Ut autem tibi ostendam haec ita esse: Petrus aliquando,
cum iam beatificationem fuisset ab eo consecutus, ait ad lesum; Propitius
esto, domine, non erit bibi istud, cum dixisset ei lesus quia oportet
filium hominis ascendere lerosolymam et occidi et tertia die resurgere;
renuntiaverat et fratribus increpatum esse ab lesu, istum vero qui ei
paulo ante dixerat: Tu es filius dei vivi, beatitudinem consecutam, vide
quia magis hunc praetulit lesas, cui et clemeatius et cum venia responsum
dare dignatus est; Petro vero post illam benedictionem nullum iam
veniae titulnm largitur, pro eo quod naturam rei sibi dictae non diligenter
adverterit lllias enim nuntii error responsi ratione corrigitur;
huius vero tarditas intellectus acerbiori increpatioae damnatur. Ex quu
advertere potes quod dominus lesus, interrogationum sibi oportunitate
servata, dignum promat singulis oportunumque responsum. Quod si, nt
ais, ex eo quod verum dixerat, Petrus beatiticatnr et pro eo qood fefellit
nuntius ille culpatur, die mihi quare, cum daemones eum confiterentur
dicentes: Seimus te qui sis sanctus dei, increparit eos et sinere
praecepit? Cur non (si quidem coofitentium se testimoniis delectatur)
etiam istos, sicut Petrum vera dicentem, benedictionibus remuneratus
est? Quod si hoc absurdum est, relinquitur ut pro loco, pro tempore,
pro personis, pro rebns, pro accidentium salute ea quae dicta sunt intellegamus,
uti ne temere pronuntiantes dugna cohercitione feriamur. Et
ut te magis ac magis edoceam mnlto amplius illum qni de matre nuntiaverat
honoratum (tu enim, oblitus rei quae nobis proposita est, in
aliud conversus es), audi ergo breviter; si enim volueris diligentius intueri
quae dicta sunt, inveniemus in illo priore multam dominum lesum
ostendisse clementiam idque convenientibus te exemplis edoceam. Rex
qnidam, cum adversns bostem processisset armatus et cogitaret atque
disponeret quemadmodum posset manum sibi hostilem et barbaram subiugare
cumque in multa esset cura et sollicitndine constitutus, in medio
adversariorum positus ac postea iam captivos eos tenere incipiens, cum
iam illa sollicitudo inmineret quemadmodam eos qui secum laboraverant
ac pondus belli tolerarant procuraret, quidam ei nuntius inportunus occurrens
de rebus domesticis suggerere aliqua coepit At ille admiratus
est audsciam atque inportunam suggestionem et morti tradere huiuscemodi
hominem cogitabat; quod nisi de carissimis adfectibua talis nun-
pugnanti adversum passiones quae profunda viscermn obsederant et
curanti eos qui multo tempore variis infirmitatibus fuerant devincti et
inclinato omni nisu pro salute universitatis, ille nuntius inportune adveniens
de matre et fratribus nuntiavit Et potuit quidem similem Petro
aut etiam graviorem excepisse sententiam; sed matris et fratrum interiectum
iectum nomen clementiam domini provocavit.
(XLIX), Sed et ampliuss adhuc omnibus ostendere cupio, ut
agnoscant universi adsertio tua quantum in se inpietatis obtineat. Si
enim, secundum quod tu dicis, non est natus, sine dubio nec passus est;
pati enim eum qui natus non est inpossibile est Quod si non est passus,
crucis nomen aufertur. Cruce autem non suscepta, nec lesus ex
mortuis resurrexit Quod si Iesus ex mortuis non resurrexit, nec alius
aliquis resurget. Quod si nullus resurget, nec iudicium erit. Certum
est enim quia, si non resurgam, nec iudicer. Quod si iudicium non erit,
frustra erit observatio mandatorum dei; nullus abstinentiae locus est;
manducemus et bibamus, cras enim moriemur, Haec autem omnia conectis,
negans id quod de Maria natus est; si enim confessus eum fueris,
de Maria natum, et passio subsequatur necesse est et passionem resurrectio
et resurrectionem iudicium et salva iam nobis erunt seripturae
praeeepta. Non ergo iam ana est quaestio, sed plurimae in hoc verbo.
Sicut enim omnis lex et prophetiae in duobus sermonibus constant, ita,
etiam nostra omnia spes in beatae Mariae partu suspensa est; et ideo
responde mihi ad singula quae te interrogabo. Quo abiciemus
tantas et tales apostoli voces, quae dicunt: Cum autem fuit dei voluntas
in nobis, misit filium suum factum ex muliere? Et iterum: Pascha nostrum
inmolatus est Christus. Et quia: Deus et dominum suseitavit et nos
cum illo suscitabit per virtutem suam. Et alia mnlta his similia dicta
sunt, ut est illud: Quomado dicunt quidam in vobis quia resurrectio mortuorum
non est? Si enim resurrectio mortuorum non est, nec Christus re-
vana est fides vestra; adhuc estis in peccatis vestris; ergo et qui
dormierunt in Christo, perierunt, Si in hac vita tantunimodo speramus in
Christo, miserabiliores sumus omnibus hominibus. Nunc autem Christus
resurrexit α mortuis initium dormientium et reliqua. Quis rogo ita temerarius
et inpudens invenitur, qui <his> tarn sacrosanctis vocibaa non
fidem, in quibus nulla est distinctio, nulla dubitatio? Quisnam
quaeso etiam te, O stulte Oalata, fascinavit, sicut et illos, quorum
ante oculos lesus Christus praescriptua est crucifixus? Unde arbitror sufficere
haec testimonia ad ostensionem iudicii et resurrectionis et passionis,
qniboB consequenter et pariter etiam ex Maria partus osteuditur.
Quid enim? si tu nolis adquiescere, sed evidentiasime scriptura proclamet.
Verum tamen interrogabo te, tu autem mihi responde, quando
lesus de lohanne testimoniam dabat et dicebat, qnia maior in natis mulierum
nullus surremt Iohanne Baptista: qui autem minor est in regno caelorum
maior est illo: die mihi qua ratione maior illo est in regno caelorum?
Numquid lesns minor erat lobanne in regno caelorum? Dico,
absit Die ergo in quo, ut vel te ipsum superare possis. Sine dubio
minor erat Iohanne lesus inter natos mulierum; in regno antem caelorum
maior illo erat. Die mibi illud etiam, ο Manichaee, si ais lesum non
esse ex Maria natum, sed adparuisse quidem ut hominem, cum homo
non esset, praestante boc et agente virtute quae in ipso est; dic mihi,
super quem Spiritus sanctus sicut columba descendit? Quis est etiam,
qui baptizatur a lobanne? Si perfectus erat, si filius erat, si virtus erat,
non poterat spiritus ingredi, sicut nee regnum potest ingredi intra regnum.
Cuius autem ei eaelitus emissa vox testimonium detulit dicens:
Hic est filius meus dilectus, in quo bene conplacui? Die age, nihil remoreris
quis ille est qui patrat haec omnia, qni agit universa. Reaponde,
itane blasphemiam pro ratione inpudenter allegas et inferre conaris?
(L). Manes dixit: Nemo quidem, qui adversum haec quae a te
dicta sunt respondere potuerit, blasphemiae crimen incurrit; quin potius
est omni laude dignissimus. Oportet enim artificem rebus propositis
responsione diligenter aptata, manifeata omnibus ea de quibna quaeritor
vel dubitatar ostendere et maxime idiotis. Et quoniam tibi doctimiae
nostrae non placet ratio, tamquam artifex bonus etiam hanc mihi quaestionem
rationabiliter exsolve. Mihi enim pium videtur dicere quod
nihil eguerit filius dei in eo quod adventus eius procuratur ad terras
neque opus habuerit columba neque baptismate ueque matre neque fratribus,
fortasse neque patre, qui ei secundum te fnit loseph; sed totus
ille ipse descendens, semet ipsum in quocumque voluit transformavit in
hominem eo pacto quo Paulus dicit, quia habitu repertus est ut homo.
Cuius igitur rei indiguerit is qui semet ipsum in omuia transformarit,
ostende. Quando enim voluit, hunc hominem rursus transformavit in
speciem solis ac vultum. Quod si rursus resistis, mihi recte dicenti
fidem nolens accommodare, audi definitionem tuam in qua stas. Si enim |
hominem eum tantummodo es Maria esse dicis et in baptismate spiritum
percepiase, ergo per profectum filius videbitur et non per naturam.
Si tamen tibi concedam dicere secundum profectum esse filium quasi
hominem factum hominem vere esse opinaris, id est qui caro et sangius
sit? Necesae est ergo et spiritum, qui sicut columba adparuit, non
aliud esse quam naturalem columbam; sicut homo enim dictum est et
sicut columba et quaecumque opinari potest de eo sermone, quod dictum
est, sicut homo, hac opinione concipe etiam de eo, quod dictum est, sicut
columba. Necesae est et baec aequaliter recipere, ita enim in
quae de eo scripta sunt inveniuntur. Archelaus dixit: Sicut tibi ipse
non potea, tamquam bonus artifex, neque ego tibi hanc quaestionem
diligenter aptarem tam manifestam atque manifeste dissolverem, nisi
propter hos qui adsistunt et qui nos audiunt; et ideo, sicut convenit,
quaestionis huius quoque exponam rationem. Tibi quidem non videtur
pie dici matrem habuisse lesum Mariam et reliqua quae nunc prose-
Die ergo mihi: si Iesum hominem naturaliter factum intellexerimus ex
Maria, habentem carnem et sanguinem, intellegamus necesse est etiam
spiritum sanctum veram columbam fuisse et non spiritum? Et quomodo
poterit vera columba verum hominem ingredi atque in eo permanere?
caro enim carnem ingredi non potest; sed magia, si lesom hominem
minem confiteamur, eum vero qui dicitur sicut columba spiritam
sanctum, salva est nobis ratio in utroque. Spiritus enim secondum rectam
rationem habitat in homine et descendit et permanet, et conpetenter
hoc et factum est et fit semper, sicut tu te ipsnm ante hoc tempus
profitebaris esse paraoletum dei, ut dicam: Delire, non homo, qui frequenter
oblivisceris ea quae dicis. Spiritum enim venisse super te
dixisti, quem promiserat lesus esse missurum; et unde nisi de caelo descendat?
Et si descendit spiritus super hominem dignum se, super te
autem veras columbas descendisse sentiendum est? ut te columbarum
potius furem accipiamus, insidias eis ac laqueos molientem; dignus enim
es qui verbis ridiculis inludaris; ego tarnen parco, ne auditores videar
offendere haec dicens, et maxime qnia praeter propositum eat meum in
te ingerere quae merearis audire.
Sed redeam ad rem. Memor stim enim tranaformationis suae,
qua dicis quia dens transformaverit ae in hominem vel in aolem, ex hoc
Τι volens ostendere lesum nostrum habitu solo et risn factum esse homi-
nem, quod absit ab unoquoque fidelium dicere. Alioquin haec secundum
te ad somnium nubia redeunt universa et figuras; non solum autem,
sed et adventus nomen delebitur; poterat enim in caelo positus facere
quae voluerat, ai spiritum eum esse non hominem dicis. Sed non ita
est, quoniam exinanivtt lemet ipsum formam servi accipiens. Dico autem
de eo qui ex Maria factus eat homo. Quid enim? non poteramus et nos
multo facilius et lautius ista narrare? sed abait at a veritate declinemus
iota unum aut unum apicem. Eat enim qui de Maria natus est filius,
qui totum hoc quod magnum est voluit perferre certamen lesus. Hic
non credis neque voci quae caelitus facta est, temerarium aliqutd ipse
pronuntias et, ai dixeris, nemo credei Statim enim in desertum ab
spiritu ductus est lesns, ut temptaretur a diabolo; quem cum diabolus
ignoraret, dicebat ei: Si filius es dei. Ignorabat autem propter qui
genuisset filium dei. Praedicabat regna caelomm, qui erat habitaculum
magnum nec ab ullo alio portari potuisset; unde et adfixus cruci, cum
resurrexisset ab inferis, adaumptus est illac ubi Christus filius dei regmabat,
ut cum iudicium habere coeperit, bi qui ignoraverunt eum videant
quem conpunxerunt. Ut autem ciedas: cum discipuli eius per anuum
integrum manserint cum eo, quare nullus ipsorum procidit super faciem
suam, sicut paulo ante dicebas sed in una bora illa, quando sicnt sol
resplenduit vnltus eins? Nonne propter habitaculum illud, quod ex
Maria fuerat effectum? Sicut enim paracleti pondus nullus alius valuit
sustinere nisi soli discipuli et Paulus beatns, ita etiam spiritum, qui de
caelis deacenderat, per quem tox patema testatur dicens: Hic est filius
meus dilectus, nullua aliua portare praevaluit niai qui ex Maria natus est,
super omnes sanctos Jesus. Sed et ad haec quae obicio, respoude. Si habitu
eum et specie dicis esse bominem, quomodo ab bis, qui ex viro et
muliere nati sunt, Pfaarisaeis teneri potuit et ad iudicium pertrahi, cum
spirituale corpus a crassioribns corporibna nou valeat conprehendiP Quod
si habes aliquid qnod ad verbum atque ad propositum respondeas, qui numquam
ad proposita respondisti, perge quaeso et pugillum plennm solis mihi
adfer aut modium plenum. Ipse vero soI pro eo quod subtilioris est corporis,
cooperire te et circnmdare potest, tu vero eum, etsi conculcaveris,
nihil laedis. Dominus vero mens lesus, si tentus est, ut homo ab hominibus
tentus est. Si non est homo, nec tentus est Si non est tentus. nec
passus est nec baptizatua est. Si ille non est baptizatus, nee quisquam
nostnim baptizatua est. Baptisma autem si non eat, nee erit remissio
peccatorum, sed in suis peccatis unusquisque morietur. Manes DIXIT:
Ergo baptisma propter remissionem peccatorum datnr? Archelaus
BixiT: Etiam. Mabzb dixit: Ergo peccavit Christus, quia baptizatus
est? Abchelaus ddut: Absit; quia potius pro nobis peccatum factus