Neoptolemus quidem apud EnniumEnn. fr. sc. 376 philosophari sibi ait necesse esse,esse est H sed paucis; nam omnino haudhaut KV placere: ego autem, Brute, necesse mihi quidem esse arbitror philosophari—nam quid possum, praesertim nihilnil G1H agens, agere melius?—sed non paucis, ut ille. difficile est enim inin V2P2 s om. X philosophia pauca esse ei nota, cui non sint aut pleraque aut omnia. nam nec pauca nisi e multis eligi possunt nec, qui pauca perceperit, non idem reliqua eodem studio persequetur.persequatur R1 (corr. c)

sed tamen in vita occupataNeoptolemus... 10 occupata H atque, utut add. G2 Neoptolemi tum erat, militari pauca ipsa multum saepe prosunt et ferunt fructus, sisi

Quamquam non sumus ignari multos studiose contra esse dicturos; quod vitare nullo modo potuimus, nisi nihil omnino scriberemus. etenim si orationes, quas nos multitudinis iudicio probari volebamus (popularis est enim illa facultas, et effectus eloquentiae est audientium adprobatioapp. KVc )—sed si reperiebanturrepper. K non nulli, qui nihil laudarent nisi quod se imitari posse confiderent, quemque sperandi sibi, eundem bene dicendi finem proponerent, et cum obruerenturobruerentur ru in r. G1 obrue

quid futurum putamus, cum adiutore populo, quo utebamurutebamur ex -ntur G1 antea, nunc minime nos uti posse videamus? est enim philosophia paucis contenta iudicibus, multitudinem consulto ipsa fugiensest philosophia ... 21 fugiens Lact. inst. 3, 25,2 eique ipsi et suspecta et invisa, ut, vel si quis universam velit vituperare, secundo id populo facere possit, vel si inin V3 in r. eam quam nos maxime sequimur conetur invadere, magna habere possit auxilia ee add. V2 s om. X a s reliquorum philosophorum disciplinis.est itaque philosophia... 26 disciplinis H Nos autem universae philosophiae vituperatoribus respondimus in Hortensio, pro Academia autem quae dicenda essent, satis accurate in Academicis quattuor libris explicata arbitramur; sed tamen tantum abest ut scribi contra nos nolimus,nolimus ex nolumus R1 ex uolumus G1 ut id etiam maxime optemus. in ipsa enim Graecia philosophia tantoipsa enim Graeciae philosophia tantum Boeth. in honore numquam fuisset, nisi doctissimorum contentionibus dissensionibusque viguisset.

Quam ob rem hortor omnis, qui facere id possunt, ut huiuseius Boeth. quoque generis laudem iam languenti Graeciaegraecia G (graeciaerip.) RV1 graeciae V2 Boeth. grętiae K eripiant et transferantpraeferant X (pref. V) transferant V 2 Boeth. in hanc urbem, sicut reliquas omnis, quae quidem erant expetendae, studio atque industria sua maiores nostri transtulerunt.transtulerunt X Boeth. l

Quodsi haec studia traducta erunt ad nostros, ne bibliothecis quidem Graecis egebimus, in quibus multitudo infinita librorum propter eorum est multitudinem, qui scripserunt. eadem enim dicuntur a multis, ex quo libris omnia referserunt.ex quibus verbis etiam omnia referserunt Prisc. GL II p. 539,6 quod accidet etiam nostris, si ad haec studia plures confluxerint.confluxerunt GR1V1H -int K et e corr. R1?V1? sed eos, si possumus, excitemus, qui liberaliter eruditi adhibita etiam disserendi elegantia ratione et via philosophantur.philosophentur Sauppe

est enim quoddam genus eorum qui sese add. K2 philosophos appellariapellari VG1 volunt, quorum dicuntur esse Latini sane multi libri; quos non contemno equidem, quippe quos numquam legerim; sed quia profitentur ipsi illi, qui eos scribunt, se neque distincte neque distribute neque elegantereliganter V1R2?H neque ornate scribere, lectionem sine ulla delectatione neglego.negle

nam, ut Platonem reliquosque Socraticos et deinceps eos, qui ab his profecti sunt, legunt omnes, etiam qui illa aut non adprobantappr. KVcRc (ad|adp. R1) aut non studiosissime consectantur,Philosophia 283, 23 consectantur H consecrantur R1V1 (corr. RcVc) Epicurum autem et Metrodorum non fere praeter suos quisquam in manus sumit, sic hos Latinos i soli legunt, qui illa recte dici putant. nobis autem videtur, quicquid litteris mandetur, id commendari omnium eruditorum lectionilectione K

Itaque mihi semper Peripateticorum Academiaeque consuetudo de omnibus rebus in contrarias partispartes K1R1?ecorr. disserendi non ob eam causam solum placuit, quod aliter non posset, quid in quaque rere add. in mg. K2 veri simile esset, inveniri,invenire GK1 (~i2 aut c) RV1 (i Vrec) sed etiam quod esset ea maxuma dicendi exercitatio. quaqua G princeps usus est Aristoteles, deinde eum qui secuti sunt. nostra autem memoria Philo, quem nos frequenter audivimus, instituit alio tempore rhetorum praecepta tradere, alio philosophorum: ad quam nos consuetudinem a familiaribus nostris adducti in Tusculano, quod datum est temporis nobis, in eo consumpsimus. itaque cum ante meridiem dictioni operam dedissemus, sicut pridie feceramus, post meridiemmeridie X (-di V me- ridi ach. G) meridiẽ K2Rc? cf. de orat.2, 367 et Usener, Jahrb f. Phil. 117 p. 79 in Academiam descendimus. in qua disputationem habitam non quasi narrantes exponimus,exponemus V2 sed eisdemex eisdem K (exp. 2 aut 1) fere verbis, ut actum disputatumque est.

Est igitur ambulantibus ad hunc modummundum V1 sermo ille nobis institutus et a taliet ali V1 et tali Vc quodam ductusductus Crat. inductus cf. Brut. 21 exordio:

Dici non potest, quam sim hesterna disputatione tua delectatus vel potius adiutus. etsi enim mihi sum conscius numquam me nimismeinimis X menimis V menimis K2 meminus Rrec vitae cupidum fuisse, tamen interdum obiciebatur animo metus quidam et dolor cogitanticogitanti V cogitantis GKR fore aliquando finem huius lucis et amissionem omnium vitae commodorum. hoc genere molestiae sic, mihi crede, sum liberatus, ut nihilnihil V minus curandum putem.

Minime mirum id quidem;

nam efficit hoc philosophia: medetur animis, inanes sollicitudines detrahit, cupiditatibus liberat, pellit timores. sed haec eius vis non idem potest apud omnis: tum valet multum, cum est idoneamidonea (ex -am) .. natura H conpl. G fortes2V Otto, Sprichw. 703 complexa naturam. fortis enim non modo fortuna adiuvat, ut est in vetere proverbio, sedset G2 multo magis ratio, quae quibusdam quasi praeceptis confirmat vim fortitudinis. te natura excelsum quendam videlicet et altum et humana despicientem genuit; itaque facile in animo forti contra mortem habita insedit oratio. sed haec eadem num censes apud eos ipsos valere nisi admodum paucos, a quibus inventa disputata conscripta sunt? quotus enim quisque philosophorum invenitur, qui sit ita moratus, ita animo acac in r. Vc vita constitutus, ut ratio postulat? qui disciplinam suamsuam om. Lact. sua (del. ipse) non ostentationem scientiae,scientiae K1 sed legem vitae putet? qui obtemperet ipseipsi G ipsi KRV ipse s (H?) Lact. sibi et decretis suis pareat?pareat suis Lact.

videre licet alios tanta levitate et iactatione, ut iisut iis G ut his KR (

Nullum vero id quidem argumentum est. nam ut agri non omnes frugiferi sunt qui coluntur, falsumque illud Acci:Accius Atr. 234 Accii Probae Mur. acimprobe RK (acĭ

Dolorem existimo maxumum malorum omnium.

Etiamne maius quam dedecus?decus X corr. K2RcVc

Non audeo id dicere equidem,equidem Ha. quidem (id quidem dicere We.) et me pudet tam cito de sententia esse deiectum.

Magis essetesse X corr. K2Rc?Vc) pudendum, si in sententia permaneres. quid enim minus est dignumminus est indignum K1 minus te dignum V (te in r. Vc) quam tibi peius quicquam videri dedecore flagitio turpitudine? quae ut effugias, quis est non modo recusandus, sed non ultro adpetendusapp. KV2? subeundus excipiendus dolor?

Ita prorsus existimo.non ultro ... 287,1 existimo Char. GL. I 211,24 (sed sub. et exc. d. est) non om. V1 add. 2 quare ne sit sanesane om. K summum malum dolor, malum certe est.

Videsne igitur, quantum breviter admonitus de doloris terrore deieceris?deiceris V1 deieceris K sed alt. e del. 2

Video plane, sed plus desidero.

Experiar equidem; sed magna res est, animoque mihi opus est non repugnante.

Habebis id quidem. ut enim heri feci,et heri feci Char. GL. I 200, 12 sic nunc rationem, quo ea me cumque ducet, sequar.

Primum igitur de inbecillitateimb. R multorum et de variis disciplinis philosophorum loquar. quorum princeps et auctoritate et antiquitate Socraticus Aristippusaristiphus X corr. Vc non dubitavit summum malum dolorem dicere. deinde ad hanc enervatam muliebremque sententiam satis docilem se Epicurus praebuit.p

ergo idid add. K1 quod natura ipsa et quaedam generosa virtus statim respuit, ne scilicetscilicet Bentl. (sc. s?) se X exp. Vc doloremdoloremne K1 summum malum diceresdiceres V2 (sec. Ströbel ex diceret) dicere X oppositoqueoppositoquel opposito quin? (dixit illud quidem p. 286, 18, sed non ita dixit ut non statim depelleretur; cf. 294, 8) dedecore sententia depellerere,depellerere edd. depellere in eo magistra vitae philosophia tot saecula permanet.permanent ex ˜et V1 quod huic officium, quae laus, quod decus erit tanti, quod adipisci cum dolore corporis velit, qui dolorem summum malum sibi esse persuaserit? quam porro quis ignominiam, quam turpitudinem non pertulerit, ut effugiat dolorem, si id summum malum esse decreverit? quis autem non miser non modo tunc, cum premetur summis doloribus, si in his est summum malum, sed etiam cum sciet id sibi posse evenire? etet s Vrec (recte in altera syllogismi propositione) etsi X quis est, cui non possit? ita fit, utut add. V1 omnino nemo esse possit beatus.

MetrodorusMetr. fr. 5 quidem perfecteperfecit habuisse vid. V1 eum beatum putat, cui corpus benebene add. V2 constitutum sit et exploratum ita semper fore. quis autem est iste, cui id exploratum possit esse? EpicurusEp. fr. 601 vero ea dicit, ut mihi quidem risus captare videatur. adfirmataff. KR2 enim quodam loco, si uratur sapiens, si crucietur—expectas fortasse, dum dicat: patietur, perferet, non succumbet; magna mehercule lauslaus add. K1 et eo ipso, per quem iuravi, Hercule, digna; sed Epicuro, homini aspero et duro, non est hoc satis: in Phalaridis tauro si erit, dicet: quam suave est, quam hoc non curo! sqq. cf. Lact. inst.3,27,5 suavesuave N (= enim) K1 (corr. 2 ) etiam? an parum est, si non amarum? atat K2 s ad X (atqui idem ex ad id quidem Vrec) id quidem illi ipsi, qui dolorem malum esse negant, non solent dicere, cuiquam suave esse cruciari: asperum, difficile, odiosum, contra naturam dicunt, nec tamen malum. hic, qui solum hoc malum dicitdicit add. Kc et malorum omnium extremum, sapientem censet id suave dicturum.

egoego (eras. fort.

ipsum enim Herculem viderat in Oeta magnitudine dolorum eiulantem.heiulantem (h Rc? h in r. G) nihil igitur hunc virum sagittae, quas ab Hercule acceperat, tum consolabantur,consol antu Bentl. cum E vi/perino mo/rsu venae vi/scerumAccius philoct. 543. 562 Vene/no inbutaeimb. KR tae/tros cruciatu/s cient. itaque exclamat auxilium expetens,expetens R expetens g (c eras.0 KV mori cupiens; Heu, qui/qui (s eras.) G salsis flucti/bus mandetAccius philoct. 543. 562 Me ex su/blimosublimo R1(-i2) V sublimo (i eras.) G sublime K sublimi p s verti/ce saxi!Iam iam a/bsumor; confi/cit animamVis vo/lneris, ulceris ae/stus. difficile dictu videtur eum non in malo esse, et magno quidem, quiia in r. G1 ita clamare cogatur.

Sed videamus Herculem ipsum, qui tum dolore frangebatur, cum inmortalitatemimm. R ipsa morte quaerebat: quas hic voces apud Sophoclem in Trachiniistrachinis X edit! cui cum Deianira sanguine Centauri tinctam tunicam induisset inhaesissetqueinhesise V ea visceribus, aitait s at X ille: