non enim, si aut Plancius ita vixit ut offenderet sciens neminem, aut tu ita errasti ut eos ederes imprudens, ut nos invito te tamen ad iudices non ad carnifices veniremus, idcirco ista editio per se non acerba est.

an vero nuper clarissimi cives nomen editiciieditici TEΣ: editicium Schol.: editi cett.: corr. Garatoni iudicis non tulerunt, cum ex CXXV iudicibus principibus equestris ordinis quinque et LXX reus reiceret, L referretferret Gronovius, omniaque potius permiscuerunt quam ei legi condicionique parerent; nos neque ex delectis iudicibus sed ex omni populo, neque editos ad reiciendum sed ab accusatore constitutos iudices ita feremus ut neminem reiciamus?

neque ego nunc legis iniquitatem queror, sed factum tuum a sententia legis doceo discrepare; et illud acerbum iudicium si, quem ad modum senatus censuit populusque iussit, ita fecisses ut huichuic TE: hunc cett. et suam et ab hoc observatas tribustribus TE: om. cett. ederesederes TE: ederent cett., non modo non quererer, sed hunc eisiis (his E) TE: om. cett. iudicibus editis qui idem testesidem testes TE: testes idem cett. esse possent absolutum putarem, neque nunc multo secus existimo. cum enim has tribus edidisti, ignotis te iudicibus uti malle quam notis indicavistiindic. b2Ϛ: iudic. cett.; fugisti sententiam legis, aequitatem omnem reiecisti, in tenebris quam in luce causam versari maluisti.

Voltinia tribus ab hoc corrupta, Teretinam habuerat venalem. quid diceret apud Voltiniensis aut apudaut apud TE: aut cett. tribulis suos iudices?immo vero tu quid diceres? quem iudicem ex illis aut tacitum testem haberes aut vero etiam excitares? etenim si reus tribus ederet, Voltiniam fortasse Plancius propter necessitudinem acnecess. ac (aut T) vicin. TE: vicin. ac necess. cett. vicinitatem, suam vero certecerte TE: om. cett. edidisset. velvel Keil: ut TEa: et cett. si quaesitor huichuic TE: om. cett. edendus fuisset, quem tandem potius quam hunc C. Alfium quem habet, cui notissimus esse debet, vicinum, tribulem, gravissimum hominem iustissimumque edidisset? cuius quidem aequitas et eaea TE: mea (-ae Σ1: meae similis Σ2Ϛ) cett. voluntas erga Cn. Planci salutem quam ille sine ulla cupiditatis suspicione prae se fert facile declarat non fuisse fugiendos tribulis huic iudicesfugiendos tribules huic iudices TE: fugiendum tribulem huic iudices cett. cui quaesitoremquaestorem Ta tribulem exoptandum fuisse videatis.

neque ego nunc consilium reprehendo tuum quod nonnon b1c2k: om. cett. eas tribus quibus eraterat hoc loco hab. TE, post notus cett. hic maxime notusnotus notus non b2c1ψ edideris, sed a te doceo consilium non servatum senatus. etenim quis te tum audiret illorum, aut quid diceresdiceret T? sequestremne Plancium? respuerentrespuerint TEa aures, nemo agnosceret, repudiarentrepudiarent TE: repudiaretur cett.. an gratiosum? illi libenter audirent, nos non timide confiteremur. noli enim putare, Laterensis, legibus istis quas senatus de ambitu sancirisancire codd.: corr. Manutius voluerit id esse actum ut suffragatio, ut observantia, ut gratia tolleretur. semper fuerunt viri boniviri boni TE: boni viri cett. qui apud tribulis suos gratiosi esse vellent;

neque verovero om. T tam durus in plebem noster ordo fuit ut eam coli nostra modica liberalitate noluerit, neque hoc liberis nostris interdicendum est, ne observent tribulis suos, ne diligant, ne conficere necessariis suis suam tribum possint, ne par ab eis munus in sua petitione respectentexspectent Lambinus. haec enim plena sunt offici, plena observantiae, plena etiam antiquitatis. isto in genere et fuimus ipsi, cum ambitionis nostraenostrae TE: nostra cett. tempora postulabant, et clarissimos viros esse vidimus, et hodieet ae hodie T esse volumusvolumus videmus c2k, ed. V quam plurimos gratiosos. decuriatio tribuliumtribulum (-buum b2c) codd.: corr. ed. V, discriptiodescriptio codd.: corr. Bücheler populi, suffragia largitione devincta severitatem senatus et bonorum omnium vimvim iram Cobet: odium Müller ac dolorem excitarentexcitarent Tc2: excitarem a: excitarunt cett.. haec doce, haec profer, huc incumbe, Laterensis, decuriasse Plancium, conscripsisse, sequestrem fuisse, pronuntiasse, divisisse; tum mirabor te eiste iis Lag. 9: telis TEa: te his cett. armis uti quae tibiutique tibi TEa lex dabat noluisse. tribulibus enim iudicibus non modo severitatem illorum, si ista vera sunt, sed ne voltus quidem ferre possemus.

hanc tu rationemtu rationem iurationem (ui rat. a) TEa cum fugeris cumquecumque cu T: cum Kayser eoseos ed. Gryph.: hos codd. iudices habere nolueris quorum in huius delicto cumcum tum E scientia certissima, tum dolor gravissimus esse debuerit, quid apud hos dices qui abs te taciti requirunt cur sibi hocsibi hoc TEac: hoc tibi (sibi bkχ) cett. oneris imposueris, cur se potissimum delegeris, cur denique se divinare malueris quam eos qui scirent iudicare? ego Plancium, Laterensis, et ipsum gratiosum esse dico et habuisse in petitione multos cupidos sui gratiosos; quos tu si sodalis vocas, officiosam amicitiam nomine inquinas criminoso; sin, quia gratiosi sintsint TEac: sunt cett., accusandos putas, noli mirari te id quod tua dignitas postularit repudiandis gratiosorum amicitiis non esse adsecutum.

namnam TE: iam cett. ut ego doceo gratiosum esse in suain sua TE: om. cett. tribu Plancium, quod multis benigne fecerit, pro multis spoponderit, in operas plurimos patris auctoritate et gratia miserit, quod denique omnibus officiis per se, perse per se T patrem, per maiores suos totam Atinatem praefecturam comprehenderit, sic tu doce sequestrem fuisse, largitum esse, conscripsisse, tribulis decuriavisse. quod si non potes, noli tollere ex ordine nostro liberalitatem, noli maleficium putare esse gratiam, noli observantiam sancire poena.

itaque haesitantem te in hoc sodaliciorum tribuariotribunario P crimine ad communem ambitus causam contulisti, in qua desinamus aliquando, si videtur, volgari et pervagata declamatione contendere.

sic enim tecum ago. quam tibi commodum estest sit E1, unam tribumtribum unam TE delige; tu docedelige tu: doce Naugerius (1), id quod debes, per quem sequestrem, quo divisore corrupta sit; ego, si id facere non potueris quod, ut opinio mea fert, ne incipies quidem, per quemquem quae codd. Sylvii tulerit docebo. estne haec vera contentio? placetne sic agi? numnum TE: non cett. possum magis pedem conferre, ut aiunt, aut propius accedere? quid taces, quid dissimulas, quid tergiversaris? etiam atque etiam insto atque urgeo, insectorinsequor E ideo Ta, posco atque adeo flagito crimen. quamcumque tribum, inquam, delegeris quam tulerit Plancius, tu ostendito, si poterispotueris E, vitium; ego qua ratione tulerit docebo. nequeneque TE: nec cett. erit haec alia ratio Plancio ac tibitibi TE: om. cett., LaterensisLaterensis TEa: Laterensi cett.. nam ut quas tribus tu tulisti, si iamsi iam Eb2: sic iam Σ: suam (sententiam k) cett. ex te requiram, possis quorum studio tuleris explicare, sic ego hoc contendo, me tibi ipsi adversario cuiuscumquecuiusque TEa tribus rationem poposceris redditurum.

sed curcur TEak: cur ego cett. sic ago? quasi non comitiis iam superioribus sit Plancius designatus aedilis; quae comitia primum habere coepit consul cum omnibus in rebus summa auctoritate, tum harum ipsarum legum ambitus auctor; deinde habere coepit subito praeter opinionem omniumomnium om. T, ut, ne si cogitasset quidem largiri quispiamlargiri quispiam TE: quispiam largiri cett., daretur spatium comparandi. vocatae tribus, latum suffragium, diribitaediribitae (-pite a) TEa: descriptae cett. tabellaetabellae Wunder: renuntiatae codd. (glossema voc. tabellae expulit). longe plurimum valuit Plancius; nulla largitionis nec fuit nec esse potuit suspicio. ainain TE: an cett. tandem? una centuria praerogativa tantum habet auctoritatis ut nemo umquam prior eam tulerit quin renuntiatus sit aut eisiis Tk: his cett. ipsis comitiis consul aut certe in illum annum; aedilem tu Plancium factum esse miraris, in quo non exigua pars populi, sed universus populus voluntatem suam declararit, cuius in honore non unius tribus pars sed comitia tota comitiis fuerintfuerint (-unt b1) Σb1: fuerit cett. praerogativa?

quo quidem tempore, Laterensis, si idLater. si id TE: si id, Later. cett. facere voluisses, aut si gravitatis esse putasses tuae quod multi nobiles saepe fecerunt, ut, cum minus valuissent suffragiis quam putassent, postea prolatis comitiis prosternerent se et populo Romano fracto animo atque humili supplicarent, non dubito quin omnis ad te conversura sese suppl. hoc loco ed. V, post te Σ mg., post omnis Cobet fuerit multitudo. numquam enim ferefere TE: om. cett., Schol. nobilitas, integra praesertim atque innocens, a populo RomanoRomano om. Schol. est E: sunt T: fuit cett. supplex repudiata est. sed si tibi gravitas tua et magnitudo animi pluris fuit, sicutisicuti TE: sicut cett. esse debuit, quam aedilitas, noli, cum habeas id quod malueris, desiderare id quod minoris putaris. equidem primum ut honore dignus essem maxime semper laboravi, secundosecundo loco Hirschfelder: fort. secundum (cf. Vat. 15) ut existimarer; tertium mihi fuit illud quod plerisque primum est, ipse honos, qui eis denique debet esse iucundus quorum dignitati populus Romanus testimonium, non beneficium ambitioni dedit.

quaeris etiam, Laterensis, quid imaginibus tuis, quid ornatissimo atque optimo viro, patri tuo, respondeas mortuo. noli ista meditari atque illud cave potius ne tua ista querela dolorque nimius ab illis sapientissimis viris reprendaturreprehendatur codd. (cf. § 8). vidit enim pater tuus Appium Claudium, nobilissimum hominem, vivo fratrefratre Borghesi: patre codd. cive b1c suo, potentissimo et clarissimo civi, C. Claudio, aedilem non esse factum et eundem sine repulsa factum esse consulem; vidit hominem sibi maxime coniunctum, egregium virum, L. VolcatiumVolcacium TEgp, vidit M. Pisonem ista inista in TE, Priscian. iii. 34: in ista cett. aedilitate offensiuncula accepta summos a populo Romano esse honores adeptos. avus vero tuus et P. Nasicae tibi aediliciam praedicaret repulsam, quo cive neminem ego statuo in hac re publica fortiorem, et C. Mari, qui duabus aedilitatis acceptis repulsisaedilitatibus repulsus E septiens consul est factus, et L. Caesaris, Cn. Octavi, M. Tulli, quos omnis scimus aedilitate praeteritos consules esse factos.

sed quid ego aedilicias repulsas conligo? quae saepe eius modi habitae sunt ut eis qui praeteriti essent benigne a populo factum videretur. tribunus militum L. Philippus, summa nobilitate et eloquentia, quaestorquaesitor T C. g, Manutius: Q. cett. C. Caelius, clarissimus ac fortissimus adulescens, tribuni pl. P. Rutilius Rufus, C. Fimbria, C. Cassius, Cn. Orestes facti non sunt, quos tamen omnis consules factos scimusscimus factos E esse. quae tibi ultro pater et maiores tui non consolandi tui gratia dicent, neque vero quo te liberent aliqua culpa, quam tu vereris ne a te suscepta videatur, sed ut te ad istum cursumistum cursum TEb1: cursum istum cett. tenendum quem a prima aetate suscepisti cohortentur. nihil est enim, mihi crede, Laterensis, de te detractum. detractumdetractum. Detractum k, Angelius: detractum cett. dico; si me hercule vere quod accidit interpretari velis, est aliquid etiam de virtute significatum tua. noli enim existimare non magnum quendam motum fuisse illiusillius om. Schol. petitionis tuae, de qua ne aliquid iurares destitisti. denuntiasti homo adulescens quid de summa rere TE: r. a: rei cett. publica sentires, fortius tu quidem quam non nulli defuncti honoribus, sed apertius quam vel ambitionis vel aetatis tuae ratio postulabat.

quam ob rem in dissentiente populo noli putare nullos fuisse quorum animos tuus ille fortis animus offenderet; qui te incautum fortasse nunc tuo loco demovere potuerunt, providentem autemautem TE: ante cett. et praecaventem numquam certe movebuntdemovebunt Ernesti.

an te illa argumenta duxerunt? dubitatisdubitabitis Schol., inquitinquit del. Cobet, quin coitio facta sit, cum tribus plerasque cum Plotio tulerit Plancius? an una fieri potuerunt, si una tribus non tulissent? atat ed. Crat.: an codd. non nullas punctis paene totidem. quippe, cum iam factifacti b2k, Angelius: factis cett. prope superioribus comitiis declaratique venissent. quamquam ne id quidem suspicionem coitioniscoitionis comitiis E habuerit. neque enim umquam maiores nostri sortitionem constituissent aediliciam, nisi viderent accidere posse ut competitores pares suffragiis essent.

et ais prioribus comitiis Aniensem a Plotio PedioPlotio Pedio TE: plocio k: potius plodio (plotio b) cett., Teretinam aa bk, edd. VR: om. cett. Plancio tibi esse concessam; nunc ab utroque eas avolsas, ne in angustum venirent. quam convenit nondum cognita populi voluntate hos quos iamiam tam T tum coniunctos fuisse dicis iacturam suarum tribuum, quo vos adiuvaremini, fecisse; eosdem, cum iam essent experti quid valerent, restrictos et tenacis fuisse? etenim verebantur, credo, angustias. quasi res in contentionem aut in discrimen aliquod possetpossent E venire. sed tamen tu A. PlotiumA. Plotium E: an plocium (ampl. T) cett., virum ornatissimum, in idem crimen vocandovocando TE: vocandum cett. indicasiudicas codd.: corr. Garatoni interrogatus scripsi: rogatus codd. (i. e. laesisti Plotium, qui testibus tuis pepercit) eum te adripuisse a quo non sis interrogatus. nam quod questus es pluris tete om. T testis habere de Voltinia quam quotquot b2xϚ: quod cett. iudicas codd.: corr. Angelius in ea tribu puncta tuleris, indicas aut eos testis te producereproducere TE: adducere cett. qui, quia nummos acceperint, te praeterierint, aut te ne gratuita quidem eorum suffragia tulisse.

illud vero crimen de nummis quos in circo Flaminio deprehensos esse dixisti caluit rere om. Ta recenti, nunc in causa refrixit. neque enim qui illi nummi fuerint nec quae tribus nec qui divisor ostendisostendis TE: ostenderis (-ras k) cett.. atqueatque Hirschfelder is quidem eductus ad consules qui tum in crimen vocabatur se inique a tuis iactatumiactatum EΣk: iactatus (-tari b2ψ2) bψ: iacturam cett. graviter querebatur. qui si erat divisor, praesertim eius quem tu habebas reum, cur abs te reus non est factus? cur noncur non cur T eius damnatione aliquid ad hoc iudicium praeiudici comparasti?

sed neque tu haec exhibeshaec exhibes scripsi: haec habes TE: habes haec cett. neque eis confidis; alia te ratio, alia cogitatio ad spem huius opprimendi excitavit. magnae sunt in te opes, late patet gratia; multi amici, multi cupidi tui, multi fautores laudis tuae. multi huic invident, multis etiam pater, optimus vir, nimium retinens equestris iuris et libertatis videtur; multi etiam communes inimici reorumreorum b2Ϛ: reum T: rerum cett. omnium, qui ita semper testimonium de ambitu dicunt quasi aut moveant animos iudicumiudicum TE: om. cett. suis testimoniis, aut gratum populo Romano sit, aut ab eo facilius ob eam causam dignitatem quam volunt consequantur.

quibuscum me, iudices, pugnantem more meomore meo TE, Schol.: meo more cett. pristino non videbitis; non quo mihi fas sit quicquam defugeredefugere Schol.: effugere cett. quod salus Planci postulet, sed quia neque necesse est me id persequi voce quod vos mente videatis, et quod ita de me meriti suntsint TE illi ipsi quos ego testis video paratos ut eorum reprehensionem vos vestrae prudentiae adsumere, meae modestiaemolestiae T remittere debeatis. illud unum vos magno opere oro atque obsecro, iudices, cum huius quem defendo, tum communis periculi causa, ne fictis auditionibus, ne disseminato dispersoque sermonisermone TE fortunas innocentium subiciendas putetis.

multi amici accusatorisaccusatores TEa, non nulli etiam nostri iniquiiniqui inimici Lambinus, multi communes obtrectatores atque omnium invidi multa finxerunt. nihil est autem tam volucre quam maledictum, nihil facilius emittitur, nihil citius excipitur, latiuslatius nihil latius c2χ dissipatur. neque ego, si fontem maledicti reperietis, utut ut aut c neglegatis aut dissimuletis umquam postulabo. sed si quid sine capite manabit, aut si quid eritaut quod erit TEc: atque erit Müller qui] si qui Koepk: quique Müller eius modi ut non exstet auctor, qui audierit autemautem suppl. Baiter aut ita neglegens vobis esse videbitur ut unde audierit oblitus sit, aut ita levem habebit auctorem ut memoria dignum non putarit, huius illa vox volgaris audiviaudivi TEp: auditu cett. ne quid innocenti reoinnoc. reo TE: reo innoc. cett. noceat oramus.

sed venio iamiam om. T ad L. Cassium, familiarem meum, cuius ex oratione ne illum quidem Iuventium tecum expostulavi, quem ille omni et humanitate et virtuteet humanitate (humilitate T) et virtute TE: et virtute et humanitate cett. ornatus adulescens primum de plebe aedilem curulem factum esse dixit. in quo, Cassi, si ita tibiita tibi TE: tibi ita Schol.: illa (ista apϚ) tibi cett. respondeam, nescisse id populum Romanum, neque fuisse qui id nobisid fuisse qui nobis T narraret, praesertim mortuo CongoConco Schol.: long. T: longe E: longino cett.: corr. Roth, non, ut opinor, admirere, cum ego ipse non abhorrens a studio antiquitatis me hic id ex te primumaudisse primum T audisse confitearconfiteor E. et quoniam tua fuit perelegans et persubtilis oratio, digna equitis Romani vel studio vel pudore, quoniamque sic ab his es auditus ut magnus honos et ingenio et humanitati tuae tribueretur, respondebo ad ea quae dixisti, quae pleraque de ipso meipso (-os T) me T, Lambinus: ipso fine cett. fuerunt; in quibus ipsi aculei, si quos habuisti in me reprehendendo, tamen mihi non ingrati acciderunt.

quaesisti utrum mihi putarem, equitis Romani filio, faciliorem fuisse ad adipiscendos honores viam an futuram esse filio meo, quia essetesset e E familia consulari. ego vero quamquam illi omnia malo quam mihi, tamentamen TE: tamen illi cett. honorum aditus numquam illiilli TE: om. cett. faciliores optavi quam mihi fuerunt. quin etiam, ne forte ille sibi me potius peperisse iam honores quam iter demonstrasse adipiscendorum putet, haec illi soleo praecipere—quamquam ad praecepta aetas non est gravisgravis T: gnarus Ea: generatus Σgp: gnatus (-ti k) cett.: grandis Klotz—quae rexquae rex Klotz: quare (que b) codd. ille a Iove ortus suis praecepitpraecipit T: praecepit cett. filiis: vigilandum est semper; multae insidiae sunt bonis. id quod multi invideantid quod multi videant (sic) post nonne hab. codd.: huc transtuli (cf. Sest. 102)— nostisnosti Angelius: nostris codd. ceteracetera TEa: ceteraque cett.. nonne, quae scripsit gravis et ingeniosus poeta, scripsit nonscripsit non non c, ed. V ut illos regios pueros qui iam nusquam erant, sed ut nos et nostros liberos ad laborem et adet ad TE: et cett. laudem excitaret?

quaeris quid potuerit amplius adsequi Plancius, si Cn. Scipionis fuisset filius. magis aedilis fieri non potuisset, sed hoc praestaretpraestaret TEa: praestare cett., quod ei minus invideretur. etenim honorum gradus summis hominibus et infimis sunt pares, gloriae dispares. quis nostrum se dicit M'. Curio, quis C. Fabricio, quis C. DuellioC. Duellio Vrsinus: P. (om. T) Duellio (Duilio b2) codd. parem, quis A.A. suppl. Kayser Atilio Calatino, quis Cn. et P. Scipionibus, quis Africano, Marcello, maximo? tamentamen TE: om. cett. eosdem sumus honorum gradus quos illi adsecuti. etenimetenim TEc1: et enim cett. in virtute multi suntmulti sunt TE: multis cett. adscensus, ut is maxime gloriamax. gloria TE: gloria max. cett. excellat qui virtute plurimum praestet; honorum populi finis est consulatus; quem magistratum iam octingenti fere consecuti sunt. Horum, si diligenter quaeresquaeres TEa: quaeras cett., vix decimam partem reperiesreperies bψ2Ϛ; reperis cett. gloria dignam. sed nemo umquam sic egit ut tu: cur iste fitfit sit TE consul? quid potuit amplius, si L. Brutus esset, qui civitatem dominatu regio liberavit? honore nihil amplius, laude multum. sic igitur Plancius nihilo minus quaestor est factus et tribunus pl. et aedilis quam si esset summo loco natus, sed haec pari loco orti sunt innumerabiles alii consecuti.