Testamentum feci oculis meis: numquid coepi sperare uisibilia? ut non cogitem de uirgine: ut subaudiatur "absit". hinc iam incipit merita ecclesiae commemorare in his qui perseuerant in fine in tentationibus magnis abundante iniquitate et refrigescente caritate multorum. et non cogitabo de uirgine: incorruptione sapientiae uel iustitiae. et quae est alia pars dei desuper? subauditur: non 1 Iob 30, 19 2 Iob 30, 20 4 Iob 30. 22 5 Iob 30. 22 6 cf. Phil. 3, 20 8 Iob 30, 24 9 Iob 30, 24 11 Iob 30. 26 12 Iob 30, 27 14 Iob 30, 28 16 Iob 30, 30 17 Iob 30. 31 20 lob 31, 1 23 cf. Matth. 24, 12. 13 Iob 31, 1 26 Iob 31, 2 1 in cinere b 2 stiterunt S et fin. om P 3 tacente C superbe TCb 4 a salute] absolute C 5 separationis T 7 quia C 8 possim S 9 rogare S 10 et] ut Hier 11 dominum TC 12 efferuitS 13 uel] ter C 18 laudabam C 21 ut-uirgine om. SHier 23 magnis] mundis C habundare in C 24 refrigente T 25 in corruptione b 26 est om. C pars alia S cogitabo. aut ita: et quae est nisi illa? si incessi cum inrisoribus: iam bonis qui sunt in ecclesia difficile est non talibus sociari. uel si festinauit ad dolum pes meus: hypocrisis. seram et alii fructus meos edant: quomodo Iudaeis contigit, id est: ea dicere quae alii faciant magis quam ipsi. sine stirpe sim super terram: ut facile arescam. ille enim in terra tamquam in petra firmus est, qui facit quod dicit. si secutum est cor meum mulierem: ut suam quaereret gloriam in populo dei\' potius quam dei, cui uni iure debetur. aut si obsedi ianuas eius: insidiose captaui desideria eius plebis uel timorem, quibus ageretur, ut mihi potius seruiret quam deo. placeat quoque uxor mea alteri: fama mea diabolo, cui quando placemus, displicemus deo; ille enim malis nostris gaudet. et filii mei humilientur: facta uel imitatores mei. furor enim animae meae est indomitus commaculare uiri uxorem: mihi eam uindicando. quodsi et despexi iudicium famuli mei aut ancillae, cum iudicarentur apud me: secundum quod dictum est: saecularia igitur iudicia si habueritis. famulos autem dixit laicos adhuc saecularibus deditos. quodsi et uisitationem, quod responsum dabo? in tribulatione quam conscientiam habeo, quia ista despexi? nonne sicut ego conceptus sum in utero et illi? eadem in sacramentis enim omnibus praedicantur, eadem credunt. et fuimus similiter in uentre. non enim ille aliter renuntiat quam ille, qui plene seruiturus est deo. et de uentre 1 Iob 31, 5 3 Iob 81. 5 4 Iob 31, 8 6 Iob 31, 8 8 Iob 31, 9 10 lob 31, 9 12 lob 31, 10 14 lob 31, 10 15 lob 31, 11 17 Iob 31, 13 19 I Cor. 6, 4 20 Iob 31, 14 22 Iob 31, 15 24 Iob 81, 15 26 Iob 31, 18 1 si] sed C 2 (iam-ecclesia) d de bonis Cd deficile C 3 saci- ari C festinabit S 5 contingit C 6 sint C 7 arescant C 9 quaererem C 11 desidia C plebis eius Cbd 12 placet Cb 14 fili S 15 animi SHier meae om. SHier 16 uindicabo TC uendicando b 17 dispexi S 23 in sacramentis. eadem enim omnibus sqq. d 26 plane C XXVIII Aug. aect. III para S 37 matris meae dux eis fui: ab initio enim sui haec operatur ecclesia. aut si despexi nudum pereuntem et non operui: si non fide remissionis peccatorum tamquam tunicam non habentem uelaui a nuditate foeditatis, id est peccati, pereuntem; iam enim desperat multitudine peccatorum. et hinc est: et quorum tecta sunt peccata. infirmorum si non benedixerunt mihi humeri: spe inmortalitatis tamquam pallio desuper cooperti. ne autem post fidem remissionis peccatorum sufficere putarent praeteritarum poenarum metu carere et inciperent sperare temporalia, bene adiecit: de tonsura ouium mearum calefacti sunt, quod a frigore spei ten-enae illorum uindicati sunt consideratione, si carnalia per renuntiationem posuerunt exemplo gregis detonsarum. si leuaui super pupillum manum meam: qui non inueniendo patrem poterat creaturam uel hominem sequi. fidens. quia mihi est adiutorium multum: uolens eis dominari. discedat humerus meus a iugulo meo: quod his contingit, qui se ab ecclesia separant, dum uolunt populis dominari, ut praecisionem praecisionis patiantur. per humerum autem aut brachium significantur actiones. timor enim continuit me: ne leuaret manum super pupillum. et a pondere eius non sustinebo: si hoc uelim ut pupillum opprimam. posui aurum robur meum: numquid praesumpsi de doctrina aut sapientia dei? quodsi et in lapide pretioso fidebam: quasi de operibus meis. si et laetatus sum, cum esset mihi census multus: quasi de meo, ut qui gloriatur, 2 Iob 31. 19 6 Pa. 31. 1 Iob 31, 20 10 lob 31, 20 13 cf. Cant. 4, 2 Iob 31. 21 15 Iob 31, 21 16 Iob 31, 22 20 Iob 31, 23 21 lob 31, 23 22 lob 81, 24 24 lob 31, 24 25 lob 31, 25 1 siuj fui 0 hoc C 2 dispcxi S 4 uelaui] uel P 6 peceata infirmorum. Si sqq. b si] uero si Sllier 7 spei PC 9 metuere C 10 carere om. C sperare] temperare C et de SUier 11 tunsura T calefacte S 13 dotunsarum C 14 ueniendo TPC 15 poterit PC quia multum mihi deest adiutorium S quia multum est mihi adiutorium Hier 20 enim domini SHier 22 si posui Hier 23 aut] et P 24 quod etsi Hier et om. CS in om. S in domino glorietur. si et in innumerabilibus posui animam meam — subaudiendum ad omnia: discedat ab humero meo brachium meum —: quod amarer a multis. et deceptum est clam cor meum. ordo: si et in innumerabilibus posui animam meam, et deceptum est clam cor meum: si consensi tali cogitationi, ut in me praesumerem. quodsi et osculatus sum manum meam ponens ad os meum: gauisus sum tamquam de operibus meis. quodsi et gauisus sum super ruina inimici mei: ecclesiae, ut sunt persecutores ecclesiae. audiat auris mea maledictionem meam: perducatur ad sensum meum. opprobrio sim in meo populo diffamatus: plebi sanctorum, ut separetur tamquam inlusus. quodsi saepe dixerunt ancillae meae: adulatores. quis det nobis ut carnibus eius satiemur? cum satis bonus essem: ut imitarentur felicitatem carnalem in me. non tamen haec gessi; ne dicerent enim haec, non me praebebam in talibus bonum. foris non manebat hospes: recipiebam peregrinum in saeculo. quodsi et sponte peccans -abscondi peccatum meum: uoluntarie enim peccantibus nobis, postquam accepimus scientiam ueritatis. aut si dimisi infirmum sinu uacuo exire ianuam meam: ut ideo exierit ianuam, quia sinu uacuo fuit. quis mihi tribuat auditorem? quis mihi praestet, ut audiar? manum domini si non timui, qua. scripsit: si non dimiseritis, nec pater uester dimittet uobis. conscriptionem si quam habeo. ordo: 1 II Cor. 10, 17 Iob 31. 25 2 Iob 31, 22 4 lob 81, 27 7 Iob 31. 27 9 Iob 31, 29 10 Iob 31, 30 12 Iob 31, 30 13 Iob 31, 31 14 Iob 31, 31 18 lob 31, 32 19 Iob 31, 33 20 cf. Hebr. 10, 26 21 Iob 31, 34 23 lob 31, 35 24 Iob 31, 3a 25 Matth. 6, 15 2610031,3;) 1 in alt. om. P 3 amaret C amaretur b 4 in om. C innumerabilibus posui om. S 5 clam cor meum] clamormed S 7 ad vs po- nens P 9 ruina] uineam S 10 aures S auris inea] auus mea C 12 populo meo CbeZ 14 quid TPCb 16 mutarentur C hoc C 18 ospis S 19 et) h?c TPC peccaui b 22 exire] exiui C 23 quid fin. P 24 prarstat b 26 habui S 37* conscriptionem si quam habeo, et si non disrupi eam super humeros meos, et coronatus publice legam super humeros meos leuans: et coronatus publice legam, id est aduersus faciem meam statuam te ante faciem tuam, quia populi corona confundar, quia non feci mandatum domini, quod me fecisse iam dixeram, negando primo me habere conscriptionem, quae postea mihi obicitur. si super me umquam terra gemuit: stipendiarii ecclesiae, quod malus sum. aut sulci eius plorauerunt simul: quo semina recipiuntur et unde fructus dantur; quia et malus sum et mala semina seminabam, ideo simul. aut si et uirtutem eius comedi solus sine pretio: ipsa misericordia, qua participat catechizanti qui catechizatur; hoc est solus, non retribuens ei qui daret. aut si animam domini terrae decipiens contristaui: non me dignum exhibens passioni eius qui pro me animam fudit. nolite constristare spiritum sanctum in uos. pro tritico germinet mihi urtica: pro spiritalibus doctoribus magistri prurientium auditu per confricationes hominum mente corruptorum et a ueritate destitutorum. et pro hordeo spina: pro carnalibus oboedientibus peccatores et resistentes. erat enim Iob in conspectu suo iustus: in conscientia sua.