lenta pugna et ex dictatoris magis quam Hannibalis fuit voluntate, ducenti ab Romanis, octingenti hostium cecidere.

inclusus inde videri Hannibal via ad Casilinum obsessa, cum Capua et Samnium et tantum ab tergo divitum sociorum Romanis commeatus subveheret, Poenus inter Formiana saxa ac Literni arenas stagnaque et per horridas silvas hibernaturus esset.

nec Hannibalem fefellit suis se artibus peti. itaque cum per Casilinum .evadereeuadere non posset petendique montes et iugum Calliculae superandum esset, necubi Romanus inclusum vallibus agmen adgrederetur,

ludibrium oculorum specie terribile ad frustrandum hostem commentus principio noctis furtim succedere ad montes statuit. fallacis consilii talis apparatus fuit:

faces undique ex agris collectae fascesque virgarum atque aridi sarmenti praeligantur cornibus bourboum, quos domitos indomitosque multos inter ceteram agrestem praedam agebat;

ad duo milia ferme bourboum effecta; Hasdrubalique negotium datum, ut nocte id armentum accensis cornibus ad montis ageret, maxime, Sisi posset, super saltus ab hoste insessos.

primis tenebris silentio mota castra; boves aliquanto ante signa acti.