itaque attendeattende Te: attende iam cett. , Torquate, quam ego defugiam auctoritatem consulatus mei! maxima voce ut omnes exaudire possint dico semperque dicam. adeste adeste Teπ : adestote cett. omnes animis, QuiritesQuirites scripsi: qui adestis (corpore add. p. mg., corporibus add. ς mg., b1k) codd.: qui adstatis Reid (nota q~ turbas dedit, cf. Phil. iv. 1), quorum ego frequentia magno opere laetor; erigite mentis aurisque vestras et me de invidiosis rebus, ut ille putat, dicentem attendite! ego consul, cum exercitus perditorum civium clandestino scelere conflatus crudelissimum et luctuosissimum exitium patriae comparasset, cum ad occasum interitumque rei publicae Catilina in castris, in his autem templis atqueatque ac e tectis dux Lentulus esset constitutus, meis consiliis, meis laboribus, mei capitis periculis, sine tumultu, sine dilectudilectu eπ : delectu cett. , sine armis, sine exercitu, quinque hominibus comprehensis atque confessisconfessis Teaπ : confossis cett. incensione urbem, internicione civis, vastitate Italiam, interitu rem publicam liberavi; ego vitam omnium civium, statum orbis terrae, urbem hanc denique, sedem omnium nostrum, arcem regum ac nationum exterarum, lumen gentium, domicilium imperi, quinque hominum amentium ac perditorum poena redemi.

an me existimasti haec iniuratum in iudicio non esse dicturum quae iuratus in maxima contione dixissem? atque etiam illud addam, ne qui forte incipiat improbus subito te amare, Torquate, et aliquid sperare de te, atque ut idemut id Reid omnes exaudiant clarissima voce dicam. harum omnium rerum quas ego in consulatu pro salute rei publicaesalute rei p. Te: communi salute ς: salute agχc: salute communi bpk suscepi atqueatque Teg: et cett. gessi L. ille Torquatus, cum esset meus contubernalis in consulatuin consulatu e: post consulatu colon pro salute ... consulatu repetit T: in consulatu cum signifer esset iuventutis cett. atque etiam in praetura fuisset, cum princeps, cum auctor, cum signifer esset iuventutiscum princeps ... iuventutis post exstitit hab. codd.: huc transtuli , actoractor Orelli: auctor codd. (cf. Sest. 61), adiutor, particeps exstitit; parens eius, homo amantissimus patriae, maximi animi, summi consili, singularis constantiae, cum esset aeger, tamen omnibus rebus illis interfuit, nusquamnusquam Te: numquam cett. est a me digressus, studio, consilio, auctoritate unus adiuvit plurimum, cum infirmitatem corporis animi virtutevirtute animi e superaret.