εἰ δὴ ἐξ αὐτοῖο τόσος πάϊς εἰς Ὀδυσῆος.αἰνῶς μὲν κεφαλήν τε καὶ ὄμματα καλὰ ἔοικαςκείνῳ, ἐπεὶ θαμὰ τοῖον ἐμισγόμεθʼ ἀλλήλοισιν,πρίν γε τὸν ἐς Τροίην ἀναβήμεναι, ἔνθα περ ἄλλοιἈργείων οἱ ἄριστοι ἔβαν κοίλῃς ἐνὶ νηυσίν·ἐκ τοῦ δʼ οὔτʼ Ὀδυσῆα ἐγὼν ἴδον οὔτʼ ἔμʼ ἐκεῖνος.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλʼ ἀτρεκέως ἀγορεύσω.μήτηρ μέν τέ μέ φησι τοῦ ἔμμεναι, αὐτὰρ ἐγώ γεοὐκ οἶδʼ· οὐ γάρ πώ τις ἑὸν γόνον αὐτὸς ἀνέγνω.ὡς δὴ ἐγώ γʼ ὄφελον μάκαρός νύ τευ ἔμμεναι υἱὸςἀνέρος, ὃν κτεάτεσσιν ἑοῖς ἔπι γῆρας ἔτετμε.νῦν δʼ ὃς ἀποτμότατος γένετο θνητῶν ἀνθρώπων,τοῦ μʼ ἔκ φασι γενέσθαι, ἐπεὶ σύ με τοῦτʼ ἐρεείνεις.
τὸν δʼ αὖτε προσέειπε θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·οὐ μέν τοι γενεήν γε θεοὶ νώνυμνον ὀπίσσωθῆκαν, ἐπεὶ σέ γε τοῖον ἐγείνατο Πηνελόπεια.ἀλλʼ ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον·τίς δαίς, τίς δὲ ὅμιλος ὅδʼ ἔπλετο; τίπτε δέ σε χρεώ;εἰλαπίνη ἠὲ γάμος; ἐπεὶ οὐκ ἔρανος τάδε γʼ ἐστίν·ὥς τέ μοι ὑβρίζοντες ὑπερφιάλως δοκέουσιδαίνυσθαι κατὰ δῶμα. νεμεσσήσαιτό κεν ἀνὴραἴσχεα πόλλʼ ὁρόων, ὅς τις πινυτός γε μετέλθοι.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·ξεῖνʼ, ἐπεὶ ἂρ δὴ ταῦτά μʼ ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς,μέλλεν μέν ποτε οἶκος ὅδʼ ἀφνειὸς καὶ ἀμύμωνἔμμεναι, ὄφρʼ ἔτι κεῖνος ἀνὴρ ἐπιδήμιος ἦεν·νῦν δʼ ἑτέρως ἐβόλοντο θεοὶ κακὰ μητιόωντες,οἳ κεῖνον μὲν ἄιστον ἐποίησαν περὶ πάντωνἀνθρώπων, ἐπεὶ οὔ κε θανόντι περ ὧδʼ ἀκαχοίμην,εἰ μετὰ οἷς ἑτάροισι δάμη Τρώων ἐνὶ δήμῳ,ἠὲ φίλων ἐν χερσίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσεν.τῷ κέν οἱ τύμβον μὲν ἐποίησαν Παναχαιοί,ἠδέ κε καὶ ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατʼ ὀπίσσω.νῦν δέ μιν ἀκλειῶς ἅρπυιαι ἀνηρείψαντο·οἴχετʼ ἄιστος ἄπυστος, ἐμοὶ δʼ ὀδύνας τε γόους τεκάλλιπεν. οὐδέ τι κεῖνον ὀδυρόμενος στεναχίζωοἶον, ἐπεί νύ μοι ἄλλα θεοὶ κακὰ κήδεʼ ἔτευξαν.ὅσσοι γὰρ νήσοισιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι,Δουλιχίῳ τε Σάμῃ τε καὶ ὑλήεντι Ζακύνθῳ,ἠδʼ ὅσσοι κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσιν,τόσσοι μητέρʼ ἐμὴν μνῶνται, τρύχουσι δὲ οἶκον.ἡ δʼ οὔτʼ ἀρνεῖται στυγερὸν γάμον οὔτε τελευτὴνποιῆσαι δύναται· τοὶ δὲ φθινύθουσιν ἔδοντεςοἶκον ἐμόν· τάχα δή με διαρραίσουσι καὶ αὐτόν.
τὸν δʼ ἐπαλαστήσασα προσηύδα Παλλὰς Ἀθήνη·ὢ πόποι, ἦ δὴ πολλὸν ἀποιχομένου Ὀδυσῆοςδεύῃ, ὅ κε μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφείη.εἰ γὰρ νῦν ἐλθὼν δόμου ἐν πρώτῃσι θύρῃσισταίη, ἔχων πήληκα καὶ ἀσπίδα καὶ δύο δοῦρε,τοῖος ἐὼν οἷόν μιν ἐγὼ τὰ πρῶτʼ ἐνόησαοἴκῳ ἐν ἡμετέρῳ πίνοντά τε τερπόμενόν τε,ἐξ Ἐφύρης ἀνιόντα παρʼ Ἴλου Μερμερίδαο—ᾤχετο γὰρ καὶ κεῖσε θοῆς ἐπὶ νηὸς Ὀδυσσεὺςφάρμακον ἀνδροφόνον διζήμενος, ὄφρα οἱ εἴηἰοὺς χρίεσθαι χαλκήρεας· ἀλλʼ ὁ μὲν οὔ οἱδῶκεν, ἐπεί ῥα θεοὺς νεμεσίζετο αἰὲν ἐόντας,ἀλλὰ πατήρ οἱ δῶκεν ἐμός· φιλέεσκε γὰρ αἰνῶς—τοῖος ἐὼν μνηστῆρσιν ὁμιλήσειεν Ὀδυσσεύς·πάντες κʼ ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε.ἀλλʼ ἦ τοι μὲν ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται,ἤ κεν νοστήσας ἀποτίσεται, ἦε καὶ οὐκί,οἷσιν ἐνὶ μεγάροισι· σὲ δὲ φράζεσθαι ἄνωγα,ὅππως κε μνηστῆρας ἀπώσεαι ἐκ μεγάροιο.εἰ δʼ ἄγε νῦν ξυνίει καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων·αὔριον εἰς ἀγορὴν καλέσας ἥρωας Ἀχαιοὺςμῦθον πέφραδε πᾶσι, θεοὶ δʼ ἐπὶ μάρτυροι ἔστων.μνηστῆρας μὲν ἐπὶ σφέτερα σκίδνασθαι ἄνωχθι,μητέρα δʼ, εἴ οἱ θυμὸς ἐφορμᾶται γαμέεσθαι,ἂψ ἴτω ἐς μέγαρον πατρὸς μέγα δυναμένοιο·οἱ δὲ γάμον τεύξουσι καὶ ἀρτυνέουσιν ἔεδναπολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε φίλης ἐπὶ παιδὸς ἕπεσθαι.σοὶ δʼ αὐτῷ πυκινῶς ὑποθήσομαι, αἴ κε πίθηαι·νῆʼ ἄρσας ἐρέτῃσιν ἐείκοσιν, ἥ τις ἀρίστη,ἔρχεο πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο,ἤν τίς τοι εἴπῃσι βροτῶν, ἢ ὄσσαν ἀκούσῃςἐκ Διός, ἥ τε μάλιστα φέρει κλέος ἀνθρώποισι.πρῶτα μὲν ἐς Πύλον ἐλθὲ καὶ εἴρεο Νέστορα δῖον,κεῖθεν δὲ Σπάρτηνδε παρὰ ξανθὸν Μενέλαον·ὃς γὰρ δεύτατος ἦλθεν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων.εἰ μέν κεν πατρὸς βίοτον καὶ νόστον ἀκούσῃς,ἦ τʼ ἂν τρυχόμενός περ ἔτι τλαίης ἐνιαυτόν·εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσῃς μηδʼ ἔτʼ ἐόντος,νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖανσῆμά τέ οἱ χεῦαι καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξαιπολλὰ μάλʼ, ὅσσα ἔοικε, καὶ ἀνέρι μητέρα δοῦναι.αὐτὰρ ἐπὴν δὴ ταῦτα τελευτήσῃς τε καὶ ἔρξῃς,φράζεσθαι δὴ ἔπειτα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμὸνὅππως κε μνηστῆρας ἐνὶ μεγάροισι τεοῖσικτείνῃς ἠὲ δόλῳ ἢ ἀμφαδόν· οὐδέ τί σε χρὴνηπιάας ὀχέειν, ἐπεὶ οὐκέτι τηλίκος ἐσσι.ἢ οὐκ ἀίεις οἷον κλέος ἔλλαβε δῖος Ὀρέστηςπάντας ἐπʼ ἀνθρώπους, ἐπεὶ ἔκτανε πατροφονῆα,Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα;καὶ σύ, φίλος, μάλα γάρ σʼ ὁρόω καλόν τε μέγαν τε,ἄλκιμος ἔσσʼ, ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐὺ εἴπῃ.αὐτὰρ ἐγὼν ἐπὶ νῆα θοὴν κατελεύσομαι ἤδηἠδʼ ἑτάρους, οἵ πού με μάλʼ ἀσχαλόωσι μένοντες·σοὶ δʼ αὐτῷ μελέτω, καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·ξεῖνʼ, ἦ τοι μὲν ταῦτα φίλα φρονέων ἀγορεύεις,ὥς τε πατὴρ ᾧ παιδί, καὶ οὔ ποτε λήσομαι αὐτῶν.ἀλλʼ ἄγε νῦν ἐπίμεινον, ἐπειγόμενός περ ὁδοῖο,ὄφρα λοεσσάμενός τε τεταρπόμενός τε φίλον κῆρ,δῶρον ἔχων ἐπὶ νῆα κίῃς, χαίρων ἐνὶ θυμῷ,τιμῆεν, μάλα καλόν, ὅ τοι κειμήλιον ἔσταιἐξ ἐμεῦ, οἷα φίλοι ξεῖνοι ξείνοισι διδοῦσι.
τὸν δʼ ἠμείβετʼ ἔπειτα θεά, γλαυκῶπις Ἀθήνη·μή μʼ ἔτι νῦν κατέρυκε, λιλαιόμενόν περ ὁδοῖο.δῶρον δʼ ὅττι κέ μοι δοῦναι φίλον ἦτορ ἀνώγῃ,αὖτις ἀνερχομένῳ δόμεναι οἶκόνδε φέρεσθαι,καὶ μάλα καλὸν ἑλών· σοὶ δʼ ἄξιον ἔσται ἀμοιβῆς.
ἡ μὲν ἄρʼ ὣς εἰποῦσʼ ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη,ὄρνις δʼ ὣς ἀνόπαια διέπτατο· τῷ δʼ ἐνὶ θυμῷθῆκε μένος καὶ θάρσος, ὑπέμνησέν τέ ἑ πατρὸςμᾶλλον ἔτʼ ἢ τὸ πάροιθεν. ὁ δὲ φρεσὶν ᾗσι νοήσαςθάμβησεν κατὰ θυμόν· ὀίσατο γὰρ θεὸν εἶναι.αὐτίκα δὲ μνηστῆρας ἐπῴχετο ἰσόθεος φώς.τοῖσι δʼ ἀοιδὸς ἄειδε περικλυτός, οἱ δὲ σιωπῇἥατʼ ἀκούοντες· ὁ δʼ Ἀχαιῶν νόστον ἄειδελυγρόν, ὃν ἐκ Τροίης ἐπετείλατο Παλλὰς Ἀθήνη.τοῦ δʼ ὑπερωιόθεν φρεσὶ σύνθετο θέσπιν ἀοιδὴνκούρη Ἰκαρίοιο, περίφρων Πηνελόπεια·κλίμακα δʼ ὑψηλὴν κατεβήσετο οἷο δόμοιο,οὐκ οἴη, ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι δύʼ ἕποντο.ἡ δʼ ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν,στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο,ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα·ἀμφίπολος δʼ ἄρα οἱ κεδνὴ ἑκάτερθε παρέστη.δακρύσασα δʼ ἔπειτα προσηύδα θεῖον ἀοιδόν·Φήμιε, πολλὰ γὰρ ἄλλα βροτῶν θελκτήρια
οἶδας,ἔργʼ ἀνδρῶν τε θεῶν τε, τά τε κλείουσιν ἀοιδοί·τῶν ἕν γέ σφιν ἄειδε παρήμενος, οἱ δὲ σιωπῇοἶνον πινόντων· ταύτης δʼ ἀποπαύεʼ ἀοιδῆςλυγρῆς, ἥ τέ μοι αἰεὶ ἐνὶ στήθεσσι φίλον κῆρτείρει, ἐπεί με μάλιστα καθίκετο πένθος ἄλαστον.τοίην γὰρ κεφαλὴν ποθέω μεμνημένη αἰεί,ἀνδρός, τοῦ κλέος εὐρὺ καθʼ Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος.
τὴν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·μῆτερ ἐμή, τί τʼ ἄρα φθονέεις ἐρίηρον ἀοιδὸντέρπειν ὅππῃ οἱ νόος ὄρνυται; οὔ νύ τʼ ἀοιδοὶαἴτιοι, ἀλλά ποθι Ζεὺς αἴτιος, ὅς τε δίδωσινἀνδράσιν ἀλφηστῇσιν, ὅπως ἐθέλῃσιν, ἑκάστῳ.τούτῳ δʼ οὐ νέμεσις Δαναῶν κακὸν οἶτον ἀείδειν·τὴν γὰρ ἀοιδὴν μᾶλλον ἐπικλείουσʼ ἄνθρωποι,ἥ τις ἀκουόντεσσι νεωτάτη ἀμφιπέληται.σοὶ δʼ ἐπιτολμάτω κραδίη καὶ θυμὸς ἀκούειν·οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς οἶος ἀπώλεσε νόστιμον ἦμαρἐν Τροίῃ, πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι φῶτες ὄλοντο.ἀλλʼ εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σʼ αὐτῆς ἔργα κόμιζε,ἱστόν τʼ ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευεἔργον ἐποίχεσθαι· μῦθος δʼ ἄνδρεσσι μελήσειπᾶσι, μάλιστα δʼ ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστʼ ἐνὶ οἴκῳ.
ἡ μὲν θαμβήσασα πάλιν οἶκόνδε βεβήκει·παιδὸς γὰρ μῦθον πεπνυμένον ἔνθετο θυμῷ.ἐς δʼ ὑπερῷʼ ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶκλαῖεν ἔπειτʼ Ὀδυσῆα φίλον πόσιν, ὄφρα οἱ ὕπνονἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη.μνηστῆρες δʼ ὁμάδησαν ἀνὰ μέγαρα σκιόεντα,πάντες δʼ ἠρήσαντο παραὶ λεχέεσσι κλιθῆναι.τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἤρχετο μύθων·μητρὸς ἐμῆς μνηστῆρες ὑπέρβιον ὕβριν
ἔχοντες,νῦν μὲν δαινύμενοι τερπώμεθα, μηδὲ βοητὺςἔστω, ἐπεὶ τόδε καλὸν ἀκουέμεν ἐστὶν ἀοιδοῦτοιοῦδʼ οἷος ὅδʼ ἐστί, θεοῖς ἐναλίγκιος αὐδήν.ἠῶθεν δʼ ἀγορήνδε καθεζώμεσθα κιόντεςπάντες, ἵνʼ ὕμιν μῦθον ἀπηλεγέως ἀποείπω,ἐξιέναι μεγάρων· ἄλλας δʼ ἀλεγύνετε δαῖτας,ὑμὰ κτήματʼ ἔδοντες, ἀμειβόμενοι κατὰ οἴκους.εἰ δʼ ὕμιν δοκέει τόδε λωίτερον καὶ ἄμεινονἔμμεναι, ἀνδρὸς ἑνὸς βίοτον νήποινον ὀλέσθαι,κείρετʼ· ἐγὼ δὲ θεοὺς ἐπιβώσομαι αἰὲν ἐόντας,αἴ κέ ποθι Ζεὺς δῷσι παλίντιτα ἔργα γενέσθαι·νήποινοί κεν ἔπειτα δόμων ἔντοσθεν ὄλοισθε.
ὣς ἔφαθʼ, οἱ δʼ ἄρα πάντες ὀδὰξ ἐν χείλεσι
φύντεςΤηλέμαχον θαύμαζον, ὃ θαρσαλέως ἀγόρευεν.τὸν δʼ αὖτʼ Ἀντίνοος προσέφη, Εὐπείθεος υἱός·Τηλέμαχʼ, ἦ μάλα δή σε διδάσκουσιν θεοὶ αὐτοὶὑψαγόρην τʼ ἔμεναι καὶ θαρσαλέως ἀγορεύειν·μὴ σέ γʼ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ βασιλῆα Κρονίωνποιήσειεν, ὅ τοι γενεῇ πατρώιόν ἐστιν.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·Ἀντίνοʼ, ἦ καί μοι νεμεσήσεαι ὅττι κεν εἴπω;καί κεν τοῦτʼ ἐθέλοιμι Διός γε διδόντος ἀρέσθαι.ἦ φῂς τοῦτο κάκιστον ἐν ἀνθρώποισι τετύχθαι;οὐ μὲν γάρ τι κακὸν βασιλευέμεν· αἶψά τέ οἱ δῶἀφνειὸν πέλεται καὶ τιμηέστερος αὐτός.ἀλλʼ ἦ τοι βασιλῆες Ἀχαιῶν εἰσὶ καὶ ἄλλοιπολλοὶ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, νέοι ἠδὲ παλαιοί,τῶν κέν τις τόδʼ ἔχῃσιν, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς·αὐτὰρ ἐγὼν οἴκοιο ἄναξ ἔσομʼ ἡμετέροιοκαὶ δμώων, οὕς μοι ληίσσατο δῖος Ὀδυσσεύς.
τὸν δʼ αὖτʼ Εὐρύμαχος Πολύβου πάϊς ἀντίον ηὔδα·Τηλέμαχʼ, ἦ τοι ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται,ὅς τις ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ βασιλεύσει Ἀχαιῶν·κτήματα δʼ αὐτὸς ἔχοις καὶ δώμασιν οἷσιν ἀνάσσοις.μὴ γὰρ ὅ γʼ ἔλθοι ἀνὴρ ὅς τίς σʼ ἀέκοντα βίηφινκτήματʼ ἀπορραίσει, Ἰθάκης ἔτι ναιετοώσης.ἀλλʼ ἐθέλω σε, φέριστε, περὶ ξείνοιο ἐρέσθαι,ὁππόθεν οὗτος ἀνήρ, ποίης δʼ ἐξ εὔχεται εἶναιγαίης, ποῦ δέ νύ οἱ γενεὴ καὶ πατρὶς ἄρουρα.ἠέ τινʼ ἀγγελίην πατρὸς φέρει ἐρχομένοιο,ἦ ἑὸν αὐτοῦ χρεῖος ἐελδόμενος τόδʼ ἱκάνει;οἷον ἀναΐξας ἄφαρ οἴχεται, οὐδʼ ὑπέμεινεγνώμεναι· οὐ μὲν γάρ τι κακῷ εἰς ὦπα ἐῴκει.
τὸν δʼ αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα·