ibam iam ad inferos portans omnia mala, quae conmiseram et
in te et in me et in alios, multa et grauia super originalis
M, meridie F ut**in V 2 memorie FV
cipriani HPSV 3 sed add. Q* ea] in ea BPQb clam G non
mansit] non m. (non del. m. 2) M, ** mansit GO, mansit Q, remansit
•
BFbm 4 a te om. M, ad te VW1 tantis om. F 5 sinerjs W
sed] sed tu BGFGHMOPQV edd. altL S 7 ut me-petebat om. SW
me] in me bm 8 aspectibus] ab asp. F 9 quaerellis MS, quaere*lis
GO, querelis BFHPV aZt. et] ac G edd. 10 contempnentis М, contemnentesBPQW.
cupiditatibus] c.me>iaBCFGHMOPQ*Vedd. raperest
cupiditates om. Q1 12 dolore (corr. m. 3) W uapulares B mecum Ml
14 f*acturus (r ras.) V absentia] abscentia V, ab infantia M1 nei
sciebat om. B 15 ideo] et i. F febat (l add. m. 3) H heiulabat BC
GOPV, eiu**labat (la ras.) H 16 reliquiarum BFIMPQb, reliquiaui
rium W 17 peperat P\'S, pepererat M 18 crudilitatis P1 rursus
BCFGHMOPQV 20 excipio* (r ras.) C 21 iam om. mo comiseram
P 22 me (om. in) PQ aliis V, alia C super] semper M
quicquam eorum mihi donaueras in Christo nec soluerat ille
in cruce sua inimicitias, quas tecum contraxeram peccatis meis.
quomodo enim eas solueret in cruce phantasmatis, quod de
illo credideram? quam ergo falsa mihi uidebatur mors carnis
eius, tam uera erat animae meae, et quam uera erat mors
carnis eius, tam falsa uita animae meae, quae id non credebat.
et ingrauescentibus febribus iam ibam et peribam. quo enim
irem, si hinc tunc abirem, nisi in ignem atque tormenta digna
factis meis in ueritate ordinis tui? et hoc illa nesciebat et
tamen pro me orabat absens. tu autem ubique praesens ubi
erat exaudiebas eam et ubi eram miserabaris mei, ut recuperarem
salutem corporis adhuc insanus corde sacrilego. neque
enim desiderabam in illo tanto periculo baptismum tuum et
melior eram puer, quo illum de materna pietate flagitaui, sicut
iam recordatus atque confessus sum. sed in dedecus meum
creueram et consilia medicinae tuae demens irridebam, qui non
me siuisti talem bis mori. quo uulnere si feriretur cor matris,
numquam sanaretur. non enim satis eloquor, quid erga me
habebat animi et quanto maiore sollicitudine me parturiebat
spiritu, quam carne pepererat.
H quod V 3 cruce sua] carne s. B b, sua add.
m. 2) P, sua morte Q inimicitia W qua add. W* in mg. 4 eas]
etas F soluerat M 5 credideram] non c. G 6 tam uera-carnis
eius om. SVIW et quam -animae meae om. F et quam-l. 9 hinc
tunc add. P* in spatia uactto relicto 7 *** tam (tam ras.) P falsa]
f. erat Q 8 ingrauiscentibus Ppr. frebribus V et peribam om. SW
9 irem] abirem W si] nisi S, nisi (ni del. m. 3) W tunc hinc edd.
in om. F atque] ad G 10 illa hoc edd. 11 ubique] absens u.
(corr. m. 2) M 12 exaudibus C1, exaudebus F miserebaris BCFGH
MOPQVWedd. mihi GM reciperem CV 13 corporis] c. mei Cedd.
14 in add. V* 8. l. 15 quo] quo M, qutl C, quod BPQ, quando edd.
flagtaui ex flatigaui corr. VI 16 iam om. M delicus Ml 17 conme
scilia W midicinae\\F non (me add.m.2) V, me non mo 18 sibisti W1,
i n
suisti P, sinisti V bis del. C, uis V 19 satis enim F eloquor]
loquor V, eloquar C, eloquorum F 20 quantum BPQ, tanto V
21 sptfi FW1 quem BPQ .
Non itaque uideo, quomodo sanaretur, si mea talis illa mors
transuerberasset uiscera dilectionis eius. et ubi essent tantae
preces, tam crebrae sine intermissione? nusquam nisi ad te.
an uero tu, deus misericordiarum, sperneres cor contritum
et humiliatum uiduae castae ac sobriae, frequentantis elemosynas,
obsequentis atque seruientis sanctis tuis, nullum diem
praetermittentis oblationem ad altare tuum, bis die, mane et
uespere, ad ecclesiam tuam sine ulla intermissione uenientis,
non ad uanas fabulas et aniles loquacitates, sed ut te audiret
in tuis sermonibus et tu illam in suis orationibus? huiusne
tu lacrimas, quibus non a te aurum et argentum petebat nec
aliquod nutabile aut uolubile bonum, sed salutem animae filii
sui, tu, cuius munere talis erat, contemneres et repelleres ab
auxilio tuo? nequaquam, domine, inmo uero aderas et exaudiebas
et faciebas ordine, quo praedestinaueras esse faciendum.
absit, ut tu falleres eam in illis uisionibus et responsionibus tuis,
quae iam conmemoraui et quae non conmemoraui, quae illa
fideli pectore tenebat et semper orans tamquam chirografa
tua ingerebat tibi. dignaris enim, quoniam in saeculum
misericordia tua, eis quibus omnia debita dimittis, etiam
promissionibus debitor fieri.
F, sanarentur C me* (a ,.aв.)W 3 tam] et tam BC
0
FGHMOPQVedd. crebre FGS nisi] si F 4 cor om. V 5 uidg HV
frequentatis W elemosinas BOGR, elemo*sinas (u ras.) V, elimosinas
plW, aelemosinas M, elymosinas F 6 atque] et B diem om. Q1
ter
7 praemittentis P altarem V die] in die BFHPQW edd., diem G
et ras. V 8 intermissionem V 9 uaniles C, inanes FV 10 tu* (a
ras.) H tuis W1 orationibus] precibus BPQ 11 a] ad W 12 aliqd V
uuptabile V, notabile 0, mutabile BPQb 13 tu] ut PQ contempli
neris Wl reppelleris TF1 14 auxio ( add. m. 3) W neoquaquam V
aderat Wl 15 ordine ex orgine V, ex ordene corr. F praedistinaueras
PIWl 16 falleris (re m. 3) W in] in ras. V, in S responsis
BCFGHMOPQV edd. 18 retinebat F, tendebat V horans F chirographa
FM, cirografa C, cirographa GH, cyrografa VW, cyrographa
ris e
BPQ 19 tua om. F digna*** V 20 tua V 21 promisionibus G,
promissionibus tuis BCFMPQ edd. fi*eri (d ras.) P
filium ancillae tuae tunc interim corpore, ut esset cui salutem
meliorem atque certiorem dares. et iungebar etiam tunc Romae
falsis illis atque fallentibus sanctis: non enim tantum auditoribus
eorum, quorum e numero erat etiam is, in cuius domo
aegrotaueram et conualueram, sed eis etiam, quos electos
uocant. adhuc enim mihi uidebatur non esse nos, qui peccamus,
sed nescio quam aliam in nobis peecare naturam et delectabat
superbiam meam extra culpam esse et, cum aliquid
mali fecissem, non confiteri me fecisse, ut sanares animam
meam, quoniam peccabat tibi, sed excusare me amabam et
accusare nescio quid aliud, quod mecum esset et ego non
essem. uerum autem totum ego eram et aduersus me inpietas
mea me diuiserat, et id erat peccatum insanabilius, quo
me peccatorem non esse arbitrabar, et execrabilis iniquitas, te,
deus omnipotens, te in me ad perniciem meam, quam me a
te ad salutem malle superari. nondum ergo posueras custodiam
ori meo et ostium continentiae circum labia
mea, ut non declinaret cor meum in uerba mala ad excusandas
excusationes in peccatis cum hominibus
operantibus iniquitatem, et ideo adhuc conbinabam cum
electis eorum, sed tamen desperans in ea falsa doctrina
ras.) V meliorem salutem H 3 iugebar F, iniune
gebar W 5 e] in BPQ his HI VIWl domu V 6 egrotauera* V
eis om. V 7 uidebantur SVXW 8 aliam om. Y delectabar CM
9 culpa F 10 fecisse] fuisse M 11 peccabam HV, peccaui b excusarem
HIM me] eam BGHMPQV 13 autem] a.8 G aduersum
BCFPQV edd. 14 id erat] aderat GV insanabilis (corr. na. 3) W
quo m* F 15 execrabilis] insanabilis W te] et V 16 in me] a me b
pernetiem M a te] ad te FM 17 male M1 ergo] enim VW
posuerat F1 18 hostium W continentiae] c. meg M, constantiae W
circa GF 19 maligna BGMPQVb 21 conbinabam (cr. ouvSototaw
LXX): conuinabam Ml, conbinabar PQ, conuiuabar B, conuiuabam G,
U
conuiuebam b, conuinabor V, communicabam CiF 22 desperans STF:
iam d. BOFGHMOPQVedd.
contentus esse decreueram, iam remissius neglegentiusque retinebam.
Etenim suborta est etiam mihi cogitatio, prudentiores illos ceteris
fuisse philosophos, quos Academicos appellant, quod de
omnibus dubitandum esse censuerant nec aliquid ueri ab homine
conprehendi posse decreuerant. ita enim et mihi liquido sensisse
uidebantur, ut uulgo habentur, etiam illorum intentionem nondum
intellegenti. nec dissimulaui eundem hospitem meum
reprimere a nimia fiducia, quam sensi eum habere de rebus
fabulosis, quibus manichaei libri pleni sunt. amicitia tamen
eorum familiarius utebar quam ceterorum hominum, qui in
illa haeresi non fuissent. nec eam defendebam pristina animositate,
sed tamen familiaritas eorum - plures enim eos
Roma occultabat — pigrius me faciebat aliud quaerere praesertim
desperantem in ecclesia tua, domine caeli et terrae,
creator omnium uisibilium et inuisibilium, posse inueniri uerum,
unde me illi auerterant, multumque mihi turpe uidebatur credere
figuram te habere humanae carnis et membrorum nostrorum
liniamentis corporalibus terminari. et quoniam cum de
deo meo cogitare uellem, cogitare nisi moles corporum non
noueram — neque enim uidebatur mihi esse -quicquam, quod
1 posse] posuisse M proficere-l.4 ceteris fuisse om. F ea
(quę add. m. 2) M quibus] add. Q in mg. si om. G1 nihil BCFG
HMOPQV edd. repperire V 2 neclegentiusque S, negligentiusque
OM\'Q, neglientiusque Ml 4 etiam om. V cogitatio om. SW. ceteris
f. illos C edd. 5 philosofos BFS, phylosophos C, philosophus W, philosophis
M* achademicos BCGHMOPQSVW 6 esse om. Q 7 comprehendi
p. ab homine Q 8 uidebantur liq. sensisse Q habetur CM,
habe**ntur (ba ras.) B, haben\' F inten*tionem (p ras.) V 9 intellegendi
B, intelligendi V1 ospitem F 10 a nimia] animi a BPQW,
ti
anima FV fiduciam W, fidua V 11 manicheorum W amicitia Q
ami
12 intuebar Q 13 heresim VW 14 f*liaritas P eorum] e. mihi
placebat Q 15 occultat BCFGHMOPV edd., occultans Q fiebat Ml
aliquid W quaerere* (t ras.) 0 17 omnium om. Q inuenire F 19 et
om. F 20 lineamentis Cmo corporalis F de om. W1 21 cogitari
u. cogitari F
erroris mei.
Hinc enim et mali substantiam quandam credebam esse
talem et habere suam molem tetram et deformem siue crassam,
quam terram dicebant, siue tenuem atque subtilem, sicuti
est aeris corpus: quam malignam mentem per illam terram
repentem imaginantur. et quia deum bonum nullam malam
naturam creasse qualiscumque me pietas credere cogebat, constituebam
ex aduerso sibi duas moles, utramque infinitam,
sed malam angustias, bonam grandius, et ex hoc initio pestilentioso
me cetera sacrilegia sequebantur. cum enim conaretur
animus meus recurrere in catholicam fidem, repercutiebatur,
quia non erat catholica fides, quam esse arbitrabar. et
magis pius mihi uidebar, si te, deus meus, cui confitentur ex
me miserationes tuae, uel ex ceteris partibus infinitum crederem,
quamuis ex una, qua tibi moles mali opponebatur, cogerer
finitum fateri, quam si ex omnibus partibus in corporis humani
forma te opinarer finiri. et melius mihi uidebar credere
nullum malum te creasse — quod mihi nescienti non solum
aliqua substantia sed etiam corporea uidebatur, quia et mentem
cogitare non noueram nisi eam subtile corpus esse, quod
tamen per loci spatia diffunderetur — quam credere abs te
esse qualem putabam naturam mali. ipsum quoque saluatorem
nostrum, unigenitum tuum, tamquam de massa lucidissimae
molis tuae porrectum ad nostram salutem ita putabam, ut
1 ea] eo W, & V maxime Q sola causa prope Q 3 quendam B, I
aliquam V 4 taetram CH10, tram W deformam G 5 dicebat Mt,
dicebam V sicut CHVmo 6 terram] t. trS F 7 repente FW
deum] d. deum W nullum bonam F1 nullam m. creaturam C, naturam
m. n. Q 8 pietas me MQ edd. 9 ad**rso 0 ***amque (utr ras.) 0
n u
10 mala V bona V gradus C pestilentiose Ml 11 me eras. W
12 recurrere* (m ras.) B repercutiebar BCFGHMOPQVedd. 15 tuas W
infinitam C credere CW 16 opponebantur W 17 homnibus F
i
corporib; humanis F 18 formam GMV 19 creasset F nesciente V
20 uideba*tur (n ras.) MP mente PV 22 diffunderetur] d. abs te
BPQb crederem BMPQVb 23 ipsum quoque] ipsumque GHMOVW
24 lucidissima BPQb 25 molis tuae ex molestię corr. P* nostra* F
talem itaque naturam eius nasci non posse de Maria uirgine
arbitrabar, nisi carni concerneretur. concerni autem et non
coinquinari non uidebam, quod mihi tale figurabam. metuebam
itaque credere incarnatum, ne credere cogerer ex carne inquinatum.
nunc spiritales tui blande et amanter ridebunt me,
si has confusiones meas legerint; sed tamen talis eram.