδρῶν ὄμματα θέλγει,ὧν ἐθέλει, τοὺς δʼ αὖτε καὶ ὑπνώοντας ἐγείρει.τὴν μετὰ χερσὶν ἔχων πέτετο κρατὺς ἀργεϊφόντης.Πιερίην δʼ ἐπιβὰς ἐξ αἰθέρος ἔμπεσε πόντῳ·σεύατʼ ἔπειτʼ ἐπὶ κῦμα λάρῳ ὄρνιθι ἐοικώς,ὅς τε κατὰ δεινοὺς κόλπους ἁλὸς ἀτρυγέτοιοἰχθῦς ἀγρώσσων πυκινὰ πτερὰ δεύεται ἅλμῃ·τῷ ἴκελος πολέεσσιν ὀχήσατο κύμασιν Ἑρμῆς.ἀλλʼ ὅτε δὴ τὴν νῆσον ἀφίκετο τηλόθʼ ἐοῦσαν,ἔνθʼ ἐκ πόντου βὰς ἰοειδέος ἤπειρόνδεἤιεν, ὄφρα μέγα σπέος ἵκετο, τῷ ἔνι νύμφηναῖεν ἐυπλόκαμος· τὴν δʼ ἔνδοθι τέτμεν ἐοῦσαν.πῦρ μὲν ἐπʼ ἐσχαρόφιν μέγα καίετο, τηλόσε δʼ ὀδμὴκέδρου τʼ εὐκεάτοιο θύου τʼ ἀνὰ νῆσον ὀδώδειδαιομένων· ἡ δʼ ἔνδον ἀοιδιάουσʼ ὀπὶ καλῇἱστὸν ἐποιχομένη χρυσείῃ κερκίδʼ ὕφαινεν.ὕλη δὲ σπέος ἀμφὶ πεφύκει τηλεθόωσα,κλήθρη τʼ αἴγειρός τε καὶ εὐώδης κυπάρισσος.ἔνθα δέ τʼ ὄρνιθες τανυσίπτεροι εὐνάζοντο,σκῶπές τʼ ἴρηκές τε τανύγλωσσοί τε κορῶναιεἰνάλιαι, τῇσίν τε θαλάσσια ἔργα μέμηλεν.ἡ δʼ αὐτοῦ τετάνυστο περὶ σπείους γλαφυροῖοἡμερὶς ἡβώωσα, τεθήλει δὲ σταφυλῇσι.κρῆναι δʼ ἑξείης πίσυρες ῥέον ὕδατι λευκῷ,πλησίαι ἀλλήλων τετραμμέναι ἄλλυδις ἄλλη.ἀμφὶ δὲ λειμῶνες μαλακοὶ ἴου ἠδὲ σελίνουθήλεον. ἔνθα κʼ ἔπειτα καὶ ἀθάνατός περ ἐπελθὼνθηήσαιτο ἰδὼν καὶ τερφθείη φρεσὶν ᾗσιν.ἔνθα στὰς θηεῖτο διάκτορος ἀργεϊφόντης.αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ πάντα ἑῷ θηήσατο θυμῷ,αὐτίκʼ ἄρʼ εἰς εὐρὺ σπέος ἤλυθεν. οὐδέ μιν ἄντηνἠγνοίησεν ἰδοῦσα Καλυψώ, δῖα θεάων·οὐ γάρ τʼ ἀγνῶτες θεοὶ ἀλλήλοισι πέλονταιἀθάνατοι, οὐδʼ εἴ τις ἀπόπροθι δώματα ναίει.οὐδʼ ἄρʼ Ὀδυσσῆα μεγαλήτορα ἔνδον ἔτετμεν,ἀλλʼ ὅ γʼ ἐπʼ ἀκτῆς κλαῖε καθήμενος, ἔνθα πάρος περ,δάκρυσι καὶ στοναχῇσι καὶ ἄλγεσι θυμὸν ἐρέχθων.πόντον ἐπʼ ἀτρύγετον δερκέσκετο δάκρυα λείβων.Ἑρμείαν δʼ ἐρέεινε Καλυψώ, δῖα θεάων,ἐν θρόνῳ ἱδρύσασα φαεινῷ σιγαλόεντι·τίπτε μοι, Ἑρμεία χρυσόρραπι, εἰλήλουθαςαἰδοῖός τε φίλος τε; πάρος γε μὲν οὔ τι θαμίζεις.αὔδα ὅ τι φρονέεις· τελέσαι δέ με θυμὸς ἄνωγεν,εἰ δύναμαι τελέσαι γε καὶ εἰ τετελεσμένον ἐστίν.ἀλλʼ ἕπεο προτέρω, ἵνα τοι πὰρ ξείνια θείω.
ὥς ἄρα φωνήσασα θεὰ παρέθηκε τράπεζανἀμβροσίης πλήσασα, κέρασσε δὲ νέκταρ ἐρυθρόν.αὐτὰρ ὁ πῖνε καὶ ἦσθε διάκτορος ἀργεϊφόντης.αὐτὰρ ἐπεὶ δείπνησε καὶ ἤραρε θυμὸν ἐδωδῇ,καὶ τότε δή μιν ἔπεσσιν ἀμειβόμενος προσέειπεν·εἰρωτᾷς μʼ ἐλθόντα θεὰ θεόν· αὐτὰρ ἐγώ τοινημερτέως τὸν μῦθον ἐνισπήσω· κέλεαι γάρ.Ζεὺς ἐμέ γʼ ἠνώγει δεῦρʼ ἐλθέμεν οὐκ ἐθέλοντα·τίς δʼ ἂν ἑκὼν τοσσόνδε διαδράμοι ἁλμυρὸν ὕδωρἄσπετον; οὐδέ τις ἄγχι βροτῶν πόλις, οἵ τε θεοῖσινἱερά τε ῥέζουσι καὶ ἐξαίτους ἑκατόμβας.ἀλλὰ μάλʼ οὔ πως ἔστι Διὸς νόον αἰγιόχοιοοὔτε παρεξελθεῖν ἄλλον θεὸν οὔθʼ ἁλιῶσαι.φησί τοι ἄνδρα παρεῖναι ὀιζυρώτατον ἄλλων,τῶν ἀνδρῶν, οἳ ἄστυ πέρι Πριάμοιο μάχοντοεἰνάετες, δεκάτῳ δὲ πόλιν πέρσαντες ἔβησανοἴκαδʼ· ἀτὰρ ἐν νόστῳ Ἀθηναίην ἀλίτοντο,ἥ σφιν ἐπῶρσʼ ἄνεμόν τε κακὸν καὶ κύματα μακρά.ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἀπέφθιθεν ἐσθλοὶ ἑταῖροι,τὸν δʼ ἄρα δεῦρʼ ἄνεμός τε φέρων καὶ κῦμα πέλασσε.τὸν νῦν σʼ ἠνώγειν ἀποπεμπέμεν ὅττι τάχιστα·οὐ γάρ οἱ τῇδʼ αἶσα φίλων ἀπονόσφιν ὀλέσθαι,ἀλλʼ ἔτι οἱ μοῖρʼ ἐστὶ φίλους τʼ ἰδέειν καὶ ἱκέσθαιοἶκον ἐς ὑψόροφον καὶ ἑὴν ἐς πατρίδα γαῖαν.
ὣς φάτο, ῥίγησεν δὲ Καλυψώ, δῖα θεάων,καί μιν φωνήσασʼ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·σχέτλιοί ἐστε, θεοί, ζηλήμονες ἔξοχον ἄλλων,οἵ τε θεαῖς ἀγάασθε παρʼ ἀνδράσιν εὐνάζεσθαιἀμφαδίην, ἤν τίς τε φίλον ποιήσετʼ ἀκοίτην.ὣς μὲν ὅτʼ Ὠρίωνʼ ἕλετο ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,τόφρα οἱ ἠγάασθε θεοὶ ῥεῖα ζώοντες,ἧος ἐν Ὀρτυγίῃ χρυσόθρονος Ἄρτεμις ἁγνὴοἷς ἀγανοῖς βελέεσσιν ἐποιχομένη κατέπεφνεν.ὣς δʼ ὁπότʼ Ἰασίωνι ἐυπλόκαμος Δημήτηρ,ᾧ θυμῷ εἴξασα, μίγη φιλότητι καὶ εὐνῇνειῷ ἔνι τριπόλῳ· οὐδὲ δὴν ἦεν ἄπυστοςΖεύς, ὅς μιν κατέπεφνε βαλὼν ἀργῆτι κεραυνῷ.ὥς δʼ αὖ νῦν μοι ἄγασθε, θεοί, βροτὸν ἄνδρα παρεῖναι.τὸν μὲν ἐγὼν ἐσάωσα περὶ τρόπιος βεβαῶταοἶον, ἐπεί οἱ νῆα θοὴν ἀργῆτι κεραυνῷΖεὺς ἔλσας ἐκέασσε μέσῳ ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ.ἔνθʼ ἄλλοι μὲν πάντες ἀπέφθιθεν ἐσθλοὶ ἑταῖροι,τὸν δʼ ἄρα δεῦρʼ ἄνεμός τε φέρων καὶ κῦμα πέλασσε.τὸν μὲν ἐγὼ φίλεόν τε καὶ ἔτρεφον, ἠδὲ ἔφασκονθήσειν ἀθάνατον καὶ ἀγήραον ἤματα πάντα.ἀλλʼ ἐπεὶ οὔ πως ἔστι Διὸς νόον αἰγιόχοιοοὔτε παρεξελθεῖν ἄλλον θεὸν οὔθʼ ἁλιῶσαι,ἐρρέτω, εἴ μιν κεῖνος ἐποτρύνει καὶ ἀνώγει,πόντον ἐπʼ ἀτρύγετον· πέμψω δέ μιν οὔ πῃ ἐγώ γε·οὐ γάρ μοι πάρα νῆες ἐπήρετμοι καὶ ἑταῖροι,οἵ κέν μιν πέμποιεν ἐπʼ εὐρέα νῶτα θαλάσσης.αὐτάρ οἱ πρόφρων ὑποθήσομαι, οὐδʼ ἐπικεύσω,ὥς κε μάλʼ ἀσκηθὴς ἣν πατρίδα γαῖαν ἵκηται.
τὴν δʼ αὖτε προσέειπε διάκτορος ἀργεϊφόντης·οὕτω νῦν ἀπόπεμπε, Διὸς δʼ ἐποπίζεο μῆνιν,μή πώς τοι μετόπισθε κοτεσσάμενος χαλεπήνῃ.
ὣς ἄρα φωνήσας ἀπέβη κρατὺς ἀργεϊφόντης·ἡ δʼ ἐπʼ Ὀδυσσῆα μεγαλήτορα πότνια νύμφηἤιʼ, ἐπεὶ δὴ Ζηνὸς ἐπέκλυεν ἀγγελιάων.τὸν δʼ ἄρʼ ἐπʼ ἀκτῆς εὗρε καθήμενον· οὐδέ ποτʼ ὄσσεδακρυόφιν τέρσοντο, κατείβετο δὲ γλυκὺς αἰὼννόστον ὀδυρομένῳ, ἐπεὶ οὐκέτι ἥνδανε νύμφη.ἀλλʼ ἦ τοι νύκτας μὲν ἰαύεσκεν καὶ ἀνάγκῃἐν σπέσσι γλαφυροῖσι παρʼ οὐκ ἐθέλων ἐθελούσῃ·ἤματα δʼ ἂμ πέτρῃσι καὶ ἠιόνεσσι καθίζωνδάκρυσι καὶ στοναχῇσι καὶ ἄλγεσι θυμὸν ἐρέχθωνπόντον ἐπʼ ἀτρύγετον δερκέσκετο δάκρυα λείβων.ἀγχοῦ δʼ ἱσταμένη προσεφώνεε δῖα θεάων·κάμμορε, μή μοι ἔτʼ ἐνθάδʼ ὀδύρεο, μηδέ τοι
αἰὼνφθινέτω· ἤδη γάρ σε μάλα πρόφρασσʼ ἀποπέμψω.ἀλλʼ ἄγε δούρατα μακρὰ ταμὼν ἁρμόζεο χαλκῷεὐρεῖαν σχεδίην· ἀτὰρ ἴκρια πῆξαι ἐπʼ αὐτῆςὑψοῦ, ὥς σε φέρῃσιν ἐπʼ ἠεροειδέα πόντον.αὐτὰρ ἐγὼ σῖτον καὶ ὕδωρ καὶ οἶνον ἐρυθρὸνἐνθήσω μενοεικέʼ, ἅ κέν τοι λιμὸν ἐρύκοι,εἵματά τʼ ἀμφιέσω· πέμψω δέ τοι οὖρον ὄπισθεν,ὥς κε μάλʼ ἀσκηθὴς σὴν πατρίδα γαῖαν ἵκηαι,αἴ κε θεοί γʼ ἐθέλωσι, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν,οἵ μευ φέρτεροί εἰσι νοῆσαί τε κρῆναί τε.
ὣς φάτο, ῥίγησεν δὲ πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·ἄλλο τι δὴ σύ, θεά, τόδε μήδεαι, οὐδέ τι πομπήν,ἥ με κέλεαι σχεδίῃ περάαν μέγα λαῖτμα θαλάσσης,δεινόν τʼ ἀργαλέον τε· τὸ δʼ οὐδʼ ἐπὶ νῆες ἐῖσαιὠκύποροι περόωσιν, ἀγαλλόμεναι Διὸς οὔρῳ.οὐδʼ ἂν ἐγὼν ἀέκητι σέθεν σχεδίης ἐπιβαίην,εἰ μή μοι τλαίης γε, θεά, μέγαν ὅρκον ὀμόσσαιμή τί μοι αὐτῷ πῆμα κακὸν βουλευσέμεν ἄλλο.
ὣς φάτο, μείδησεν δὲ Καλυψὼ δῖα θεάων,χειρί τέ μιν κατέρεξεν ἔπος τʼ ἔφατʼ ἔκ τʼ ὀνόμαζεν·ἦ δὴ ἀλιτρός γʼ ἐσσὶ καὶ οὐκ ἀποφώλια εἰδώς,οἷον δὴ τὸν μῦθον ἐπεφράσθης ἀγορεῦσαι.ἴστω νῦν τόδε γαῖα καὶ οὐρανὸς εὐρὺς ὕπερθεκαὶ τὸ κατειβόμενον Στυγὸς ὕδωρ, ὅς τε μέγιστοςὅρκος δεινότατός τε πέλει μακάρεσσι θεοῖσι,μή τί τοι αὐτῷ πῆμα κακὸν βουλευσέμεν ἄλλο.ἀλλὰ τὰ μὲν νοέω καὶ φράσσομαι, ἅσσʼ ἂν ἐμοί περαὐτῇ μηδοίμην, ὅτε με χρειὼ τόσον ἵκοι·καὶ γὰρ ἐμοὶ νόος ἐστὶν ἐναίσιμος, οὐδέ μοι αὐτῇθυμὸς ἐνὶ στήθεσσι σιδήρεος, ἀλλʼ ἐλεήμων.
ὣς ἄρα φωνήσασʼ ἡγήσατο δῖα θεάωνκαρπαλίμως· ὁ δʼ ἔπειτα μετʼ ἴχνια βαῖνε θεοῖο.ἷξον δὲ σπεῖος γλαφυρὸν θεὸς ἠδὲ καὶ ἀνήρ,καί ῥʼ ὁ μὲν ἔνθα καθέζετʼ ἐπὶ θρόνου ἔνθεν ἀνέστηἙρμείας, νύμφη δʼ ἐτίθει πάρα πᾶσαν ἐδωδήν,ἔσθειν καὶ πίνειν, οἷα βροτοὶ ἄνδρες ἔδουσιν·αὐτὴ δʼ ἀντίον ἷζεν Ὀδυσσῆος θείοιο,τῇ δὲ παρʼ ἀμβροσίην δμῳαὶ καὶ νέκταρ ἔθηκαν.οἱ δʼ ἐπʼ ὀνείαθʼ ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον.αὐτὰρ ἐπεὶ τάρπησαν ἐδητύος ἠδὲ ποτῆτος,τοῖς ἄρα μύθων ἦρχε Καλυψώ, δῖα θεάων·διογενὲς Λαερτιάδη, πολυμήχανʼ Ὀδυσσεῦ,οὕτω δὴ οἶκόνδε φίλην ἐς πατρίδα γαῖαναὐτίκα νῦν ἐθέλεις ἰέναι; σὺ δὲ χαῖρε καὶ ἔμπης.εἴ γε μὲν εἰδείης σῇσι φρεσὶν ὅσσα τοι αἶσακήδεʼ ἀναπλῆσαι, πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι,ἐνθάδε κʼ αὖθι μένων σὺν ἐμοὶ τόδε δῶμα φυλάσσοιςἀθάνατός τʼ εἴης, ἱμειρόμενός περ ἰδέσθαισὴν ἄλοχον, τῆς τʼ αἰὲν ἐέλδεαι ἤματα πάντα.οὐ μέν θην κείνης γε χερείων εὔχομαι εἶναι,οὐ δέμας οὐδὲ φυήν, ἐπεὶ οὔ πως οὐδὲ ἔοικενθνητὰς ἀθανάτῃσι δέμας καὶ εἶδος ἐρίζειν.
τὴν δʼ ἀπαμειβόμενος προσέφη πολύμητις
Ὀδυσσεύς·πότνα θεά, μή μοι τόδε χώεο· οἶδα καὶ αὐτὸςπάντα μάλʼ, οὕνεκα σεῖο περίφρων Πηνελόπειαεἶδος ἀκιδνοτέρη μέγεθός τʼ εἰσάντα ἰδέσθαι·ἡ μὲν γὰρ βροτός ἐστι, σὺ δʼ ἀθάνατος καὶ ἀγήρως.ἀλλὰ καὶ ὣς ἐθέλω καὶ ἐέλδομαι ἤματα πάνταοἴκαδέ τʼ ἐλθέμεναι καὶ νόστιμον ἦμαρ ἰδέσθαι.εἰ δʼ αὖ τις ῥαίῃσι θεῶν ἐνὶ οἴνοπι πόντῳ,τλήσομαι ἐν στήθεσσιν ἔχων ταλαπενθέα θυμόν·ἤδη γὰρ μάλα πολλὰ πάθον καὶ πολλὰ μόγησακύμασι καὶ πολέμῳ· μετὰ καὶ τόδε τοῖσι γενέσθω.
ὣς ἔφατʼ, ἠέλιος δʼ ἄρʼ ἔδυ καὶ ἐπὶ κνέφας
ἦλθεν·ἐλθόντες δʼ ἄρα τώ γε μυχῷ σπείους γλαφυροῖοτερπέσθην φιλότητι, παρʼ ἀλλήλοισι μένοντες.ἦμος δʼ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς,αὐτίχʼ ὁ μὲν χλαῖνάν τε χιτῶνά τε ἕννυτʼ Ὀδυσσεύς,αὐτὴ δʼ ἀργύφεον φᾶρος μέγα ἕννυτο νύμφη,λεπτὸν καὶ χαρίεν, περὶ δὲ ζώνην βάλετʼ ἰξυῖκαλὴν χρυσείην, κεφαλῇ δʼ ἐφύπερθε καλύπτρην.καὶ τότʼ Ὀδυσσῆι μεγαλήτορι μήδετο πομπήν·δῶκέν οἱ πέλεκυν μέγαν, ἄρμενον ἐν παλάμῃσι,χάλκεον, ἀμφοτέρωθεν ἀκαχμένον· αὐτὰρ ἐν αὐτῷστειλειὸν περικαλλὲς ἐλάινον, εὖ ἐναρηρός·δῶκε δʼ ἔπειτα σκέπαρνον ἐύξοον· ἦρχε δʼ ὁδοῖονήσου ἐπʼ ἐσχατιῆς, ὅθι δένδρεα μακρὰ πεφύκει,κλήθρη τʼ αἴγειρός τʼ, ἐλάτη τʼ ἦν οὐρανομήκης,αὖα πάλαι, περίκηλα, τά οἱ πλώοιεν ἐλαφρῶς.αὐτὰρ ἐπεὶ δὴ δεῖξʼ, ὅθι δένδρεα μακρὰ πεφύκει,ἡ μὲν ἔβη πρὸς δῶμα Καλυψώ, δῖα θεάων,αὐτὰρ ὁ τάμνετο δοῦρα· θοῶς δέ οἱ ἤνυτο ἔργον.εἴκοσι δʼ ἔκβαλε πάντα, πελέκκησεν δʼ ἄρα χαλκῷ,ξέσσε δʼ ἐπισταμένως καὶ ἐπὶ στάθμην ἴθυνεν.τόφρα δʼ ἔνεικε τέρετρα Καλυψώ, δῖα θεάων·τέτρηνεν δʼ ἄρα πάντα καὶ ἥρμοσεν ἀλλήλοισιν,γόμφοισιν δʼ ἄρα τήν γε καὶ ἁρμονίῃσιν ἄρασσεν.ὅσσον τίς τʼ ἔδαφος νηὸς τορνώσεται ἀνὴρφορτίδος εὐρείης, ἐὺ εἰδὼς τεκτοσυνάων,τόσσον ἔπʼ εὐρεῖαν σχεδίην ποιήσατʼ Ὀδυσσεύς.ἴκρια δὲ στήσας, ἀραρὼν θαμέσι σταμίνεσσι,ποίει· ἀτὰρ μακρῇσιν ἐπηγκενίδεσσι τελεύτα.ἐν δʼ ἱστὸν ποίει καὶ ἐπίκριον ἄρμενον αὐτῷ·πρὸς δʼ ἄρα πηδάλιον ποιήσατο, ὄφρʼ ἰθύνοι.φράξε δέ μιν ῥίπεσσι διαμπερὲς οἰσυΐνῃσικύματος εἶλαρ ἔμεν· πολλὴν δʼ ἐπεχεύατο ὕλην.τόφρα δὲ φάρεʼ ἔνεικε Καλυψώ, δῖα θεάων,ἱστία ποιήσασθαι· ὁ δʼ εὖ τεχνήσατο καὶ τά.ἐν δʼ ὑπέρας τε κάλους τε πόδας τʼ ἐνέδησεν ἐν αὐτῇ,μοχλοῖσιν δʼ ἄρα τήν γε κατείρυσεν εἰς ἅλα δῖαν.τέτρατον ἦμαρ ἔην, καὶ τῷ τετέλεστο ἅπαντα·τῷ δʼ ἄρα πέμπτῳ πέμπʼ ἀπὸ νήσου δῖα Καλυψώ,εἵματά τʼ ἀμφιέσασα θυώδεα καὶ λούσασα.ἐν δέ οἱ ἀσκὸν ἔθηκε θεὰ μέλανος οἴνοιοτὸν ἕτερον, ἕτερον δʼ ὕδατος μέγαν, ἐν δὲ καὶ ᾖακωρύκῳ· ἐν δέ οἱ ὄψα τίθει μενοεικέα πολλά·οὖρον δὲ προέηκεν ἀπήμονά τε λιαρόν τε.γηθόσυνος δʼ οὔρῳ πέτασʼ ἱστία δῖος Ὀδυσσεύς.αὐτὰρ ὁ πηδαλίῳ ἰθύνετο τεχνηέντωςἥμενος, οὐδέ οἱ ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτενΠληιάδας τʼ ἐσορῶντι καὶ ὀψὲ δύοντα ΒοώτηνἌρκτον θʼ, ἣν καὶ ἄμαξαν ἐπίκλησιν καλέουσιν,ἥ τʼ αὐτοῦ στρέφεται καί τʼ Ὠρίωνα δοκεύει,οἴη δʼ ἄμμορός ἐστι λοετρῶν Ὠκεανοῖο·τὴν γὰρ δή μιν ἄνωγε Καλυψώ, δῖα θεάων,ποντοπορευέμεναι ἐπʼ ἀριστερὰ χειρὸς ἔχοντα.ἑπτὰ δὲ καὶ δέκα μὲν πλέεν ἤματα ποντοπορεύων,ὀκτωκαιδεκάτῃ δʼ ἐφάνη ὄρεα σκιόενταγαίης Φαιήκων, ὅθι τʼ ἄγχιστον πέλεν αὐτῷ·εἴσατο δʼ ὡς ὅτε ῥινὸν ἐν ἠεροειδέι πόντῳ.τὸν δʼ ἐξ Αἰθιόπων ἀνιὼν κρείων ἐνοσίχθωντηλόθεν ἐκ Σολύμων ὀρέων ἴδεν· εἴσατο γάρ οἱπόντον ἐπιπλώων. ὁ δʼ ἐχώσατο κηρόθι μᾶλλον,κινήσας δὲ κάρη προτὶ ὃν μυθήσατο θυμόν·ὢ πόποι, ἦ μάλα δὴ μετεβούλευσαν θεοὶ ἄλλωςἀμφʼ Ὀδυσῆι ἐμεῖο μετʼ Αἰθιόπεσσιν ἐόντος,καὶ δὴ Φαιήκων γαίης σχεδόν, ἔνθα οἱ αἶσαἐκφυγέειν μέγα πεῖραρ ὀιζύος, ἥ μιν ἱκάνει.ἀλλʼ ἔτι μέν μίν φημι ἅδην ἐλάαν κακότητος.
ὣς εἰπὼν σύναγεν νεφέλας, ἐτάραξε δὲ πόντονχερσὶ τρίαιναν ἑλών· πάσας δʼ ὀρόθυνεν ἀέλλαςπαντοίων ἀνέμων, σὺν δὲ νεφέεσσι κάλυψεγαῖαν ὁμοῦ καὶ πόντον· ὀρώρει δʼ οὐρανόθεν νύξ.σὺν δʼ Εὖρός τε Νότος τʼ ἔπεσον Ζέφυρός τε δυσαὴςκαὶ Βορέης αἰθρηγενέτης, μέγα κῦμα κυλίνδων.καὶ τότʼ Ὀδυσσῆος λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ,ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·ὤ μοι ἐγὼ δειλός, τί νύ μοι μήκιστα γένηται;δείδω μὴ δὴ πάντα θεὰ νημερτέα εἶπεν,ἥ μʼ ἔφατʼ ἐν πόντῳ, πρὶν πατρίδα γαῖαν ἱκέσθαι,ἄλγεʼ ἀναπλήσειν· τὰ δὲ δὴ νῦν πάντα τελεῖται.οἵοισιν νεφέεσσι περιστέφει οὐρανὸν εὐρὺνΖεύς, ἐτάραξε δὲ πόντον, ἐπισπέρχουσι δʼ ἄελλαιπαντοίων ἀνέμων. νῦν μοι σῶς αἰπὺς ὄλεθρος.τρὶς μάκαρες Δαναοὶ καὶ τετράκις, οἳ τότʼ ὄλοντοΤροίῃ ἐν εὐρείῃ χάριν Ἀτρεΐδῃσι φέροντες.ὡς δὴ ἐγώ γʼ ὄφελον θανέειν καὶ πότμον ἐπισπεῖνἤματι τῷ ὅτε μοι πλεῖστοι χαλκήρεα δοῦραΤρῶες ἐπέρριψαν περὶ Πηλεΐωνι θανόντι.τῷ κʼ ἔλαχον κτερέων, καί μευ κλέος ἦγον Ἀχαιοί·νῦν δέ λευγαλέῳ θανάτῳ εἵμαρτο ἁλῶναι.
ὣς ἄρα μιν εἰπόντʼ ἔλασεν μέγα κῦμα κατʼ ἄκρηςδεινὸν ἐπεσσύμενον, περὶ δὲ σχεδίην ἐλέλιξε.τῆλε δʼ ἀπὸ σχεδίης αὐτὸς πέσε, πηδάλιον δὲἐκ χειρῶν προέηκε· μέσον δέ οἱ ἱστὸν ἔαξενδεινὴ μισγομένων ἀνέμων ἐλθοῦσα θύελλα,τηλοῦ δὲ σπεῖρον καὶ ἐπίκριον ἔμπεσε πόντῳ.τὸν δʼ ἄρʼ ὑπόβρυχα θῆκε πολὺν χρόνον, οὐδʼ ἐδυνάσθηαἶψα μάλʼ ἀνσχεθέειν μεγάλου ὑπὸ κύματος ὁρμῆς·εἵματα γάρ ῥʼ ἐβάρυνε, τά οἱ πόρε δῖα Καλυψώ.ὀψὲ δὲ δή ῥʼ ἀνέδυ, στόματος δʼ ἐξέπτυσεν ἅλμηνπικρήν, ἥ οἱ πολλὴ ἀπὸ κρατὸς κελάρυζεν.ἀλλʼ οὐδʼ ὣς σχεδίης ἐπελήθετο, τειρόμενός περ,ἀλλὰ μεθορμηθεὶς ἐνὶ κύμασιν ἐλλάβετʼ αὐτῆς,ἐν μέσσῃ δὲ καθῖζε τέλος θανάτου ἀλεείνων.τὴν δʼ ἐφόρει μέγα κῦμα κατὰ ῥόον ἔνθα καὶ ἔνθα.ὡς δʼ ὅτʼ ὀπωρινὸς Βορέης φορέῃσιν ἀκάνθαςἂμ πεδίον, πυκιναὶ δὲ πρὸς ἀλλήλῃσιν ἔχονται,ὣς τὴν ἂμ πέλαγος ἄνεμοι φέρον ἔνθα καὶ ἔνθα·ἄλλοτε μέν τε Νότος Βορέῃ προβάλεσκε φέρεσθαι,ἄλλοτε δʼ αὖτʼ Εὖρος Ζεφύρῳ εἴξασκε διώκειν.τὸν δὲ ἴδεν Κάδμου θυγάτηρ, καλλίσφυρος Ἰνώ,Λευκοθέη, ἣ πρὶν μὲν ἔην βροτὸς αὐδήεσσα,νῦν δʼ ἁλὸς ἐν πελάγεσσι θεῶν ἒξ ἔμμορε τιμῆς.ἥ ῥʼ Ὀδυσῆʼ ἐλέησεν ἀλώμενον, ἄλγεʼ ἔχοντα,αἰθυίῃ δʼ ἐικυῖα ποτῇ ἀνεδύσετο λίμνης,ἷζε δʼ ἐπὶ σχεδίης πολυδέσμου εἶπέ τε μῦθον·κάμμορε, τίπτε τοι ὧδε Ποσειδάων ἐνοσίχθωνὠδύσατʼ ἐκπάγλως, ὅτι τοι κακὰ πολλὰ φυτεύει;οὐ μὲν δή σε καταφθίσει μάλα περ μενεαίνων.ἀλλὰ μάλʼ ὧδʼ ἔρξαι, δοκέεις δέ μοι οὐκ ἀπινύσσειν·εἵματα ταῦτʼ ἀποδὺς σχεδίην ἀνέμοισι φέρεσθαικάλλιπʼ, ἀτὰρ χείρεσσι νέων ἐπιμαίεο νόστουγαίης Φαιήκων, ὅθι τοι μοῖρʼ ἐστὶν ἀλύξαι.τῆ δέ, τόδε κρήδεμνον ὑπὸ στέρνοιο τανύσσαιἄμβροτον· οὐδέ τί τοι παθέειν δέος οὐδʼ ἀπολέσθαι.αὐτὰρ ἐπὴν χείρεσσιν ἐφάψεαι ἠπείροιο,ἂψ ἀπολυσάμενος βαλέειν εἰς οἴνοπα πόντονπολλὸν ἀπʼ ἠπείρου, αὐτὸς δʼ ἀπονόσφι τραπέσθαι.
ὣς ἄρα φωνήσασα θεὰ κρήδεμνον ἔδωκεν,αὐτὴ δʼ ἂψ ἐς πόντον ἐδύσετο κυμαίνοντααἰθυίῃ ἐικυῖα· μέλαν δέ ἑ κῦμα κάλυψεν.αὐτὰρ ὁ μερμήριξε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·ὤ μοι ἐγώ, μή τίς μοι ὑφαίνῃσιν δόλον αὖτεἀθανάτων, ὅ τέ με σχεδίης ἀποβῆναι ἀνώγει.ἀλλὰ μάλʼ οὔ πω πείσομʼ, ἐπεὶ ἑκὰς ὀφθαλμοῖσινγαῖαν ἐγὼν ἰδόμην, ὅθι μοι φάτο φύξιμον εἶναι.ἀλλὰ μάλʼ ὧδʼ ἔρξω, δοκέει δέ μοι εἶναι ἄριστον·ὄφρʼ ἂν μέν κεν δούρατʼ ἐν ἁρμονίῃσιν ἀρήρῃ,τόφρʼ αὐτοῦ μενέω καὶ τλήσομαι ἄλγεα πάσχων·αὐτὰρ ἐπὴν δή μοι σχεδίην διὰ κῦμα τινάξῃ,νήξομʼ, ἐπεὶ οὐ μέν τι πάρα προνοῆσαι ἄμεινον.
ἧος ὁ ταῦθʼ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,ὦρσε δʼ ἐπὶ μέγα κῦμα Ποσειδάων ἐνοσίχθων,δεινόν τʼ ἀργαλέον τε, κατηρεφές, ἤλασε δʼ αὐτόν.ὡς δʼ ἄνεμος ζαὴς ἠΐων θημῶνα τινάξῃκαρφαλέων· τὰ μὲν ἄρ τε διεσκέδασʼ ἄλλυδις ἄλλῃ·ὣς τῆς δούρατα μακρὰ διεσκέδασʼ. αὐτὰρ Ὀδυσσεὺςἀμφʼ ἑνὶ δούρατι βαῖνε, κέληθʼ ὡς ἵππον ἐλαύνων,εἵματα δʼ ἐξαπέδυνε, τά οἱ πόρε δῖα Καλυψώ.αὐτίκα δὲ κρήδεμνον ὑπὸ στέρνοιο τάνυσσεν,αὐτὸς δὲ πρηνὴς ἁλὶ κάππεσε, χεῖρε πετάσσας,νηχέμεναι μεμαώς. ἴδε δὲ κρείων ἐνοσίχθων,κινήσας δὲ κάρη προτὶ ὃν μυθήσατο θυμόν·οὕτω νῦν κακὰ πολλὰ παθὼν ἀλόω κατὰ πόντον,εἰς ὅ κεν ἀνθρώποισι διοτρεφέεσσι μιγήῃς.ἀλλʼ οὐδʼ ὥς σε ἔολπα ὀνόσσεσθαι κακότητος.
ὣς ἄρα φωνήσας ἵμασεν καλλίτριχας ἵππους,ἵκετο δʼ εἰς Αἰγάς, ὅθι οἱ κλυτὰ δώματʼ ἔασιν.αὐτὰρ Ἀθηναίη κούρη Διὸς ἄλλʼ ἐνόησεν.ἦ τοι τῶν ἄλλων ἀνέμων κατέδησε κελεύθους,παύσασθαι δʼ ἐκέλευσε καὶ εὐνηθῆναι ἅπαντας·ὦρσε δʼ ἐπὶ κραιπνὸν Βορέην, πρὸ δὲ κύματʼ ἔαξεν,ἧος ὃ Φαιήκεσσι φιληρέτμοισι μιγείηδιογενὴς Ὀδυσεὺς θάνατον καὶ κῆρας ἀλύξας.ἔνθα δύω νύκτας δύο τʼ ἤματα κύματι πηγῷπλάζετο, πολλὰ δέ οἱ κραδίη προτιόσσετʼ ὄλεθρον.ἀλλʼ ὅτε δὴ τρίτον ἦμαρ ἐυπλόκαμος τέλεσʼ Ἠώς,καὶ τότʼ ἔπειτʼ ἄνεμος μὲν ἐπαύσατο ἠδὲ γαλήνηἔπλετο νηνεμίη· ὁ δʼ ἄρα σχεδὸν εἴσιδε γαῖανὀξὺ μάλα προϊδών, μεγάλου ὑπὸ κύματος ἀρθείς.ὡς δʼ ὅτʼ ἂν ἀσπάσιος βίοτος παίδεσσι φανήῃπατρός, ὃς ἐν νούσῳ κεῖται κρατέρʼ ἄλγεα πάσχων,δηρὸν τηκόμενος, στυγερὸς δέ οἱ ἔχραε δαίμων,ἀσπάσιον δʼ ἄρα τόν γε θεοὶ κακότητος ἔλυσαν,ὣς Ὀδυσεῖ ἀσπαστὸν ἐείσατο γαῖα καὶ ὕλη,νῆχε δʼ ἐπειγόμενος ποσὶν ἠπείρου ἐπιβῆναι.ἀλλʼ ὅτε τόσσον ἀπῆν ὅσσον τε γέγωνε βοήσας,καὶ δὴ δοῦπον ἄκουσε ποτὶ σπιλάδεσσι θαλάσσης·ῥόχθει γὰρ μέγα κῦμα ποτὶ ξερὸν ἠπείροιοδεινὸν ἐρευγόμενον, εἴλυτο δὲ πάνθʼ ἁλὸς ἄχνῃ·οὐ γὰρ ἔσαν λιμένες νηῶν ὄχοι, οὐδʼ ἐπιωγαί.ἀλλʼ ἀκταὶ προβλῆτες ἔσαν σπιλάδες τε πάγοι τε·καὶ τότʼ Ὀδυσσῆος λύτο γούνατα καὶ φίλον ἦτορ,ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·ὤ μοι, ἐπεὶ δὴ γαῖαν ἀελπέα δῶκεν ἰδέσθαιΖεύς, καὶ δὴ τόδε λαῖτμα διατμήξας ἐπέρησα,ἔκβασις οὔ πῃ φαίνεθʼ ἁλὸς πολιοῖο θύραζε·ἔκτοσθεν μὲν γὰρ πάγοι ὀξέες, ἀμφὶ δὲ κῦμαβέβρυχεν ῥόθιον, λισσὴ δʼ ἀναδέδρομε πέτρη,ἀγχιβαθὴς δὲ θάλασσα, καὶ οὔ πως ἔστι πόδεσσιστήμεναι ἀμφοτέροισι καὶ ἐκφυγέειν κακότητα·μή πώς μʼ ἐκβαίνοντα βάλῃ λίθακι ποτὶ πέτρῃκῦμα μέγʼ ἁρπάξαν· μελέη δέ μοι ἔσσεται ὁρμή.εἰ δέ κʼ ἔτι προτέρω παρανήξομαι, ἤν που ἐφεύρωἠιόνας τε παραπλῆγας λιμένας τε θαλάσσης,δείδω μή μʼ ἐξαῦτις ἀναρπάξασα θύελλαπόντον ἐπʼ ἰχθυόεντα φέρῃ βαρέα στενάχοντα,ἠέ τί μοι καὶ κῆτος ἐπισσεύῃ μέγα δαίμωνἐξ ἁλός, οἷά τε πολλὰ τρέφει κλυτὸς Ἀμφιτρίτη·οἶδα γάρ, ὥς μοι ὀδώδυσται κλυτὸς ἐννοσίγαιος.
ἧος ὁ ταῦθʼ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν,τόφρα δέ μιν μέγα κῦμα φέρε τρηχεῖαν ἐπʼ ἀκτήν.ἔνθα κʼ ἀπὸ ῥινοὺς δρύφθη, σὺν δʼ ὀστέʼ ἀράχθη,εἰ μὴ ἐπὶ φρεσὶ θῆκε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·ἀμφοτέρῃσι δὲ χερσὶν ἐπεσσύμενος λάβε πέτρης,τῆς ἔχετο στενάχων, ἧος μέγα κῦμα παρῆλθε.καὶ τὸ μὲν ὣς ὑπάλυξε, παλιρρόθιον δέ μιν αὖτιςπλῆξεν ἐπεσσύμενον, τηλοῦ δέ μιν ἔμβαλε πόντῳ.ὡς δʼ ὅτε πουλύποδος θαλάμης ἐξελκομένοιοπρὸς κοτυληδονόφιν πυκιναὶ λάιγγες ἔχονται,ὣς τοῦ πρὸς πέτρῃσι θρασειάων ἀπὸ χειρῶνῥινοὶ ἀπέδρυφθεν· τὸν δὲ μέγα κῦμα κάλυψεν.ἔνθα κε δὴ δύστηνος ὑπὲρ μόρον ὤλετʼ Ὀδυσσεύς,εἰ μὴ ἐπιφροσύνην δῶκε γλαυκῶπις Ἀθήνη.κύματος ἐξαναδύς, τά τʼ ἐρεύγεται ἤπειρόνδε,νῆχε παρέξ, ἐς γαῖαν ὁρώμενος, εἴ που ἐφεύροιἠιόνας τε παραπλῆγας λιμένας τε θαλάσσης.ἀλλʼ ὅτε δὴ ποταμοῖο κατὰ στόμα καλλιρόοιοἷξε νέων, τῇ δή οἱ ἐείσατο χῶρος ἄριστος,λεῖος πετράων, καὶ ἐπὶ σκέπας ἦν ἀνέμοιο,ἔγνω δὲ προρέοντα καὶ εὔξατο ὃν κατὰ θυμόν·κλῦθι, ἄναξ, ὅτις ἐσσί· πολύλλιστον δέ σʼ
ἱκάνω,φεύγων ἐκ πόντοιο Ποσειδάωνος ἐνιπάς.αἰδοῖος μέν τʼ ἐστὶ καὶ ἀθανάτοισι θεοῖσινἀνδρῶν ὅς τις ἵκηται ἀλώμενος, ὡς καὶ ἐγὼ νῦνσόν τε ῥόον σά τε γούναθʼ ἱκάνω πολλὰ μογήσας.ἀλλʼ ἐλέαιρε, ἄναξ· ἱκέτης δέ τοι εὔχομαι εἶναι.
ὣς φάθʼ, ὁ δʼ αὐτίκα παῦσεν ἑὸν ῥόον, ἔσχε δὲ
κῦμα,πρόσθε δέ οἱ ποίησε γαλήνην, τὸν δʼ ἐσάωσενἐς ποταμοῦ προχοάς. ὁ δʼ ἄρʼ ἄμφω γούνατʼ ἔκαμψεχεῖράς τε στιβαράς. ἁλὶ γὰρ δέδμητο φίλον κῆρ.ᾤδεε δὲ χρόα πάντα, θάλασσα δὲ κήκιε πολλὴἂν στόμα τε ῥῖνάς θʼ· ὁ δʼ ἄρʼ ἄπνευστος καὶ ἄναυδοςκεῖτʼ ὀλιγηπελέων, κάματος δέ μιν αἰνὸς ἵκανεν.ἀλλʼ ὅτε δή ῥʼ ἄμπνυτο καὶ ἐς φρένα θυμὸς ἀγέρθη,καὶ τότε δὴ κρήδεμνον ἀπὸ ἕο λῦσε θεοῖο.καὶ τὸ μὲν ἐς ποταμὸν ἁλιμυρήεντα μεθῆκεν,ἂψ δʼ ἔφερεν μέγα κῦμα κατὰ ῥόον, αἶψα δʼ ἄρʼ Ἰνὼδέξατο χερσὶ φίλῃσιν· ὁ δʼ ἐκ ποταμοῖο λιασθεὶςσχοίνῳ ὑπεκλίνθη, κύσε δὲ ζείδωρον ἄρουραν.ὀχθήσας δʼ ἄρα εἶπε πρὸς ὃν μεγαλήτορα θυμόν·ὤ μοι ἐγώ, τί πάθω; τί νύ μοι μήκιστα
γένηται;εἰ μέν κʼ ἐν ποταμῷ δυσκηδέα νύκτα φυλάσσω,μή μʼ ἄμυδις στίβη τε κακὴ καὶ θῆλυς ἐέρσηἐξ ὀλιγηπελίης δαμάσῃ κεκαφηότα θυμόν·αὔρη δʼ ἐκ ποταμοῦ ψυχρὴ πνέει ἠῶθι πρό.εἰ δέ κεν ἐς κλιτὺν ἀναβὰς καὶ δάσκιον ὕληνθάμνοις ἐν πυκινοῖσι καταδράθω, εἴ με μεθείηῥῖγος καὶ κάματος, γλυκερὸς δέ μοι ὕπνος ἐπέλθῃ,δείδω, μὴ θήρεσσιν ἕλωρ καὶ κύρμα γένωμαι.
ὣς ἄρα οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι·βῆ ῥʼ ἴμεν εἰς ὕλην· τὴν δὲ σχεδὸν ὕδατος εὗρενἐν περιφαινομένῳ· δοιοὺς δʼ ἄρʼ ὑπήλυθε θάμνους,ἐξ ὁμόθεν πεφυῶτας· ὁ μὲν φυλίης, ὁ δʼ ἐλαίης.τοὺς μὲν ἄρʼ οὔτʼ ἀνέμων διάη μένος ὑγρὸν ἀέντων,οὔτε ποτʼ ἠέλιος φαέθων ἀκτῖσιν ἔβαλλεν,οὔτʼ ὄμβρος περάασκε διαμπερές· ὣς ἄρα πυκνοὶἀλλήλοισιν ἔφυν ἐπαμοιβαδίς· οὓς ὑπʼ Ὀδυσσεὺςδύσετʼ. ἄφαρ δʼ εὐνὴν ἐπαμήσατο χερσὶ φίλῃσινεὐρεῖαν· φύλλων γὰρ ἔην χύσις ἤλιθα πολλή,ὅσσον τʼ ἠὲ δύω ἠὲ τρεῖς ἄνδρας ἔρυσθαιὥρῃ χειμερίῃ, εἰ καὶ μάλα περ χαλεπαίνοι.τὴν μὲν ἰδὼν γήθησε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεύς,ἐν δʼ ἄρα μέσσῃ λέκτο, χύσιν δʼ ἐπεχεύατο φύλλων.ὡς δʼ ὅτε τις δαλὸν σποδιῇ ἐνέκρυψε μελαίνῃἀγροῦ ἐπʼ ἐσχατιῆς, ᾧ μὴ πάρα γείτονες ἄλλοι,σπέρμα πυρὸς σώζων, ἵνα μή ποθεν ἄλλοθεν αὔοι,ὣς Ὀδυσεὺς φύλλοισι καλύψατο· τῷ δʼ ἄρʼ Ἀθήνηὕπνον ἐπʼ ὄμμασι χεῦʼ, ἵνα μιν παύσειε τάχισταδυσπονέος καμάτοιο φίλα βλέφαρʼ ἀμφικαλύψας.
ὣς ὁ μὲν ἔνθα καθεῦδε πολύτλας δῖος Ὀδυσσεὺςὕπνῳ καὶ καμάτῳ ἀρημένος· αὐτὰρ Ἀθήνηβῆ ῥʼ ἐς Φαιήκων ἀνδρῶν δῆμόν τε πόλιν τε,οἳ πρὶν μέν ποτʼ ἔναιον ἐν εὐρυχόρῳ Ὑπερείῃ,ἀγχοῦ Κυκλώπων ἀνδρῶν ὑπερηνορεόντων,οἵ σφεας σινέσκοντο, βίηφι δὲ φέρτεροι ἦσαν.ἔνθεν ἀναστήσας ἄγε Ναυσίθοος θεοειδής,εἷσεν δὲ Σχερίῃ, ἑκὰς ἀνδρῶν ἀλφηστάων,ἀμφὶ δὲ τεῖχος ἔλασσε πόλει, καὶ ἐδείματο οἴκους,καὶ νηοὺς ποίησε θεῶν, καὶ ἐδάσσατʼ ἀρούρας.ἀλλʼ ὁ μὲν ἤδη κηρὶ δαμεὶς Ἄϊδόσδε βεβήκει,Ἀλκίνοος δὲ τότʼ ἦρχε, θεῶν ἄπο μήδεα εἰδώς.τοῦ μὲν ἔβη πρὸς δῶμα θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη,νόστον Ὀδυσσῆι μεγαλήτορι μητιόωσα.βῆ δʼ ἴμεν ἐς θάλαμον πολυδαίδαλον, ᾧ ἔνι κούρηκοιμᾶτʼ ἀθανάτῃσι φυὴν καὶ εἶδος ὁμοίη,Ναυσικάα, θυγάτηρ μεγαλήτορος Ἀλκινόοιο,πὰρ δὲ δύʼ ἀμφίπολοι, Χαρίτων ἄπο κάλλος ἔχουσαι,σταθμοῖιν ἑκάτερθε· θύραι δʼ ἐπέκειντο φαειναί.ἡ δʼ ἀνέμου ὡς πνοιὴ ἐπέσσυτο δέμνια κούρης,στῆ δʼ ἄρʼ ὑπὲρ κεφαλῆς, καί μιν πρὸς μῦθον ἔειπεν,εἰδομένη κούρῃ ναυσικλειτοῖο Δύμαντος,ἥ οἱ ὁμηλικίη μὲν ἔην, κεχάριστο δὲ θυμῷ.τῇ μιν ἐεισαμένη προσέφη γλαυκῶπις Ἀθήνη·Ναυσικάα, τί νύ σʼ ὧδε μεθήμονα γείνατο
μήτηρ;εἵματα μέν τοι κεῖται ἀκηδέα σιγαλόεντα,σοὶ δὲ γάμος σχεδόν ἐστιν, ἵνα χρὴ καλὰ μὲν αὐτὴνἕννυσθαι, τὰ δὲ τοῖσι παρασχεῖν, οἵ κέ σʼ ἄγωνται.ἐκ γάρ τοι τούτων φάτις ἀνθρώπους ἀναβαίνειἐσθλή, χαίρουσιν δὲ πατὴρ καὶ πότνια μήτηρ.ἀλλʼ ἴομεν πλυνέουσαι ἅμʼ ἠοῖ φαινομένηφι·καί τοι ἐγὼ συνέριθος ἅμʼ ἕψομαι, ὄφρα τάχισταἐντύνεαι, ἐπεὶ οὔ τοι ἔτι δὴν παρθένος ἔσσεαι·ἤδη γάρ σε μνῶνται ἀριστῆες κατὰ δῆμονπάντων Φαιήκων, ὅθι τοι γένος ἐστὶ καὶ αὐτῇ.ἀλλʼ ἄγʼ ἐπότρυνον πατέρα κλυτὸν ἠῶθι πρὸἡμιόνους καὶ ἄμαξαν ἐφοπλίσαι, ἥ κεν ἄγῃσιζῶστρά τε καὶ πέπλους καὶ ῥήγεα σιγαλόεντα.καὶ δὲ σοὶ ὧδʼ αὐτῇ πολὺ κάλλιον ἠὲ πόδεσσινἔρχεσθαι· πολλὸν γὰρ ἀπὸ πλυνοί εἰσι πόληος.
ἡ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη γλαυκῶπις ἈθήνηΟὔλυμπόνδʼ, ὅθι φασὶ θεῶν ἕδος ἀσφαλὲς αἰεὶἔμμεναι. οὔτʼ ἀνέμοισι τινάσσεται οὔτε ποτʼ ὄμβρῳδεύεται οὔτε χιὼν ἐπιπίλναται, ἀλλὰ μάλʼ αἴθρηπέπταται ἀνέφελος, λευκὴ δʼ ἐπιδέδρομεν αἴγλη·τῷ ἔνι τέρπονται μάκαρες θεοὶ ἤματα πάντα.ἔνθʼ ἀπέβη γλαυκῶπις, ἐπεὶ διεπέφραδε κούρῃ.αὐτίκα δʼ Ἠὼς ἦλθεν ἐύθρονος, ἥ μιν ἔγειρεΝαυσικάαν ἐύπεπλον· ἄφαρ δʼ ἀπεθαύμασʼ ὄνειρον,βῆ δʼ ἰέναι διὰ δώμαθʼ, ἵνʼ ἀγγείλειε τοκεῦσιν,πατρὶ φίλῳ καὶ μητρί· κιχήσατο δʼ ἔνδον ἐόντας·ἡ μὲν ἐπʼ ἐσχάρῃ ἧστο σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶνἠλάκατα στρωφῶσʼ ἁλιπόρφυρα· τῷ δὲ θύραζεἐρχομένῳ ξύμβλητο μετὰ κλειτοὺς βασιλῆαςἐς βουλήν, ἵνα μιν κάλεον Φαίηκες ἀγαυοί.ἡ δὲ μάλʼ ἄγχι στᾶσα φίλον πατέρα προσέειπε·πάππα φίλʼ, οὐκ ἂν δή μοι ἐφοπλίσσειας
ἀπήνηνὑψηλὴν ἐύκυκλον, ἵνα κλυτὰ εἵματʼ ἄγωμαιἐς ποταμὸν πλυνέουσα, τά μοι ῥερυπωμένα κεῖται;καὶ δὲ σοὶ αὐτῷ ἔοικε μετὰ πρώτοισιν ἐόνταβουλὰς βουλεύειν καθαρὰ χροΐ εἵματʼ ἔχοντα.πέντε δέ τοι φίλοι υἷες ἐνὶ μεγάροις γεγάασιν,οἱ δύʼ ὀπυίοντες, τρεῖς δʼ ἠίθεοι θαλέθοντες·οἱ δʼ αἰεὶ ἐθέλουσι νεόπλυτα εἵματʼ ἔχοντεςἐς χορὸν ἔρχεσθαι· τὰ δʼ ἐμῇ φρενὶ πάντα μέμηλεν.
ὣς ἔφατʼ· αἴδετο γὰρ θαλερὸν γάμον ἐξονομῆναιπατρὶ φίλῳ. ὁ δὲ πάντα νόει καὶ ἀμείβετο μύθῳ·οὔτε τοι ἡμιόνων φθονέω, τέκος, οὔτε τευ ἄλλου.ἔρχευ· ἀτάρ τοι δμῶες ἐφοπλίσσουσιν ἀπήνηνὑψηλὴν ἐύκυκλον, ὑπερτερίῃ ἀραρυῖαν.
ὣς εἰπὼν δμώεσσιν ἐκέκλετο, τοὶ δʼ ἐπίθοντο.οἱ μὲν ἄρʼ ἐκτὸς ἄμαξαν ἐύτροχον ἡμιονείηνὥπλεον, ἡμιόνους θʼ ὕπαγον ζεῦξάν θʼ ὑπʼ ἀπήνῃ·κούρη δʼ ἐκ θαλάμοιο φέρεν ἐσθῆτα φαεινήν.καὶ τὴν μὲν κατέθηκεν ἐυξέστῳ ἐπʼ ἀπήνῃ,μήτηρ δʼ ἐν κίστῃ ἐτίθει μενοεικέʼ ἐδωδὴνπαντοίην, ἐν δʼ ὄψα τίθει, ἐν δʼ οἶνον ἔχευενἀσκῷ ἐν αἰγείῳ· κούρη δʼ ἐπεβήσετʼ ἀπήνης.δῶκεν δὲ χρυσέῃ ἐν ληκύθῳ ὑγρὸν ἔλαιον,ἧος χυτλώσαιτο σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξίν.ἡ δʼ ἔλαβεν μάστιγα καὶ ἡνία σιγαλόεντα,μάστιξεν δʼ ἐλάαν· καναχὴ δʼ ἦν ἡμιόνοιιν.αἱ δʼ ἄμοτον τανύοντο, φέρον δʼ ἐσθῆτα καὶ αὐτήν,οὐκ οἴην, ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι κίον ἄλλαι.αἱ δʼ ὅτε δὴ ποταμοῖο ῥόον περικαλλέʼ ἵκοντο,ἔνθʼ ἦ τοι πλυνοὶ ἦσαν ἐπηετανοί, πολὺ δʼ ὕδωρκαλὸν ὑπεκπρόρεεν μάλα περ ῥυπόωντα καθῆραι,ἔνθʼ αἵ γʼ ἡμιόνους μὲν ὑπεκπροέλυσαν ἀπήνης.καὶ τὰς μὲν σεῦαν ποταμὸν πάρα δινήεντατρώγειν ἄγρωστιν μελιηδέα· ταὶ δʼ ἀπʼ ἀπήνηςεἵματα χερσὶν ἕλοντο καὶ ἐσφόρεον μέλαν ὕδωρ,στεῖβον δʼ ἐν βόθροισι θοῶς ἔριδα προφέρουσαι.αὐτὰρ ἐπεὶ πλῦνάν τε κάθηράν τε ῥύπα πάντα,ἑξείης πέτασαν παρὰ θῖνʼ ἁλός, ἧχι μάλισταλάιγγας ποτὶ χέρσον ἀποπλύνεσκε θάλασσα.αἱ δὲ λοεσσάμεναι καὶ χρισάμεναι λίπʼ ἐλαίῳδεῖπνον ἔπειθʼ εἵλοντο παρʼ ὄχθῃσιν ποταμοῖο,εἵματα δʼ ἠελίοιο μένον τερσήμεναι αὐγῇ.αὐτὰρ ἐπεὶ σίτου τάρφθεν δμῳαί τε καὶ αὐτή,σφαίρῃ ταὶ δʼ ἄρʼ ἔπαιζον, ἀπὸ κρήδεμνα βαλοῦσαι·τῇσι δὲ Ναυσικάα λευκώλενος ἤρχετο μολπῆς.οἵη δʼ Ἄρτεμις εἶσι κατʼ οὔρεα ἰοχέαιρα,ἢ κατὰ Τηΰγετον περιμήκετον ἢ Ἐρύμανθον,τερπομένη κάπροισι καὶ ὠκείῃς ἐλάφοισι·τῇ δέ θʼ ἅμα νύμφαι, κοῦραι Διὸς αἰγιόχοιο,ἀγρονόμοι παίζουσι, γέγηθε δέ τε φρένα Λητώ·πασάων δʼ ὑπὲρ ἥ γε κάρη ἔχει ἠδὲ μέτωπα,ῥεῖά τʼ ἀριγνώτη πέλεται, καλαὶ δέ τε πᾶσαι·ὣς ἥ γʼ ἀμφιπόλοισι μετέπρεπε παρθένος ἀδμής.ἀλλʼ ὅτε δὴ ἄρʼ ἔμελλε πάλιν οἶκόνδε νέεσθαιζεύξασʼ ἡμιόνους πτύξασά τε εἵματα καλά,ἔνθʼ αὖτʼ ἄλλʼ ἐνόησε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη,ὡς Ὀδυσεὺς ἔγροιτο, ἴδοι τʼ ἐυώπιδα κούρην,ἥ οἱ Φαιήκων ἀνδρῶν πόλιν ἡγήσαιτο.σφαῖραν ἔπειτʼ ἔρριψε μετʼ ἀμφίπολον βασίλεια·ἀμφιπόλου μὲν ἅμαρτε, βαθείῃ δʼ ἔμβαλε δίνῃ·αἱ δʼ ἐπὶ μακρὸν ἄυσαν· ὁ δʼ ἔγρετο δῖος Ὀδυσσεύς,ἑζόμενος δʼ ὥρμαινε κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν·ὤ μοι ἐγώ, τέων αὖτε βροτῶν ἐς γαῖαν ἱκάνω;ἦ ῥʼ οἵ γʼ ὑβρισταί τε καὶ ἄγριοι οὐδὲ δίκαιοι,ἦε φιλόξεινοι καί σφιν νόος ἐστὶ θεουδής;ὥς τέ με κουράων ἀμφήλυθε θῆλυς ἀυτή·νυμφάων, αἳ ἔχουσʼ ὀρέων αἰπεινὰ κάρηνακαὶ πηγὰς ποταμῶν καὶ πίσεα ποιήεντα.ἦ νύ που ἀνθρώπων εἰμὶ σχεδὸν αὐδηέντων;ἀλλʼ ἄγʼ ἐγὼν αὐτὸς πειρήσομαι ἠδὲ ἴδωμαι.
ὣς εἰπὼν θάμνων ὑπεδύσετο δῖος Ὀδυσσεύς,ἐκ πυκινῆς δʼ ὕλης πτόρθον κλάσε χειρὶ παχείῃφύλλων, ὡς ῥύσαιτο περὶ χροῒ μήδεα φωτός.βῆ δʼ ἴμεν ὥς τε λέων ὀρεσίτροφος ἀλκὶ πεποιθώς,ὅς τʼ εἶσʼ ὑόμενος καὶ ἀήμενος, ἐν δέ οἱ ὄσσεδαίεται· αὐτὰρ ὁ βουσὶ μετέρχεται ἢ ὀίεσσινἠὲ μετʼ ἀγροτέρας ἐλάφους· κέλεται δέ ἑ γαστὴρμήλων πειρήσοντα καὶ ἐς πυκινὸν δόμον ἐλθεῖν·ὣς Ὀδυσεὺς κούρῃσιν ἐυπλοκάμοισιν ἔμελλεμίξεσθαι, γυμνός περ ἐών· χρειὼ γὰρ ἵκανε.σμερδαλέος δʼ αὐτῇσι φάνη κεκακωμένος ἅλμῃ,τρέσσαν δʼ ἄλλυδις ἄλλη ἐπʼ ἠιόνας προὐχούσας·οἴη δʼ Ἀλκινόου θυγάτηρ μένε· τῇ γὰρ Ἀθήνη