propterea
Milesius Apollo consultus utrumne deus an homo fuerit, hoc
modo respondit:
AUCTORES 1] Is. 19, 20. 3] Num. 24, 17; cf. Cyprian. p. 74,18.
7 ss.] cf. G. Wolffium, Porphyrii de philosophia ex oraculis haurienda librorum
reliquiae pag. 184 s. EXPILATORES 7 ss.] Sedulius (cf. Montefalconium, palaeograph.
graec. pag. 245). BRHSPVJ 1 et om. H cognouit CEpit. c. 39, 6 (cognoscet codd.
Cypr. [-cit M] Vulg., γνώσεται LXX) a Lact. fort. consulto scriptum esse
existimat Roenschius pag. 572 eseias R eis] ipse R, sed cf. Epit.
2 dominus Cdns RS) BRS Epit. c. 39, 6, xupio; LXX cod. Alex. Sinait.
(om. cett.), deus PV, om. H cum Vulg. saluauit Rl (alt. u in b
corr. R?) S et B, om. RHSPV, sed defenditur loco Epit. c. 39,6 (unde
et a Lact. scriptum in archetypo codicum Instit. e cognitione aut interpreUttionis
graecae LXX aut accuratioris latinae deletum in uno B manstsse
conicias), xpfowv (deest LXX, qui liberet eos (deest et) Vuig.
sanauit BS 3 ad loco Is. cf. Roenschium pag. 548 et om. H moses
S 4 stella B5, stellae H exurget S isdrael B, isrt SV propterea]
psed t del., S 5 consultus om. SP 7 OiNHTOC (sed pr. 0 ras. ex
6 in P) PV CV TCPATOAECIN B, TEPArQACCHN S, TEPA-
TQACCIN P CPOIC R, Є
sofos teratodesi nertuis H 8 AAAA Sedulius S,
AAAOrnO V B3, XAMAIOICI S, XAAAAIIOCI P, XAAAAIOICI V;
uel Wolffius (uel
Strvuiw opusc. 1151, B, AIKACnOAlHCIN R, AIKACTAIC
nOAIAIClN S, AIKACnOAIAlCIN P, AIKACnOAlETIN V
Sedulius AAQCAC BSP, AOCAC R,
AAQCAC V; ἁλώσας defendit Struuius; ap. Sedulium AOCAC est, Montefaiconius
ex sua coniectura ut uid. edidit, quod recepit Wolffim
conl. Pifldar. Pyth. 3, 57 allypo chaldeosi dicas epoliens inaos H <iÀÀ\'
ante Struuium edd. cf. interpre-
tationem lat. in SP et ap. Sedulium hanc sub iudicibus chaldeis (chaldaeis
iudicibus Sedui.) comprehensus (uel -praeh-) 9 B,
primo uersu uerum quidem dixit, sed argute consultorem fefellit
sacramentum ueritatis penitus nescientem: uidetur enim negasse
illum deum. sed cum fatetur secundum carnem fuisse mortalem,
quod etiam nos praedicamus, consequens est ut secundum
spiritum deus fuerit, quod nos adfirmamus.
quid enim
fuerat necesse carnis facere mentionem, cum satis esset dicere
fuisse mortalem? sed ueritate pressus negare non potuit quemadmodum
se res haberet, sicut illut, quod ait sapientem fuisse.
quid ad hoc, o Apollo, respondes? si sapiens fuit, ergo doctrina
eius sapientia est nec ulla alia, et sapientes qui secuntur
nec ulli alii. cur igitur uulgo pro stultis et uanis et ineptis
habemur, qui sectamur magistrum etiam ipsorum deorum confessione
sapientem?
nam quod ait portentifica illum opera
fecisse, quo maxime diuinitatis fidem meruit, adsentiri nobis
iam uidetur, cum dicit eadem quibus nos gloriamur.
sed
colligit se tamen et ad daemoniacas fraudes redit. cum enim
uerum necessitate dixisset, iam deorum ac sui proditor uidebatur,
nisi quod ab eo ueritas expresserat, mendacio fallente
(obs)curasset. ait ergo illum fecisse quidem opera miranda,
uerum non diuina uirtute, sed magica.
quid mirum, si hoc
v, Sedulius CKOAOnilCCI B, CSP,
CKOAineCI V Sedulius Bl, nKPHNINCN, sed N€N tkl., sic
II
corr. B3 ANЄSedulius, ANЄm. 3) B, ANЄR,
AN\' ЄS, AIIACCC P, ANЄV T∈A∈V iyntofothise
. colopessi picrena nepese caestem H interprehit. lat. in mg. inf.
add. B3; communis in SP et ap. Sedulium BRHSPVj 1 uersu om. P argu*te (1 tr.) S, arguto V 2 uescientem
pi, pr. c del. P3 uegasse] negasse se V 3 fateretur BH 4 est
om. V 5 deus fuerit om. H G dicere fuisse] fuisse (sed eras. ex &) V
8 se ex si S2 sicuti1 H2, sic S ait] ut S 9 qui (1 ras. ex o) H
S
ad bis R opollo B, o apollo V, apollo rell. respondens HVar
10 aliena H sequuntur HSP 11 nec ulli] nulli R cur] cur id H
et (ante uanis) om. H 12 sectamur] sectaiuque V confessionem HarPl,
m del. P3 14 adsentire H 15 eadem] ea B 16 collegit B demonicas
SPV tum H 17 uerum] earum V necessitatfi H iam] etiam R
18 fallente (a ex e m. 2) R 19 obscurasset scripsi, curasset BRHSV,
celasset P edd., furasset coni. Hartelius quidem fecisse H quidem om. P
20 uirtute* (8 er.) S hoc om. V
cultores ut uidebantur summi dei, hoc idem putauerint, cum
ante oculos eorum cottidie fierent illa miracula? nec tamen
tantarum uirtutum contemplatione inpelli potuerunt ut deum
crederent, quem uidebant.
propterea Dauid, quem praeter
ceteros prophetas uel maxime legunt, in psalmo XXVII sic
eos damnat: redde illis retributionem eorum, quoniam
non intellexerunt in operibus domini. ex huius ipsius
domo Christum generatuiri secundum carnem et ipse Dauid et
alii prophetae adnuntiauerunt.
aput Esaiam ita scriptum est:
et erit in illa die radix Iesse et qui exsurget principari
in nationes: in eum gentes sperabunt et erit requies
eius in honore.
et alio loco: exiet uirga de radice
- AUCTORES 1-5] Cypriau. pag. 40, 14 s. 7] Ps. 27, 4 s. i cf.
Cyprian. pag. 41, 19. 9 s. (secundum carnem)] Cyprian. pag. 75, 19.
11] Is. 11, 10; hunc loco Lact. non ex Cypriano pag. 56, 5, qui nonnulla
aliter conuersa habet, sumpsisse uidetur. 13] Is. 11, 1-3; cf. Cyprian.
pag. 76, 4. B(G)BHSPVJ 2 putauerunt B\' f-int B3, -unt restituit B3) V 3 cottidie
om. R illa miracula om. V miracula] miracula quae eis profetae
caelesti potentia futura esse praedixerant B 4 potuerunt C; miracula,
nec — potuerint Heumannus ut om. V deum om. R 5 praeterea B\',
m ras. corr. B* praeter] propter H 6 XXVI HV 7 eorum HSPV
cum codd. Cypr. et Vulg., ipsorum B (ex altera parte uersus a Jiact. cum
Cypr. omissa et secundum nequitiam adinuentionum ipsorum Vulg.), om. R;
LXX 8 domini RHSPpr (-ni ras. ex -um) V cum Cypr. codd.
omnibus exc. V (dominum), ou ouviixav LXX; deum B,
dm H ad loco Psalmi cf. Roenschium pag. 588 ex huius ex ipsius V
9 geueratutfri B2, generatuiri R\' (generat uirgo R7) V, generatum iri H,
negatum iri S, generat II uiri P\', generatu II *iri P3; cf. ad pag. 23, 4
et — Dauid] et \'filium\' (s. 1. m. 2) ipsius dauid hoc (m. 2) R 10 propheta
P adnuntiauerant (ann- S) SP esaiam (pr. a ex e m. 2) R,
seiam Y ita .om. H ab est et erit incipit codicis G pag. 81 (57)
paene tota lecta est] esse H 11 et om. S in om. H illa dix (sic)
iesse R\', illa die radix iesse R* ex[urget] G, exsurgeret H, exurget S
principiri H, principari (ri in ras. ex tum ut uid.) P 12 in nationes RSPV,
in nationibus BG, nationes H; opyetv LXX; imperare gentibus uel
gentes codd. Cypriani, magna etiam ap. alios uarietas, cf. Sabaterium II
540, Roenschium pag. 548 gentes] et R requies] req S 13 honorem B,
honore[m] I G; recte? plane alia in LXX et Vtdg. ante exiet fort. et
intercidit, quod habent codd. Cypriani exc. Å; xLXX
eum spiritus dei, spiritus sapientiae et intellectus,
spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et
pietatis: inplebit illum spiritus timoris dei.
Ie-ssp
autem fuit pater Dauid, ex cuius radice ascensurum esse florem
praelocutus est, eum scilicet, de quo Sibylla dicit
item in Basilion libro secundo propheta Nathan missus est
ad Dauid uolentem deo templum fabricare. et fuit uerbum
domini ad Nathan dicens: uade et dic seruo meo
AUCTORES 7] VI 8. 9] II Reg. (II Sam.) 7, 4. 5. 12-14. 16:
cf. Cyprian. pag. 49, 7; 75, 20. EXPITJATORES 7] Sedidius, qui hunc locum coniungit cum uersu
Sibyll. pag. 331, 3 (cf. Montefalconium, palaeogr. graec. pag. 245). B(G)RHSPV] 1 radice BGRSP1V codd. Cypriani, radice eius H,
radice reiusl P3, sed eius ex Vulg.; ἂvθος ex LXX
retJ P3 super eum om. H 2 \'emn\' B2 dei BH, [d]i G, om. R, dni S.
dni (exp. m. 1 ?) P, dni V; dei (sic etiam Cypriani codd. AWM) propter
LXX recepi, sed dubitanter, cum domini, quamquam in
Vulg. est, tamen etiam in Cypriani codd. LB (ef ad p. 298, 2) legatur; domini
Haussleitero quoque l. c. placere uidetur spiritus om. R 3 consili
G 4 pietatis] ueritatis P inplebit] implebit SP, inpleuit (im- V) BY,
[in](pleb)it G, inplebit codd. Cypriani (exc. M**), LXX (xat
cod. Sinait.), et implebit RH, sed et ex Vulg. et replebit sumptum
uidetur illum RHPV cum Cypriani codd. LMB, illam Bx, in ras.
corr. B*, [i]ll[um] G, eum S cum Vulg., αύτόv LXX timoris om. B
dei BRHPV, d(i) I G, cum Cypriani codd. LAWM, Oeou LXX, diii S
cum Vulg. a.d locum Isaiae cf. Roenschium pag. 547 5 radicem V
6 prolocutus P 7 locum grrrec. om. BG, in B spatium non relictum
est, in G pars uersus 11 et toti uersus 12. 13 paginae 81 (57) uacui sunt
ANenCI P, ANftHCI V Sedulius AANBOC R, A€ AN60C S Sedulius,
Δε (ε addudit m. 3 exl correctum) ANeOC P, AANOC V ΦΦΑΡΤΟ̃, sed alt.
P
4\' del. m. 1 S, KABATON (P m. 2) V, KABAPQN Sedulius anthesidantes
catharon H in P et ap. Sedulium interpretatio lat. haec florescet autem
flos pums, in S eadem, nisi quod pro purus est putmm ad loco Sibyll.
u
cf. Struuium opusc. I 70 8 basilio V prophan P1, prophaen p2
est] et Pae, del. m . 1 uel 2 9 nolente S templum deo B, templufm
do] G fabricare RSP, aedificare BGHV, sed ex p. 323,1 et 5 ut uid.
10 natham H, natha P
mihi domum ad inhabitandum, sed cum inpleti
fuerint dies tui et dormieris cum patribus tuis,
suscitabo semen tuum post te et parabo regnum eius.
hic aedificabit mihi domum in nomine meo et erigam
thronum eius usque in saeculum, et ego ero ei in patre
et ipse erit mihi in filio. et fidem consequetur domus
eius, et regnum eius usque in saeculum.
sed haec ut
Iudaei non intellegerent, illa fuit causa, quod Solomon filius
Dauid templum deo aedificauit et ciuitatem, quam de suo nomine
Hierosolymam nuncupauit. itaque ad ipsum quae a propheta
dicta sunt rettulerunt. Solomon autem ab ipso patre
B(G)RHSPV] 1 dominus (dns G) deus (dš GSV) BGHSV, dominus RP
cum codd. Cypriani duobus locis Img. 49, 8; 75, 21 et Vulg., xLXX;
illud recepi, qwmiam si deus secundum Vulgatam in RP esset deletum,
eliam omnipotens, quod ipmm deest in Vulg. (pariter in Cypriano, ac ne
in LXX quidem in hoc uersu simile quicquam), extinctum esset; omnipotens
Lact. ex uersu 8 raoe LXX (dominus exercituum
Vulg.) addidisse uidetur mihi aedificabis BG 2 ad om. Bx (s. I. B1) G
sed cum C, fort. erit intercidit, sed erit cum codd. Cypriani utroque loco,
xai tarat (u. 12) LXX 3 et — patribus tuis s. I. P5 dormieris BGHP
cum codd. Cypriani utroque loco et Vulgata, LXX,
dormies RSV, fort. recte 4 poste Bx (t s. I. add. B2) S inter te et et
hoc qui erit de utero tuo codd. Cypriani utroque loco, oç faxat ix
(u. 12) LXX, quod egredietur de utero tuo Vulg.; fort. consulto
Lactantium omisisse existimat Roenschius pag. 539 et om. R 5 aedificabit
mihi RHSPV cum codd. Cypriani omnibus pag. 49, 12, cum LBM
pag. 76, 1 (rell. fabricabit mihi uel fabricabit), (u. 13) LXX,
aedificabit BG cum Vulg. in nomine meo C, Cypriani utroque loco plerique
codd. nomini meo (idem Vulg.), alii nomine m., LXX;
illud Jjactantius propter antecedens mihi ut concinnius scripsisse uidetur
Roenschio l. c. 6 patre BGSPV, patrem RH cum codd. Cypriani
utroque loco et Vulgata; πατἐρα (u. 14) LXX 7 erit mihi BHPV,
[erit] mihi G, cum codd. Cypriani utroque loco et Vulgata,
LXX, mihi erit RS filio BSPV, idem in G fuisse spatium in
y
fil(io)et indicare uid., filio (corr. m. 2) R, filium H cum codd. Cypriani
utroque loco et Vulgata; Elç uMv LXX 8 et regnum eius om. P
post in saeculum hoc in conspectu meo Cyprian. utroque loco,
LXX, ante faciem tuam Vtdg. 9 salomon HS 11 byierosolimam H
in ad ipsu desinit codicis G pag. 81 (57), sequitur pag. 82 (58) paene tota
lecta 12 retulerunt HSP salomon HS
suo imperii regimen accepit.
prophetae uero de eo loquebantur
qui tum nasceretur, postquam Dauid cum patribus suis
requieuisset. praeterea Solomonis imperium perpetuum non
fuit: annis enim quadraginta regnauit.
deinde, quod numquam
filius dei dictus est, sed filius Dauid, et domus quam
aedificauit non est fidem consecuta sicut ecclesia, quae est
uerum templum dei, quod non in parietibus est, sed in corde
ac fide hominum qui credunt in eum ac uocantur fideles:
illut uero Solomonium templum quia manu factum est, manu
cecidit.
denique pater eius in psalmo CXXVI de operibus
filii sui prophetauit hoc modo: si dominus non aedificauerit
domum, in uanum laborauerunt qui illam aedificauerunt:
si dominus non custodierit ciuitatem, in
uacuum uigilauit qui eam custodiuit.