Et quoniam tria sunt, quibus homo constat: spiritus. anima et corpus, quae rursus duo dicuntur, quia saepe anima simul cum spiritu nominatur — pars enim quaedam eiusdem rationalis, qua carent bestiae, spiritus dicitur — principale nostrum spiritus est; deinde uita, qua coniungimur corpori, anima dicitur; postremo ipsum corpus, quoniam uisibile est, ultimum nostrum est. haec autem omnis creatura ingemescit et parturit usque nunc; dedit tamen primitias spiritus, quia credidit deo et bonae iam uoluntatis est. hic enim spiritus etiam mens uocatur, de quo dicit apostolus: mente seruio legi dei, qui item alio loco dicit: testis est enim mihi deus, cui seruio in spiritu meo. anima uero, cum carnalia bona adhuc adpetit, caro nominatur et resistit spiritui non natura, sed consuetudine peccatorum. unde dicitur: mente seruio legi dei, carne autem 7 cf. Matth. 6, 15 15 cf. Rom. 8, 22 19 Rom. 7. 25 Rom. 1, 9 23 Rom. 7, 25 1 et-eapiamus om. Y 2 qua uita FO 3 tamen] autem AFSTNVOj 4 sunt 0 8 in remissionem AFVS1 9 Et om. 0 quia A 10 et om. VO 11 simul om. Y 13 deinde] di de R quia V coniungi AFSTNVOy corpora Y 14 ipsius V 15 omnis autem F ingemiscit AFSPTNMVOybd 16 nunc] adhuc M 17 deo om. M hinc M 18 enim om. M Orbd et mens spiritus uocatur 0 uocatur mens bd mente uocatur M qua TN 19 lege FlSl dei est M quia liM item] idem M ait et AFSTNVOf dicit om. AFSTNVOy 20 enim est PF enim mihi est ASTNVO enim om. Mr 21 adhuc bona A appeti 0 nuncupatur YO inter nominatur atque et in- culcant PObd pars enim eius quaedam 23 lege FlSl legi peccati. quae consuetudo in naturam uersa est secundum generationem mortalem peccato primi hominis. ideoque scriptum est: et nos aliquando fuimus natura filii irae, id est uindictae, per quam factum est, ut seruiamus legi peccati. est autem animae natura perfecta, cum spiritui suo subditur et cum sequitur sequentem deum. ideo animalis homo non percipit quae sunt spiritus dei. sed non tam cito anima subiugatur spiritui ad bonam operationem, quam cito spiritus deo ad ueram fidem et bonam uoluntatem, sed aliquando tardius eius inpetus, quo in carnalia et temporalia diffluit, refrenatur. sed quoniam et ipsa mundatur, recipiens stabilitatem naturae suae dominante spiritu, quod sibi caput est, cuius capitis caput est Christus. non est desperandum etiam corpus restitui naturae propriae; sed utique non tam cito quam anima, sicut neque. anima tam cito quam spiritus, sed tempore oportuno in nouissima tuba, cum mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. et ideo credimus et in carnis resurrectionem, non tantum quia reparatur anima, quae nunc propter carnales affectiones caro nominatur, sed haec etiam uisibilis caro, quae 3 Ephes. 2, 3 6 I Cor. 2, 14 16 cf. I Cor. 15, 52 1 lege AFS1 ut secundum (ut 8. I. m. 2) S, f 2 peccat II opprimi homines (in mg. i peccati primi hominis) F peccattl (11 m. 2 ex i) opprimat (obprimat 7) homines Sr peccati VO 3 naturaliter PMbd 4 fllii uindicte M quam istud M est om. M 5 lege VAlFfSl animae om. N\' 6 suo] sco PFl cum] eum AFPTN 7 sunt om. 0 dei BpirituB M 8 non tam] tamen non V anima om. AFSTNVOy subiungitur ASr spiritui om. BAFSTNMV optitionem P 9 dei SFVOy er. in A 11 difluit R defluit AFSPTNVOfbd refrenat 0 renouatur M et om. P mundatus Fl 12 suae om. TN 13 qui TN non sibi VO cuius]-est om. 0 cui eiua AFSPVbd capiti AFSPTNVfbd xps est Sf 14 desperandum est VO, (eat s. I.) F est om. AFSTN( disperandum BF1 15 animam TN nec P 16 opportuno bd 17 resurgunt RPVO 18 et alt. om. TNB in om. STPNMOVB2Sabd 19 qua N nunc] non V nunc non r om. ATNM camales tantum V 20 effectiones 0 hoc VM naturaliter est caro, cuius nomen anima non propter naturam, sed propter affectiones carnales accepit, haec ergo uisibilis quae proprie dicitur caro sine dubitatione credenda est resurgere. uidetur enim Paulus apostolus eam tamquam digito ostendere, cum dicit: oportet corruptibile hoc induere incorruptionem. cum enim dicit \'hoc\', in eam quasi digitum intendit. quod autem uisibile est, id potest digito ostendi, quoniam potest etiam anima corruptibilis dici; nam. uitiis morum ipsa corrumpitur. et mortale hoc induere inmortalitatem cum legitur, eadem significatur uisibilis caro, quia in eam identidem uelut digitus intenditur. potest enim et anima sicut corruptibilis propter morum uitia, ita etiam mortalis dici. mors quippe animae est apostatare a deo: quod primum eius peccatum in paradiso sacris litteris continetur.

Resurget igitur corpus secundum christianae fidem, quae fallere non potest. quod cui uidetur incredibile, qualis nunc sit caro adtendit, qualis autem futura sit non considerat: quia illo tempore inmutationis angelicae non iam caro erit et sanguis, sed tantum corpus. cum enim de carne apostolus loqueretur, alia, inquit, caro pecorum, alia uolucrum, alia piscium, alia serpentum. et corpora 5 I Cor. 15, 53 9 I Cor. 15, 53 13 cf. Eccli. 10, 14 21 I Cor. 15, 39. 40 1 caro est P cuius-caro om. V natura R 2 affectus TN carnales om. M accipit M 3 caro dicitur P est 8. I. tn. 2 f 4 digito suo P 6 hoc dicit M hoc om. 0 eaif 7 digito VO intendit] ostendit R quod autem] quoniam M id] hoc VO illud M 8 ostendi] demonstrari VO possit AFSMVO posset PTNrbd, et B dicit M 9 induet TN induit FSV indui A 10 eandem S 11 eandem idemtidem M idetntidem F digitis R 12 enim] etiam V sicut est y ita om. ItM 13 mortales FI 14 deo] domino FSVf peccatum eius VO paradyso FP paradiso uti M litteria] nt teris M 16 resurgit RFJ, igiturj ideo 0 17 cui] cum AFSMV quales Y 18 nunc om. AFSVOy sit nunc PTNM 19 tempore erit P mutationis VO iam] enim P 20 loqueretur apostolus y 22 serpeptium ASTNOy caelestia, et corpora terrestria. non enim dixit: et caro caelestis, dixit autem: et caelestia et terrestria corpora. omnis enim caro etiam corpus est, non autem omne corpus etiam caro est: primo in istis terrestribus, quoniam lignum corpus est, sed non caro; hominis autem uel pecoris et corpus et caro est; in caelestibus uero nulla caro, sed corpora simplicia et lucida, quae appellat apostolus spiritalia, nonnulli autem uocant aetherea. et ideo non carnis resurrectioni contradicit illud, quod ait: caro et sanguis regnum dei non possidebunt, sed quale futurum sit, quod nunc caro et sanguis est, praedicat, in qualem naturam quisquis hanc carnem conuerti posse non credit, gradibus ducendus est ad fidem. si enim ab eo quaeras, utrum terra in aquam possit conuerti, propter uicinitatem non ei uidetur incredibile. rursus si quaeras utrum aqua possit in aerem, neque hoc absurdum esse respondet; uicina enim sunt sibi. et de aere si quaeras, utrum in aethereum corpus, id est in caeleste possit mutari, iam ipsa uicinitas persuadet. quod ergo per hos gradus fieri posse concedit, ut terra in corpus aethereum conuertatur, cur non accedente dei uoluntate, qua corpus humanum super aquas potuit ambulare, celerrime id fieri posse, quemadmodum dictum 9 I Cor. 15, 50 10 cf. Retract. c. 17 1 et om. A non] dum A enim om. r diceret .AFISIM et om. AFSTNVOx alia caro P caro non dixit A 2 et om. A et caelestia om. BFSPTNM Vf caelestia 8. I. m. 2 A et terrestria om. 0 4 in OM. AFSVy ipsis PTNM quoniam om. TN 5 sed om. T hominibus et pecoribus VO homines FlSl 6 alt. et 8. I. F est om. P caro est VO 7 quia F 8 aeria R etheria S aetheria Fl non om. AFSVf resarrectionem PM resurrectioni fi (ñ 8. l. m. 2) A 9 illud om. VO 10 nunc om. FSTNVy 11 est om. TN in qaalem] equalcm SPV in equalem 0 quisque TN 14 uideretur V impoesibile YO rursum Abd 15 possit Cuerti (Cuerti s. I.) A est FV respondit RFVSf respondetur PA 16 sibi sunt P quaeratur FASTPNMOVfbd 17 aetherium BFlS in onl. AFSTNM Yo-(bd coeleste B posset M 18 persuadit FS 19 conceditur P concedat JJ aetherium S quur R 20 uoluntate dei YO et corpus AFSTNMVf etiam corpus 0 supra SJlbd 21 id] illud M est: in ictu oculi, sine ullis talibus gradibus credit, sicut plerumque fumus in flammam mira celeritate conuertitur? caro enim nostra utique ex terra est; philosophi autem, quorum argumentis saepius resurrectioni carnis resistitur, quibus asserunt nullum esse posse terrenum corpus in caelo, omne corpus in omne corpus conuerti et mutari posse concedunt. qua corporis resurrectione facta a temporis condicione liberati aeterna uita ineffabili caritate atque stabilitate [sine corruptione] perfruemur. tunc enim fiet illud, quod scriptum est: absorta est mors in uictoria. ubi est, mors, aculeus tuus ubi est, mors, contentio tua?