<GetPassage xmlns:tei="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns="http://chs.harvard.edu/xmlns/cts">
            <request>
                <requestName>GetPassage</requestName>
                <requestUrn>urn:cts:latinLit:phi0474.phi014.perseus-lat2:21-40</requestUrn>
            </request>
            <reply>
                <urn>urn:cts:latinLit:phi0474.phi014.perseus-lat2:21-40</urn>
                <passage>
                    <TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0"><text xml:lang="lat"><body><div type="edition" xml:lang="lat" n="urn:cts:latinLit:phi0474.phi014.perseus-lat2" subtype="edition"><div type="textpart" subtype="section" n="21"><p><reg>summa</reg> in utroque est
				honestas, summa dignitas; quam ego, si mihi per Servium liceat,
						pari<note><app><lem>pari</lem></app> parem <hi rend="italic">Bake</hi></note>
				atque eadem in<note>eadem in <hi rend="italic">Lambinus</hi>: in eadem <hi rend="italic">codd.</hi></note> laude ponam. <reg>sed</reg> non licet;
				agitat rem militarem, insectatur totam hanc legationem, adsiduitatis et operarum
				harum cotidianarum putat esse consulatum. '<reg>apud</reg> exercitum mihi fueris'
				inquit; 'tot annos forum<note>tot annos, forum <hi rend="italic">Halm</hi>: tot
					annis <hi rend="italic">Quintil</hi> v. 13. 27</note> non attigeris; afueris
				tam diu et<note>et <hi rend="italic">Quintil.</hi>: ut <hi rend="italic">codd.</hi></note>, cum longo<note>cum tam longo <hi rend="italic">Quintil.</hi></note> intervallo veneris, cum his qui in foro
					habitarint<note>habitarint <foreign xml:lang="grc">Spy1w</foreign>: habitarunt
						<hi rend="italic">A</hi><foreign xml:lang="grc">xy2</foreign>, <hi rend="italic">Quintil.</hi></note> de dignitate contendas?'
					<reg>primum</reg> ista nostra adsiduitas, Servi, nescis quantum interdum adferat
				hominibus fastidi, quantum satietatis. <reg>mihi</reg> quidem vehementer
					expediit<note>expediit <hi rend="italic">Lambinus</hi>: expedit <hi rend="italic">codd.</hi></note> positam in oculis esse gratiam; sed tamen
				ego mei satietatem magno meo labore superavi et tu item<note>item <hi rend="italic">Orelli</hi>: idem <hi rend="italic">codd.</hi></note> fortasse; verum
				tamen utrique nostrum desiderium nihil obfuisset. </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="22"><p><reg>sed</reg> ut hoc omisso ad studiorum atque artium contentionem
				revertamur, qui potest dubitari<note>potest dubitari <hi rend="italic">Beroaldus</hi>: potest dubitare <hi rend="italic">codd</hi>: potes
					dubitare <hi rend="italic">Zumpt</hi></note> quin ad consulatum adipiscendum
				multo plus adferat dignitatis rei militaris quam iuris civilis gloria?
					<reg>vigilas</reg> tu de nocte ut tuis consultoribus respondeas, ille ut eo
					quo<note>ille vero ut quo <hi rend="italic">B</hi> contendit <hi rend="italic">Quintil.</hi> ix. 2. 100 (<hi rend="italic">idem</hi> intendit ix. 3.
					32)</note> intendit mature cum exercitu perveniat; te gallorum, illum bucinarum
				cantus exsuscitat; tu actionem instituis, ille aciem instruit; tu caves ne tui
					consultores<note>consultores tui <hi rend="italic">Quintil.</hi> ix. 3.
					32</note>, ille ne urbes aut castra capiantur; ille tenet et scit ut hostium
				copiae, tu ut aquae pluviae arceantur; ille exercitatus est in<note>exercitatur in
						<hi rend="italic">Quintil.</hi></note> propagandis finibus, tuque
					in<note>tuque in (quin <foreign xml:lang="grc">S</foreign>) <hi rend="italic">mei</hi>: tu in <hi rend="italic">w, ed. R cum Quintil.</hi></note>
				regendis. <milestone n="10" unit="chapter"/>
				<reg>ac</reg> nimirum — dicendum est enim quod sentio — rei militaris virtus
				praestat ceteris omnibus. <reg>haec</reg> nomen populo Romano, haec huic urbi
				aeternam gloriam peperit, haec orbem terrarum parere huic imperio coegit; omnes
				urbanae res, omnia haec nostra praeclara studia et haec forensis laus et industria
					latet<note>latet <hi rend="italic">scripsi</hi>: latent <hi rend="italic">codd.</hi></note> in tutela ac praesidio bellicae virtutis.
					<reg>simul</reg> atque increpuit suspicio tumultus, artes ilico nostrae
					conticiscunt<note>conticiscunt <foreign xml:lang="grc">Spx</foreign>:
					conticescunt <hi rend="italic">cett</hi>.</note>. </p></div><milestone unit="para"/><div type="textpart" subtype="section" n="23"><p><reg>et</reg> quoniam mihi videris istam scientiam iuris tamquam filiolam osculari
				tuam, non patiar te in tanto errore versari ut istud nescio quid quod tanto opere
						didicisti<note><app><lem>didicisti</lem></app> dilexisti <hi rend="italic">Campe</hi></note> praeclarum aliquid esse arbitrere. Aliis ego te
				virtutibus, continentiae, gravitatis, iustitiae, fidei, ceteris omnibus, consulatu
				et omni honore semper dignissimum iudicavi; quod quidem ius civile didicisti, non
				dicam operam perdidisti, sed illud dicam, nullam esse in ista<note>ista <hi rend="italic">Halm</hi>: illa <hi rend="italic">codd.</hi></note>
				disciplina munitam ad consulatum viam. <reg>omnes</reg> enim artes, quae nobis
				populi Romani studia concilient<note>concilient <hi rend="italic">Ernesti</hi>:
					conciliant <hi rend="italic">codd.</hi></note>, et admirabilem dignitatem et
				pergratam utilitatem debent habere.</p></div><milestone n="11" unit="chapter"/><div type="textpart" subtype="section" n="24"><p><reg>summa</reg> dignitas est in eis<note>iis <hi rend="italic">ed. R</hi>: his <hi rend="italic">mei</hi></note> qui
				militari laude antecellunt; omnia enim quae sunt in imperio et in statu civitatis ab
				his defendi et firmari putantur; summa etiam utilitas, si quidem eorum consilio et
				periculo cum re publica tum etiam nostris rebus perfrui possumus. <reg>gravis</reg>
				etiam illa est et plena dignitatis dicendi facultas quae saepe valuit in consule
				deligendo, posse consilio atque oratione et senatus et populi et eorum qui res
				iudicant mentis permovere. <reg>quaeritur</reg> consul qui dicendo non numquam
				comprimat tribunicios furores, qui concitatum populum flectat, qui
					largitioni<note>largitioni <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>: largitione <hi rend="italic">cett.</hi></note> resistat. <reg>non</reg> mirum, si ob hanc
				facultatem homines saepe etiam non nobiles consulatum consecuti sunt, praesertim cum
				haec eadem res plurimas gratias, firmissimas amicitias, maxima studia pariat.
					<reg>quorum</reg> in isto vestro artificio, Sulpici, nihil est. </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="25"><p><reg>primum</reg> dignitas in tam tenui scientia non
				potest esse; res enim sunt parvae, prope in singulis litteris atque
				interpunctionibus verborum occupatae. <reg>deinde</reg>, etiam si quid apud maiores
				nostros fuit in isto studio<note>in isto studio <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>: in istros (iis tres <foreign xml:lang="grc">y1</foreign>) duo <hi rend="italic">cett.</hi></note> admirationis<note>admirationis <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>: admiserationis (miser- <foreign xml:lang="grc">y1</foreign>) <hi rend="italic">cett.</hi> id enuntiatis] i (et <foreign xml:lang="grc">x</foreign>) denuntiatis <foreign xml:lang="grc">Sx</foreign></note>, id enuntiatis vestris mysteriis totum est contemptum et
				abiectum. <reg>posset</reg> agi lege necne pauci quondam sciebant; fastos enim volgo
				non habebant. <reg>erant</reg> in magna potentia qui consulebantur; a quibus etiam
				dies tamquam a Chaldaeis petebatur<note>petebantur <foreign xml:lang="grc">y</foreign>: petebant <foreign xml:lang="grc">w</foreign></note>.
					<reg>inventus</reg> est scriba quidam, <expan><abbr>Cn.</abbr><ex>Gnaeus</ex></expan> Flavius,
				qui cornicum oculos confixerit et singulis diebus ediscendis<note>ediscendis <hi rend="italic">w</hi>: discendis <foreign xml:lang="grc">w</foreign>:
					eliscendis (eli- <foreign xml:lang="grc">p2</foreign>
					<hi rend="italic">in ras.</hi>) <hi rend="italic">cett.</hi></note> fastos
				populo proposuerit et ab ipsis <add>his</add><note>his <hi rend="italic">scripsi</hi>: <hi rend="italic">om. codd.</hi></note> cautis<note>cautis
						<hi rend="italic">Beroaldus</hi>. causis <hi rend="italic">mei</hi>:
					capsis <hi rend="italic">cod. Sambuci, Madvig</hi>, catis <hi rend="italic">Manutius</hi> consultis eorum]consultorum <hi rend="italic">Madvig</hi></note> iuris consultis eorum sapientiam compilarit.
					<reg>itaque</reg> irati illi, quod sunt veriti ne dierum ratione
					pervolgata<note>promulgata <foreign xml:lang="grc">f</foreign><hi rend="italic">w</hi></note> et cognita sine sua opera lege <add>agi</add><note>lege agi
						<hi rend="italic">ed. Guar.</hi>: lege <hi rend="italic">codd.</hi></note>
					posset<note>posset <hi rend="italic">edd. VR</hi>: possit <hi rend="italic">mei</hi></note>, verba quaedam<note>verba quaedam <hi rend="italic">Niebuhr</hi>: vero (vere <foreign xml:lang="grc">x1</foreign>) acaedam
					(attedam <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>) <hi rend="italic">codd.</hi></note> composuerunt ut omnibus in rebus ipsi interessent.</p></div><milestone n="12" unit="chapter"/><div type="textpart" subtype="section" n="26"><p><reg>cum</reg> hoc fieri bellissime posset:
					'<reg>fundus</reg> Sabinus meus est.' '<reg>immo</reg> meus,' deinde iudicium,
				noluerunt. '<num>Fvndvs</num>' inquit '<quote>qui est in agro qui sabinus
					vocatur.</quote>' <reg>satis</reg> verbose; cedo
					quid<note><app><lem>quid</lem></app>... quid <foreign xml:lang="grc">S</foreign>: <hi rend="italic">fort.</hi> ecquid</note> postea? '<quote>eum ego ex iure
						Quiritium<note>iure Quiritium <hi rend="italic">Lambinus</hi> (<hi rend="italic">cf. Gaium</hi> iv. 16): iureque <hi rend="italic">codd.</hi></note> meum esse aio<note>aios <foreign xml:lang="grc">S</foreign><hi rend="italic">A</hi></note>.</quote>' <reg>quid</reg>
				tum? '<quote>inde ibi<note>ibi <hi rend="italic">om. A</hi><foreign xml:lang="grc">p</foreign></note> ego te ex iure manum<note>manum <hi rend="italic">Gellius</hi> xx. 10: manu <hi rend="italic">codd.</hi></note>
					consertum voco.</quote>' <reg>quid</reg> huic tam loquaciter litigioso
				responderet ille unde petebatur non habebat. <reg>transit</reg> idem iuris consultus
				tibicinis Latini modo. '<quote>Vnde tu me</quote>' inquit '<quote>ex iure manum
					consertum vocasti, inde ibi ego te revoco.</quote>'
					<reg>praetor</reg><note>praetor <foreign xml:lang="grc">py2</foreign>: praeter
						<hi rend="italic">cett.</hi></note> interea ne pulchrum se ac beatum
				putaret atque aliquid ipse sua sponte loqueretur, ei quoque carmen compositum est
				cum ceteris rebus absurdum tum vero in illo: '<quote>Suis<note><app><lem>in illo
							suis</lem></app> nullo usui <foreign xml:lang="grc">y2</foreign></note>
					utrisque superstitibus praesentibus istam viam dico; ite<note>ite <hi rend="italic">Arusianus</hi> (<hi rend="italic">s. v.</hi> it illam
						viam): inite <hi rend="italic">codd.</hi></note> viam.</quote>'
					<reg>praesto</reg> aderat sapiens ille qui inire viam doceret.
						'<quote><reg>redite</reg> viam.</quote>' <reg>eodem</reg> duce redibant.
					<reg>haec</reg> iam tum apud illos barbatos<note>barbatos <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>: barbaros <hi rend="italic">cett.</hi></note>
				ridicula, credo, videbantur<note><app><lem>videbantur</lem></app> rudebantur <foreign xml:lang="grc">S</foreign>: ridebantur <hi rend="italic">A</hi></note>,
				homines, cum recte atque in loco constitissent, iuberi abire ut, unde abissent,
				eodem statim redirent. <reg>isdem</reg> ineptiis fucata<note>fucata <hi rend="italic">ed. R</hi>: fugata <hi rend="italic">codd.</hi></note> sunt
				illa omnia: '<quote>Quando te in iure conspicio<note>conspicios <foreign xml:lang="grc">S</foreign><hi rend="italic">A</hi></note></quote>' et
					haec<note>et haec <hi rend="italic">Naugerius</hi> (2): et haec sed <hi rend="italic">codd.</hi></note>: '<quote><reg>anne</reg> tu dicas<note>tu
						dicas <hi rend="italic">Halm</hi>: tudiciis <foreign xml:lang="grc">Sp</foreign>: tu dicus <hi rend="italic">A</hi><foreign xml:lang="grc">fw</foreign>: tu dicis <foreign xml:lang="grc">xy</foreign>: dicas <hi rend="italic">Gaius</hi></note> qua ex<note>qua ex <hi rend="italic">Gaius</hi>: qui <hi rend="italic">codd.</hi></note> causa
					vindicaveris?</quote>' <reg>quae</reg> dum erant occulta, necessario ab eis qui
				ea tenebant petebantur; postea vero pervolgata atque in manibus iactata et excussa,
				inanissima prudentiae reperta sunt, fraudis autem et stultitiae plenissima.
					</p></div><div type="textpart" subtype="section" n="27"><p><reg>nam</reg>, cum permulta praeclare legibus
				essent constituta, ea iure consultorum ingeniis pleraque corrupta ac depravata sunt.
					<reg>mulieres</reg> omnis propter infirmitatem consili maiores in tutorum
				potestate esse voluerunt; hi invenerunt genera tutorum quae potestate mulierum
				continerentur. <reg>sacra</reg> interire illi noluerunt; horum ingenio senes ad
				coemptiones faciendas interimendorum sacrorum causa reperti sunt. <reg>in</reg> omni
				denique iure civili aequitatem reliquerunt, verba ipsa tenuerunt, ut, quia<note>quia
						<foreign xml:lang="grc">p1y2w</foreign>: cuia <hi rend="italic">cett.</hi></note> in alicuius libris exempli causa id nomen invenerant,
					putarunt<note>putarunt <hi rend="italic">ed. R</hi>: putarent <hi rend="italic">codd.</hi></note> omnis mulieres quae coemptionem facerent
				'Gaias' vocari. <reg>iam</reg> illud mihi quidem mirum videri solet, tot homines,
				tam ingeniosos, post<note>post <hi rend="italic">Pluygers</hi>: per <hi rend="italic">codd.</hi></note> tot annos etiam nunc statuere non potuisse
				utrum 'diem tertium' an 'perendinum,' 'iudicem' an 'arbitrum,' 'rem' an 'litem' dici
				oporteret.</p></div><milestone n="13" unit="chapter"/><div type="textpart" subtype="section" n="28"><p><reg>itaque</reg>, ut dixi, dignitas in ista
				scientia consularis numquam fuit, quae tota ex rebus fictis commenticiisque
				constaret, gratiae vero multo etiam minus<note>minus <hi rend="italic">Angelius</hi>: minores <hi rend="italic">codd.</hi>: inanior est <hi rend="italic">Zumpt</hi></note>. <reg>quod</reg> enim omnibus patet et
				aeque promptum est mihi et adversario meo, id esse gratum nullo pacto potest.
					<reg>itaque</reg> non modo benefici conlocandi<note>collocandi <hi rend="italic">A</hi><foreign xml:lang="grc">y2w</foreign>: collocandis <hi rend="italic">cett.</hi></note> spem sed etiam illud quod
					aliquamdiu<note>aliquando <foreign xml:lang="grc">x1</foreign></note> fuit
						'<quote><reg>licet</reg> consulere?</quote>' iam perdidistis.
					<reg>sapiens</reg> existimari nemo potest in ea prudentia quae neque extra Romam
				usquam neque Romae rebus prolatis quicquam valet. <reg>peritus</reg> ideo haberi
				nemo potest quod in eo quod sciunt omnes<note>omnes <hi rend="italic">Naugerius</hi>: homines <hi rend="italic">codd.</hi></note> nullo modo
				possunt inter se discrepare. <reg>difficilis</reg> autem res ideo non putatur quod
				et perpaucis et minime obscuris litteris continetur. <reg>itaque</reg> si mihi,
				homini vehementer occupato, stomachum moveritis, triduo me<note>me esse iuris cons.
						<hi rend="italic">w, Halm</hi></note> iuris consultum esse<note>esse <hi rend="italic">del. Ernesti</hi> (<hi rend="italic">cf. Tusc.</hi> ii.
					12)</note> profitebor. <reg>etenim</reg> quae de scripto aguntur, scripta sunt
				omnia, neque tamen<note>tamen <hi rend="italic">om. w</hi></note> quicquam tam
				anguste scriptum est quo ego non possim '<quote>Qua de re agitur</quote>' addere;
				quae consuluntur autem, minimo periculo respondentur. <reg>si</reg> id quod oportet
				responderis, idem videare<note><app><lem>videare</lem></app> iudicare <hi rend="italic">A</hi><foreign xml:lang="grc">y1w</foreign></note> respondisse quod
				Servius; sin aliter, etiam controversum<note>controversum <foreign xml:lang="grc">xy</foreign>: contraversum <hi rend="italic">cett.</hi></note> ius nosse
				et tractare videare. </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="29"><p><reg>quapropter</reg> non
				solum illa gloria militaris vestris formulis atque actionibus anteponenda est verum
				etiam dicendi consuetudo longe et multum isti vestrae exercitationi ad honorem
					antecellit<note>antecellit <hi rend="italic">B, Lambinus</hi>: antecellet <hi rend="italic">cett.</hi></note>. <reg>itaque</reg> mihi videntur plerique
				initio multo hoc maluisse, post, cum id adsequi non potuissent, istuc potissimum
				sunt delapsi. Vt aiunt in Graecis artificibus eos auloedos esse qui citharoedi fieri
				non potuerint, sic nos<note>nos <hi rend="italic">Quintil.</hi>: nonnullos <hi rend="italic">codd.</hi></note> videmus, qui oratores evadere non
					potuerint<note>potuerunt... potuerunt <foreign xml:lang="grc">xy</foreign> (<hi rend="italic">variant codd. Quintil.</hi> viii. 3. 79)</note>, eos ad iuris
				studium devenire. Magnus dicendi labor, magna res, magna dignitas, summa autem
				gratia. <reg>etenim</reg> a vobis salubritas quaedam, ab eis qui dicunt salus ipsa
				petitur. <reg>deinde</reg> vestra responsa atque decreta et evertuntur saepe dicendo
				et sine defensione orationis<note>orationis <hi rend="italic">scripsi</hi>:
					oratoris <hi rend="italic">codd.</hi> qua] qua re <hi rend="italic">Naugerius</hi>: quo <hi rend="italic">Zumpt</hi></note> firma esse non
				possunt. <reg>in</reg> qua si satis profecissem, parcius de eius laude dicerem; nunc
				nihil de me dico, sed de eis qui in dicendo magni sunt aut fuerunt.</p></div><milestone n="14" unit="chapter"/><milestone unit="para"/><div type="textpart" subtype="section" n="30"><p><reg>duae</reg> sint artes <add>igitur</add><note>sint artes igitur <hi rend="italic">scripsi</hi>: sint artes (<hi rend="italic">ante lac.</hi> 4
						<hi rend="italic">litt.</hi>
					<foreign xml:lang="grc">S</foreign>) <foreign xml:lang="grc">S</foreign><hi rend="italic">A</hi>: sunt artes <hi rend="italic">cett.</hi></note> quae
					possint<note>possint <foreign xml:lang="grc">S</foreign><hi rend="italic">A</hi><foreign xml:lang="grc">p</foreign>: possunt <hi rend="italic">cett.</hi></note> locare homines in amplissimo gradu dignitatis, una
				imperatoris, altera oratoris boni. <reg>ab</reg> hoc enim pacis ornamenta
				retinentur, ab illo belli pericula repelluntur. <reg>ceterae</reg> tamen virtutes
				ipsae per se multum valent, iustitia, fides, pudor, temperantia; quibus te, Servi,
				excellere omnes intellegunt. <reg>sed</reg> nunc<note><app><lem>nunc</lem></app> non nunc
						<foreign xml:lang="grc">S</foreign>: non <foreign xml:lang="grc">y2</foreign></note> de studiis ad honorem<note>ad honorem <foreign xml:lang="grc">x</foreign>: ab honorem <foreign xml:lang="grc">S</foreign>:
					ab honore <hi rend="italic">cett.</hi> appositis <hi rend="italic">Lambinus</hi>: depositis (deposs. <foreign xml:lang="grc">S</foreign>) <hi rend="italic">codd.</hi>: potissimis <hi rend="italic">Kayser</hi></note>
				appositis, non de insita cuiusque virtute disputo. <reg>omnia</reg> ista nobis
				studia de manibus excutiuntur, simul atque aliqui motus novus<note>novus <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>: novos <hi rend="italic">cett.</hi></note>
				bellicum canere coepit. <reg>etenim</reg>, ut ait ingeniosus poeta et auctor valde
				bonus, 'proeliis promulgatis pellitur<note>pellitur <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>, <hi rend="italic">Gellius</hi> xx. 10: bellitur <foreign xml:lang="grc">S</foreign>: tollitur <hi rend="italic">cett.</hi></note> e
				medio' non solum ista vestra verbosa simulatio prudentiae sed etiam ipsa illa domina
				rerum, 'sapientia; vi geritur res, spernitur<note>vi geritur res, spernitur <hi rend="italic">Gellius</hi>: videtur (videre <foreign xml:lang="grc">w</foreign>) respernitur <foreign xml:lang="grc">S</foreign><hi rend="italic">A</hi><foreign xml:lang="grc">py1w</foreign>: videtur et
					spernitur <foreign xml:lang="grc">f</foreign>: videtur resperni <foreign xml:lang="grc">x</foreign>: videtur respui spernitur <foreign xml:lang="grc">y2</foreign></note> orator' non solum odiosus in dicendo ac loquax verum
				etiam 'bonus; horridus miles amatur,' vestrum vero studium totum iacet.
					'<reg>non</reg> ex iure manum<note>manum <foreign xml:lang="grc">Spf</foreign>:
					manu <hi rend="italic">cett.</hi></note> consertum, sed mage<note>mage <hi rend="italic">Ascens.</hi> (3) <hi rend="italic">ex Gellio: om.
					codd.</hi></note> ferro' inquit 'rem repetunt.' <reg>quod</reg> si ita est,
				cedat, opinor, Sulpici<note>Sulpici <hi rend="italic">om. w, del. Halm</hi></note>,
				forum castris, otium militiae, stilus gladio, umbra soli; sit denique in civitate ea
				prima res propter quam ipsa est civitas omnium princeps. </p></div><milestone unit="para"/><div type="textpart" subtype="section" n="31"><p><reg>verum</reg> haec Cato nimium nos<note>nos <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>:
					vos <hi rend="italic">cett.</hi></note> nostris verbis magna facere demonstrat
				et oblitos esse bellum illud omne Mithridaticum cum mulierculis esse gestum.
					<reg>quod</reg> ego longe secus existimo, iudices; deque eo pauca disseram;
				neque enim causa in hoc continetur. <reg>nam</reg> si omnia bella quae cum Graecis
				gessimus contemnenda sunt, derideatur de rege Pyrrho triumphus <expan><abbr>M'.</abbr><ex>Manlii</ex></expan> Curi, de Philippo <expan><abbr>T.</abbr><ex>Titi</ex></expan>
					Flaminini<note>Flaminini <hi rend="italic">Manutius</hi>: Flamini <hi rend="italic">codd.</hi></note>, de Aetolis <expan><abbr>M.</abbr><ex>Marci</ex></expan>
				Fulvi, de rege Perse <expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucii</ex></expan> Pauli, de Pseudophilippo <expan><abbr>Q.</abbr><ex>Quinti</ex></expan> Metelli, de Corinthiis <expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucii</ex></expan>
				Mummi. <reg>sin</reg><note>sin <hi rend="italic">s</hi>: si <hi rend="italic">mei</hi></note> haec bella gravissima victoriaeque eorum bellorum
					gratissimae<note>gratissimae <hi rend="italic">Lag.</hi> 13: gravissimae <hi rend="italic">mei</hi></note> fuerunt, cur Asiaticae nationes atque ille a
				te hostis contemnitur? <reg>atqui</reg> ex veterum rerum monumentis vel maximum bellum populum Romanum cum
					Antiocho<note>cum rege Antiocho <hi rend="italic">Priscian.</hi> (<hi rend="italic">K.</hi> iii. <hi rend="italic">p.</hi> 74)</note> gessisse
				video; cuius belli victor <expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucio</ex></expan> Scipio aequa
					parta<note>aequa parta <hi rend="italic">Kayser</hi>: si qua parta (partha
						<foreign xml:lang="grc">S</foreign>) <hi rend="italic">codd.</hi>:
					aequiparata <hi rend="italic">Madvig</hi></note> cum P. fratre gloria, quam
				laudem ille Africa oppressa cognomine ipso prae se ferebat, eandem hic sibi ex Asiae
				nomine adsumpsit. </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="32"><p><reg>quo</reg> quidem in bello
				virtus enituit egregia <expan><abbr>M.</abbr><ex>Marci</ex></expan> Catonis, proavi tui; quo ille,
				cum esset, ut ego mihi<note><app><lem>ego mihi</lem></app><hi rend="italic">fort.</hi> egomet</note> statuo<note>statuo <hi rend="italic">s, Angelius</hi>: statuam <hi rend="italic">mei</hi></note>,
				talis qualem te esse video, numquam cum Scipione<note><app><lem>cum Scipione</lem></app>
					cum Glabrione <hi rend="italic">Klotz</hi> (<hi rend="italic">cf. Liv.</hi>
					xxxvii. 57): <hi rend="italic">del. Ernesti</hi></note> esset profectus, si cum
				mulierculis bellandum arbitraretur. <reg>neque</reg> vero cum <expan><abbr>P.</abbr><ex>Publio</ex></expan> Africano senatus egisset ut legatus fratri proficisceretur, cum ipse
				paulo ante Hannibale ex Italia expulso, ex Africa eiecto, Carthagine oppressa
				maximis periculis rem publicam liberasset, nisi illud grave bellum et vehemens
				putaretur.<milestone n="15" unit="chapter"/> <reg>atqui</reg> si diligenter quid Mithridates potuerit et quid
				effecerit et qui vir fuerit consideraris, omnibus quibuscum<note>omnibus quibuscum
						<hi rend="italic">scripsi</hi>: omnibus quibus regibus cum <foreign xml:lang="grc">S</foreign>: omnibus quibuscum regibus <hi rend="italic">A</hi><foreign xml:lang="grc">xy</foreign>: omnibus regibus quibuscum
						<foreign xml:lang="grc">pfw</foreign></note> populus Romanus bellum gessit
				hunc regem<note>regem <hi rend="italic">om. w</hi></note> nimirum antepones.
					<reg>quem</reg>
				<expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucius</ex></expan> Sulla maximo et fortissimo exercitu, pugnax et acer
					et<note>pugnax et acer et <hi rend="italic">Niebuhr</hi>: pugna exetaceret
					(exaceraret <foreign xml:lang="grc">xy2</foreign>) <foreign xml:lang="grc">Sxy2</foreign>: pugna excitaret <hi rend="italic">cett.</hi> (<hi rend="italic">om.</hi>
					<foreign xml:lang="grc">w</foreign>)</note> non rudis imperator, ut aliud nihil
				dicam, cum bello<note>bello <hi rend="italic">Naugerius</hi> (2): bellum <hi rend="italic">mei</hi></note> invectum totam in Asiam cum pace dimisit;
				quem <expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucius</ex></expan> Murena, pater huiusce, vehementissime
				vigilantissimeque vexatum repressum magna ex parte, non oppressum reliquit;
					qui<note>qui <hi rend="italic">s, ed. R</hi>: quid <hi rend="italic">mei</hi></note> rex sibi aliquot annis sumptis ad confirmandas rationes et
				copias belli tantum spe<note>spe <hi rend="italic">Klotz</hi>: ipse <hi rend="italic">codd.</hi></note> conatuque valuit ut se Oceanum cum Ponto,
				Sertori copias cum suis coniuncturum putaret. </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="33"><p><reg>ad</reg> quod bellum duobus consulibus ita missis ut alter
					Mithridatem<note>Mithridatem <hi rend="italic">s, Ascens.</hi> (1): Mithrydate
					non <foreign xml:lang="grc">S</foreign>: Mithridatem non <hi rend="italic">cett.</hi></note> persequeretur, alter Bithyniam tueretur, alterius res et
				terra et mari calamitosae vehementer et opes regis et nomen auxerunt; <expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucii</ex></expan> Luculli vero res tantae exstiterunt ut neque maius
				bellum commemorari possit neque maiore consilio et virtute gestum. <reg>nam</reg>
				cum totius impetus belli ad Cyzicenorum moenia constitisset<note>constitisset <hi rend="italic">Angelius</hi>: exstitisset <hi rend="italic">codd.</hi></note> eamque urbem sibi Mithridates Asiae ianuam fore putasset qua
				effracta et revolsa tota pateret provincia, perfecta a Lucullo haec sunt omnia
					ut<note>ut et <hi rend="italic">Halm</hi></note> urbs fidelissimorum sociorum
				defenderetur et<note>et <hi rend="italic">cod. Graevii</hi>: ut <hi rend="italic">mei</hi></note> omnes copiae regis diuturnitate obsessionis consumerentur.
					<reg>quid</reg>? illam pugnam navalem ad Tenedum<note>ad Tenedum <hi rend="italic">ed. R</hi>: attenedum <foreign xml:lang="grc">pxw</foreign>:
					attened. <foreign xml:lang="grc">S</foreign><hi rend="italic">A</hi><foreign xml:lang="grc">f</foreign>: attenedo <foreign xml:lang="grc">y</foreign></note>, cum contento cursu acerrimis ducibus hostium classis
				Italiam spe atque animis inflata peteret, mediocri certamine et parva dimicatione
				commissam arbitraris? Mitto proelia, praetereo oppugnationes oppidorum; expulsus
				regno tandem aliquando tantum tamen consilio atque auctoritate valuit ut se rege
				Armeniorum adiuncto novis opibus copiisque renovarit<note>renovaret <hi rend="italic">cod. Graevii</hi></note>. <milestone n="16" unit="chapter"/>
				<reg>ac</reg> si mihi nunc de rebus gestis esset nostri exercitus imperatorisque
				dicendum, plurima et maxima proelia commemorare possem; sed non id agimus.
					<reg>hoc</reg> dico: </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="34"><p><reg>si</reg> bellum hoc,
				si hic hostis, si ille rex contemnendus fuisset, neque tanta cura senatus et populus
				Romanus suscipiendum putasset neque tot annos gessisset<note>gessisset <hi rend="italic">ed. R</hi>: cessisset <hi rend="italic">codd.</hi></note>
				neque tanta gloria L. <add>Lucullus</add><note>L. Lucullus <hi rend="italic">Angelius</hi>: Luculli <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>: L. (<hi rend="italic">ante lac.</hi>
					<foreign xml:lang="grc">x</foreign>) <hi rend="italic">cett.</hi></note>, neque
				vero eius belli conficiendum exitum<note>conficiendum exitum <hi rend="italic">mei</hi>: conficiendi exitum <hi rend="italic">s</hi>: conficiendi
					negotium <hi rend="italic">Boot</hi></note> tanto studio populus Romanus ad
					<expan><abbr>Cn.</abbr><ex>Gnaeum</ex></expan> Pompeium detulisset. <reg>cuius</reg> ex omnibus
				pugnis, quae sunt innumerabiles, vel<note><app><lem>vel</lem></app> valde <foreign xml:lang="grc">S</foreign></note> acerrima mihi videtur illa quae cum rege
				commissa est et summa contentione pugnata. <reg>qua</reg> ex pugna cum se ille
				eripuisset et Bosphorum confugisset quo exercitus adire non posset, etiam in extrema
				fortuna et fuga nomen tamen retinuit regium. <reg>itaque</reg> ipse<note>ipse <hi rend="italic">w, Angelius</hi>: ipso <hi rend="italic">cett.</hi></note>
				Pompeius regno possesso ex omnibus oris ac notis sedibus hoste pulso tamen tantum in
				unius anima posuit ut, cum ipse<note>ipse <hi rend="italic">scripsi</hi>: ille <hi rend="italic">codd.</hi>: illa <hi rend="italic">Zumpt</hi> (omnia quae
					ille <hi rend="italic">Manutius</hi>)</note> omnia quae tenuerat, adierat,
				sperarat, victoria possideret, tamen non ante quam illum vita
					expulit<note>expulisset <hi rend="italic">Ernesti</hi></note> bellum confectum
				iudicarit. <reg>hunc</reg> tu hostem, Cato, contemnis quocum per tot annos tot
				proeliis tot imperatores bella gesserunt, cuius expulsi et eiecti vita tanti
					aestimata<note>aestimata <hi rend="italic">Ascens.</hi> (1): existimata <hi rend="italic">codd.</hi></note> est ut morte eius nuntiata denique bellum
				confectum arbitrarentur<note>arbitrarentur <hi rend="italic">Zumpt</hi>:
					arbitraretur <hi rend="italic">codd.</hi>: arbitraremur <hi rend="italic">Manutius</hi></note>? <reg>hoc</reg> igitur in bello <expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucium</ex></expan> Murenam legatum fortissimi animi, summi consili, maximi laboris
				cognitum esse defendimus, et hanc eius operam non minus ad consulatum adipiscendum
				quam hanc nostram forensem industriam dignitatis habuisse.</p></div><milestone n="17" unit="chapter"/><milestone unit="para"/><div type="textpart" subtype="section" n="35"><p><reg>at</reg> enim in praeturae petitione prior renuntiatus est Servius.
					<reg>pergitisne</reg> vos tamquam ex syngrapha agere cum populo ut, quem locum
				semel honoris cuipiam dederit, eundem <add>in</add> reliquis<note>in reliquis <hi rend="italic">Ernesti</hi>: reliquis <hi rend="italic">codd.</hi>:
					reliquis in <hi rend="italic">ed. V</hi></note> honoribus debeat?
					<reg>quod</reg> enim fretum, quem<note>quem <hi rend="italic">Quintil.</hi>
					viii. 6. 49: quod <hi rend="italic">codd.</hi></note> Euripum tot motus,
				tantas, tam varias habere putatis<note><app><lem>putatis</lem></app> creditis <hi rend="italic">Quintil.</hi></note> agitationes commutationesque
					fluctuum<note>agitationes commutationesque fluctuum <hi rend="italic">Kayser</hi>: agitationes commutationes fluctus <hi rend="italic">Quintil.</hi>: agitationes quos fluctus <foreign xml:lang="grc">y2</foreign>: agitationesque (<hi rend="italic">om.</hi> que <foreign xml:lang="grc">pfw</foreign>) fluctuum <hi rend="italic">cett.</hi></note>,
				quantas perturbationes et quantos aestus habet ratio comitiorum? <reg>dies</reg>
				intermissus aut<note><app><lem>aut</lem></app> unus aut <hi rend="italic">Quintil.</hi>
					saepe et <hi rend="italic">Quintil.</hi></note> nox interposita saepe perturbat
				omnia, et totam opinionem parva non numquam commutat aura rumoris<note>commutat aura
					rumoris <hi rend="italic">Quintil.</hi>: commutata aura rumores (comm.
					vestrarum mores <foreign xml:lang="grc">S</foreign>) <hi rend="italic">codd.</hi></note>. <reg>saepe</reg> etiam sine ulla aperta causa
					fit<note>fit <foreign xml:lang="grc">y</foreign>: sit <hi rend="italic">cett.</hi></note> aliud atque existimaris, ut non numquam ita factum esse
				etiam populus admiretur, quasi vero non ipse fecerit<note>quasi... fecerit <hi rend="italic">del.</hi>
					<foreign xml:lang="grc">y2</foreign></note>. </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="36"><p><reg>nihil</reg> est incertius volgo, nihil obscurius voluntate hominum, nihil
				fallacius ratione tota comitiorum. <reg>quis</reg>
				<expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucium</ex></expan> Philippum summo ingenio,
						opera<note><app><lem>opera</lem></app> opibus <hi rend="italic">Hotoman</hi></note>, gratia, nobilitate a <expan><abbr>M.</abbr><ex>Marco</ex></expan>
				Herennio superari posse arbitratus est? quis <expan><abbr>Q.</abbr><ex>Quintum</ex></expan> Catulum
				humanitate, sapientia, integritate antecellentem a <expan><abbr>Cn.</abbr><ex>Gnaeo</ex></expan>
				Mallio? quis <expan><abbr>M.</abbr><ex>Marcum</ex></expan> Scaurum, hominem gravissimum, civem
				egregium, fortissimum senatorem, a <expan><abbr>Q.</abbr><ex>Quinto</ex></expan> Maximo?
					<reg>non</reg> modo horum nihil ita fore putatum est sed, ne cum esset factum
				quidem, qua re ita factum esset intellegi potuit. <reg>nam</reg>, ut tempestates
				saepe certo aliquo caeli signo commoventur, saepe improviso nulla ex certa ratione
				obscura aliqua ex causa concitantur<note>excitantur <foreign xml:lang="grc">xy1</foreign></note>, sic in hac comitiorum tempestate populari saepe
				intellegas quo signo commota sit, saepe ita obscura causa est<note>causa est <hi rend="italic">scripsi</hi> (<hi rend="italic">fort.</hi> vis est): in est
						<foreign xml:lang="grc">S</foreign>: est <hi rend="italic">cett.</hi>: est
					causa <hi rend="italic">Lambinus</hi></note> ut casu<note><app><lem>casu</lem></app>
					sine causa <hi rend="italic">Quintil.</hi> viii. 3. 80</note> excitata
					esse<note>esse <hi rend="italic">om. Quintil.</hi></note> videatur.</p></div><milestone n="18" unit="chapter"/><div type="textpart" subtype="section" n="37"><p><reg>sed</reg> tamen si est reddenda ratio, duae
				res vehementer in praetura desideratae sunt quae ambae in consulatu
					multum<note>consulatu multum <hi rend="italic">Orelli</hi>: consulatum ut tum
						<foreign xml:lang="grc">S</foreign>: consulatu tum <hi rend="italic">cett.</hi></note> Murenae profuerunt, una exspectatio muneris quae
						et<note><app><lem>quae et</lem></app> quae ex <hi rend="italic">A</hi><foreign xml:lang="grc">fw</foreign></note> rumore non nullo et studiis sermonibusque
				competitorum creverat, <add>altera</add><note>altera <foreign xml:lang="grc">y</foreign>: <hi rend="italic">om. cett.</hi></note> quod ei quos in
				provincia ac legatione omni<note>omni <foreign xml:lang="grc">S</foreign>: omnis <hi rend="italic">cett.</hi></note> et liberalitatis et virtutis suae testis
				habuerat nondum decesserant<note><app><lem>decesserant</lem></app> exercitum Luculli
					significat <hi rend="italic">add. codd.</hi> (<foreign xml:lang="grc">y1</foreign>): <hi rend="italic">del.</hi>
					<foreign xml:lang="grc">y2</foreign></note>. Horum utrumque ei fortuna ad
				consulatus petitionem reservavit. <reg>nam</reg> et L. Luculli exercitus qui ad
				triumphum convenerat idem comitiis<note>comitiis <hi rend="italic">Hotoman</hi>:
					comes <hi rend="italic">codd.</hi></note>
				<expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucio</ex></expan> Murenae praesto fuit, et munus amplissimum quod
				petitio praeturae desiderarat<note>desiderarat <hi rend="italic">Ernesti</hi>:
					desiderabat <hi rend="italic">codd.</hi></note> praetura restituit. </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="38"><p><reg>num</reg> tibi haec parva videntur adiumenta et
				subsidia consulatus, voluntas militum, quae<add>que</add><note>quaeque <hi rend="italic">scripsi</hi>: quae <hi rend="italic">codd.</hi>: et illa
					quae <hi rend="italic">Reid</hi></note> cum per se valet multitudine, cum apud
				suos gratia, tum vero in consule declarando multum etiam apud universum populum
				Romanum auctoritatis habet, suffragatio militaris? <reg>imperatores</reg> enim
				comitiis consularibus, non verborum interpretes deliguntur<note>deliguntur <foreign xml:lang="grc">xy</foreign>: diliguntur <hi rend="italic">cett.</hi></note>. <reg>qua</reg> re gravis est illa oratio: '<reg>me</reg> saucium
				recreavit, me praeda donavit; hoc duce castra cepimus, signa contulimus; numquam
				iste plus militi laboris imposuit quam sibi sumpsit, ipse cum<note>sumpsit ipse, cum
						<hi rend="italic">Gulielmius</hi></note> fortis<note>fortis est <hi rend="italic">Nohl</hi></note> tum etiam felix.' <reg>hoc</reg> quanti
				putas esse ad famam hominum ac voluntatem? <reg>etenim</reg>, si tanta illis
				comitiis religio est ut adhuc semper omen valuerit praerogativum<note>praerogativae
						<hi rend="italic">Zumpt</hi></note>, quid mirum est in hoc felicitatis
					famam sermonemque valuisse? <milestone unit="para"/><milestone n="19" unit="chapter"/>
			<reg>sed</reg> si haec leviora ducis quae sunt gravissima et hanc urbanam
				suffragationem militari anteponis, noli ludorum huius elegantiam et scaenae
				magnificentiam tam<note>magnificentiam tam <hi rend="italic">Wrampelmeyer</hi>:
					magnificentiam a <foreign xml:lang="grc">S</foreign>: magnificentiam <hi rend="italic">cett.</hi></note> valde contemnere; quae huic admodum
				profuerunt. <reg>nam</reg> quid ego dicam populum ac volgus
					imperitorum<note>imperitum <hi rend="italic">Ernesti</hi></note> ludis magno
				opere delectari? <reg>minus</reg> est mirandum. <reg>quamquam</reg> huic causae id
				satis est; sunt enim populi ac multitudinis comitia. <reg>qua</reg> re, si populo
				ludorum magnificentia voluptati est, non est mirandum eam <expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucio</ex></expan> Murenae apud populum profuisse. </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="39"><p><reg>sed</reg> si nosmet ipsi qui et ab delectatione<note>oblectatione <hi rend="italic">A</hi></note> communi<note>communi <hi rend="italic">Benecke</hi>: omni <hi rend="italic">codd.</hi></note> negotiis impedimur
				et in ipsa occupatione delectationes alias multas habere possumus, ludis tamen
				oblectamur et ducimur, quid tu admirere<note>admirere <hi rend="italic">A<foreign xml:lang="grc">y</foreign></hi>: admirare <hi rend="italic">cett.</hi></note> de multitudine indocta? </p></div><div type="textpart" subtype="section" n="40"><p><expan><abbr>L.</abbr><ex>Lucio</ex></expan> Otho<note>Otho <foreign xml:lang="grc">xy</foreign>: Otito <hi rend="italic">cett.</hi></note>, vir fortis, meus
				necessarius, equestri ordini restituit non solum dignitatem sed etiam voluptatem.
					<reg>itaque</reg> lex haec quae ad ludos pertinet est omnium gratissima, quod
				honestissimo ordini cum splendore fructus quoque iucunditatis est restitutus.
					<reg>qua</reg> re delectant homines, mihi crede, ludi, etiam illos qui
				dissimulant, non solum eos qui fatentur; quod ego in mea petitione sensi.
					<reg>nam</reg> nos quoque habuimus scaenam competitricem. <reg>quod</reg> si ego
				qui trinos ludos aedilis feceram tamen Antoni ludis commovebar, tibi qui casu nullos
				feceras nihil huius istam ipsam quam inrides argenteam scaenam adversatam putas?
					</p></div></div></body></text></TEI>
                </passage>
            </reply>
            </GetPassage>