Contra Manicheum quendam nomine Felicem praesente populo
in ecclesia biduo disputaui. Hipponem quippe uenerat
eundem seminaturus errorem; unus enim erat ex doctoribus
eorum, quamuis ineruditus liberalibus litteris, sed tamen
de ciu. dei XXII, 19 sqq. 8 I Cor. 12, 23 Rom. 7, 23 17 cf. Aug.
Confess. V, 6, 11 (p. 97, 17) CDHB V, etaforas E1 metaphora cet. sit DlB quo V
2 cum] eum E1 3 uoluntate Dl undetricensimo] undeuicensimo
C1D1HM1, XXL Y, undeuigesimo C2, undeuicesimo cet. ut sit-5
*
quam om. OP membris] m. meis Cl 4 scorofh H 5 inhonesta]
in homine (-em B) ista BEFGNBS eam] eam etiam Ql, etiam eam
N speciaem D 6 im Q prompto Cl, prumpto Dl, promtu M,
O
prompta S1, proptu E locyta G, uocata H aliis (a s. l. add.) C,
his DlB postea C (in ras.) D1, om. BD2FGNQS 7 scripturis BFMZa
reddita. (P ras.) M quur ClDEH ea] & a H 8 propter] pro H
lege H repugnantem in membris BFGNQ, repugnantem legi mentis 0
repugnante H 9 qui 01 accedit ClDlV 10 prima* (e ras.) M
nostra BCFGNS institutionae D 12 num. om. BFPQ, VIII v
14 nomine G2 s. l., noml C fecilem El praesent*e (a ras.) C
15 aecclesia ClD ipponem GHMNQSV, hypponem R, yponem BE,
ippone OP quippe* (m ras., ippe m. 2 in ras.) M 16 euadem Q
sompniaturus 0 ∗| unus (u pr. m. 2) M 17 inheruditus D1-
conputantur. duo ergo libri sunt, in quorum secundo disputatum
est de libero arbitrio uoluntatis siue ad male operandum siue
ad bonum. sed de gratia, qua uere liberi fiunt, de quibus
scriptum est: si uos filius liberauerit, tunc uere
liberi eritis, diligentius disputare, quoniam talis erat, cum
quo agebamus, nulla sumus necessitate conpulsi.
Hoc opus sic incipit: HONORIO AVGVSTO SEXTVM
CONS. SEPTIMO IDVS DECEMBRIS.
Liber de natura boni aduersus Manicheos est. ubi ostenditur
naturam incommutabilem deum esse ac summum bonum,
atque ab illo esse ceteras naturas siue spiritales siue corporales
atque omnes, in quantum naturae sunt, bonas esse, et quid
uel unde sit malum et quanta mala Manichei ponant in natura
boni et quanta bona in natura mali, quas naturas finxit error
ipsorum.
D, fortinatu H aecclesiastica ClD libros (os in ras.) C
2 computabantur B, deputantur Oa mg. 3 libro Q1, liber H uoluntatis
arbitrio v malum D2HMOPQEVv 4 qua (a e corr.) C
libere H fiunt] fuerint B, sunt Q2a de-liberi add. Q2
in mg. 5 filios ClDl filius uos Q1 libera Dl, liberaberit R2
uero Cl 6 erat G2 in raserit 2?1 7 ageuamus Dl, habebamus Ml
8 honori Dl, honorario B aug BOHNPQtS, ag G, au E sextum
om. EHM, sexto C, sexies F, III 0 cons.] conã D, consuli F,
consa (om. seqq.) E, const C, constan 8 septimo∗∗∗∗∗ C, om. 0
v v
9 idu§ (v m. 2) C decembri? (v m. 2) C id. decembr. D2 a. 1.
10 num. om. BFPQ, IX v 11 liber C in ras. 12 aduersum 0
manichaeos M, manicheus Dl ostenditur ubi Q1 13 natura EO
14 adque 01 ceteras] creatas D2Q1 15 quatum 01, quanto Fl
16 mala] mali E manichaei HM ponat Cl, punant V 17 bona
02 in ras. naturas (s m. 2 in ras.) G error* (i ras.) C 18 eorum
BFGNQS
Hic liber sic incipit: Summum bonum, quo superius non
est, deus est.
Secundinus quidam, non ex eis, quos Manichei electos, sed
ex eis, quos auditores uocant, quem ne facie quidem noueram,
scripsit ad me uelut amicus honorifice obiurgans, quod oppugnarem
litteris illam heresem, et admonens, ne facerem,
atque ad eam sectandam potius exhortans cum eius defensione
et fidei reprehensione catholicae. huic respondi; sed
quia in eiusdem opusculi capite non posui, quis cui scriberet,
non in epistulis meis, sed in libris habeatur. illic ab exordio
conscripta est etiam eius epistula. huius autem mei uoluminis
titulus est: contra Secundinum Manicheum. quod mea sententia
omnibus, quae aduersus illam pestem scribere potui,
praepono.
Hic liber sic incipit: Beniuolentia in me, quae apparet
litteris tuis.
ras.) CD 3 num. om. BFPQ, X v 4 manicheum secundinum
S, secundinam (om. manicheum) B, secundum man. Dl 5 secundus
JD1 quos] quod! H 6 his Q uocant-faeie D2 in ras.
quaem C nąe C, nec D2.E?a faciąe C 7 uelut] quasi 0 obpugnarem
BFES 8 illam M in ras. heresem CtDIM, heresim
cet. v ammonens FMN, admones H 9 ad* D potius sectandam v
exortans 01DEY 10 repraehensione et catholicae M, catholicae
reprehensione v 11 opus coli V cui] cuius ClDx scriberem a
12 in om. ClDlHRl aepistulis HM, epistolis cet. libro B habeatur
ClDl, habetur cet. v 13 aepistula H, epistolaip (o ex u) C,
i
epgstola Q uoluminis] libri a 14 meam M sentia CDl, sententiam
M 15 paestem M 16 praepono CDR, facere praepono P,
facile praepono cet. v 17 beniuolentiam M, beneuolentiam PV
tua in me beniuokntia a appareret P 18 litteris CD1, in litteris
cet. v